ĐỀ KIỂM TRA MÔN TỰ LUẬN Học phần Lịch sử học thuyết Kinh tế - EG05

Vì sao trong nền kinh tế thị trường, Nhà nước lại phải can thiệp vào kinh tế? Trong nền kinh tế thị trường, nhà nước và thị trường đều có vai trò và chức năng riêng Bản thân thị trường luôn vận hành theo các quy luật vốn có khách quan và trên thực tế cơ chế thị trường là cơ chế hiệu quả trong phân bổ và khai thác các nguồn lực Song thị trường vận động tự do luôn có xu hướng đẩy nền kinh.

ĐỀ BÀI VIẾT KIỂM TRA TỰ LUẬN Học phần Lịch sử học thuyết Kinh tế (YÊU CẦU: Học viên viết từ 1-2 trang A4)

* Vì sao trong nền kinh tế thị trường, Nhà nước lại phải can thiệp vào kinh tế?

Trong nền kinh tế thị trường, nhà nước và thị trường đều có vai trò và chức năng riêng Bản thân thị trường luôn vận hành theo các quy luật vốn có khách quan và trên thực tế cơ chế thị trường là cơ chế hiệu quả trong phân bổ và khai thác các nguồn lực Song thị trường vận động tự do luôn có xu hướng đẩy nền kinh tế vào tình trạng không ổn định và khủng hoảng Thị trường có những khiếm khuyết cố hữu, đòi hỏi phải có sự can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế

để khắc phục Tuy nhiên, nhà nước cũng có hạn chế và cũng thất bại khi can thiệp quá mức Chính sự khiếm khuyết của thị trường và hạn chế của nhà nước cho thấy: không thể phát triển khi thiếu vắng sự can thiệp của nhà nước, cũng như không thể phát triển nếu thiếu vắng thị trường, để phát triển đòi hỏi nhà nước và thị trường cần tương tác, hỗ trợ nhau, khắc phục các khiếm khuyết

Như vậy, để nền kinh tế có thể phát triển đòi hỏi không chỉ tập trung giải quyết mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường, mà còn phải giải quyết mối quan hệ đa chiều nhà nước   thị trường

-xã hội Xã hội vừa hỗ trợ, vừa giám sát cả thị trường lẫn nhà nước trong thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình

* Liên hệ với Việt Nam?

Ở Việt Nam, Trước thời kỳ đổi mới dường như chúng ta chưa thực sự chú

ý đến mối quan hệ giữa nhà nước và thị trường Đã có giai đoạn chúng ta nhấn mạnh đến vai trò nhà nước, nhà nước có vị trí tuyệt đối, thông qua nhà nước để giải quyết các vấn đề liên quan đến xã hội, đến cuộc sống của người dân Thị trường chỉ xem như nơi diễn ra các hoạt động mua bán theo mục tiêu và kế hoạch định sẵn (thậm chí không thừa nhận vai trò thị trường), dẫn đến hình thành các thị trường không chính thức (không được phép) Với việc đổi mới, chuyển sang phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần có sự quản lý của nhà nước, tuy chưa trực tiếp khẳng định mối quan hệgiữanhà nướcvà thị trường, nhưng trong đường lối, chủ trương phát triển kinh tế đều toát lên sự gắn

bó giữa nhà nước và thị trường

Qua hơn 30 năm đổi mới, nhận thức của Đảng, Nhà nước ta về mối quan

hệ nhà nước và thị trường ngày một rõ hơn

Trong điều hành thực tiễn, mối quan hệ nhà nước và thị trường ở Việt Nam đã được quan tâm, vai trò nhà nước cũng như vai trò của thị trường đã thể hiện ngày một rõ và hiệu quả

Một là, Nhà nước đã thực sự chú ý đến vai trò "bà đỡ" cho thị trường

hình thành và phát triển Đã thể chế hóa và tạo điều kiện cho quá trình hình

thành và phát triển các loại thị trường, nên các thị trường có sự phát triển mạnh

về quy mô và chất lượng, các thị trường mới được hình thành; đã thực sự chủ động và tích cực hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu và khu vực, quy mô giao dịch tăng cao Đồng thời “xã hội hoá” một số nhiệm vụ của Nhà nước; “mở” ra nhiều ngành, lĩnh vực trước đây là độc quyền của Nhà nước; Nhà nước rút lui dần khỏi lĩnh vực kinh doanh không cần thiết và “nhường lại” cho khu vực kinh

tế ngoài nhà nước và các doanh nghiệp xã hội nhằm đạt hiệu quả kinh tế - xã hội

Hai là, đã hình thành thể chế về chức năng quản lý kinh tế của Nhà nước,

+ Phân biệt chức năng quản lý nhà nước với chức năng quản lý sản xuất kinh doanh của các đơn vị cơ sở;

+ Nhà nước “từ bỏ” hoạt động quản trị và can thiệptrực tiếpvào sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mà tập trung thực hiện chức năng quản lý nhà nước về kinh tế;

+ Tách bạch chức năng quản lý kinh tế vĩ mô và chức năng chủ sở hữu của doanh nghiệp nhà nước, từng bước xoá bỏ “bộ chủ quản”

Ba là, trong điều hành quản lý vĩ mô, Nhà nước đã dần hạn chế tối đa

mệnh lệnh hành chính để các hoạt động của thị trường diễn ra chủ yếu theo sự hướng dẫn của các quy luật thị trường, đảm bảo nguyên tắc thị trường “tự điều chỉnh”, đồng thời tăng cường quản lý của Nhà nước xã hội chủ nghĩa (XHCN)

Bốn là, vai trò, chức năng của thị trường cũng càng được coi trọng, thể

hiện rõ nét ở những điểm sau:

+ Thị trường đã thực sự từng bước là căn cứ để Nhà nước định hướng phát triển kinh tế đất nước thông qua các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình phát triển kinh tế - xã hội

+ Thị trường/doanh nghiệp ngoài nhà nước tham gia cung ứng các dịch

vụ xã hội

+ Thị trường là căn cứ để tạo một khung pháp lý đầy đủ, đồng bộ, nhất quán, minh bạch và vững chắc, không chỉ là một hệ thống luật lệ và quy định,

mà còn bao hàm các định chế cần thiết để thực hiện và cưỡng chế việc thi hành pháp luật và giải quyết tranh chấp, bao gồm toà án và các cơ quan cưỡng chế thi hành luật

+ Thị trườngtham gia kiểm tra, giám sát các hoạt động kinh tế, góp phần tạo ra sân chơi bình đẳng cho các thành phần kinh tế

Năm là, cơ cấu lại, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước.Bản thân

doanh nghiệp nhà nước cũng phải vận hành, hạch toán theo cơ chế thị trường Đáng chú ý là việc tách chức năng đại diện chủ sở hữu với chức năng quản lý chung của Nhà nước thông qua thành lập Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp Chính phủ cũng đã đẩy mạnh cải cách, cổ phần hóa, thoái vốn đầu tư ngoài ngành góp phần đưa các doanh nghiệp nhà nước được tập trung nhiều hơn vào những lĩnh vực then chốt, quốc phòng, an ninh, cung ứng hàng hóa và dịch vụ công thiết yếu

Sáu là, khu vực tư nhân có sự phát triển mạnh trong các lĩnh vực pháp

luật không cấm, và tham gia cung ứng dịch vụ công Đây là một trong những thành công của quá trình xử lý quan hệ nhà nước và thị trường trong những năm vừa qua Trên thực tế vai trò kinh tế tư nhân trong nền kinh tế ngày càng được thừa nhận và có đóng góp ngày càng lớn xét trên tỷ lệ nguồn vốn đầu tư vào nền kinh tế, đóng góp thu ngân sách, tạo việc làm… Số lượng doanh nghiệp tư nhân tăng mạnh với nhiều loại hình đa dạng, có những doanh nghiệp, tập đoàn lớn có khả năng cạnh tranh trên thị trường

Bảy là, phát triển các doanh nghiệp xã hội và các hội tự quản.Phát triển

doanh nghiệp xã hội (DNXH) là hoàn toàn phù hợp với mục tiêu xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam Đây là hướng quan trọng góp phần nâng cao vai trò thành

tố xã hội trong tạo lập môi trường tăng trưởng, giám sát, bổ sung cho những khuyến khuyết của thị trường trong những năm qua

Tám là, trong quá trình xây dựng cũng như thực hiện chủ trương, chính

sách đã chú ý gắn bó hơn chức năng, nhiệm vụ của Nhà nướcvà thị trường, tức

là có sự “phân vai” ngay trong quá trình xây dựng chủ trương, chính sách, do vậy tính khả thi chính sách cũng cao hơn, có sự đồng thuận của người dân Sự tham gia của doanh nghiệp và xã hội vào quá trình định hình chính sách ngày một rõ và hiệu quả

Để giải quyết tốt mối quan hệ giữa Nhà nước và thị trường trong nền kinh

tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam, đòi hỏi phải được đặt trong tổng thể quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường và đây là quá trình thường xuyên, lâu dài, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị Quá trình này đòi hỏi phải tôn trọng các quy luật của kinh tế thị trường và đi liền với phát huy vai trò kiến tạo phát triển của Nhà nước Và tất nhiên trong quá trình giải quyết mối quan hệ này phải gắn từng bước với các giai đoạn phát triển của nền kinh tế dân tộc, phù hợp với các chuẩn mực quốc tế, tối đa hóa lợi ích quốc gia dân tộc

hết

hết

hết

hết

hết

hết

hết

hết

hết

hết

hết

hết hết

hết

hết