Bài 18. Trường học thời Hậu Lê

TỔ 5 – GDTHK42 GIÁO ÁN Môn LỊCH SỬ Bài 18 TRƯỜNG HỌC THỜI HẬU LÊ I/ MỤC TIÊU *Kiến thức +Biết được sự phát triển về giáo dục thời Hậu Lê +Chính sách khuyến khích học tập của thời Hậu Lê *Kĩ năng Quan sát, mô tả, phân tích, nhận xét tranh bia Tiến sĩ *Thái độ Chăm chỉ học tập, rèn luyện II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC Các hình minh họa trong SGK bia Tiến sĩ, nhà Thái học Hình ảnh minh họa khác Lễ xướng danh, Lễ vinh quy, Khắc tên người đỗ cao vào bia đá, Quốc Tử giám ngày trước và ngày nay, hình Khổng Tử,[.]

 TỔ 5 – GDTHK42 

GIÁO ÁN Môn: LỊCH SỬ Bài 18: TRƯỜNG HỌC THỜI HẬU LÊ I/ MỤC TIÊU:

*Kiến thức:

+Biết được sự phát triển về giáo dục thời Hậu Lê

+Chính sách khuyến khích học tập của thời Hậu Lê

*Kĩ năng: Quan sát, mô tả, phân tích, nhận xét tranh: bia Tiến sĩ

*Thái độ: Chăm chỉ học tập, rèn luyện

II/ ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:

- Các hình minh họa trong SGK: bia Tiến sĩ, nhà Thái học

- Hình ảnh minh họa khác: Lễ xướng danh, Lễ vinh quy, Khắc tên người đỗ cao vào bia đá, Quốc Tử giám ngày trước và ngày nay, hình Khổng Tử, hình tổ chức lớp học thời Hậu Lê

- Phiếu thảo luận nhóm cho HS

III/ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU:

Thời

gian

4 phút

*Khởi động: Hát

1 Kiểm tra bài cũ:

1.Thời Hậu Lê, ai là người có quyền hạn tối cao ?

- Yêu cầu HS trả lời

- GV nhận xét: Vua

2 Điểm tiến bộ của bộ luật Hồng Đức?

- Yêu cầu HS trả lời

- GV nhận xét: bảo vệ quyền lợi quốc gia, giữ gìn truyền thống tốt đẹp dân tộc, bảo vệ quyền lợi phụ nữ

- GV nhận xét việc học bài ở nhà của HS

- GV cho HS quan sát ảnh Quốc Tử Giám: ảnh chụp di tích lịch sử nào? Di tích có từ bao giờ?

- Quốc Tử Giám là trường đại học đầu

- HS trả lời

- HS trả lời

- Quan sát và trả lời

1p

14p

tiên của nước ta được xây dựng bắt đầu

từ thời nhà Lý

2.Bài mới:

Giới thiệu:

- G V giới thiệu: Văn Miếu – Quốc Tử

Giám là một trong những di tích tiêu

biểu của lịch sử giáo dục nước ta Nó

làm minh chứng cho sự phát triển của

nền giáo dục nước nhà, đặc biệt dưới

thời Hậu Lê Để giúp các em thêm hiểu

về trường học và giáo dục thời Hậu Lê

chúng ta cùng học bài hôm nay “BÀI

18: Trường học thời Hậu Lê”

- Gọi HS nhắc lại tên bài học

- Ghi bảng: BÀI 18: Trường học thời

Hậu Lê

2.1 Hoạt động 1 Tổ chức giáo dục

thời Hậu Lê:

- GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm

để hoàn thành phiếu học tập gồm 2 câu

hỏi:

1 Nhà Hậu Lê đã

tô chức trường

học như thế nào?

Những ai được

vào học ở Quốc

Tử Giám?

2 Nội dung học

tập để thi cử là

gì?

- Gọi 1 HS đọc to câu hỏi thảo luận

trong phiếu học tập

- Gv yêu cầu đại diện các nhóm trình

bày ý kiến thảo luận của nhóm mình

-3 Học sinh nhắc lại tên bài

học -Cả lớp ghi tên bài vào vở

- HS chia thành 6 nhóm, mỗi nhóm gồm 2 bàn, cùng đọc SGK và thảo luận

- 1 HS đọc đề bài

- Đại diện 1 nhóm trả lời 2 câu hỏi

- Cho nhóm khác nhận xét

- Gv nhận xét

1 Nhà Hậu Lê đã

tô chức trường

học như thế nào?

Những ai được

vào học ở Quốc

Tử Giám?

Dựng lại Quốc

Tử Giám, xây dựng nhà Thái học Mở rộng trường công

- Con cháu vua quan và con em thường dân học giỏi cũng được vào học

2 Nội dung học

tập để thi cử là

gì?

Nho giáo

- Cho HS nhắc lại nội dung

- Cho HS xem hình nhà Thái học, hình

Quốc Tử giám ngày trước và ngày nay

=> Nhà Thái học và Quốc Tử giám là

các di tích lịch sử vẫn còn tồn tại cho

đến bây giờ Điều đó nói lên truyền

thống hiếu học của dân tộc ta cho đến

- Cho HS xem hình Khổng Tử và giới

thiệu: Đây là Khổng Tử, người sáng

lập ra Nho giáo

- GV giới thiệu: Như các em đã biết,

thời Hậu Lê nội dung học tập chủ yếu

là Nho giáo HS phải học thuộc lòng

những điều Nho giáo dạy

- Cho HS xem ảnh tổ chức lớp học thời

Hậu Lê, gồm hai lớp: một lớp cho con

em thường dân, một lớp cho con cháu

vua quan

- Dựa vào SGK, cho biết tổ chức thi cử

thời Hậu Lê được quy định như thế

nào?

- Yêu cầu HS trả lời

- Yêu cầu HS nhận xét

- Đại diện 1 nhóm khác nhận xét

- Lắng nghe

-1 HS nhắc lại nội dung

- Quan sát và lắng nghe

- Quan sát, lắng nghe

- Quan sát

- Quan sát

- HS trả lời

- HS nhận xét

- GV nhận xét :

+Cứ 3 năm có một kì thi Hương, thi

Hội, thi Đình để chọn tiến sĩ

+ Ngoài ra, nhà Hậu Lê còn kiểm tra

định kì trình độ của quan lại để các

quan phải thường xuyên học tập.và cho

- Cho HS xem hình ảnh kì thi Hương

và trường thi ở thời Hậu Lê

- Ghi bảng: Tổ chức giáo dục thời Hậu

Lê đã có nền nếp và quy củ

2.2 Hoạt động 2: Những biện pháp

khuyến khích học tập ở nhà Hậu Lê:

- GV tổ chức cho HS đọc thầm SGK từ

đoạn “Cứ ba năm….Người có tài” và

thảo luận nhóm đôi để hoàn thành câu

hỏi: Nhà Hậu Lê đã làm gì để khuyến

khích việc học tập?

- Gọi 1 HS đọc câu hỏi

- Gọi đại diện 1 nhóm trả lời câu hỏi

- Yêu cầu đại diện 1 nhóm khác nhận

xét

- GV nhận xét và cho hs xem hình các

lễ:

+Tổ chức “Lễ xướng danh” (lễ đọc tên

người đỗ )

+Tổ chức “Lễ vinh quy” (lễ đón rước

người đỗ cao về làng)

+ Khắc tên tuổi người đỗ đạt cao (tiến

sĩ) vào bia đá dựng ở Văn Miếu để tôn

vinh người có tài

- Giới thiệu ảnh Lễ xướng danh, Lễ

Vinh quy cho HS

- Cho HS quan sát ảnh chụp Bia tiến sĩ

- Hỏi:

1.Em hãy miêu tả hình ảnh Bia Tiến sĩ?

- Yêu cầu HS mô tả

- Yêu cầu HS nhận xét

- GV nhận xét:

Bia tiến sĩ bằng đá và được đặt trên

- Lắng nghe

- Quan sát

- 1 HS đọc câu hỏi

- Đại diện 1 nhóm trình bày

- Đại diện 1 nhóm khác nhận xét

- HS quan sát

- HS mô tả

- HS nhận xét

- Lắng nghe

lưng rùa Trên mỗi tấm bia Tiến sĩ đều

có khắc các bài văn bia (bài ký) bằng

chữ Hán chứa đựng rất nhiều thông tin

lịch sử Một bài văn bia thường gồm:

Dòng tiêu đề của khoa thi, năm tổ chức

khoa thi, ca ngợi triều vua đang trị vì,

tên các vị quan tham gia tổ chức khoa

thi, cách thức tổ chức thi; họ tên và quê

quán của những người thi đỗ; tên nhóm

người tham gia dựng bia

2.Em có nhận xét gì về việc dựng bia

tiến sĩ?

- Yêu cầu HS trả lời

- Yêu cầu HS nhận xét

- GV nhận xét: Qua việc tìm hiểu bia

tiến sĩ, ta thấy nhà Hậu Lê đã làm tốt

việc khuyến khích học tập Việc khắc

tên người đỗ đạt lên bia Tiến sĩ đặt trên

lưng rùa (một con vật có tuổi thọ cao)

thể hiện sự tôn vinh người tài: họ sẽ

trường tồn mãi trong lịch sử dân tộc

Đây chính là động lực thôi thúc các

học trò nỗ lực học tập để được khắc tên

trên bia Tiến sỹ

- GV đặt câu hỏi: Em sẽ làm gì để xứng

đáng với truyền thống hiếu học của dân

tộc?

- GV chốt:

+ Noi gương các vị Tiến sỹ, chăm chỉ

học tập, siêng năng

- GV liên hệ thực tế: Các biện pháp

khuyến khích học tập của nhà nước ta

hiện nay:

+ Hỗ trợ học phí cho HS

+ Trao phần thưởng, học bổng cho

những HS có thành tích trong học tập,

các hoạt động văn nghệ, thể dục thể

thao

- GV kết luận (ghi bảng):

- HS trả lời

- HS nhận xét

- Lắng nghe

- HS trả lời

- Lắng nghe

6p gồm

5p

+Tổ chức Lễ xướng danh

+Tổ chức Lễ vinh quy

+ Khắc tên tuổi người đỗ đạt cao vào

bia đá

-> Nhằm khuyến khích học tập

- Yêu cầu HS nhắc lại

- Cho HS nêu nội dung ghi nhớ

3.Củng cố - dặn dò:

3.1:Củng cố:

- Tổ chức chơi trò chơi: Chia lớp thành

2 đội A, B

Hình thức: Trả lời câu hỏi dưới hình

thức trắc nghiệm, đội nào chọn câu hỏi

và trả lời đúng được 1 đểm cộng, trả lời

sai hoặc không đúng điểm cộng sẽ

thuộc về đội kia

1.Nhà Hậu Lê tổ chức trường học như

thế nào?

a Chưa quy củ

b Có nhiều học sinh

c Đã có nền nếp và quy củ

2.Dưới thời Hậu Lê, những ai được vào

học trong Quốc Tử Giám?

a Con cháu vua quan và con thường

dân nếu học giỏi

b Tất cả mọi người có tiền

c Chỉ có con cháu vua quan mới được

học

3.Có mấy kì thi lớn được tổ chức để

chọn nhân tài?

a 5 kì thi

b 4 kì thi

c 3 kì thi

4.Nhà Hậu Lê đã cho tổ chức các lễ

nào để khuyến khích học tập?

a Lễ báo danh, lễ tạ lễ

b Lễ báo danh, lễ vinh quy bái tổ, lễ

- HS nhắc lại

- 2 HS đọc ghi nhớ Tham gia trò chơi

khắc tên vào bia đá

c Lễ khắc tên vào bia đá

- GV nhận xét

3.2 Dặn dò:

- Gv nhận xét tiết học, dặn dò HS về nhà học thuộc bài, chuẩn bị bài tiếp theo, bài 19: Văn học và khoa học thời Hậu Lê