Số 041/TKNB QT Thứ Ba, ngày 05/3/2019 TIN THAM KHẢO NỘI BỘ (Phần Quốc tế) I NHẬN ĐỊNH VÀ BÌNH LUẬN VỀ VIỆT NAM VIỆT NAM VÀ HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH MỸ TRIỀU LẦN 2 Kim Jong un thăm chính thức Việt Nam – mộ[.]
Trang 1Số 041/TKNB-QT Thứ Ba, ngày 05/3/2019
TIN THAM KHẢO NỘI BỘ
(Phần Quốc tế)
I NHẬN ĐỊNH VÀ BÌNH LUẬN VỀ VIỆT NAM
VIỆT NAM VÀ HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH MỸ-TRIỀU LẦN 2
Kim Jong-un thăm chính thức Việt Nam – một thành quả với Hà Nội
TTXVN (Yonhap, AFP, KBS, Spunik) – Đài Sputnik dẫn lời chuyên gia phân tích
Piotr Tsvetov cho rằng không thể xem nhẹ hàng loạt kết quả tích cực từ hội nghị thượngđỉnh Mỹ-Triều tại Hà Nội, mà một trong số đó là chuyến thăm hữu nghị chính thức củanhà lãnh đạo Kim Jong-un tới Việt Nam
Theo ông Piotr Tsvetov, thật sự khó đánh giá hết ý nghĩa của chuyến thăm này DùTriều Tiên là một trong những nước đầu tiên công nhận Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vàonăm 1950, nhưng quan hệ giữa hai nước XHCN châu Á có lúc thăng, lúc trầm Trong thời
kỳ hậu chiến, quan hệ giữa Hà Nội và Bình Nhưỡng tiếp tục phát triển, nhưng không mấysôi nổi, một trong những minh chứng là kim ngạch thương mại giữa hai nước trong nhữngnăm 2000 không vượt quá 16 triệu USD Năm 2007, Triều Tiên tiếp đón Tổng Bí thư đảngCộng sản Việt Nam Nông Đức Mạnh sang thăm, nhưng sau đó không có chuyến thămphúc đáp của người đứng đầu Triều Tiên Chỉ đến bây giờ, trong tương quan tiến hành hộinghị thượng đỉnh Mỹ-Triều, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un mới đến Việt Nam
Hiển nhiên, chuyến công du chính thức của Kim Jong-un tới Việt Nam đánh dấumốc khởi đầu một giai đoạn mới trong quan hệ giữa hai nước Các quan chức Triều Tiêntuyên bố nguyện vọng đẩy mạnh hợp tác với Việt Nam trong nhiều lĩnh vực, tương ứngvới nhu cầu và tiềm năng của mỗi nước
Trong chuyến thăm này, Kim Jong-un và các thành viên phái đoàn Triều Tiên đã códịp tận mắt thấy những thành tựu của Việt Nam trong lĩnh vực kinh tế và công nghệ hiệnđại Có lẽ, thực tế sinh động Việt Nam sẽ phát huy tác dụng thúc đẩy chính giới Triều Tiênthực hiện những bước đi nhất định để hiện đại hóa kinh tế và xã hội của nước mình
Theo tin đưa trên các phương tiện truyền thông, khi ở Hà Nội, Kim Jong-un đã nóilên ý tưởng rằng Bình Nhưỡng có thể xem Việt Nam như là một hình mẫu phát triển kinh
THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM Vietnam News Agency (VNA)
Trụ sở : 5 Lý Thường Kiệt - Hà Nội, Việt Nam
Tel: (84-4) 38255443; Fax (84-4) 38252984; E-mail: btk@vnanet.vn;
http://news.vnanet.vn
Trang 2đổi thường xuyên về kinh tế, khoa học-kỹ thuật, quốc phòng, các ngành văn hóa, thể thao,nghệ thuật, công tác xuất bản và những lĩnh vực khác, để đưa quan hệ hợp tác lên tầm caomới”.
Hà Nội có thể hỗ trợ Bình Nhưỡng không chỉ bằng việc chia sẻ những kinh nghiệmquý trong sự nghiệp cải tổ, mà còn có thể hướng đầu tư vào nền kinh tế của Triều Tiên,giúp đào tạo chuyên gia và hậu thuẫn cho Bình Nhưỡng trên mặt trận ngoại giao
Washington và Bình Nhưỡng đều mô tả cuộc gặp thứ hai giữa Tổng thống Mỹ vànhà lãnh đạo Triều Tiên là một thành công Giới phân tích cho rằng khẳng định này chủyếu là nhằm mục đích đối nội của mỗi nước
Hãng Thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA đưa tin, đoàn tàu hỏa đặc biệt chở nhà
lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã về tới Bình Nhưỡng lúc 3 giờ sáng ngày 5/3 (giờ địaphương), sau khi kết thúc thành công hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều lần thứ hai và chuyếnthăm hữu nghị chính thức tới Việt Nam
Trước đó, báo chí chính thức của Triều Tiên cũng ca ngợi thượng đỉnh Mỹ-Triềulần 2 là một thành công, cho dù “có những trở ngại và khó khăn không thể tránh khỏi trêncon đường xây dựng mối quan hệ mới giữa hai nước”, sau hơn 7 thập niên thù nghịch và
đối đầu KCNA không nhắc đến chi tiết là thượng đỉnh Hà Nội đã kết thúc sớm hơn dự
kiến và không có tuyên bố chung, mà chỉ nhấn mạnh trong cuộc gặp này, hai nhà lãnh đạo
đã có những trao đổi “thẳng thắn và mang tính xây dựng”
Ngày 3/3, cố vấn an ninh của Tổng thống Mỹ, ông John Bolton, đã xem thượngđỉnh Hà Nội là một “thành công”, vì theo ông, Tổng thống Trump đã “bảo vệ và thúc đẩycác lợi ích của Mỹ”
Cơ hội của Việt Nam sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều
TTXVN (Washington, Sputnik) – Tờ The Diplomat ngày 3/3 đăng bài cho rằng
hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều lần 2 diễn ra tại Hà Nội là một sự thất vọng đối với cả banước Mỹ, Triều Tiên và Việt Nam, nhưng đó không phải là cái kết của một câu chuyện.Việt Nam vẫn còn nhiều việc phải làm cho chiến lược ngoại giao quyền lực trung gian củaViệt Nam
Theo bài viết, một kết quả hội nghị như vậy không đáp ứng được kỳ vọng của chínhphủ Việt Nam trong việc đóng góp vào tiến trình hòa bình và phi hạt nhân hóa giữa TriềuTiên và Mỹ Tuy nhiên, sau hội nghị, điều quan trọng là phải đánh giá Tổng thống MỹDonald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un sẽ thực hiện những bước đi tiếptheo như thế nào để tránh sự đổ vỡ của quá trình phi hạt nhân hóa, cũng như việc làm thếnào để Việt Nam có thể có được lợi ích lâu dài về vị thế trên trường quốc tế và cho ngành
Trang 3chuẩn bị cho cuộc gặp và cho sự kiện chính đã được tổ chức tốt, không có bất cứ vấn đềtrục trặc về an ninh và công tác hậu cần nào Bản thân ông Trump và các quan chức TriềuTiên cũng ca ngợi những nỗ lực của nước chủ nhà mặc dù Việt Nam chỉ có khoảng 2 tuần
để chuẩn bị - ít hơn nhiều so với khoảng thời gian 2 tháng mà Sinagpore được thông báo
để chuẩn bị cho cuộc gặp lần thứ nhất vào tháng 6 năm ngoái
Hơn thế nữa, trước và trong khi diễn ra hội nghị, hình ảnh Hà Nội xuất hiện trànngập trên các phượng tiện truyền thông và mạng xã hội cho thấy một thành phố đang pháttriển nhanh chóng với sự pha trộn độc đáo giữa cũ và mới trong môi trường năng động vớinhững người trẻ tuổi và thân thiện Chính vì vậy, rất có lý khi dự đoán rằng ngành du lịchViệt Nam nói chung và Hà Nội nói riêng sẽ có sự phát triển vượt bậc trong năm 2019 nhờhội nghị thượng đỉnh này Tuy nhiên, để thực sự tận dụng được cơ hội này, chính quyềntrung ương và địa phương Hà Nội phải tiếp tục đảm bảo cải thiện chất lượng dịch vụ và cơ
sở hạ tầng chung
Tuy nhiên, cũng giống như mọi người không nên quá thất vọng trước kết thúc bấtngờ của cuộc gặp Trump-Kim, các quan chức Việt Nam không nên bằng lòng với việc tăngdoanh thu đơn giản từ du khách nước ngoài Trong 2 ngày diễn ra hội nghị, Hà Nội đã trởthành ngọn hải đăng hy vọng về một giải pháp hòa bình cho cuộc khủng hoảng hạt nhântrên Bán đảo Triều Tiên Tuy nhiên, nếu Việt Nam không thể duy trì động lực ngoại giao
có được từ hội nghị thượng đỉnh, Việt Nam sẽ đi theo bước chân của Mông Cổ - nước chủnhà và trung gian hòa giải của quá trình đàm phán hòa bình cho bán đảo Triều Tiên trongnhững năm đầu thập niên 2000, nhưng lại không thể đóng vai trò quan trọng nào trong cáccuộc đối thoại liên quan đến Triều Tiên kể từ đó đến nay
Paris và Geneva là những cái tên thường khiến mọi người nghĩ đến nhiều cuộc đàmphán quan trọng đối với lịch sử hiện đại, bao gồm cả tiến trình hòa bình cho chính ViệtNam Nếu muốn trở thành một Paris và Geneva, chính phủ Việt Nam cần duy trì vai tròchủ động Hà Nội nên tiếp tục tiếp cận các đối tác Mỹ và Triều Tiên để làm rõ rằng họ nêntiếp tục đàm phán, mặc dù ở cấp thấp hơn, tại Hà Nội
Ông Trump đã nhiều lần đề nghị Triều Tiên nên học hỏi từ những bài học của ViệtNam về cải cách kinh tế và bình thường hóa quan hệ quốc tế, trong khi đó, chính các quanchức Triều Tiên cũng bày tỏ sẵn sàng áp dụng toàn bộ hoặc một phần mô hình “Đổi mới”của Việt Nam đối với Triều Tiên Do đó, điều có thể thực hiện được là Hà Nội sẽ có vai trò
tổ chức lâu dài đối với các cuộc thảo luận song phương giữa Mỹ và Triều Tiên Ngoài ra,Việt Nam cũng cần phấn đấu để có vai trò lớn hơn và đi đầu trong các cuộc đối thoại khuvực và quốc tế về hòa bình và an ninh, sau nhiều năm tự giới hạn mình là bên “mẫu mực”thực hiện các nguyên tắc và tiêu chuẩn quốc tế Việc thay đổi như vậy sẽ là cần thiết chochiến lược ngoại giao quyền lực trung gian của Việt Nam
Trong bài phát biểu ngày 1/3, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã tái khẳng địnhvai trò trung gian của Seoul giữa Mỹ và Triều Tiên và nhấn mạnh “tiến trình có ý nghĩa”
đã đạt được tại hội nghị Hà Nội Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA cũng nhận
Trang 4xây dựng niềm tin lẫn nhau giữa Mỹ và Triều Tiên Ông Trump cũng muốn duy trì mốiquan hệ với Triều Tiên và thúc đẩy mối quan hệ này Và Việt Nam mong muốn tiếp tụcđóng vai trò của mình nhằm thúc đẩy hòa bình trên bán đảo Triều Tiên sau hội nghịthượng đỉnh Hà Nội Do đó, sự thất bại của hội nghị thượng đỉnh Hà Nội nên được xem làkhởi đầu cho các cuộc đàm phán thực tế hơn giữa Mỹ và Triều Tiên và một lời hứa về sựtiến bộ trong các cuộc đàm phán trong tương lai - hy vọng với Việt Nam tiếp tục đóng vaitrò trong tiến trình đó.
Việt Nam sẽ nhận được tác động tích cực
Theo đài Sputnik, đánh giá về tác động của hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều đến
Việt Nam với vai trò nước chủ nhà, ông Daniel Davis, chuyên gia Mỹ về quốc phòng, đốingoại và các vấn đề xã hội, cho rằng có thể kết quả hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều khôngđược như mong đợi, nhưng Việt Nam vẫn sẽ nhận được những tác động tích cực
Ông nói: “Hội nghị thượng đỉnh lần này đã mang lại một cái nhìn mới về Việt Nam, theo cách mà chúng ta chưa từng thấy trước đây, nhất là với người dân Mỹ Khi họ nhìn thấy Việt Nam đảm nhận vai trò chủ nhà, hơn nữa, mối quan hệ cá nhân giữa Tổng thống Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bạn rất tốt, và thậm chí, chúng ta đã ký hợp đồng hợp tác kinh tế, người dân nước tôi có thể nghĩ rằng nước Mỹ nên thực hiện nhiều hoạt động kinh doanh với Việt Nam Từ đó, quan hệ giữa hai bên có thể thân thiện hơn và
du lịch ở cả hai nước đều được thúc đẩy.”
Theo Daniel Davis, Việt Nam đã làm tốt trong công tác chuẩn bị dù thời gian gấprút, đặc biệt khi đây là cuộc gặp liên quan đến vấn đề quốc tế phức tạp Có thể người dânViệt Nam sẽ cảm thấy thất vọng đôi chút khi hội nghị này không đạt được một kết quả tốthơn Tuy nhiên, loạt hợp đồng hàng không có tổng giá trị lên tới 21 tỷ USD được ký kếttrước sự chứng kiến của Tổng thống Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú
Trọng chính là một thành tựu ghi nhận thực sự của Việt Nam sau cuộc gặp này Đây là
minh chứng cho thấy mối quan hệ hợp tác làm ăn giữa Việt Nam và Mỹ ngày càng đượccải thiện và không ngừng phát triển Triều Tiên cũng nhìn thấy những thành công của ViệtNam, từ đó nhận ra những tiềm năng để đạt được những lợi ích về kinh tế
Daniel Davis dự đoán quan hệ Mỹ-Việt sẽ tiếp tục phát triển Ngoài ra, quan hệ
giữa Việt Nam và các nước trong khu vực cũng sẽ có những bước nhảy vọt Ông nói: “Đó chính xác là những gì các bạn sẽ được chứng kiến Tôi nghĩ rằng những thỏa thuận tổng trị giá tới 21 tỷ USD đã được ký kết là một khởi đầu vững chắc và tôi tin nó sẽ phát triển hơn nữa, mở ra cơ hội cho các ngành công nghiệp khác không chỉ là ngành hàng không
mà còn cả du lịch Sau hội nghị thượng đỉnh, mọi người sẽ biết nhiều hơn về Việt Nam, họ
sẽ nghĩ rằng đây là một đất nước thật tuyệt vời thông qua tất cả những hình ảnh được chuyển đi toàn cầu Tôi nghĩ mọi người sẽ muốn ghé thăm Việt Nam, chính vì thế sẽ có những kết quả tích cực.”
Dư luận về cách truyền thông Việt Nam đưa tin
Trang 5TTXVN (Asia Times) - Mạng Asia Times vừa đăng bài viết của tác giả David Hutt
nhận định rằng báo chí Việt Nam đã đánh giá rất tích cực việc Hà Nội đăng cai hội nghịthượng đỉnh Mỹ-Triều, cho dù cuộc gặp không đạt được kết quả như kỳ vọng
Theo bài viết, bất chấp vòng 2 cuộc đàm phán giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump
và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un bị cắt ngắn hôm 28/2 mà không ra được tuyên bốchung và 2 bên đưa ra những thông điệp trái ngược, trong phiên họp thường kỳ của Chínhphủ ngày 1/3, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã khẳng định hội nghị thượng đỉnh là một
thành công lớn đối với nước chủ nhà Việt Nam Ông nói: "Chúng ta đã làm rất nhiều việc
để đóng góp cho các mối quan hệ quốc tế, tận dụng tốt cơ hội tuyệt vời này để quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam".
Tác giả cho rằng rõ ràng là Đảng Cộng sản Việt Nam đã sử dụng hội nghị thượngđỉnh như một cuộc diễn tập lớn về quan hệ với công chúng, được thiết kế để tăng cườnghình ảnh quốc tế của đất nước Một phóng viên Việt Nam yêu cầu giấu tên đang làm chomột cơ quan báo chí nhà nước cho biết, ông được chỉ đạo đưa tin về các bình luận tích cực
về Việt Nam của các quan chức Mỹ và Triều Tiên, việc các nhà báo nước ngoài hài lòngvới chuyến thăm Việt Nam như thế nào đã toát lên rằng "Đảng Cộng sản được quốc tế tôntrọng và điều này đang khiến Việt Nam được quốc tế tôn trọng"
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lưu ý rằng 2.600 nhà báo nước ngoài đã đến Hà Nộitrong tuần này để đưa tin về hội nghị thượng đỉnh cũng đã đóng vai trò trong việc củng cố
hình ảnh quốc tế của Việt Nam Một tờ báo trong nước viết: "Thủ tướng nói rằng các hoạt động tuyên truyền cho Việt Nam và sự kiện này lớn gấp 50 lần Hội nghị APEC 2017".
Một phóng viên của tờ Thời báo Kinh tế Sài Gòn cho biết các nhà báo được chỉ
đạo đưa tin về vai trò tổ chức của Việt Nam và cho người đọc thấy các nhà báo và quanchức nước ngoài đánh giá như thế nào về mức độ hiếu khách của Việt Nam
Tuy nhiên, một vấn đề đối với các nhà kiểm duyệt của đất nước là họ không thểkiểm soát những gì mà các phóng viên quốc tế và phóng viên trong nước trao đổi với tưcách cá nhân Hai bên có thể giao lưu dễ dàng tại Trung tâm Báo chí quốc tế được thànhlập ở trung tâm thủ đô Hà Nội để phục vụ hội nghị thượng đỉnh Và với các phóng viênquan tâm đến các vấn đề của Việt Nam, các phóng viên sở tại sẵn lòng nói một cách trung
thực Tatarski, một phóng viên tại thành phố Hồ chí Minh, nói: “Tôi cho rằng các phóng viên sở tại rất thích có nhiều phóng viên ở đây, vì điều đó cho phép họ hình dung thoáng qua về cách tác nghiệp của các đồng nghiệp ở các nước khác như thế nào”.
Mối quan hệ kinh tế Mỹ-Việt Nam: Nhân tố Trung Quốc
TTXVN ( Modern Diplomacy) – Trang mạng Modern Diplomacy ngày 3/3 đăng
bài phân tích về nhân tố Trung Quốc trong mối quan hệ kinh tế Mỹ-Việt, nhìn từ chuyếnthăm Hà Nội vừa qua của Tổng thống Donald Trump nhân hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều
Theo bài viết, phát biểu tại cuộc họp báo chung sau cuộc gặp với nhà lãnh đạo
Trang 6chỉ nói về hội nghị thượng đỉnh này mà còn đề cập đến hiện trạng mối quan hệ Mỹ-Trung.Trump chỉ trích những người tiền nhiệm không hành động đủ mạnh để giải quyết tìnhtrạng mất cân bằng thương mại với Trung Quốc, nhấn mạnh rằng ông ủng hộ sự phát triển
và tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc nhưng không phải bằng những chi phí và tổn thất
mà Mỹ phải hứng chịu
Trong khi đó, về mặt quan hệ kinh tế giữa Mỹ và Việt Nam, nhân dịp hội nghịthượng đỉnh Mỹ-Triều lần này, Hà Nội và Washington đã đạt được những thỏa thuận quantrọng Hai tập đoàn hàng đầu của Mỹ là Boeing và General Electric-GE đã ký kết nhữnghợp đồng có giá trị lớn với các đối tác Việt Nam Tổng giá trị hợp đồng giao dịch được kýtrong chuyến thăm Việt Nam lần này của Tổng thống Trump ước tính vào khoảng 20 tỷUSD
Tuy nhiên, những hợp đồng này có lẽ đã không thu hút được sự quan tâm chú ýxứng tầm bởi trọng tâm của chuyến đi lần này của Tổng thống Trump tới Việt Nam là cuộcgặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Triều Tiên Thực tế, Mỹ đã bắt đầu công nhận tiềm năngkinh tế của Việt Nam cũng như tầm quan trọng địa chính trị của Việt Nam ở châu Á Bàiviết sẽ cung cấp những thông tin cần thiết để hiểu được câu chuyện tăng trưởng kinh tếcủa Việt Nam trong những năm gần đây, một số mối quan hệ chiến lược của Việt Nam vàsau đó sẽ xem xét đến bản chất của tam giác kinh tế Trung Quốc-Mỹ -Việt Nam
Câu chuyện tăng trưởng của Việt Nam: Những lý do chính
Hoàn toàn không thể phủ nhận một thực tế rằng, Việt Nam đã nổi lên là một đầu tàutăng trưởng kinh tế quan trọng trong ASEAN nói chung và có thể trở thành quốc gia hàngđầu, đặc biệt về cải cách kinh tế (chính sách Đổi mới - được thực hiện từ năm 1986) trongnhóm hợp tác CMLV (gồm Campuchia, Myanmar, Lào và Việt Nam)
Trong những năm gần đây, một số yếu tố chính dẫn tới sự tăng trưởng của ViệtNam, đặc biệt là thành công trong việc thu hút đầu tư trực tiếp từ nước ngoài (FDI), đóchính là Việt Nam có nguồn nhân lực dồi dào (57,5 triệu lao động), tiền lương trả chongười lao động chỉ bằng một nửa so với ở Trung Quốc Chi phí tiền điện ở Việt Nam cũng
rẻ hơn so với các đối thủ cạnh tranh khác trong ASEAN
Từ những con số tăng trưởng và FDI, có thể thấy rõ sự thành công của Việt Nam.Năm 2018, tốc độ tăng trưởng của Việt Nam ước tính hơn 7% (7,08%) Đây là mức caonhất trong vòng 11 năm qua Vốn FDI giải ngân tại Việt Nam ước tính ở mức 19,1 tỷ USDtrong năm 2018 Tổng FDI cho năm 2018 ước tính khoảng 35 tỷ USD
Năm 2018, Nhật Bản đầu tư nhiều nhất vào Việt Nam, với hơn 8 tỷ USD Các quốcgia khác có sự hiện diện mạnh mẽ tại Việt Nam là Hàn Quốc và Singapore Trung Quốc lànhà đầu tư lớn thứ 7 tại Việt Nam Ngoài tiềm năng về kinh tế, một trong những yếu tốkhiến Việt Nam trở thành điểm đến thu hút chính là vị trí địa lý (rất dễ dàng để mở rộngsang các quốc gia khác như Myanmar, Lào và Campuchia)
Do nhu cầu tiêu dùng đang ngày càng tăng và nhu cầu du lịch cũng tăng, doanh thu
từ việc bán lẻ, dịch vụ khách hàng, đi lại và du lịch cũng tăng lên đáng kể trong năm 2018.Doanh thu từ dịch vụ bán lẻ ước tính đạt hơn 190 tỷ USD, trong khi con số này từ đi lại và
Trang 7du lịch đạt gần 2 tỷ USD Doanh thu tăng lên từ đi lại và du lịch được thúc đẩy bởi sự giatăng nhu cầu về du lịch trong năm 2018 (gần 20%)
Việt Nam có quan hệ thương mại chặt chẽ với cả Trung Quốc (Việt Nam là đối tácthương mại lớn nhất của Trung Quốc tại ASEAN) và với Mỹ Thương mại giữa Việt Nam
và Trung Quốc trong giai đoạn từ tháng 1-11/2018 ước tính đạt 97 tỷ USD và Bắc Kinhđược hưởng lợi do Việt Nam bị thâm hụt hơn 20 tỷ USD Đối với thương mại Mỹ-Việt,kim ngạch ngoại thương nghiêng về Việt Nam
Tầm quan trọng chiến lược
Việt Nam có tầm quan trọng chiến lược ngày càng tăng Ngay cả trước khi tổ chứchội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều, Việt Nam đã tổ chức nhiều sự kiện quan trọng khác trongnhững năm gần đây như Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á Thái Bình Dương năm 2008 (tại
Hà Nội) và năm 2017 (tại Đà Nẵng), Diễn đàn kinh tế thế giới về ASEAN (WEF ASEAN)năm 2018 và thường xuyên tổ chức hội nghị thượng đỉnh ASEAN
Ngoài ra, trong thời gian gần đây, Việt Nam đang tăng cường quan hệ quốc phòng
và an ninh với Nhật Bản, Mỹ và Ấn Độ và một trong những lý do chính dẫn tới việc tiếpcận chiến lược chủ động này là yếu tố Trung Quốc
Đối với Nhật Bản, trong chuyến thăm quốc gia này của nguyên Chủ tịch nướcTrương Tấn Sang, cả hai bên đã ra một tuyên bố chung, trong đó đề cập đến sự cần thiếtphải nâng cấp mối quan hệ song phương lên “Quan hệ đối tác chiến lược sâu rộng vì hòabình và thịnh vượng ở châu Á”
Tuyên bố chung đã đề cập tới hợp tác an ninh chặt chẽ hơn và sự hỗ trợ của NhậtBản trong việc xây dựng năng lực của các cơ quan thực thi hàng hải Hai bên cũng táikhẳng định quan điểm điểm chung về vấn đề Biển Đông cũng như phi hạt nhân hóa ởTriều Tiên Vào tháng 7/2018, Nhật Bản và Việt Nam đã tổ chức Đối thoại chính sáchquốc phòng lần thứ 6 (do Bộ trưởng Quốc phòng của cả hai nước đồng chủ trì) Ngày17/9/ 2018, tàu ngầm tấn công JS Kuroshio (SS-596) trong biên chế Lực lượng Phòng vệtrên biển Nhật Bản (JMSDF) đã cập cảng quốc tế Cam Ranh ở Khánh Hòa
Cùng với sự hợp tác ngày càng được tăng cường trong những năm gần đây, những
sự kiện trên nhấn mạnh sự thống nhất ngày càng tăng giữa hai bên về các vấn đề địa chínhtrị quan trọng
Nhật Bản cũng cho thấy mong muốn hợp tác lớn hơn với Việt Nam ở Ấn ĐộDương-Thái Bình Dương Trong một cuộc phỏng vấn mới đây, Thủ tướng Nhật Bản đãnhắc lại sự cần thiết phải có mối quan hệ đối tác Nhật Bản-Việt Nam mạnh mẽ hơn để thúcđẩy ý tưởng về một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương cởi mở, tự do và công bằng
Việt Nam cũng đang củng cố mối quan hệ chiến lược với Mỹ Vào tháng 7/2017,Washington và Hà Nội đã tiến hành Hoạt động tham gia hải quân lần thứ 8 Mỹ hiện cũngđang hỗ trợ cho sự tham gia của Việt Nam trong các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liênhợp quốc Năm 2018, hơn bốn thập kỷ sau khi kết thúc chiến tranh Việt Nam, hàng khôngmẫu hạm USS Carl Vinson của Hải quân Mỹ đã đến thành phố Đà Nẵng Đây là một bước
Trang 8điệp tới Trung Quốc rằng việc quân sự hóa và xâm lược sau này đối với vấn đề Biển Đông
sẽ không được chấp nhận
Việt Nam cũng đang tăng cường quan hệ an ninh với Nhật Bản và Ấn Độ Trongchuyến thăm Việt Nam năm 2016, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã đề nghị mức tíndụng 500 triệu cho hợp tác quốc phòng Dưới thời của cố Chủ tịch nước Trần Đại Quang,
cả hai bên quyết tâm cùng nhau hợp tác vì một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do vàthịnh vượng
Mặc dù Việt Nam đang tăng cường mối quan hệ chiến lược với các nước nói trên,nhưng Việt Nam cũng có chút thận trọng liên quan đến câu chuyện Ấn Độ Dương-TháiBình Dương khi cho biết Việt Nam phản đối bất kỳ liên minh quân sự nào gây ảnh hưởngxấu tới an ninh trong khu vực
Quan hệ Việt-Mỹ
Nếu nhìn vào quá trình của mối quan hệ Việt-Mỹ (chịu ảnh hưởng nặng nề củachiến tranh), có thể thấy mối quan hệ này được tăng cường một cách đều đặn trong haithập kỷ vừa qua Hai bên đã nỗ lực cố gắng quên đi những nỗi đau do cuộc chiến gây ramặc dù điều này là cực kỳ khó khăn bởi thực tế đây là một cuộc xung đột đẫm máu nhấtcủa thế kỷ 20
Năm 1990, chính quyền của Tổng thống Bill Clinton đã thực hiện một số bước điquan trọng Năm 1994, Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận thương mại đối với Việt Nam Năm 2001,hiệp định thương mại song phương giữa hai nước ra đời sau khi được Quốc hội Mỹ cũngnhư Quốc hội Việt Nam thông qua
Tới nhiệm kỳ của Tổng thống Obama, một lần nữa các bước đi quan trọng đã đượcthực hiện để tăng cường mối quan hệ kinh tế giữa hai nước Hiệp định Đối tác xuyên TháiBình Dương (TPP) được ký kết vào năm 2015 và Tổng thống Obama đã thúc đẩy hiệpđịnh này, giúp Việt Nam có thể có quyền tiếp cận ưu tiên vào thị trường Mỹ Tuy nhiên,ngay từ khi tranh cử, Tổng thống Trump đã coi thâm hụt thương mại lớn giữa Mỹ và ViệtNam là một vấn đề và đã rút Mỹ khỏi TPP Đây là một trở ngại với Việt Nam Tuy nhiên,một loạt diễn biến quan trọng khác đã diễn ra
Tháng 5/2017, trong chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, hai công
ty lớn của Mỹ là Caterpillar và General Electric đã ký kết với các đối tác Việt Nam cáchợp đồng trị giá 8 tỷ USD Tổng thống Trump cũng đã đề cập đến thâm hụt thương mạicủa Mỹ và hy vọng sẽ cân bằng cán cân thương mại trong một khoảng thời gian
Phát biểu tại Hội nghị cấp cao APEC vào tháng 11/2017, Tổng thống Mỹ đã ca ngợi
sự tiến bộ kinh tế của Việt Nam khi nói rằng: “Nền kinh tế Việt Nam là một trong những nền kinh tế phát triển nhanh nhất trên trái đất Tốc độ tăng trưởng đã tăng hơn 30 lần và học sinh Việt Nam được xếp hạng trong số những học sinh giỏi nhất thế giới.”
Tam giác kinh tế Trung Quốc-Mỹ-Việt Nam
Sau cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ, nhiều người tranh luận rằngViệt Nam có thể là nước được hưởng lợi lớn nhất Cho đến nay, Việt Nam đã được hưởnglợi (đơn hàng xuất khẩu trong một số lĩnh vực nhất định đã có sự gia tăng) nhưng không
Trang 9đáng kể Một số công ty có thể sẽ chuyển từ Trung Quốc sang các nước khác và Việt Nam
có thể là một lựa chọn Tuy nhiên, bằng chứng hiện nay cho thấy điều này đã không xảy ratrên quy mô lớn
Tam giác kinh tế Trung Quốc-Mỹ-Việt Nam thú vị không chỉ từ bối cảnh lịch sử,
mà còn cả khía cạnh kinh tế Điều đáng chú ý là khi đang nói tới cuộc chiến thương mạiMỹ-Trung và những lợi ích mà Việt Nam có thể được hưởng từ cuộc chiến này, thì TrungQuốc hiện đang theo dõi chặt chẽ không chỉ đối với các tuyên bố của Tổng thống Trumpliên quan đến Triều Tiên mà còn là các thỏa thuận được ký kết giữa Mỹ và Việt Nam trongchuyến thăm lần này
Một bài báo trên Global Times đề cập đến việc làm thế nào để Trung Quốc có thể làmột phần của chuỗi sản xuất toàn cầu thông qua một “trung tâm giao hàng và hoàn thiện”
ở Chu San, tỉnh Chiết Giang, phía Đông Trung Quốc Những công việc làm nội thất củahơn 700 máy bay có thể được hoàn thành ở trung tâm này
Ngoài vấn đề Triều Tiên là trọng tâm trong chuyến thăm Việt Nam lần này củaTổng thống Trump, các thỏa thuận được ký kết sẽ thúc đẩy không chỉ mối quan hệ kinh tếgiữa Việt Nam và Mỹ, và là một minh họa rõ ràng về việc ông Trump coi trọng nhữngthỏa thuận kinh doanh lớn Thật thú vị khi thấy cách tiếp cận của Trung Quốc đối với cácthỏa thuận này, trong khi theo dõi chặt chẽ kết quả của hội nghị thượng đỉnh với KimJong-un, Trung Quốc cũng để mắt sát sao tới kết quả kinh tế của chuyến thăm và phân tíchxem Việt Nam được hưởng lợi như thế nào
Kết luận của bài viết đặc biệt thú vị: “Trung Quốc không có lý do gì để ghen tị với lợi ích kinh tế đạt được của ông Trump ở Việt Nam Ngược lại, chúng ta hy vọng Mỹ có thể tăng tương tác kinh tế với các doanh nghiệp ở các nước Đông Nam Á Hy vọng rằng, mọi người đều có thể biết rằng tham gia kinh tế không phải là một trò chơi có tổng bằng 0”.
Kết luận
Tam giác kinh tế Trung Quốc-Mỹ-Việt Nam rất quan trọng, không chỉ trong bốicảnh chiến lược, đặc biệt là liên quan đến vấn đề Biển Đông cũng như mục tiêu đạt đượcmột “Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và công bằng” Đối với kinh tế, cả ông Trump
và người Trung Quốc đều là những người giao dịch như nhau và việc theo dõi Bắc Kinh giảiquyết mối quan hệ chiến lược giữa Mỹ với Việt Nam từ mối quan hệ kinh tế sẽ rất thú vị
TIN LIÊN QUAN VIỆT NAM
Việt Nam xây dựng “thung lũng Silicon”
TTXVN ( Sputnik) - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đồng ý để Bộ Kế hoạch và
Đầu tư (Bộ KH&ĐT) đẩy nhanh xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo ở Việt Nam, ươmmầm cho các hệ sinh thái khởi nghiệp, giống như thung lũng Silicon
Sáng 4/3, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chủ trì cuộc họp cho ý kiến về đề án thànhlập Trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia do Bộ KH&ĐT thực hiện Cuộc họp còn có sự
Trang 10tham dự của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, các Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông,Khoa học và Công nghệ, Giáo dục và Đào tạo, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam…
Xã hội hóa toàn bộ để xây “thung lũng Silicon của Việt Nam”
Báo cáo về đề án, Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh động lựctăng trưởng trong tương lai của đất nước phụ thuộc vào khoa học công nghệ và đổi mớisáng tạo Bộ KH&ĐT được Thủ tướng giao nhiệm vụ thành lập trung tâm đổi mới sáng tạocủa Việt Nam, giống các mô hình trên thế giới như Thung lũng Silicon của Mỹ, Công viên
khoa học Oxford (Anh) Ông Nguyễn Chí Dũng nói: “Nơi đây sẽ thử nghiệm thể chế và các mô hình kinh doanh mới, sau đó nhân rộng ra Đây cũng là nơi ươm mầm các start-
up, các doanh nghiệp nghiên cứu đổi mới sáng tạo”.
Trung tâm đổi mới sáng tạo đầu tiên dự kiến đặt tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc,nơi gần các trường đại học, các công ty khoa học công nghệ, đã được đầu tư hạ tầng đồng
bộ Từ đây có thể tạo ra một hệ sinh thái khởi nghiệp vừa có tính ứng dụng, vừa có thể bổsung cho nhau và nhân rộng
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh sẽ không dùng ngân sách nhà nước để đầu
tư mà dùng toàn bộ nguồn lực xã hội hóa Trong quá trình xây dựng, Bộ KH&ĐT cũng xin
ý kiến các bộ ngành khác, đi học tập tại nhiều trung tâm đổi mới sáng tạo nổi tiếng trên thếgiới
5 lĩnh vực ưu tiên được chú trọng phát triển ở đây gồm: nhà máy thông minh; nộidung số; an ninh mạng; đô thị thông minh; công nghệ môi trường
Ông Nguyễn Chí Dũng cũng nhấn mạnh việc mà Nhà nước cần làm là tạo ra thểchế và môi trường kinh doanh ưu việt cho từng lĩnh vực phát triển, qua đó thúc đẩy và thu
hút công nghệ Ông nói: “Trung tâm đổi mới đem lại lợi ích và phúc lợi cho dân tộc Chúng ta phải tạo ra không gian để các nhân tài sống, làm việc, đây cũng là biểu tượng mang tầm quốc tế”.
Thể chế và việc vận hành đóng vai trò quan trọng
Phát biểu góp ý với Bộ KH&ĐT, Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng VũViết Ngoạn đề xuất Việt Nam còn hạn chế về kinh nghiệm xây dựng và vận hành các trungtâm theo mô hình đổi mới sáng tạo nên Chính phủ cần có chính sách hợp tác với các trungtâm thành công trên thế giới để chia sẻ kinh nghiệm
Trong khi đó, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng đánhgiá cao đề án và cũng lưu ý về vấn đề quản trị vận hành sau này như thế nào Ông đề xuấtnên giao cho tư nhân quản lý vận hành để đảm bảo tính năng động, linh hoạt Ngoài ra,Chính phủ cũng cần có chính sách hỗ trợ về thuế, visa (cho nhà khoa học và người nhà đếnnghiên cứu và sinh sống) một cách ưu đãi nhất
Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định tầm quantrọng của việc thành lập trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia Ông đề nghị cần làm rấtnhanh việc này Chính phủ nên vừa xây dựng trung tâm ở Hòa Lạc, vừa cùng lúc mở trungtâm tạm thời ở khu vực khác để vừa làm vừa rút kinh nghiệm hoàn thiện mô hình
Trang 11Ông Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định Bộ Thông tin và Truyền thông sẵn sàng hỗ trợxây dựng cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, huy động 50 doanh nghiệp ICT để làm “mồi”,
hỗ trợ mặt bằng
Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho rằng không chỉ thành lập một trung tâm đổi mớisáng tạo mà nên nhân rộng nhiều hơn trên cả nước Ông cũng đề nghị có chính sách kếtnối các trung tâm nhỏ lẻ hiện tại để có tính lan tỏa, bổ sung cho nhau
Thủ tướng yêu cầu cần làm nhanh, triển khai sớm
Phát biểu chỉ đạo, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hoan nghênh và đánh giá cao BộKH&ĐT, các nhà tư vấn đã đưa ra ý tưởng xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia
Thủ tướng nhấn mạnh sự cần thiết của trung tâm đổi mới sáng tạo, mang tính dẫndắt, tập hợp, đổi mới chính sách Ông cho rằng đây là trung tâm nghiên cứu ứng dụngcông nghệ đổi mới sáng tạo ở Việt Nam, giúp sớm hiện thực hóa cuộc cách mạng côngnghiệp 4.0
Thủ tướng yêu cầu phải có sự khác biệt về thể chế, học hỏi kinh nghiệm quốc tế,huy động tư nhân cùng chung tay xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia Trungtâm được thành lập cũng phải khả thi, thiết thực, hiệu quả đối với nền kinh tế
Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&ĐT cụ thể hơn nữa việc xã hội hóa nguồn lực, huyđộng toàn bộ nguồn lực từ xã hội
Ông cũng yêu cầu cần làm nhanh, nhưng cũng phải có lộ trình cụ thể Ngoài ra, cần
tạo thể chế thật tốt, thuận lợi Ông nói: “Trung tâm phải có sự khác biệt so với những cái đang có Nhà nước có vai trò tạo lập địa điểm, chính sách tốt, thu hút tài năng trên tinh thần tự do kinh doanh, tự do sáng tạo theo hiến pháp Từ đây có thể kết nối nhân tài người Việt với nhân tài toàn cầu, kết nối các doanh nghiệp”.
Cuối cùng, Thủ tướng yêu cầu Bộ KH&ĐT cần sớm hoàn thiện đề án để chuẩn bịphê duyệt nhanh, triển khai sớm
Forbes công bố danh sách 50 phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam
Theo đài VOA, ngày 4/3, tạp chí Forbes của Mỹ tại Việt Nam vừa công bố danh
sách 50 phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam, chỉ ít ngày trước ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3
Đây là lần thứ hai Forbes công bố danh sách này, dựa trên tiêu chí về ảnh hưởng tàichính, tầm ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng tích cực của họ đối với xã hội Việt Nam
Xuất hiện trong “top 50” năm nay bao gồm những gương mặt trong nhiều lĩnh lực:chính trị, kinh doanh, khoa học-giáo dục, hoạt động xã hội, truyền thông-sáng tạo và giảitrí-thể thao
Trong lĩnh vực chính trị, những người được chọn bao gồm Chủ tịch Quốc hộiNguyễn Thị Kim Ngân, Phó Chủ tịch thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng, Trưởng banDân vận Trung ương Trương Thị Mai, Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh, Bộtrưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam Nguyễn ThịThu Hà, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng, Giám đốc Công an tỉnh
Trang 12Kiên Giang Bùi Tuyết Minh, Cục trưởng Cục Xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ anninh tổ quốc Nguyễn Thị Ngọc Đẹp.
Trong số 20 phụ nữ được bình chọn trong lĩnh vực kinh doanh năm nay có nhiềugương mặt “quyền lực” quen thuộc như bà Mai Kiều Liên - Tổng giám đốc Vinamilk, bàCao Thị Ngọc Dung-Chủ tịch HĐQT công ty cổ phần vàng bạc đá quý Phú Nhuận, bàTrương Mỹ Lan-Chủ tịch Vạn Thịnh Phát, bà Nguyễn Thị Phương Thảo-Chủ tịch thườngtrực HD Bank, Tổng giám đốc Vietjet Air
Lĩnh vực Khoa học-Giáo dục có bà Phan Thị Hà Dương-Viện Toán học-Viện Hànlâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, bà Trần Vân Khánh-Đại học Y Hà Nội, Phó giáo
sư Trần Thị Lý-Đại học Deakin (Australia), bà Lê Thị Kim Phụng-Đại học Bách khoaTp.Hồ Chí Minh, bà Chu Cẩm Thơ-Sáng lập, Giám đốc nghiên cứu và phát triển POMath
Tổng cộng có 16 gương mặt phụ nữ được bình chọn trong lĩnh vực hoạt động xãhội, truyền thông-sáng tạo và giải trí-thể thao, trong đó có Hoa hậu chuyển giới quốc tế
2018 Nguyễn Hương Giang, nhà văn Nguyễn Ngọc Tư, vận động viên điền kinh giành huychương vàng ASIAD 2018 Bùi Thị Thu Thảo, Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam H’Hen Niê,người sáng lập và điều hành trung tâm CHANGEVN Hoàng Thị Minh Hồng, Trưởng đạidiện báo Phụ Nữ Nguyễn Thu Trang, người sáng lập dự án Sáng kiến Ung thư MuốiTrương Thanh Thủy
Lần đầu tiên Forbes bình chọn 50 phụ nữ ảnh hưởng nhất Việt Nam là vào năm2017
Một chi tiết thú vị là danh sách những gương mặt phụ nữ trong lĩnh vực chính trịcủa danh sách năm nay gần như lặp lại của năm 2017 Chỉ có một người không có trongdanh sách năm nay là bà Nguyễn Thị Phương Nga-Đại sứ Việt Nam tại Liên hợp quốc vàthay vào đó là 2 tướng Công an Bùi Tuyết Minh và Nguyễn Thị Ngọc Đẹp
Một chi tiết đáng chú ý khác trong lĩnh vực kinh doanh là sự vắng mặt của bàNguyễn Thanh Phượng -Chủ tịch HĐQT Công ty chứng khoán Bản Việt
Thư ký tòa soạn Võ Quốc Khánh, đại diện của Forbes Việt Nam nói rằng điểmchung của những gương mặt phụ nữ trên là “tinh thần dấn thân, dám nghĩ dám làm, bền bỉ,giúp họ vươn lên thành công trong lĩnh vực của mình, đồng thời xác lập và khẳng địnhnhững giá trị mới với người phụ nữ hiện đại”
Lý giải việc Vietjet mua 100 máy bay Boeing của Mỹ
TTXVN (BBC, Reuters) - Theo đài BBC, hai hãng hàng không Việt Nam Vietjet
và Bamboo Airways mới đây đã ký hợp đồng mua hơn 100 máy bay của hãng Boeing trịgiá hơn 15 tỷ USD Trong đó, riêng Vietjet mua 100 chiếc Thương vụ diễn ra trong thờiđiểm hội nghị thượng đỉnh Trump-Kim lần 2 được tổ chức tại Việt Nam từ 27-28/2
Reuters bình luận rằng lễ ký kết diễn ra khi Trump đang ở Việt Nam sẽ góp phần thắt chặt quan hệ kinh tế và quân sự giữa hai nước Mỹ và Việt Nam Bài báo trên Reuters
cũng cho hay Vietjet -một hãng hàng không tư nhân, thường nhân dịp các Tổng thống Mỹtới Việt Nam là ‘trưng’ ra các đơn hàng ‘khủng’ mua máy bay của Mỹ Hãng này trước đây
Trang 13đã ký hợp đồng mua 100 máy bay Boeing 737 MAX thân hẹp khi cựu Tổng thống MỹObama sang Việt Nam Bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Tổng giám đốc của Vietjet Air chobiết 4 máy bay trong 100 chiếc nói trên sẽ được trao cho Việt Nam vào cuối năm nay.
Lần này, khi Tổng thống Trump sang Việt Nam, Vietjet ký hợp đồng mua thêm 100máy bay Boeing 737 MAX trị giá gần 13 tỷ USD Thương vụ này đã được thỏa thuận vàonăm ngoái tại the Farnborough Airshow Cục Hàng không Liên bang Mỹ, trong quyết địnhcho phép các hãng hàng không Việt Nam bay đến Mỹ lần đầu tiên, và mã hóa với các hãnghàng không Mỹ, tuyên bố tuần trước rằng Việt Nam tuân thủ các tiêu chuẩn hàng khôngquốc tế Vietjet cho biết họ đã lên kế hoạch mua các máy bay thân rộng để mở đường bayđến các thành phố có cộng đồng người Việt lớn ở Mỹ, chẳng hạn như ở California NgoàiVietjet, hãng hàng không Bamboo của ông chủ Tập đoàn FLC Trịnh Văn Quyết cũng kýhợp đồng mua 10 máy bay Boeing 787 thân rộng, và đang đàm phán để mua 25 máy bayBoeing 737 thân hẹp
Ông Quyết nói thương vụ này là một phần trong chiến lược của hãng nhằm mởrộng hoạt động ra thị trường quốc tế, bao gồm cả việc bay đến Mỹ và châu Âu BoombooAirways dự kiến mở đường bay quốc tế vào quý II/2019 tới Nhật Bản, Hàn Quốc, TháiLan và Singapore, và đường bay thẳng tới Mỹ vào cuối năm nay Năm 2018, BambooAirways cũng đã đặt hàng 20 máy bay thân rộng Boeing 787 trị giá 5,6 tỷ USD theo giániêm yết
Còn quá sớm?
Tuy nhiên, một nguồn tin giấu tên nói với Reuters là còn quá sớm để Vietjet đặt
hàng máy bay thân rộng Một nguồn tin khác cho hay 100 máy bay Boeing 737 MAX nóitrên đã nằm trong sổ đặt hàng của hãng Boeing với tên người mua ‘không xác định’
Hãng Boeing cũng nói thương vụ mới nhất của Vietjet đưa tổng số đơn hàng muaBoeing của hãng này lên tới 200 chiếc, bao gồm 80 chiếc thuộc mẫu 737 MAX 10 mớinhất của hãng Vietjet đưa vào vận hành 385 chuyến bay mỗi ngày trong nội địa Việt Nam
và tới các nước và vùng lãnh thổ như Nhật Bản, Hong Kong, Hàn Quốc, Đài Loan,Singapore, Trung Quốc, Thái Lan, Myanmar và Malaysia Tuy nhiên, các nhà phân tíchngành công nghiệp đã đặt câu hỏi liệu Boeing có giao tất cả các máy bay theo đơn đặthàng khi mà ngành công nghiệp đã đạt đến đỉnh cao của giai đoạn tăng trưởng mở rộng
Nhà Trắng ước tính tổng số tiền của thương vụ này vào khoảng 21 triệu USD Cácthương vụ này sẽ giúp tạo ra hơn 83.000 việc làm ở Mỹ và mang lại sự an toàn, tin tưởngcho các hành khách quốc tế và Việt Nam
Theo Reuters, tại Thượng đỉnh Trump-Kim diễn ra vừa qua tại Việt Nam, ông
Trump đã nhắc đến thương vụ mua Boeing của Vietjet tại bữa ăn trưa Ông Trump nói:
“Chúng tôi đánh giá rất cao việc quý vị đã góp phần làm giảm thâm hụt thương mại với Mỹ, điều rất nhức nhối trước khi tôi đến đây, và hiện nay chúng tôi hạn chế nó bằng những đơn đặt hàng lớn như đơn hàng mà quý vị đã đưa ra hôm nay”.
Vì sao mua nhiều thế?
Trang 14Nhiều phân tích từ các cây bút trên mạng xã hội thu hút quan tâm của đọc giả khitìm cách lý giải vì sao lại có thương vụ lớn như vậy vào thời điểm này Một trong các bàiviết nói trên là của Facebooker Nguyễn Giang Nam thu hút hơn 3000 lượt like và hàngnghìn lượt share Lý giải vì sao ông Quyết và bà Thảo được cho là “không thể có chừng ấytiền” “để mua đống máy bay đó”, ông Nam viết:
“Trong hàng không có một nghiệp vụ được dùng khá phổ biến, đó là nghiệp vụ
‘sale and leaseback’ Hãng hàng không mua máy bay của hãng sản xuất (Boeing và Airbus) rồi bán lại cho các hãng cho thuê máy bay với cam kết thuê lại chính các máy bay
đó Các hãng hàng không khi mua đạt số lượng thì sẽ luôn được Boeing, Airbus chiết khấu Nếu số lượng đủ lớn và đúng dòng máy bay đang bán chậm thì mức chiết khấu khá cao Giống như mua điện thoại Samsung giá niêm yết sẽ được tặng quà hoặc thối lại tiền Tuy nhiên, các hãng hàng không không thể kiếm được một số tiền lớn để mua máy bay Thế nên, các hãng này mới phải làm thêm nghiệp vụ ‘bán đi rồi thuê lại’ Bán toàn bộ số máy bay vừa đặt mua cho một hãng chuyên cho thuê máy bay với giá niêm yết, xong ký hợp đồng thuê lại Khi đó, hãng hàng không ‘lời’ ngay một số tiền hoa hồng đáng kể Nếu mua nhiều thì ‘tiền lời’ có thể lên đến cả tỉ USD.
Sẽ có thắc mắc là vậy thì mua càng nhiều, càng lời Mấy hãng hàng không sao không mua luôn 1000 chiếc cho lời nhiều? Thực tế cái lời đó là lời giả Bản chất chính là lấy lợi nhuận của tương lai trong hiện tại Điều này lý giải tại sao Vietjet và Bamboo Airways liên tục mua máy bay với số lượng khủng Vietjet đã đặt mua tổng cộng 250 máy bay trong khi hiện tại chỉ đang vận hành tổng cộng 64 máy bay Bamboo ký mua 44 chiếc trong khi chỉ đang vận hành 6 chiếc Đặc biệt Bamboo Airways mua khá nhiều Boeing 787
là loại máy bay to bay đường dài, thường chỉ có hãng lớn, bay tuyến xa, nhu cầu lớn mới khai thác, trong khi Bamboo Airways thậm chí còn chưa được phép bay quốc tế Lý do là
vì dòng máy bay này tỉ lệ chiết khấu hoa hồng cao hơn mấy dòng máy bay kia Và FLC có
lẽ đang trong giai đoạn thiếu hụt vốn trầm trọng nên phải dùng Bamboo Airways để giải quyết nhu cầu vốn trước mắt”.
Xung quanh việc nghiệm thu công trình ở Formosa
Theo đài RFA, Bộ Công thương vừa thông báo kết quả “không có bất thường” sau
khi kiểm tra “thông qua quan sát” đợt 3 tại Công ty trách nhiệm hữu hạn gang thép HưngNghiệp Formosa về nghiệm thu việc đưa vào sử dụng 5 hạng mục công trình thuộc dự ánKhu liên hợp gang thép và Cảng nước sâu Sơn Dương (Hà Tĩnh)
Tuy nhiên, dư luận lo ngại chỉ kiểm tra bằng “mắt” sao có thể kết luận “không cóbất thường”? Cụ thể, hạng mục công trình do Bộ Công thương kiểm tra đợt 3 gồm lò cao
số 2, xưởng lò vôi số 2, xưởng cán dây, xưởng luyện cốc số 3 và số 4, xưởng thiêu kết số 1thuộc dự án thép Formosa Phương pháp kiểm tra được Bộ Công thương thực hiện là
“quan sát bằng trực quan”
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Chí Sỹ, Giám đốc Trung tâm Công nghệ môi trường
ENTEC, nhận định:“Chắc chắn, nếu chỉ nhìn thì không thể đánh giá được, mà phải có
Trang 15thiết bị đo Thực ra, đối với quá trình luyện thép, trong đó có quá trình cốc hóa, v.v…thì phải đo khí thải, nước thải, đo cả về chất thải rắn, chất thải nguy hại Nếu đo trực tiếp thì phải có một số thiết bị, ví dụ như đo trực tiếp trên ống khói thì có thiết bị đo nhiệt độ, lưu lượng, nồng độ, một số chất ô nhiễm như CO2, NO2, CO và có thể một số thông số khác nữa Còn nếu đo trong nước thải thì có những thông số như PH, độ đục, TSF, muối và một
số chất giám sát tự động được ở trong nước”.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Chí Sỹ, dù đánh giá phương pháp đo trực tiếpbằng thiết bị máy móc thì cũng chỉ đánh giá được một số thông số, còn trên thực tế phảilấy mẫu về phòng thí nghiệm để phân tích Theo ông, trong phòng thí nghiệm có quychuẩn, phải phân tích các thông số theo quy chuẩn thì mới đánh giá được
Giáo sư Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường chorằng, nếu đúng là chỉ kiểm tra bằng “quan sát” thì việc kiểm tra sẽ chỉ mang tính hình
thức:“Nếu đúng là như vậy thì việc kiểm tra cũng chỉ mang tính hình thức, chưa đi vào thực chất những kết quả thực của việc kiểm tra này Ở Formosa, vấn đề lớn nhất là môi trường, mà Bộ Tài nguyên và Môi trường đã kiểm tra rất chặt chẽ, ngặt nghèo, nên tôi cho rằng việc kiểm tra của Bộ Công thương chỉ nhằm bổ sung quá trình giám sát việc thực hiện các quy định pháp luật của công ty Formosa tại Việt Nam”.
Theo kết quả kiểm tra của Bộ Công thương thực hiện bằng phương pháp “quan sátbằng trực quan” từ các vị trí do chính doanh nghiệp quy định, có 4/5 hạng mục công trìnhtại Công ty Formosa được thi công theo đúng thiết kế đã được chấp thuận và phê duyệt
4 hạng mục công trình được chấp thuận là xưởng lò vôi số 2, xưởng luyện cốc số 3
và 4, xưởng thiêu kết số 1, lò cao số 2 Riêng hạng mục xưởng cán dây, Bộ Công thươngcho biết sản phẩm của xưởng cán dây không có trong cơ cấu sản phẩm của Giấy chứngnhận đầu tư của Formosa, được cấp theo đề nghị của Bộ Công thương vào tháng 8/2016
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Sơn Lâm, giảng viên bộ môn kỹ thuật gang thép, Đạihọc Bách khoa Hà Nội, cho rằng phương pháp đánh giá “trực quan” chỉ nhằm quan sát bênngoài, không đánh giá được chất lượng vận hành, mức độ an toàn của nhà máy Theo ôngLâm, với cách kiểm tra như trên, Bộ Công thương không thể đưa ra được đánh giá tổngquan về thiết kế dự án có đúng yêu cầu kỹ thuật, cũng như xây dựng có đúng mặt bằng haydiện tích quy hoạch hay không
Ông Lâm so sánh việc này giống như đi kiểm tra xây dựng một ngôi nhà xem nhà
đó xây mấy tầng, có vượt quá số tầng quy định hay không, chứ không thể khẳng định ngôinhà đó có an toàn hay không?
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Chí Sỹ cho biết yêu cầu quy chuẩn của Việt Nam hiện
nay:“Theo yêu cầu quy chuẩn của Việt Nam hiện nay, họ yêu cầu phải lấy mẫu phát sinh
từ nhà máy Ví dụ như khí thải từ ống khói, rồi nước thải từ ống cống của nhà máy, chất thải rắn cũng phát sinh từ nhà máy, đem so sánh với quy chuẩn, đó là quy định hiện hành.
Và tất nhiên, để đánh giá tác động của nhà máy đối với bên ngoài thì người ta thường lấy một số mẫu ở bên ngoài môi trường như không khí ở khu dân cư xung quanh nhà máy,
Trang 16hoặc lấy mẫu từ nguồn nước nhà máy thải ra, đã pha loãng trong nước sông, nước biển về phân tích”.
Ông Phùng Chí Sỹ cho biết Việt Nam hiện chỉ kiểm soát nguồn thải tại nhà máy Vìkhí thải bên ngoài có thể do nhà máy này gây ra nhưng cũng có thể do nhà máy khác, haykhí thải giao thông, sinh hoạt của con người cũng có thể gây ra ô nhiễm không khí Vì vậytheo ông, việc lấy mẫu bên ngoài chỉ để tham khảo xem môi trường ở đó có bị ô nhiễmhay không?
Ông Đặng Hùng Võ cho rằng dưới góc độ của Bộ Công thương, vấn đề kiểm tra cóthể không phải là môi trường, mà có thể là xem xét về công nghệ, quá trình sản xuất Ôngcho rằng, nếu chỉ nhìn rồi đưa ra các kết luận kiểm tra thì chỉ là “cưỡi ngựa xem hoa”,không thể đưa ra những kết luận chính xác
Việt Nam và cuộc chiến chống tham nhũng
TTXVN (Nikkei) – Tờ Nikkei của Nhật Bản ngày 4/3 đăng bài viết về cuộc chiến
chống tham nhũng ở Việt Nam, trong đó cho rằng các nhà lãnh đạo Việt Nam đã nhận ramối đe dọa của tham nhũng, song có nguy cơ tuột mất cơ hội tạo ra sự kiểm soát mạnh mẽhơn
Vài ngày trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên KimJong Un gặp nhau tại Hà Nội trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều lần hai, 2cựu bộ trưởng truyền thông Việt Nam đã bị bắt và bị buộc tội "vi phạm quy định về quản
lý và sử dụng vốn đầu tư công”
Hai quan chức này được cho là đã chấp thuận cho một công ty viễn thông thuộc sởhữu nhà nước mua một nhà cung cấp truyền hình tư nhân với giá trị gấp hơn 4 lần giá trịước tính của nó, với mức lỗ khoảng 307 triệu USD
Vài tháng trước, 2 thứ trưởng công an, 1 bộ trưởng giao thông vận tải, và 1 cựugiám đốc tập đoàn dầu khí nhà nước bị đưa ra tòa với cáo buộc bán tài sản nhà nước chocác công ty tư nhân bị thua lỗ Các vụ bắt giữ liên tục nhằm vào các quan chức cấp nhànước là những thí dụ về hình thức tham nhũng xuất hiện đầy rẫy ở các nước Liên Xô cũ,trong đó các chủ thể tư nhân quyền lực “cài cắm” người để giành quyền kiểm soát các tổchức và tài sản công
Giống như Triều Tiên, Việt Nam bắt đầu mở cửa nền kinh tế trong khi hạn chế sởhữu tư nhân Tuy nhiên, sau ba thập kỷ, Việt Nam - giống như nhiều nước đang phát triển -không tránh khỏi những tác động bất lợi của giới tinh hoa khai thác Có bằng chứng vềảnh hưởng không đáng có của các công ty tư nhân đối với các chính sách trong nước.Nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang từng chỉ rõ tham nhũng bây giờ còn tồi tệ hơn
bất kỳ thời điểm nào khác trong lịch sử 70 năm của Đảng Cộng sản Việt Nam: "Có sự hợp tác giữa những người nắm quyền và những kẻ trục lợi nhằm lạm dụng các chính sách của nhà nước Họ sắp xếp các thỏa thuận kinh doanh có lợi cho một số nhóm và cá nhân, gây thiệt hại vô cùng lớn cho ngân sách nhà nước và làm gián đoạn nền kinh tế."
Trang 17Tuy nhiên, mô hình “lai” giữa quản trị xã hội chủ nghĩa và kinh tế thị trường lạiđược “quảng cáo” rùm beng như một hình mẫu để Triều Tiên noi theo Từ năm 2007 đến
2017, tổng tài sản của Việt Nam đã tăng 210% và theo cơ quan tư vấn bất động sản KnightFrank, hơn 200 người Việt Nam có tài sản đầu tư đạt ít nhất 30 triệu USD Với mức tăng320% từ năm 2000 đến năm 2016, giới triệu phú "siêu giàu" của Việt Nam đang phát triểnnhanh hơn so với Ấn Độ (290%) và Trung Quốc (281%) Và với đà này, số triệu phú ởViệt Nam sẽ tăng thêm 170% , từ 14.300 lên 38.600 triệu phú vào năm 2026
Phần lớn lớp triệu phú mới nổi này có được khối tài sản hiện nay bằng cách lợidụng những sơ hở trong hệ thống quản trị Chủ nghĩa thân hữu phát triển mạnh do không
có các quy định rõ ràng về quyền sở hữu tài sản và xung đột lợi ích từ phía các quan chứcnhà nước Một nguyên nhân dễ thấy là nhân viên chính phủ nhận được mức lương quáthấp; thậm chí thủ tướng chỉ hưởng lương khoảng 750 USD/tháng
Trong bối cảnh đó, Đảng đã phát động chiến dịch chống tham nhũng chưa từng có,đồng thời công khai nỗ lực chống "nhóm lợi ích" và ngăn chặn chủ nghĩa thân hữu (còngọi là “sân sau”) Cho đến nay, việc truy tố một số cựu quan chức cấp cao đã làm giảm bớt
sự bất bình trong nhân dân Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều tại Hà Nội, cùng với cuộcchiến thương mại Mỹ-Trung, dường như đã thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài vào ViệtNam nhiều hơn, qua đó giảm bớt một số áp lực cho nền kinh tế cũng như cho chính phủ.Nhưng về lâu dài, Đảng không thể dựa vào những “cơn gió” như vậy
Hơn nữa, sự tăng trưởng trước đây của Việt Nam chủ yếu dựa vào đầu cơ bất độngsản và cổ phiếu, thay vì dựa trên sản xuất, công nghệ và các ngành công nghiệp có giá trịgia tăng cao khác Tuy nhiên, nếu đất nước muốn đẩy mạnh chuỗi giá trị toàn cầu và đạtđược sự tăng trưởng bền vững hơn, cần có những cải cách chính trị sâu sắc
Trong 3 năm qua, các nhà lý luận hàng đầu của đảng đã tổ chức các cuộc thảo luậncông khai về việc tăng cường kiểm soát và cân bằng quyền lực trong hệ thống chính trị.Ngoài các thử nghiệm chống tham nhũng, còn có các kế hoạch tinh giản biên chế và tănglương
Khi phác thảo kế hoạch phát triển mới, Đảng Cộng sản Việt Nam dường như đượctruyền cảm hứng từ Singapore và các nước Bắc Âu Mục tiêu là chuyển từ mô hình dựatrên lao động giá rẻ và đầu tư dựa trên công nghiệp, ô nhiễm cao, thâm dụng vốn sang dựatrên các công nghệ và dịch vụ tiên tiến, đảm bảo tăng trưởng bền vững và công bằng hơn
Từ các tuyên bố công khai, có thể thấy lãnh đạo đảng dường như đã nhận ra rằngtham nhũng và bất bình đẳng gia tăng nhanh chóng đang đe dọa tính hợp pháp của họ Tuynhiên, vẫn phải xem liệu những nỗ lực hiện tại có thực sự dẫn đến những cải cách chính trị
có ý nghĩa, chống tham nhũng mạnh mẽ hơn và các quy định rõ ràng hơn về quyền sở hữutài sản, để những người giàu không còn phải dựa vào “chân trong” để tích lũy và bảo vệ tàisản của họ
Phần lớn những lời lẽ hoa mỹ của đảng là nâng cao "đạo đức" từ phía các quanchức chính phủ Nhưng sẽ tốt hơn nếu chấp nhận rằng lợi ích cá nhân là một đặc điểm rõ
Trang 18chính phủ hành xử trung thực với ý thức về nghĩa vụ đối với quốc gia, đảng có nguy cơ bỏ
lỡ cơ hội thiết lập các cơ chế giám sát tham nhũng mạnh mẽ và hợp lý hơn
Về nỗ lực chuyển đổi nền kinh tế, điều đáng chú ý là trong thời gian sắp diễn ra hộinghị thượng đỉnh Trump-Kim, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã nâng cao hìnhảnh của đất nước bằng hành động chưa từng có tiền lệ là đích thân chọn một số món ănViệt Nam cho nhà báo nước ngoài Trong quá khứ, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi báochí nước ngoài là mối đe dọa cần tránh, do những chỉ trích về hồ sơ nhân quyền Tuynhiên, mục tiêu hiện giờ là thúc đẩy ngành du lịch bằng cách quảng bá hình ảnh Việt Nam
là điểm đến du lịch hàng đầu
Khi xe của nhà lãnh đạo Triều Tiên đi trên đường phố Hà Nội, nhiều người dân ViệtNam xuống đường chào đón, không phải vì họ “nhớ” những chính sách kinh tế khép kíncủa thập niên 1980, mà bởi vì cảnh này gợi nhớ đến các cuộc đàm phán bình thường hóaquan hệ Việt-Mỹ năm 1993-1994 Thành công ngoại giao đó đã mở đường để Việt Namxóa đói giảm nghèo cho phần lớn dân số
Tuy nhiên, dù mức sống của người dân đã được nâng cao, mô hình kinh tế trong bathập kỷ qua của Việt Nam cần phải được chuyển đổi Việt Nam lại một lần nữa ở ngã bađường Nếu nghiêm túc nghiên cứu mô hình “lai” của Việt Nam về quản trị xã hội chủnghĩa và kinh tế thị trường, Triều Tiên cần lưu tâm đến những rủi ro
Bộ Quốc phòng Mỹ đề xuất sử dụng các đường hầm chiến thuật kiểu Việt Nam
TTXVN (Sputnik) – Tờ National Interest (NI) đưa tin, Ban quản lý các Dự án
Nghiên cứu tiềm năng của Bộ Quốc phòng Mỹ (DARPA) vừa đưa ra đề xuất sử dụng cácđường hầm chiến thuật trên chiến trường
Theo NI, những thiết bị tương tự từ lâu đã là "cơn đau đầu" đối với quân đội Mỹ,
có thể kể ra thời kỳ Thế chiến II, trong các trận chiến giành hòn đảo Iwo Jima (Nhật Bản),tại Việt Nam và thậm chí là trong cuộc chiến với phiến quân IS Theo DAPRA, lính Mỹ cóthể sử dụng kinh nghiệm này để giành lợi thế trên chiến trường Tuy nhiên, quân đội Mỹkhông có các kỹ năng cần thiết Bài báo đăng tải trên NI nêu rõ: "Không có chuyên ngànhquân sự nào đào tạo về xây dựng các đường hầm chiến thuật và không có công nghệ haythiết bị nào cho phép xây dựng và sử dụng các đường hầm"
Giai đoạn đầu tiên của chương trình do DAPRA đề xuất bao gồm việc chi 11 triệuUSD nhằm đánh giá hiệu quả của các phương pháp khoan và xây dựng các đường hầm xét
từ góc độ kỹ thuật Ngoài ra, các tác giả của dự án đề xuất chỉ sử dụng các đường hầm đểcung cấp thực phẩm và đạn dược, cũng như cho các nhiệm vụ sơ tán Bản thân công nghệđược các tác giả công nhận là tốn kém về tài chính và không hẳn an toàn
II VẤN ĐỀ BIỂN ĐÔNG Chuyên gia khẳng định cần rà soát Hiệp ước Phòng thủ chung Philippines-Mỹ
Trang 19TTXVN (GMA Network) - Giáo sư Jay Batongbacal, Giám đốc Viện Hàng hải và
Luật biển thuộc Đại học Philippines, nhận xét việc rà soát Hiệp ước Phòng thủ chung(MDT) giữa Philippines và Mỹ là điều vô cùng quan trọng, nhấn mạnh Philippines hiệnđang trong tình thế bất lợi trong tranh chấp Biển Đông xuất phát từ lý do các lực lượngTrung Quốc hiện diện dày đặc trong khu vực
Giáo sư Batongbacal giải thích rằng MDT được thiết lập trong thời kỳ Chiến tranhLạnh và tình thế hiện đã thay đổi và cần phải điều chỉnh các điều khoản của hiệp ước này.Ông nêu rõ: "Ý tưởng dường như dành cho tình huống Chiến tranh Thế giới lần thứ 3, rõràng điều này không thể xảy ra trong thời điểm hiện tại và MDT không được thiết lập đểgiải quyết các xung đột quy mô nhỏ"
Tuy nhiên, chuyên gia này cho rằng hiệp ước phòng thủ hiện tại vẫn có thể được sửdụng để chứng minh cho hành động hỗ trợ của Mỹ, một khi một trong các tàu củaPhilippines vướng vào xung đột với tàu khác trên biển Ngoài ra, theo chuyên gia này, nhưmột phần trong công tác rà soát hiệp ước, nhánh hành pháp và Bộ Quốc phòng cũng cầnthống nhất lập trường đối với tranh cãi ở Biển Đông
FONOP của Mỹ và đồng minh tại Biển Đông đẩy Đông Nam Á vào thế kẹt
TTXVN (scmp.com) - Các nguồn tin ngoại giao và các nhà quan sát cho rằng các
chiến dịch tuần tra bảo vệ tự do hàng hải khu vực mà Mỹ và các đồng minh tiến hành ởbiển Hoa Nam (Biển Đông) đã đẩy các nước Đông Nam Á vào tình thế tiến thoái lưỡngnan trong mối quan hệ với Washington và Bắc Kinh
Nhiều người nhìn nhận việc Mỹ và các đồng minh tăng cường số lượng và mật độcác cuộc tuần tra kể trên tại vùng biển có tranh chấp có thể giúp củng cố các nguyên tắcquốc tế trước tham vọng và chương trình xây dựng quân sự mà Trung Quốc tiến hànhtrong khu vực Tuy nhiên, các chiến dịch này chưa đủ để răn đe các tuyên bố chủ quyềnhung hăng của Trung Quốc và nhiều nước nhỏ bé e ngại rằng họ có thể sẽ phải trả giá chocác hành động của Mỹ Collin Koh, nhà nghiên cứu làm việc tại Trường Nghiên cứu Quốc
tế S Rajaratnam, thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), bình luận: “Những nước tuyên bố chủ quyền khác lo ngại về hành động của Trung Quốc trong khu vực Lo ngại này khiến họ khích lệ và ủng hộ sự hiện diện một cách thân thiện và liên tục của các cường quốc mà họ kỳ vọng là có thể thách thức các hoạt động của Trung Quốc, hoặc ít nhất là nếu không thể đẩy lùi thì cũng khiến Trung Quốc e ngại không leo thang tình hình nhằm thay đổi hiện trạng Biển Đông”.
Một nhà ngoại giao châu Á đề nghị giấu tên nói rằng sự thù địch gia tăng giữaTrung Quốc và Mỹ khiến một quốc gia thứ ba trong khu vực gặp khó khăn hơn trong việc
duy trì sự trung lập Ông nói: “Chúng tôi không thể chống lại Trung Quốc Chúng tôi không muốn bị kẹt giữa hai người khổng lồ”.
Mỹ vẫn là quốc gia có sự hiện diện về mặt quân sự mạnh mẽ nhất ở Ấn Độ Thái Bình Dương song các hoạt động của cường quốc này ở Biển Đông chủ yếu đi theo
Trang 20Dương-đến gần các hòn đảo nhân tạo hoặc các thực thể mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền để thểhiện rằng đây vẫn là vùng biển quốc tế.
Phó Giáo sư Jay Batongbacal, làm việc tại trường luật của Đại học Philippines, bìnhluận rằng việc Mỹ và các đồng minh, như Australia, Anh và Pháp, tăng cường mật độ cácchiến dịch có thể “trung hòa” phần nào những hoạt động cương quyết của Bắc Kinh, song
khó có thể răn đe quốc gia này Ông nói: “Đối thoại giữa ASEAN và Mỹ về Bộ quy tắc ứng
xử (COC) có thể giúp xác định và làm rõ những lợi ích chung hoặc có liên quan của các bên ở Biển Đông, vì vậy, trong các cuộc đàm phán sau đó với Trung Quốc, ASEAN có thể
có cái nhìn rõ nét hơn về những gì là lợi ích khu vực và các vùng lân cận để cân bằng lộ trình của COC Điều này cũng có thể đem đến cơ hội cho ASEAN và Mỹ làm rõ vai trò của mình cũng như hướng đi trong việc đối phó với Trung Quốc”.
Tuy nhiên, ông Koh cho rằng điều này đồng nghĩa với việc các nước ASEAN cầntìm cách cân bằng các mối quan hệ một cách khéo léo hơn Theo ông, có ý kiến cho rằngcác nước ASEAN ít nhất cũng có những cường quốc bên ngoài để dựa vào và không cần
thiết phải nhượng bộ trước các yêu cầu của Bắc Kinh đối với COC Ông nói: “Điều đó có nghĩa là các nước ASEAN không chỉ cần cân nhắc các cam kết của nước ngoài đối với khu vực, mà còn cần cân nhắc mối quan hệ dài hạn với Trung Quốc, một nước láng giềng
kề cận và là đối tác thương mại có ảnh hưởng kinh tế khá đáng kể”.
Bắc Kinh xem các chiến dịch hải quân của Mỹ và đồng minh ở Biển Đông là hành
vi vi phạm chủ quyền lãnh thổ Ngày 28/2, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung QuốcNhậm Quốc Cường đã lên tiếng cảnh báo rằng quân đội nước này sẽ “có những bước đicương quyết để bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia” Cuộc cạnh tranh ngày càng gaygắt giữa Mỹ và Trung Quốc – diễn ra dưới nhiều hình thức – từ chiến tranh thương mạicho đến cuộc chạy đua trong lĩnh vực công nghệ - càng khiến các nước Đông Nam Á longại về nguy cơ bị kẹt ở giữa
Điều đáng nói ở đây là không phải quốc gia châu Á nào cũng thực sự tin tưởng vàokhả năng họ có thể dựa vào một cường quốc bên ngoài, nhất là Mỹ, để đối phó với TrungQuốc, trong bối cảnh nền kinh tế khu vực Đông Nam Á lệ thuộc khá nhiều vào các hoạtđộng thương mại với Trung Quốc, và “nhất là nếu Mỹ không thể đưa ra những lựa chọnthay thế hiệu quả cho các thị trường Trung Quốc và đề xuất những hỗ trợ hay có thể lợi íchlớn hơn” cho kinh tế khu vực, theo nhận định của Phó Giáo sư Batongbacal
Kết quả cuộc thăm dò dư luận do viện nghiên cứu chính sách ISEAS-Yusof Ishak,
có trụ sở tại Singapore, tiến hành hồi tháng 1 vừa qua cho thấy gần 70% số người được hỏi(1.008 tình nguyện viên) tại Đông Nam Á tin rằng Mỹ đang giảm dần những cam kết đốivới khu vực, trong khi 1/3 số người tham gia nói rằng họ gần như không tin tưởng hoặc córất ít niềm tin vào khả năng Mỹ là đối tác chiến lược và nhân tố củng cố an ninh khu vực.Trái lại, 73% số người được hỏi cho rằng ảnh hưởng kinh tế của Trung Quốc mới là thứđáng để tâm và là yếu tố giúp họ duy trì vị thế hàng đầu khu vực
III CÁC VẤN ĐỀ QUỐC TẾ
Trang 21KỲ HỌP THỨ HAI QUỐC HỘI TRUNG QUỐC KHÓA XIII
Trọng tâm kỳ họp là chiến tranh thương mại với Mỹ
TTXVN (Tân Hoa xã, RFI) - Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại với Mỹ chưa
chấm dứt, sáng 5/3, kỳ họp thứ hai Quốc hội Trung Quốc khóa XIII đã khai mạc tại BắcKinh
Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập CậnBình, Thủ tướng Lý Khắc Cường, Chủ tịch Quốc hội Lật Chiến Thư, Chủ tịch Chính HiệpUông Dương và nhiều vị lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước, cùng gần 3.000 đại biểuQuốc hội đại diện cho các dân tộc, các tầng lớp nhân dân Trung Quốc đã tham dự hoạtđộng có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong đời sống chính trị của quốc gia này
Một trong những trọng tâm tại kỳ họp là chuẩn bị thông qua bộ luật mới về đầu tưnước ngoài nhằm thích ứng với hoàn cảnh mới và có tác động trực tiếp đến cuộc đàm phánthương mại giữa Washington và Bắc Kinh
Đây là một trong những chủ đề đang rất được mong chờ và có liên quan đến nhữnglời hứa của Trung Quốc trong các cuộc đàm phán với Mỹ Văn kiện mới này sẽ thay thế 3
bộ luật hiện hành nếu đến phút chót các đại biểu không đổi ý Theo Tân Hoa xã, bộ luật
mới sẽ nhấn mạnh vào vấn đề sở hữu trí tuệ và nhằm “ngăn chặn” việc chuyển giao côngnghệ cưỡng ép
Đàm phán thương mại Mỹ-Trung tiến triển
Liên quan đến cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, ngày 3/3, tờ Wall Street Journal
cho biết, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể đạtđược một thỏa thuận thương mại trong cuộc gặp thượng đỉnh dự kiến vào ngày 27/3 tới
Nhật báo Mỹ dẫn nhiều nguồn tin tham gia đàm phán thương mại hai nước cho biết
có thể Trung Quốc sẽ nhượng bộ cho giảm thuế một số sản phẩm làm tại Mỹ, trong đó cócác sản phẩm nông nghiệp, hóa chất, xe hơi Đổi lại, Washington sẽ hủy các lệnh trừngphạt gần đây nhằm vào hàng Trung Quốc
Ai dám chống lại Tập Cận Bình?
TTXVN (cn.nytimes.com) – Theo trang mạng cn.nytimes.com, kỳ họp Lưỡng hội
(Hội nghị Chính trị hiệp thương nhân dân và Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc) TrungQuốc năm 2019 đang diễn ra Nhân đại (Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc) bị giễu cợt
là “con dấu cao su” và Chính hiệp (Hội nghị Chính trị hiệp thương nhân dân) bị châmbiếm là “bình hoa”, điều này cho thấy mặc dù với tư cách là cơ quan quyền lực tối cao và
tổ chức hiệp thương chính trị của Trung Quốc, nhưng hai tổ chức này không hoàn toànphát huy vai trò được pháp luật trao cho cũng như sự kỳ vọng của nhân dân
Mặc dù vấn đề này có nguyên nhân lịch sử và hiện thực phức tạp, tuy nhiên, chỉ đềcập đến việc ứng cử viên do Trung ương Đảng chỉ định, ở một số thời điểm lịch sử cũng