PHÒNG GIÁO DỤC & ĐT HUYỆN ĐÔNG TRIỀU 1 Chương I Tổng quan 1 Cơ sở lý luận Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là nền tảng đầu tiên của ngành Giáo dục đào tạo Vì vậy[.]
Trang 1Chương I: Tổng quan 1.Cơ sở lý luận:
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, lànền tảng đầu tiên của ngành Giáo dục đào tạo Vì vậy chất lượng chăm sóc, giáodục trẻ ở trường mầm non là rất quan trọng và cần thiết
Giáo dục mầm non có mục tiêu, nhiệm vụ quan trọng nhằm giáo dục toàndiện cho trẻ về thể chất, tình cảm, đạo đức thẩm mỹ, trí tuệ là cơ sở để hìnhthành nên nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam và chuẩn bịnhững tiền đề cần thiết cho trẻ bước vào trường tiểu học và cả suốt quá trìnhphát triển của con người
Như Bác Hồ kính yêu đã dạy: “Vì lợi ích mười năm phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm phải trồng người”
Đúng như vậy, sự nghiệp đổi mới đất nước đòi hỏi mỗi con người phải tựrèn luyện bản thân, trau dồi phẩm chất đạo đức để trở thành con người mới xãhội chủ nghĩa Đặc biệt ở lứa tuổi Mầm non vì ở lứa tuổi này cơ thể chúng đanglớn nhanh và phát triển mạnh, đòi hỏi mỗi gia đình, cộng đồng xã hội và nhàtrường đặc biệt quan tâm chăm sóc giáo dục một cách đúng mức, khoa học Đây
là một việc làm hết sức quan trọng và bức thiết đối với nhà trường
Để đạt được mục tiêu giúp trẻ phát triển toàn diện thì ta cần phải kết hợp hàihòa giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục đó là điều tất yếu
Vậy quan tâm như thế nào là đúng mực để cơ thể khỏe mạnh, học tốt pháttriển cân đối thì trước tiên ta phải có một chế độ ăn uống hợp lý, khoa học, nhằmgiúp trẻ ăn uống ngon miệng nhưng luôn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm Khi xã hội ngày càng phát triển thì giáo dục mầm non càng phải thực hiệntốt chức trách, nhiệm vụ của mình đào tạo thế hệ trẻ cường tráng về thể chất phong phú về tinh thần phát triển cao về trí tuệ, góp phần bồi dưỡng nhân tàicho đất nước, đáp ứng yêu cầu, xu thế phát triển của xã hội
Trang 2Tuy nhiên, vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay đang là mối quantâm lớn nhất của toàn xã hội, chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm liên quanđến cả quá trình từ khâu sản xuất đến khâu tiêu dùng, trên công tác này đòi hỏi
có tính liên ngành cao và công việc của toàn dân
2 Phương pháp tạo ra sáng kiến:
Trong quá trình tổ chức nghiên cứu và thực hiện sáng kiến “Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm ở trường mầm non Hoa Ban xã Quang Tiến” Chúng tôi đã nghiên cứu, tìm hiểu và
sử dụng một số phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Sưu tầm, nghiên cứu tài liệu về chămsóc sức khỏe, nuôi dưỡng trẻ lứa tuổi mầm non, các Thông tư, Nghị định, quyđịnh về về tổ chức chăm sóc sức khỏe và nuôi dưỡng trẻ tại trường mầm non
- Phương pháp quan sát, thực hành: Quan sát hoạt động nuôi dưỡng, chămsóc, giáo dục trẻ của giáo viên, nhân viên và trẻ
- Phương pháp đánh giá, đối chứng kết quả: Đánh giá kết quả đối chứngvới trước và sau khi thực hiện sáng kiến
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổ chức rút kinh nghiệm về côngtác quản lý, chỉ đạo, đánh giá chất lượng, hiệu quả nhân rộng sáng kiến
- Phương pháp thống kê: Thống kê kết quả các đợt kiểm tra sức khỏe củatrẻ tại trường
Với mục tiêu là nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ tại trườngmầm non đạt kết quả cao và phát triển toàn diện về mọi mặt Giúp cho đội ngũcán bộ ,giáo viên, nhân viên nâng cao kiến thức dinh dưỡng và công tác chămsóc nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm non đạt kết quả cao hơn
Nghiên cứu tại trường mầm non Hoa Ban với 11 nhóm lớp và tổng số 265 trẻ
với 01 bếp ăn tại 02 điểm trường
Qua theo dõi cân, đo lên biểu đồ tăng trưởng đầu năm học 2020 – 2021 kết quảnhư sau:
Trang 3Độ tuổi Tổng
Cân nặng bình thường
Suy dinh dưỡng thể nhẹ cân
Cao bình thường
Suy dinh dưỡng Thấp còi
để trẻ phát triển tốt Mặt khác tuyên truyền qua tranh dinh dưỡng và an toàn thựcphẩm của các cơ quan chức năng cung cấp Bên cạnh đó, chỉ đạo giáo viên tíchhợp nội dung giáo dục dinh dưỡng vào chương trình giảng dạy theo các chủ đề
Từ những lý do trên trong năm học này, tôi đã chọn sáng kiến “Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm ở trường mầm non Hoa Ban xã Quang Tiến”.
3 Mục tiêu của sáng kiến cần đạt:
Khi thực hiện “Biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục dinh dưỡng và
vệ sinh an toàn thực phẩm ở trường mầm non Hoa Ban xã Quang Tiến" cần đạt
các mục tiêu sau:
Giúp cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên hiểu rõ hơn về vị trí, vai trònhiệm vụ trong công tác nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ em
Trang 4Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhận thức sâu sắc về vai trò
và trách nhiệm trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, tích cực học tập bồidưỡng nâng cao kiến thức, kỹ năng, phát triển năng lực cá nhân
Nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ, giúp trẻ pháttriển toàn diện về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ…
Tăng cường công tác tuyên truyền với các ban ngành đoàn thể địaphương, phụ huynhn hằm nâng cao nhận thức của cộng đồng xã hội Phối hợpvới phụ huynh học sinh để chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ
Nhằm tìm ra giải pháp tốt nhất để làm tốt công tác giáo dục vệ sinh dinh
dưỡng an toàn thực phẩm Hạn chế tuyệt đối tình trạng ngộ độc thực phẩm
trong nhà trường cần làm tốt các mục tiêu sau:
Một là: Quản lý chỉ đạo việc đảm bảo chặt chẽ đầu vào các nguồn thựcphẩm và hợp đồng mua bán thực phẩm thực phẩm trong trường mầm non; Cơ sởcung cấp thực phẩm đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm có ký kếtmang tính pháp lý chặt chẽ trước pháp luật khi có tình huống không mong muốnsảy ra khi tổ chức trẻ ăn bán trú tại trường
Đảm bảo chặt chẽ đầu vào các nguồn thực phẩm
Hai là: Bảo đảm vệ sinh an toàn vệ sinh thực phẩm nhằm bảo vệ và nâng
cao sức khỏe cho trẻ thông qua việc “Giáo dục dinh dưỡng, vệ sinh an toàn thực phẩm” cho học sinh trong nhà trường
Ba là: Nâng cao nhận thức về giáo dục dinh dưỡng an toàn thực phẩmtrong cộng đồng
Bốn là: Giảm tỷ lệ suy dinh dương xuống dưới 3% đến cuối năm học Năm là: Cách chế biến thực phẩm an toàn, hấp dẫn cho trẻ ăn bán trú ởtrường mầm non
Trang 5Chương II: Mô tả sáng kiến
1. Nêu vấn đề của sáng kiến:
Chế độ dinh dưỡng hợp lý là chế độ ăn đủ về số lượng và cân đối về chấtlượng các chất dinh dưỡng Đủ về số lượng theo nhu cầu dinh dưỡng của từng
độ tuổi, theo giới tính Cân đối về chất lượng là cân đối giữa các chất dinhdưỡng protein, lipit, gluxit, vitamin, chất khoáng giữa thức ăn nguồn gốc độngvật và thực vật Để đảm bảo tính cân đối này trong thực tế cần ăn hỗn hợp nhiềuloại thực phẩm và thường xuyên thay đổi các món ăn
Thực phẩm đối với sức khỏe, đời sống của con người là vô cùng cần thiết
và quan trọng Sử dụng thực phẩm không đảm bảo vệ sinh rất dễ xảy ra ngộ độcthực phẩm Vì vậy vệ sinh dinh dưỡng và an toàn thực phẩm giữ một vị trí rấtquan trọng đối với sức khoẻ con người nói chung, góp phần nâng cao sức laođộng phòng chống bệnh tật, đem lại hạnh phúc cho mọi người, mỗi gia đình vàcộng đồng xã hội Đối với bậc học mầm non thì Chất lượng dinh dưỡng vệ sinh
an toàn thực phẩm, có ý nghĩa được xác định đặc biệt quan trọng trong công tácchăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ, được phát triển toàn diện nhân cách, Đức,Trí, Thể, Mĩ Chất lượng dinh dưỡng vệ sinh an toàn thực phẩm liên quan đến cảquá trình từ khâu sản xuất đến khâu tiêu dùng nên công tác này đòi hỏi tính liênngành cao và là nhiệm vụ của toàn dân
2 Giải pháp thực hiện sáng kiến
2.1 Tên giải pháp, nội dung của giải pháp:
2.1.1 Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạnh thực hiện tốt các hoạt động nuôi dưỡng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ trong nhà trường.
Xây dựng kế hoạch giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm
trong trường giúp đã triển khai đến toàn thể cán bộ, giáo viên, nhân viên đểthực hiện tốt công tác chăm sóc sức khoẻ, vệ sinh phòng bệnh cho trẻ
*Đối với Ban giám hiệu: Xây dựng hợp đồng hồ sơ bán trú gồm hồ sơ các
đơn vị cung cấp thực phẩm cho nhà trường phải đảm bảo tính pháp lý gồm: Hợpđồng cung cấp thực phẩm; Hồ sơ cá nhân đơn vị cung cấp(Giấy chứng nhận hộ kinh doanh, giấy chứng nhận đủ điều kiện về VSATTP; ;Giấy xác nhận kiến
Trang 6thức về ATTP; Giấy khám sức khỏe; ; Sổ hộ khẩu…) Đồng thời, xây dựng kế hoạch kiểm tra công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trong năm học cho giáo viên nhân viên.
*Đối với nhân viên nuôi: Vào đầu năm học, bồi dưỡng kiến thức về an toàn
thực phẩm, sử dụng bài tét 40 câu hỏi cho nhân viên nuôi thực hành từ đó đánhgiá kết quả của từng giáo viên Chấp hành tốt nội qui, quy chế của nhân viênnuôi, thực hiện đúng 10 nguyên tắc vàng trong chế biến thực phẩm
*Đối với giáo viên: Cần phối hợp với nhân viên nuôi dưỡng thực hiện tốt
việc chia ăn, nhận đủ định lượng thực phẩm trẻ ăn trong ngày; Triển khai cho trẻ
ăn thức ăn khi còn nóng để đảm bảo chất dinh dưỡng tốt nhất khi trẻ ăn
*Đối với nhân viên y tế (Thủ quỹ nuôi):Xây dựng phiếu nhập, xuất kho
lương thực thực phaamrtrer ăn trong ngày Đồng thời cùng với nhân viên nuôi,Ban đại diện Hội cha mẹ học sinh thực hiện giao nhận thực phẩm ăn trongngày.Thành phần giao nhận thực phẩm bao gồm: Nhân viên nấu ăn trực tiếp,nhân viên Y tế trường học, dưới sự giám sát của cán bộ phụ trách công tác bántrú (Phó hiệu trưởng phụ trách công tác bán trú) và nên có đại diện Ban đại diệnCMHS cùng tham gia kiểm tra, giám sát với các nội dung:
+ Kiểm tra chất lượng thực phẩm đầu vào;
+ Giám sát cân, đo, đong, đếm khi nhập hàng;
+ Không tiếp nhận những hàng hoá, thực phẩm kém chất lượng: ôi thiu,dập nát
+ Báo cáo lãnh đạo nhà trường xử lý kịp thời trong những trường hợp bêncung ứng thực phẩm không thực hiện nghiêm túc những cam kết về đảm bảoVSATTP theo hợp đồng
2.1.2 Giải pháp 2: Tăng cường công tác bồi dưỡng kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm cho đội ngũ giáo viên – nhân viên
Hàng năm vào kỳ nghỉ hè phòng giáo dục mở lớp tập huấn cho cán bộ, giáoviên, nhân viên về công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ trong trường mầm non, chútrọng vấn đề kiến thức thực hành dinh dưỡng thực hiện tốt vệ sinh an toàn thựcphẩm, vệ sinh chế biến và vệ sinh trong ăn uống hàng ngày
* Đối với nhân viên nuôi dưỡng:
Trang 7Nâng cao nhận thức và kỹ năng của CBQL, nhân viên trong việc thựchiện nhiệm vụ Để làm tốt được việc đó chúng tôi đã xây dựng kế hoạch phâncông cho phó hiệu trưởng phụ trách công tác quản lý bán trú, nhân viên nuôidưỡng đi khám sức khỏe định kỳ 6 tháng một lần Bồi dưỡng kiến thức về vệsinh an toàn thực phẩm cho 100% nhân viên nuôi dưỡng qua các lớp tập huấn
do phòng Giáo dục và Đào tạo tổ chức
Tổ chức bồi dưỡng về kiến thức và kỹ năng cho nhân viên nuôi dưỡngngay từ đầu năm học
Nhà trường tổ chức cho nhân viên dưỡng, đăng ký chế biến món ănmới qua hội thi nuôi dưỡng giỏi cấp trường kết hợp tổ chức chuyên đề dinhdưỡng, vệ sinh an toàn thực phẩm, tổ chức thi đua chế biến về các món ăn đểchị em học tập kinh nghiệm lẫn nhau
Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn ở tổ cùng nhau trao đổi, thảo luận vềcách chọn mua thực phẩm sạch, đảm bảo an toàn thực phẩm, rau củ, quả, kỹthuật chế biến thực phẩm, cách bảo quản thực phẩm, vệ sinh môi trường nơi chếbiến sạch sẽ
*Đối với giáo viên
Để nâng cao chất lượng giáo dục dinh dưỡng và chăm sóc bữaăn chotrẻthì giáo viên phảichuẩn bị giờ ăn cho trẻ đảm bảo yều cầu sau:
- Chuẩn bị bàn ăn phải sạch sẽ, gọn gàng, đủ cho trẻ ngồi, trên bàn phải cóđĩa đựng cơm rơi, khăn ẩm để lau tay, thìa, bát phải đủ so với trẻ
- Khi ăn các cô giáo phải đeo khẩu trang, dùng găng tay 1 lần, trong khicho trẻ ăn cô cần chú ý đến những trẻ biếng ăn để động viên cháu ăn hết suất
- Thông qua giờ ăn các cô giáo dục cho trẻ phát triển về nhận thức, ngônngữ…
Ví dụ: Giúp trẻ nhận biết được tên món ăn như thịt, cá, trứng , giáodụctrẻ ăn sạch uống sạch Thông qua giờ ăn, các cô giáo giới thiệu cho trẻ biết
Trang 8hôm nay có những món gì, khi ăn các món ăn đó sẽ cung cấp cho cơ thế nhữngchất gì?
Tạo điều kiện cho giáo viên tham gia học tập các lớp trên chuẩn các lớptập huấn bồi dưỡng chuyên môn hè, các lớp bồi dưỡng chuyên đề, tham gia họcbồi dưỡng thường xuyên chu kỳ cho giáo viên mầm non
Tập huấn cho giáo viên về kiến thức chăm sóc trẻ qua những buổi họp sinhhoạt chuyên môn hàng tháng, tổ chức cho giáo viên thực hành chế biến món ănvào những ngày 20/10; 8/3 hàng năm
Chỉ đạo các tổ chuyên môn cải tiến hình thức, nội dung sinh hoạt chuyênmôn như: tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi, thi làm đồ dùng đồ chơi, thi cônuôi giỏi…
Bên cạnh đó phân công giáo viên có tay nghề vững kèm giúp đỡ giáo viêncòn hạn chế về chuyên môn, những cô nuôi giỏi kèm những cô nuôi còn chưa có kinhnghiệm để thực hiện tốt công tác chăm sóc giáo dục trẻ
Với chức năng là một nhà quản lý công tác chăm sóc nuôi dưỡng bán trútrong nhà trường tôi đưa nội dung tuyên truyền các tài liệu về vệ sinh dinhdưỡng và an toàn thực phẩm lồng ghép trong các cuộc họp, trong các hoạt độngchăm sóc giáo dục trẻ, đối với các cháu suy dinh dưỡng nhà trường phối hợp vớicác phụ huynh tăng cường nguồn dinh dưỡng trong các bữa ăn hàng ngày của trẻ
để trẻ ăn hết xuất khi ở trường mầm non Mặt khác tuyên truyền qua tranh dinhdưỡng và an toàn thực phẩm do các cơ quan chức năng cung cấp Bên cạnh đóchỉ đạo giáo viên tích hợp nội dung giáo dục dinh dưỡng vào chương trình giảngdạy theo các chủ đề
Ví dụ 1: Tích hợp nội dung giáo dục dinh dưỡng – sức khỏe vào chủ đề
trường mầm non Ở chủ đề này chỉ đạo giáo viên lồng ghép tích hợp nhữngnội dung sau:
- Làm quen với các món ăn tại trường, tập ăn hết suất, rèn luyện hành vi vănminh trong ăn uống: Biết mời cô và các bạn trước khi ăn; ngồi ăn ngay ngắn,
Trang 9không co chân lên ghế; cầm thìa bằng tay phải tự xúc ăn gọn gàng, tránh đổ vãi,
ăn từ tốn, nhai kỹ, không nói chuyện và đùa nghịch trong khi ăn
- Tập tự phục vụ trong sinh hoạt hàng ngày tại trường: Tự cất, dọn đồ dùng
ăn uống sau khi ăn, lấy gối lên giường đi ngủ
- Tập luyện thói quen tốt về vệ sinh cá nhân, đi vệ sinh đúng nơi quiđịnh Giữ gìn vệ sinh môi trường như không khạc nhổ nơi công cộng, vứtrác đúng nơi qui định
Ví dụ 2: Khi tổ chức hoạt động góc qua trò chơi “Cửa hàng rau quả” khi
mua hàng các cháu phải biết chọn thực phẩm tươi ngon, thực phẩm không bị dập
nát Còn qua trò chơi “Nấu ăn” các cháu biết rửa tay và vệ sinh đồ dùng, rửa
sạch thực phẩm trước khi chế biến, phải biết ăn chín uống sôi
Với trò chơi học tập: “Xếp nhanh theo nhóm” thì cần phải chuẩn bị những lô
tô về các loại thực phẩm (đủ 4 nhóm dinh dưỡng) và trò chơi“Thi xem ai nhanh” yêu cầu trẻ lấy đúng và xếp nhanh phân loại nhóm dinh dưỡng theo yêu
cầu của cô giáo
Qua các trò chơi giúp trẻ nhận biết và nhớ lâu các nhóm thực phẩm trẻbiết nhóm nào lên ăn nhiều và nhóm nào ăn hạn chế
Tổ chức bồi dưỡng kiến thức, cập nhập thông tin về vệ sinh dinh dưỡng antoàn thực phẩm thường xuyên cho đội ngũ cấp dưỡng, giáo viên mầm non
Đặc biệt là tập luyện bồi dưỡng và chỉ đạo thực hiện tốt các công tácnâng cao chất lượng giáo dục và vệ sinh dinh dưỡng, vệ sinh nhóm lớp, cánhân và vệ sinh môi trường
2.1.3 Giải pháp 3: Xây dựng khẩu phần thực đơn, hợp đồng mua bán, tiếp nhận thực phẩm
Việc xây dựng thực đơn đảm bảo chất dinh dưỡng và phù hợp theo mùa,
tránh trùng lặp 2 tuần liên tiếp được chúng tôi đặt lên hàng đầu Làm sao tậndụng những nguồn lương thực thực phẩm có sẵn trong địa phương, giá cả phùhợp với mức ăn Để trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất và trí tuệ thì cần phải
có những bữa ăn ngon miệng đầy đủ dinh dưỡng Một bữa ăn đầy đủ dinh dưỡngphải đủ 3 nguyên tắc sau:
Trang 10* Nguyên tắc 1: Thức ăn phải có đủ 4 nhóm chất: Bột đường, chất đạm,
chất béo, chất xơ
Chất bột đường có trong thức ăn chế biến từ gạo như: Bột, cháo, cơm,mỳ chất này cung cấp năng lượng cho trẻ và giúp chuyển hoá chất trong cơ thể Chất đạm có trong thịt, cá, tôm, cua các loại đậu giúp xây dựng cơ bắp,tạo kháng thể
Chất béo có trong mỡ, dầu, bơ dự trữ, cung cấp cho bé năng lượng vàcác vitamin
Chất xơ có trong các loại rau củ, trái cây, giúp cơ thể bé chuyển hoá chất
và tăng cường chất đề kháng cung cấp vitamin, khoáng chất
* Nguyên tắc 2: Nước nhu cầu nước của trẻ chiếm từ 10 – 15% trọng
lượng cơ thể Một trẻ em nặng 10kg thì trung bình cần từ 1-1,5lít nước/1 ngày.Mùa nóng trẻ cần lượng nước nhiều hơn mùa lạnh Nếu cha mẹ cho trẻ ăn thức
ăn quá đặm hoặc không cho trẻ uống đủ nước thì sự tiêu hoá và hấp thụ của trẻ
sẽ kém
Nguyễn tắc 3: Thực phẩm an toàn
Đây là một vấn đề đặc biệt quan trọng trong quá trình lựa chọn và chế biếnthức ăn cho trẻ Thịt, cá, rau, trái cây phải tươi sống đảm bảo không có thuốc sâuhay hoá chất, các thực phẩm đã chế biến sẵn nên lựa chọn những thương hiệu có
uy tín về chất lượng và an toàn thực phẩm, thức ăn đã nấu chín nếu chưa dùngphải đậy kín
Đối với thực phẩm thịt, cá, rau, trái cây không nên cắt nhỏ ngâm trongnước vì sẽ làm mất đi một số vitamin, đối với các loại củ nên rửa nhẹ nhàng saukhi đã gọt sạch vỏ để giảm thiểu việc mất vitamin do các vitamin làm ngay dướilớp vỏ
Để có một khẩu phần ăn cân đối cho trẻ, tôi đã phối hợp nhiều loại thựcphẩm với nhau trong ngày ở tỷ lệ thích hợp và đảm bảo đủ năng lượng theo lứatuổi Nhằm đảm bảo đầy đủ nhu cầu về năng lượng và các chất dinh dưỡng.Nhóm lương thực, nhóm giàu chất đạm, nhóm thức ăn giàu chất béo, nhóm thức
ăn giàu vitamin và khoáng chất, do đó hàng ngày tôi chọn cho trẻ ăn những món
