Triết học Mác Lênin Triết học Mác Lênin Đề tài Hãy phân tích mối quan hệ biện chứng giữa nhận thức và thực tiễn Vận dụng lí luận đó để tìm hiểu mối quan hệ này ở Việt Nam trong thời kí đổi mới đến nay và rút ra bài học cho bản thân NHÓM 10 Contents of This discussion articles Nhận thức Thực tiễn Mối quan hệ giữa nhận thức và thực tiễn VẬN DỤNG MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA NHẬN THỨC VÀ THỰC TIỄN VÀO VIỆT NAM TRONG THỜI KÌ ĐỔI MỚI ĐẾN NAY Bài học nhận thức Table of Contents I NGUỒN GỐC, BẢN CHẤT CỦ.
Trang 1Triết học
Mác-Lênin
ĐỀ TÀI: HÃY PHÂN TÍCH MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA NHẬN THỨC VÀ THỰC TIỄN VẬN DỤNG LÍ LUẬN ĐÓ ĐỂ TÌM HIỂU MỐI QUAN HỆ NÀY Ở VIỆT NAM TRONG THỜI KÍ ĐỔI MỚI ĐẾN NAY VÀ
RÚT RA BÀI HỌC CHO BẢN THÂN.
NHÓM 10
Trang 2Contents of This discussion
GIỮA NHẬN THỨC VÀ THỰC TIỄN VÀO
VIỆT NAM TRONG THỜI KÌ ĐỔI MỚI ĐẾN NAY
Trang 3I, ĐỜI SỐNG DÂN GIAN
II, ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Thực tiễn
Vận dụng mối quan hệ biện chứng vào Việt Nam,
rút ra bài học
Trang 4!NHẬN THỨC
Trang 5NGUỒN GỐC VÀ BẢN CHẤT CỦA NHẬN THỨC
NGUỒN GỐC VÀ BẢN CHẤT CỦA NHẬN THỨC
con người
Nhận thức là một quá trình biện chứng có vận động
và phát triển
Nhận thức là quá trình phản ánh hiện thực khách quan một cách tích cực, chủ động sáng tạo bởi con người trên
cơ sở thực tiễn mang tính
lịch sử cụ thể
Trang 6khoa học
Trang 7NHẬN THỨC KHOA HỌC:
KHÁI NIỆM: là loại nhận thức được hình thành một cách tự giác và gián tiếp từ sự phản ánh
đặc điểm bản chất, những quan hệ tất yếu của các sự vật
Khoa học ra đời và phát
triển, giữ vai trò đặc
biệt quan trọng trong
hoạt động của con
người
Để tiếp nhận tri thức khoa học cần có phương pháp khoa học
Khoa học sử dụng 1
hệ thống các phương tiện và phương pháp nghiên cứu chuyên môn
Tri thức khoa học phải
có tính hệ thống và tính căn cứ
Nhận thức khoa học
có tính khách quan
Nhận thức khoa học mang tính trừu tượng, khái quát ngày càng cao
NHẬN THỨC KHOA HỌC LÀ NHẬN THỨC QUAN TRỌNG NHẤT
Trang 8 Giai đoạn từ Trực quan sinh động (nhận thức cảm tính) đến Tư duy trừu tượng (nhận thức lý tính)
Nhận thức cảm tính là sự phản ánh trực tiếp khách thể thông qua các giác quan:
• Cảm giác
• Tri giác
• Biểu tượng
Nhận thức lí tính: Thông qua tư duy trừu tượng, con người phản ánh sự vật một
cách gián tiếp, khái quát và đầy đủ hơn
• Khái niệm
• Phán đoán
• Suy lý
o Quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về sự thống nhất giữa nhận
thức cảm tính và nhận thức lý tính hoàn toàn đối lập với chủ nghĩa duy cảm (đề cao vai trò của nhận thức cảm tính) và chủ nghĩa duy lí (đề cao vai trò của nhận thức lí tính )
Giai đoạn từ Trực quan sinh động (nhận thức cảm tính) đến Tư duy trừu tượng (nhận thức lý tính)
Nhận thức cảm tính là sự phản ánh trực tiếp khách thể thông qua các giác quan:
• Cảm giác
• Tri giác
• Biểu tượng
Nhận thức lí tính: Thông qua tư duy trừu tượng, con người phản ánh sự vật một
cách gián tiếp, khái quát và đầy đủ hơn
• Khái niệm
• Phán đoán
• Suy lý
o Quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng về sự thống nhất giữa nhận
thức cảm tính và nhận thức lý tính hoàn toàn đối lập với chủ nghĩa duy cảm (đề cao vai trò của nhận thức cảm tính) và chủ nghĩa duy lí (đề cao vai trò của nhận thức lí tính )
PHÂN TÍCH BIỆN CHỨNG CỦA NHẬN THỨC
Trang 9 Giai đoạn từ Tư duy trừu tượng (Nhận thức lý tính) đến Thực tiễn:
Nhận thức đến trình độ tư duy trừu tượng rồi thi ta phải quay trở về
thực tiễn để kiểm tra Chỉ có qua thực tiễn ta mới có thể xác định được nhận thức đó là đúng đắn hay sai lầm.
Mục đích của nhận thức là để định hướng cho hoạt động sản xuất vật
chất, hoạt động cải tạo thế giới Đến lượt mình, hoạt động sản xuất vật chất là cơ sở cho sự tồn tại và phát triển của xã hội.
Quay trở về thực tiễn, nhận thức hoàn thành một chu trình biện
chứng của nó Trên cơ sở hoạt động thực tiễn, một chu trình nhận thức mới lại bắt đầu và cứ thế mãi mãi.
Giai đoạn từ Tư duy trừu tượng (Nhận thức lý tính) đến Thực tiễn:
Nhận thức đến trình độ tư duy trừu tượng rồi thi ta phải quay trở về
thực tiễn để kiểm tra Chỉ có qua thực tiễn ta mới có thể xác định được nhận thức đó là đúng đắn hay sai lầm.
Mục đích của nhận thức là để định hướng cho hoạt động sản xuất vật
chất, hoạt động cải tạo thế giới Đến lượt mình, hoạt động sản xuất vật chất là cơ sở cho sự tồn tại và phát triển của xã hội.
Quay trở về thực tiễn, nhận thức hoàn thành một chu trình biện
chứng của nó Trên cơ sở hoạt động thực tiễn, một chu trình nhận thức mới lại bắt đầu và cứ thế mãi mãi.
PHÂN TÍCH BIỆN CHỨNG CỦA NHẬN THỨC
Trang 10Con đường biện chứng của quá trình nhận thức là cơ sở khoa học chỉ ra yêu cầu và phương pháp cho quá trình đổi mới tư duy như: sự thống nhất giữa lý luận – thực tiễn, tính liên tục của quá trình nhận thức, mối quan hệ giữa tổng kết thực tiễn – phát triển
lý luận…Đồng thời, biện chứng quá trình nhận thức là cơ sở khoa học để quán triệt nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, phê phán chủ nghĩa giáo điều và chủ
nghĩa kinh nghiệm.
Trang 11!THỰC TIỄN
Trang 12-Thực tiễn là toàn bộ hoạt động vật
chất- cảm tính có mục đích mang tính
lịch sử - xã hội của con người nhằm cải
biến thế giới khách quan
-Thực tiễn là hoạt động con người sử
dụng công cụ tác động vào đối tượng
vật chất làm cho đối tượng đó thay đổi
theo mục đích của mình Là hoạt động
đặc trưng của bản chất con người, thực
tiễn không ngừng phát triển bởi con
người qua các qua trình lịch sử
Trang 13Mối quan hệ giữa các hình thức cơ bản
• Ngược lại hoạt động chính trị – xã hội và hoạt động thực nghiệm khoa học có tác dụng kìm hãm hoặc thúc đẩy hoạt động sản xuất vật chất phát triển
Trong ba loại trên, hoạt động sản xuất vật chất có vai trò quyết định đối với các loại hoạt động thực tiễn Còn hoạt động chính trị – xã hội là hình thức cao nhất của thực tiễn Hoạt động khoa học
là loại hình đặc biệt nhằm thu nhận kiến thức từ tự nhiên và xã hội
Trang 15BẢN CHẤT
Đây là hai phương thức quan hệ
khác nhau với thế giới Kết quả của quan hệ nhận thức là tái hiện lại đối tượng trong ý thức, là mô hình nhận thức của đối tượng Còn kết quả của hoạt động thực tiễn là sự cải tạo vật chất đối với đối tượng
Trang 16TÍNH CHẤT
Giữa nhận thức và thực tiễn bao giờ cũng tồn tại một
mối liên hệ không thể tách rời
Thực tiễn và nhận thức không thể là tuyệt
đối đối lập với nhau Tính tương đối của sự
đối lập ấy trước hết được quy định bởi điều
là: Quan hệ nhận thức của con người với
thế giới không bao giờ có thề là quan hệ
tuyệt đối biệt lập với thực tiễn
Không nên tuyệt đối hoá cả tính chủ quan lẫn tính khách quan của thực tiễn Quan hệ giữa thực tiễn và nhận thức là một quá trình mang tính lịch sử - xã hội cụ thể Quan hệ giữa chúng là quan hệ biện chứng Nắm bắt được tính chất biện chứng của quá trình
đó là tiền đề quan trọng bậc nhất giúp chúng ta luôn có được một lập trường thực tiễn sáng suốt, tránh đ ược chủ nghĩa thực dụng thiển cận, cũng như chủ nghĩa giáo điều máy móc và bệnh lý luận suông.
Trang 17MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA THỰC TIỄN VÀ NHẬN THỨC
MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA THỰC TIỄN VÀ NHẬN THỨC
Trang 18 Tuy nhiên, lý luận có tính độc lập tương đối và tác động tích cực trở lại thực tiễn.
Nhận thức là nơi tổng kết, đúc kết thực tiễn ban đầu Nhưng đó chưa phải là điểm
cuối cùng của quá trình nhận thức mà nhận thức tiếp tục phải tiến tới thực tiễn
Để đi đến thực tiễn phải trải qua các giai đoạn của nhận thức Đó là quá trình bắt
đầu từ nhận thức cảm tính tiến đến nhận thức lý tính Cho thấy nhận thức là con
đường dẫn đến thực tiễn
Trang 20VẬN DỤNG MỐI QUAN
HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA
NHẬN THỨC VÀ THỰC
TIỄN VÀO VIỆT NAM
TRONG THỜI KÌ ĐỔI MỚI ĐẾN NAY
VẬN DỤNG MỐI QUAN
HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA
NHẬN THỨC VÀ THỰC
TIỄN VÀO VIỆT NAM
TRONG THỜI KÌ ĐỔI MỚI ĐẾN NAY
Trang 21ĐỜI SỐNG DÂN GIAN
Trong hoạt động thực tiễn,
con người chế tạo ra các
công cụ, phương tiện có
tác dụng nối dài các giác
quan, nhờ vậy làm tăng khả
năng nhận thức của con
Trang 221.Tình hình nước ta trước Đổi mới:
-Nước ta bắt đầu xây dựng một mô hình kinh
tế kế hoạch hoá tập trung dựa trên chế độ
công hữu về tư liệu sản xuất.
-Vào những năm sau của thập niên 60, ở
Miền Bắc đã có những chuyền biến về kinh
tế, xã hội Trong thời kỳ đầu, nền kinh tế tập
trung bao cấp đã tỏ ra phù hợp với nền kinh
tế tự cung, tự cấp, phù hợp với điều kiện hai
nhiệm vụ sản xuất và chiến đấu trong chiến
tranh lúc đó
\
Trang 23* Hậu quả:
Do chủ quan nóng vội, cứng nhắc, chúng ta đã không quản lý được hiệu quả các nguồn lực dẫn tới việc sử dụng lãng phí nghiêm trọng các nguồn lực của đất nước.
- Tài nguyên bị phá hoại, sử dụng khai thác không hợp lý, môi trường bị ô nhiễm.
- Nhà nước bao cấp và tiến hành bù lỗ phổ biến gây hậu quả nghiêm trọng cho nền kinh tế
- Cùng với đó là sự thoái hoá về mặt con người và xã hội
- Đến năm 1979, nền kinh tế rất suy yếu, sản xuất trì trệ, đời sống nhân dân khó
khăn, nguồn trợ giúp từ bên ngoài giảm mạnh
- Từ năm 1975 đến năm 1985, các thành phần kinh tế tư bản tư nhân, cá thể bị tiêu diệt hoặc không còn điều kiện phát triển dẫn đến thực trạng tiềm năng to lớn của các thành phần kinh tế này không được khai thác và phục vụ cho mục tiêu chung của nền kinh tế
Trang 24* Nguyên nhân
- Chúng ta chưa thật sự thừa nhận cơ cấu kinh tế nhiều thành phần còn tồn
tại trong thời gian tương đối dài, chưa nắm vững và vận dụng đúng lý luận
và thực tiễn vào tinh hình nước ta.
- Đến năm 1986, cơ chế tập trung quan liêu, bao cấp về căn bản vẫn chưa
Trang 25Vận dụng mối quan
hệ biện chứng giữa nhận thức và thực tiễn vào Việt Nam trong thời kỳ đổi
mới đến nay
Vận dụng mối quan
hệ biện chứng giữa nhận thức và thực tiễn vào Việt Nam trong thời kỳ đổi
mới đến nay
Trang 26-Chúng ta đã có những thành kiến không đúng,
trên thực tế, chưa thừa nhận thật sự những quy
luật của sản xuất hàng hóa đang tồn tại khách
quan Chúng ta đã ưu tiên phát triển công
nghiệp nặng một cách quá mức mà hiệu quả
kinh tế phát triển chậm Hơn thế nữa, ta chưa
chú ý đúng mức tới sản xuất nông nghiệp và
sản xuất hàng tiêu dùng nên đời sống nhân dân
gặp nhiều khó khăn.
-Bên cạnh đó, sự tan rã của hệ thống các nước
xã hội chủ nghĩa vào những năm cuối thập kỷ
80, đầu thập kỷ 90 làm cho chúng ta mất đi một
thị trường truyền thống, nguồn viện trợ quan
trọng, gây nhiều khó khăn đối với sản xuất và
đời sống
-Mất mùa liên tiếp vào những năm 1979 - 1980 đã
đưa nước ta vào tình trạng khủng hoảng, công
nghiệp ch ỉ tăng 0,6%, nông nghiệp tăng 1,9%
trong khi lạm phát ở mức siêu cấp năm 1986 :
74%
Phát triển kinh tế phải xuất phát từ thực tiễn,
tôn trọng và hoạt động theo quy luật khách quan là hoàn toàn đúng đắn
Trên cơ sở đó, chúng ta phải vận dụng tổng
hợp hệ thống các quy luật đang tác động lên nền kinh tế
Đại hội đảng lần thứ VI có ý nghĩa đặc biệt
quan trọng Những quan điểm, đường lối do Đại hội VI vạch ra là sự vận dụng đúng đắn
và sáng tạo chủ nghĩa Mác Lê Nin, tư tưởng
Hồ Chí Minh vào thực tiễn của đất nước Công cuộc đổi mới của Đảng từ sau Đại hội
VI đến nay ở nước ta không nằm ngoài những quy luật phổ biến của phép biện chứng, Đảng ta đã vận dụng phép biện chứng vào nhận thức hiện thực xã hội, phân tích các mối liên hệ biện chứng của đời sống hiện thực, tìm ra các mâu thuẫn đó và tạo ra động lực mạnh mẽ cho quá trình đổi mới vững chắc
Trang 27 Thứ nhất, tư tưởng của V.I Lê-nin là cơ
sở lý luận, được vận dụng kiên định và sáng tạo, từng bước định hình con đường và bước quá độ lên chủ nghĩa
xã hội phù hợp với điều kiện cụ thể của Việt Nam.
Thứ hai, tư tưởng của V.I Lê-nin về NEP là cơ sở nền tảng để Đảng ta phát triển nền kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa - sự phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin vào thực tiễn Việt Nam trong bối cảnh mới.
Trang 28 Thứ ba, các nguyên lý của chủ nghĩa Mác, đặc biệt là tư tưởng của V.I Lê-nin được Đảng ta vận dụng, phát triển vào xây dựng, củng cố liên minh giai cấp và đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy sức mạnh của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội
Thứ tư, tư tưởng của V.I Lê-nin về Đảng Cộng sản kiểu mới đã được vận dụng sáng tạo, đem lại những thành tựu trong xây dựng và củng cố vai trò Đảng Cộng sản cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội ở Việt Nam - nhân tố quan trọng hàng đầu bảo đảm cho sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam đi đến thắng lợi
Thứ năm, Đảng ta vận dụng tư tưởng của V.I Lê-nin trong xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là trong nhận diện và xử
lý mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ
Trang 29Our TeamTRỞ THÀNH ĐẢNG CẦM QUYỀN, LÃNH ĐẠO CÔNG CUỘC XÂY DỰNG
CHỦ NGHĨA XÃ HỘI, ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM KHÔNG NGỪNG BỔ
SUNG, PHÁT TRIỂN LÝ LUẬN CHỦ NGHĨA MÁC - LÊ-NIN, TƯ TƯỞNG HỒ
CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
CỦA DÂN, DO DÂN, VÌ DÂN, TĂNG CƯỜNG PHÁT HUY VÀ THỰC HÀNH
DÂN CHỦ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ĐỂ PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC TRONG ĐIỀU
KIỆN MỚI, SỚM ĐƯA VIỆT NAM SÁNH VAI CÁC CƯỜNG QUỐC NĂM CHÂU
NHƯ TÂM NGUYỆN CỦA BÁC HỒ.
VẬN DỤNG, PHÁT TRIỂN SÁNG TẠO CHỦ NGHĨA MÁC - LÊ-NIN VÀO
THỰC TIỄN CÁCH MẠNG VIỆT NAM, CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH CHO
RẰNG, CÁI CĂN CỐT NHẤT TRONG HỌC TẬP CHỦ NGHĨA MÁC -
LÊ-NIN LÀ: HỌC TẬP TINH THẦN, HỌC TẬP LẬP TRƯỜNG, QUAN ĐIỂM VÀ
PHƯƠNG PHÁP CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊ-NIN ĐỂ ÁP DỤNG LẬP
TRƯỜNG, QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP ẤY MÀ GIẢI QUYẾT CHO
TỐT NHỮNG VẤN ĐỀ THỰC TẾ TRONG CÔNG TÁC CÁCH MẠNG; LÀ
"HỌC TẬP NHỮNG CHÂN LÝ PHỔ BIẾN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC -LÊ-NIN
ĐỂ ÁP DỤNG MỘT CÁCH SÁNG TẠO VÀO HOÀN CẢNH THỰC TẾ CỦA
NƯỚC TA"
Trang 30BÀI HỌC
Trang 31Nguyên tắc tính Đảng và tính khoa học Trong giáo dục lý luận phải lấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin làm nền tảng, phải luôn giữ vững lập trường, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê-nin và của Đảng trong dạy và học lý luận Xa rời nền tảng lý luận
sẽ rơi vào chủ nghĩa giáo điều và xét lại
Nguyên tắc lý luận gắn liền với thực tiễn Đây là một nguyên tắc căn bản của chủ nghĩa Mác - Lê-nin, phản ánh đặc trưng của quá trình nhận thức biện chứng từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn, đó
là con đường nhận thức chân lý
Dựa trên hai nguyên tắc
Trang 32Có trọng tâm, trọng điểm
Trang 33BÀI HỌC BẢN THÂN
Trang 34– Quan điểm này yêu cầu việc nhận thức phải xuất phát từ thực tiễn, dựa trên cơ
sở thực tiễn, đi sâu vào thực tiễn, phải coi trọng tổng kết thực tiễn.
– Nghiên cứu lý luận phải liên hệ với thực tiễn, học phải đi đôi với hành Nếu xa rời thực tiễn sẽ dẫn tới các sai lầm của bệnh chủ quan, giáo điều, máy móc, quan liêu.
Qua việc làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa
thực tiễn đối với nhận thức, ta rút ra quan
điểm thực tiễn.
Tất cả các điều đó nói lên rằng mối quan hệ biện chứng giữa thực tiễn và biện chứng có vai trò quan trọng trong sự phát triển chuyên
ngành công tác của em Nó giúp tránh các tư duy sai lầm, thúc đẩy đầu tư nghiên cứu, học hỏi cái mới
Trang 35CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE!
CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE!