Số 041/TKNB QT Thứ Năm, ngày 05/03/2020 TIN THAM KHẢO NỘI BỘ (Phần Quốc tế) I NHẬN ĐỊNH VÀ BÌNH LUẬN VỀ VIỆT NAM Ý nghĩa chuyến thăm Việt Nam của tàu sân bay Mỹ TTXVN (Berlin, Bắc Kinh, USNI, South Ch[.]
Trang 1Số 041/TKNB-QT Thứ Năm, ngày 05/03/2020
TIN THAM KHẢO NỘI BỘ
(Phần Quốc tế)
I NHẬN ĐỊNH VÀ BÌNH LUẬN VỀ VIỆT NAM
Ý nghĩa chuyến thăm Việt Nam của tàu sân bay Mỹ
TTXVN (Berlin, Bắc Kinh, USNI, South China Morning Post, VOA) - Thông
tin về chuyền thăm Việt Nam của hàng không mẫu hạm Mỹ USS Theodore Roosevelt đãđược báo chí quốc tế quan tâm
Các hoạt động đáng chú ý
Một nguồn tin ngoại giao phương Tây không muốn nêu danh tính cho đài VOA biết
tàu sân bay Mỹ USS Theodore Roosevelt sẽ cập cảng Tiên Sa vào trưa 5/3 Siêu chiến hạmcủa hải quân Mỹ sẽ thăm thành phố cho tới ngày 9/3 và đây là hoạt động quan trọng trongnăm Việt Nam và Mỹ kỷ niệm 25 năm bình thường hóa quan hệ Hộ tống cho chiếc tàu sânbay trong chuyến thăm năm nay là tàu tuần dương mang tên lửa điều hướng USS BunkerHill
Theo nguồn tin này, chuyến thăm của đội tàu sân bay Mỹ trùng vào lúc dịchCOVID-19 đang lây lan trên thế giới và có một số ảnh hưởng đến Việt Nam nói chung và
Đà Nẵng nói riêng Nguồn tin ngoại giao phương Tây cho rằng các hoạt động giao lưugiữa thủy thủ đoàn của tàu USS Theodore Roosevelt với phía Đà Nẵng sẽ được kiểm soátchặt chẽ hơn lần trước, đặc biệt là tránh các hoạt động dẫn đến tập trung đông người ởngoài trời
Các hoạt động giúp đỡ cộng đồng địa phương như sơn sửa trường học, trạm xá;giao lưu với sinh viên đại học; biểu diễn ca nhạc; tập huấn chung với các cơ quan địaphương về phòng cháy chữa cháy, khí tượng thủy văn, an ninh an toàn bay… sẽ được thựchiện tương tự như chuyến thăm cách đây 2 năm Điểm khác biệt là các hoạt động sẽ diễn
ra trong nhà và không tập trung đông quá 200-300 người
Tờ South China Morning Post (Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng) tại Hong Kong đưa
tin chuyến thăm dự kiến kéo dài vài ngày, sẽ có một số sự kiện bao gồm lễ đón tiếp Đại sứ
Mỹ tại Việt Nam Daniel Kritenbrink, Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ John C.Aquilino và Tổng lãnh sự Mỹ Marie Damour
Theo quan sát của VOA, đông đảo người sử dụng mạng xã hội Việt Nam bày tỏ
niềm vui và hoan nghênh tàu sân bay Mỹ sẽ thăm Đà Nẵng lần thứ hai Một số ý kiến trên
THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM Vietnam News Agency (VNA)
Trụ sở : 5 Lý Thường Kiệt - Hà Nội, Việt Nam
Tel: (84-4) 38255443; Fax (84-4) 38252984; E-mail: btk@vnanet.vn;
http://news.vnanet.vn
Trang 2mạng xã hội thậm chí gợi ý rằng Mỹ và Việt Nam nên bàn thảo về một thỏa thuận chophép thuê cảng ở Việt Nam để tàu sân bay và các tàu hải quân khác của Mỹ có thể trúđóng, bảo trì lâu dài.
Biểu tượng của sự đoàn kết
Ngày 4/3, một số trang báo lớn của Đức như Handelsblatt.com (Thương mại),
Focus.de (Tiêu điểm), Finanznachrichten.de (Tin tài chính) đã đăng tin của hãng tin
Đức DPA bình luận chuyến thăm của tầu sân bay Mỹ Theodore Roosevelt là động thái
cho thấy Mỹ và Việt Nam thể hiện sự đoàn kết trước Trung Quốc trong các tranh chấplãnh thổ trên Biển Đông
Cùng ngày, trang tin USNI của Học viện Hải quân Mỹ dẫn ý kiến các nhà quan sát
lưu ý: Chuyến thăm của tàu sân bay Mỹ diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh ngày càng quyếtđoán hơn trong việc áp đặt chủ quyền của Trung Quốc trên gần như toàn bộ Biển Đông,không ngần ngại xâm phạm vùng biển của các láng giềng Đông Nam Á, trong đó có ViệtNam, cũng như sẵn sàng sách nhiễu tàu thuyền và máy bay Mỹ nhằm thực hiện chủ trươnglâu dài là đuổi lực lượng Mỹ ra khỏi khu vực Với việc Mỹ điều tàu sân bay đến thăm ViệtNam và Hà Nội chấp nhận đón tàu Mỹ, cả hai bên đều muốn gửi đi một thông điệp cứngrắn về phía Trung Quốc
Trang South China Morning Post dẫn phân tích của giới học giả quốc tế cho rằng
chuyến thăm của tàu sân bay Mỹ đến Việt Nam “là động thái biểu tượng cho sự đoàn kết”trong bối cảnh căng thẳng sôi sục ở Biển Đông, đồng thời đóng vai trò như một thôngđiệp răn đe gửi tới Trung Quốc
Chuyên gia Bill Hayton của Viện Nghiên cứu Quốc tế Hoàng gia Anh tin rằng
chuyến thăm này đã được dự trù từ lâu Ông nói: “Thường mất nhiều thời gian để tổ chức
một chuyến thăm của tàu, vì vậy tôi cho rằng kế hoạch này đã được chuẩn bị từ vài tháng trước Thông điệp là để chứng minh sự phát triển hơn nữa của quan hệ quân sự giữa hai nước Có thể có chút nghi ngờ rằng thông điệp này nhắm vào Trung Quốc.”
Ông lưu ý, điều cần chú ý là chuyến thăm diễn ra vào thời điểm căng thẳng gia tăng
ở Biển Đông Năm 2019, các tàu khảo sát được lực lượng bảo vệ bờ biển của Trung Quốc
hộ tống xâm phạm Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam và Malaysia Đầu nămnay, Trung Quốc đã triển khai một đội tàu đánh cá, cũng được lực lượng bảo vệ bờ biển hộ
tống, đi vào EEZ của Malaysia, Indonesia và Việt Nam Ông nói: “Việt Nam không thể
bảo vệ tài nguyên biển trước Trung Quốc nên đang tìm kiếm sự hỗ trợ của quốc tế để củng
cố vị thế của mình”.
Trong khi đó, một nhà ngoại giao ở Hà Nội, người từ chối nêu tên, cho rằng chuyếnthăm của tàu sân bay Mỹ trong năm nay một phần là để kỷ niệm 25 năm quan hệ ngoại
giao Việt-Mỹ: “Sự hiện diện của tàu sân bay Mỹ tại Việt Nam có thể không làm phiền
Trung Quốc, nhưng điểm đến tiếp theo của con tàu có lẽ sẽ được lưu tâm”.
Dự đoán phản ứng của Trung Quốc
South China Morning Post ngày 4/3 dẫn lời các quan chức an toàn hàng hải tỉnh
Hải Nam cho biết Trung Quốc đã triển khai tàu thăm dò năng lượng Hải Dương 719 tới
Trang 3khu vực gần quần đảo Hoàng Sa từ ngày 27/2 đến ngày 30/4, trùng với chuyến thăm ĐàNẵng của tàu sân bay USS Theodore.
Giáo sư Carl Thayer của Đại học New South Wales (Australia) nhận định: “Trong
bối cảnh hiện nay, việc triển khai tàu Hải Dương 719 dường như vừa là một quyết định thương mại, vừa là để chứng minh quyền chủ quyền của Trung Quốc Nếu thực sự Trung Quốc lo ngại về chuyến thăm Đà Nẵng của tàu sân bay Mỹ, Trung Quốc sẽ phản ứng bằng việc phô diễn sức mạch không quân và hải quân.
Trung Quốc và Việt Nam cùng tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo Hoàng Sa Giới nghiên cứu Trung Quốc hiện đang “học” theo tổ chức Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á (AMTI), công bố báo cáo về hoạt động của đội tàu dân quân biển và tàu đánh
cá Việt Nam qua theo dõi hoạt động của những tàu này trên Dữ liệu hệ thống nhận dạng
tự động (AIS) Theo báo cáo, tàu cá Việt Nam đang tăng cường hiện diện tại Hoàng Sa Việc triển khai tàu Hải Dương 719 có thể là một phản ứng của Trung Quốc”.
Điều Hà Nội “cần nhận thức rõ”
Trang mạng tờ The Diplomat ngày 4/3 bình luận, mặc dù công việc chuẩn bị đã
diễn ra từ lâu và chuyến thăm của tàu sân bay Mỹ USS Theodore Roosevelt chỉ là một sựkiện đơn lẻ, nhưng đã nêu bật tầm quan trọng của quan hệ Việt-Mỹ và cách Washingtontiếp cận với khu vực nói chung Tuy vậy, Hà Nội cần nhận thức thực tế triển vọng mốiquan hệ này
Theo bài viết, quan hệ Việt-Mỹ đã có những bước tiến lớn so với thời điểm kết thúcChiến tranh Việt Nam Dưới thời chính quyền Donald Trump, quan hệ Việt-Mỹ đã chứngkiến sự pha trộn giữa những điều đầu tiên đáng chú ý và những thách thức mới trong bốicảnh hai bên bắt đầu đề cập đến khả năng năng quan hệ lên mức “đối tác chiến lược”
Các chuyến thăm của tàu sân bay Mỹ đến Việt Nam là một trong những khía cạnhcủa mối quan hệ quốc phòng Mỹ-Việt Chuyến thăm Đà Nẵng của tàu sân bay USS CarlVinson vào tháng 3/2018 đã tạo đà thúc đẩy quan hệ quốc phòng song phương cũng nhưxây dựng biểu tượng cho sự hiện diện của Mỹ trong khu vực - điều hiếm thấy đối với mộtquốc gia Đông Nam Á không phải là đồng minh của Mỹ Kể từ đó, mục tiêu tiếp theo làtriển vọng các chuyến thăm của tàu sân bay Mỹ với tần suất thường xuyên hơn trongtương lai
Sự kiện này sẽ “tích hợp” các chuyến thăm của tàu sân bay trở thành một trongnhững thành phần tương đối mới hơn của quan hệ quốc phòng Việt-Mỹ, sau lần đầu tiêndiễn ra vào năm 2018 Và rộng hơn, chuyến thăm của tàu sân bay cũng củng cố cam kết và
sự hiện diện của Washington trong khu vực trong bối cảnh các hành động của Trung Quốc
ở Biển Đông, bao gồm các cuộc đối đầu với Việt Nam tại Bãi Tư Chính năm 2019
Nỗ lực của Việt Nam và Mỹ tăng cường quan hệ song phương, trong đó có nângquan hệ lên “quan hệ đối tác chiến lược”, đang vấp phải những thách thức Thách thức đóbao gồm căng thẳng thương mại và chính sách của Việt Nam “cân bằng quan hệ giữa cáccường quốc” xét theo thực tế trong nước, khu vực và quốc tế Một số quan điểm ở Hà Nội
tỏ ra không yên tâm với tình trạng hiện tại và quỹ đạo tương lai trong cam kết của
Trang 4Washington trong các vấn đề như Trung Quốc và Biển Đông, cũng như cách Trung Quốc
sẽ phản ứng với các động thái của Việt Nam Nhìn từ góc độ này, khoảng cách giữa cácchuyến thăm của tàu sân bay thứ nhất và thứ hai cũng minh họa cho bước tiến “chậmnhưng chắc” của mối quan hệ quốc phòng Việt-Mỹ
Điều đó không làm giảm bớt tầm quan trọng của các chuyến cập cảng của tàu sânbay Mỹ Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ngay cả khi hiểu những chuyến thăm như vậy có lợinhư thế nào cho quan hệ Việt-Mỹ, thì điều rất quan trọng nữa là phải nhận thức được thực
tế và mức độ kỳ vọng đối với mối quan hệ này
Về Hội nghị quan chức cấp cao tại Đà Nẵng
TTXVN (Sputnik) - Sáng 4/3, Hội nghị quan chức cao cấp ASEAN (ASEAN SOM)
khai mạc tại Đà Nẵng, với sự tham dự của quan chức cao cấp 10 nước ASEAN và PhóTổng thư ký ASEAN Đây là Hội nghị SOM ASEAN lần thứ 2 trong năm 2020
Tại Hội nghị, các nước đã trao đổi về tình hình triển khai các kết quả của Hội nghịhẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (Nha Trang, tháng 1/2020), bước đầu chuẩn bị cho Hộinghị Cấp cao ASEAN 36 và các Hội nghị liên quan, dự kiến, sẽ được tổ chức tại Đà Nẵng
từ 8-9/4 Các nước nhất trí về chương trình làm việc của Cấp cao kỷ niệm ASEAN-NewZealand dự kiến sẽ diễn ra ngày 9/4, ngay sau Cấp cao ASEAN 36
Các nước cũng cho ý kiến về các bước triển khai sáng kiến, ưu tiên do Việt Nam đềxuất trong 2020 dưới chủ đề “ASEAN: Gắn kết và chủ động thích ứng” Các đại biểu bày
tỏ ủng hộ những sáng kiến như kiểm điểm giữa kỳ tiến trình thực hiện các Kế hoạch xâydựng Cộng đồng đến 2025, khởi động trao đổi về ASEAN sau 2025; đánh giá quá trìnhthực hiện Hiến chương ASEAN, thúc đẩy hợp tác tiểu vùng; nhất là hợp tác Mekong; nângcao vai trò của phụ nữ trong xây dựng Cộng đồng, tăng cường hình ảnh của ASEAN
Ý kiến chung cho rằng các sáng kiến này có tính liền mạch, khả thi và sẽ là nhữngđóng góp quan trọng cho ASEAN trong tăng cường gắn kết, nâng cao tính thích ứng củaCộng đồng
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng đoàn Quan chức cao cấp ViệtNam tại ASEAN, khẳng định quyết tâm của Việt Nam hoàn thành tốt nhiệm vụ Chủ tịchASEAN 2020, trong đó có thúc đẩy tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, mở rộngquan hệ đối ngoại và cải tiến phương thức làm việc của ASEAN
Đề cập đến những diễn biến phức tạp của dịch bệnh, Thứ trưởng Nguyễn QuốcDũng khẳng định Việt Nam là điểm đến an toàn cho các nước, dịch bệnh được kiểm soáttốt Là chủ nhà các Hội nghị năm nay, Việt Nam đã và đang triển khai nhiều biện phápnhằm bảo đảm an toàn và sức khỏe cho các đại biểu
Tiếp theo Hội nghị ASEAN SOM, trong các ngày 4-6/3 sẽ có Hội nghị SOMASEAN đặc biệt, Cuộc họp lần thứ 9 Nhóm Công tác chung của Hội đồng Điều phốiASEAN (ACCWG) và Hội nghị Tham vấn chung ASEAN (JCM)
Trang 5Báo Trung Quốc: Thuyền Việt Nam “xâm nhập vùng biển Trung Quốc
để làm gián điệp”
TTXVN (Global Times) – Trang mạng tờ Global Times ngày 4/3 đăng bài cho
rằng thuyền đánh cá Việt Nam “ngày càng gia tăng xâm nhập vào lãnh hải Trung Quốc gầnđảo Hải Nam và tỉnh Quảng Đông”, cả hai đều là nơi có nhiều căn cứ quân sự của TrungQuốc
Bài viết dẫn báo cáo của Viện Sáng kiến điều tra tình hình chiến lược biển Hoa Nam (SCSPI - nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc) cho rằng, trong
tháng 2/2020, đã có tổng cộng 311 tàu đánh cá Việt Nam xâm nhập vào vùng nội hải, lãnhhải và vùng đặc quyền kinh tế của Trung Quốc “với mục đích đánh bắt cá và gián điệp bấthợp pháp”
Trong số này, có 212 tàu đi vào vùng biển phía Đông Nam của đảo Hải Nam, Bánđảo Lôi Châu và vùng biển gần Quảng Đông, và khoảng 90 tàu đánh cá đã vào vùng biểnTrung Quốc thuộc Vịnh Bắc Bộ
Theo báo cáo này, hầu hết những tàu đánh cá trên của Việt Nam hoạt động ở cáckhu vực gần một số tuyến đường chính dành cho lực lượng hải quân và không quân củaTrung Quốc đóng tại hai tỉnh này Một số tàu Việt Nam thậm chí còn lọt vào “tầm ngắm”của các căn cứ quân sự Trung Quốc
Global Times ngày 4/3 dẫn lời Hu Bo, Giám đốc SCSPI, nói rằng SCSPI bắt đầu
theo dõi các hoạt động của tàu thuyền Việt Nam từ tháng 1/2020
Nhóm nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu từ Hệ thống theo dõi tàu thuyền tự động(AIS) để theo dõi các tàu thuyền Việt Nam và thường xuyên đưa ra các báo cáo về hoạtđộng của những tàu thuyền này
Hu nói: "Thực tế, số tàu thuyền Việt Nam xuất hiện ở những khu vực này có thể còn
lớn hơn nhiều những gì mà chúng tôi theo dõi được, do một số tàu có thể đã tắt tín hiệu AIS".
Ngoài thu thập thông tin từ dữ liệu AIS, Hu cho biết nhóm cũng đã đến thăm một sốđảo và nói chuyện với ngư dân Trung Quốc để xác minh
Theo Hu, so với các hoạt động trước đây của Việt Nam ở những vùng được coi làvùng biển tranh chấp, những hoạt động vừa bị phát hiện ở vùng biển không tranh chấp của
Trung Quốc “có tính chất nghiêm trọng hơn, là hành động vi phạm hoàn toàn chủ quyền
và an ninh của Trung Quốc, vi phạm luật pháp quốc tế liên quan như Hiến chương Liên hợp quốc.”
Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện một số tàu cá Việt Nam đã cố tình thay đổi thôngtin AIS hoặc sử dụng “trộm” các cuộc gọi cảng của tàu buôn và tàu Trung Quốc, đặt rathách thức cho cơ quan thực thi pháp luật của Trung Quốc
Hu cho rằng “Hà Nội cần phải kiềm chế các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp
để duy trì quan hệ song phương và giữ gìn hình ảnh quốc tế của mình.”
Trang 6Bài báo kết luận: Các vụ xâm nhập của tàu Việt Nam đã diễn ra trong hơn 10 năm.
Tân Hoa Xã đưa tin, năm 2014, có 2 tàu Việt Nam đã bị lực lượng bảo vệ bờ biển Trung
Quốc bắt giữ gần Tam Á thuộc tỉnh Hải Nam
Việt Nam - hiện tượng đích thực trong cuộc chiến chống virus CoV-2?
SARS-TTXVN (Sputnik) - Dịch COVID-19 xuất phát ở Trung Quốc giờ đã lan rộng khắp
thế giới Cuộc chiến với dịch bệnh nguy hiểm này đang diễn ra với những mức độ thànhcông khác nhau Việt Nam đã trở thành hiện tượng đích thực thu hút sự chú ý toàn cầu
Việt Nam ghi nhận 16 trường hợp dương tính với virus SARS-CoV-2, nhưng toàn
bộ bệnh nhân đều đã được chữa khỏi và tới nay không có ca tử vong Ngay cả ở Mỹ, trong
số 102 trường hợp lây nhiễm đã có 9 người chết, ở Italy tổn thất 107 người Việt Nam đãlàm thế nào để tự bảo vệ mình trước bệnh dịch?
Thành tích của các thầy thuốc
Y học Việt Nam, cả đông y và tây y, đều đạt chất lượng khá cao theo mọi tiêu chuẩn
quốc tế Chuyên gia phân tích Piotr Tsvetov của Sputnik cho biết: “Chính bản thân tôi và
các thành viên gia đình tôi đã tin chắc về điều này khi chúng tôi sống ở Việt Nam suốt mấy năm”.
Trình độ chất lượng y học như vậy đã được khẳng định một lần nữa qua hiện thựccuộc chiến của các thầy thuốc Việt Nam chống lại virus SARS-CoV-2 Các chuyên giakhoa học y tế đã vạch ra được phương pháp chẩn đoán và phác đồ điều trị hiệu quả Viện
Vệ sinh-Dịch tễ học Quốc gia tại Hà Nội đã nuôi cấy và phân lập thành công các chủngvirus corona mới trong điều kiện phòng thí nghiệm Điều đó cho phép phát triển bộ Kitphát hiện nhanh loại virus tử thần này
Trong nước đã tạo lập mạng lưới phòng thí nghiệm để thử nghiệm vaccine chốngvirus Tất cả những động thái đó đã cho kết quả tích cực Thành tích đấu tranh và thắng lợibước đầu chống dịch COVID-19 cũng không thể không tính đến sự đóng góp về chuyênmôn của y, bác sĩ, hộ lý, những người đã không rời chỗ làm việc suốt trong nhiều ngàyđêm, mạo hiểm sức khỏe và tính mạng của chính họ, chấp nhận xả thân vì đồng bào khôngmay mắc bệnh và để ngăn chặn bệnh dịch lây lan ra cộng đồng
Vai trò của Chính phủ
Trong trường hợp dịch bệnh như vậy, phẩm chất nghề nghiệp nổi bật của các bác sĩkhông thể giải quyết vấn đề ở tầm vĩ mô, mà cần có bàn tay chèo lái vững chắc của cơ cấuNhà nước
Chính phủ đã thành lập Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch bệnh viêm đường
hô hấp cấp do virus SARS-CoV-2 (COVID-19) gây ra Thủ tướng đã chỉ thị cho các Bộ vàcác cấp chính quyền địa phương chiến đấu với virus theo tinh thần “chống dịch như chốnggiặc” Việc quan trọng là đảm bảo an toàn vệ sinh dịch tễ cho những người tới lãnh thổViệt Nam từ các nước châu Á đang là tâm dịch và virus đang hoành hành, cụ thể là từTrung Quốc và Hàn Quốc
Trang 7Các nhà ngoại giao Việt Nam đã thoả thuận với phía Trung Quốc để các công dânViệt Nam từ nước láng giềng trở về nhà chỉ qua một số trạm kiểm soát quốc tế ấn định Tạinhững trạm này có các thiết bị dụng cụ để đo thân nhiệt từ xa, người về được cách ly trongdoanh trại quân đội bằng kinh phí Nhà nước Với Hàn Quốc, Việt Nam đã áp dụng nhữngbiện pháp như sau: tạm ngưng chế độ miễn thị thực với công dân Hàn Quốc nhập cảnhViệt Nam, bằng cách đó thiết lập hệ thống kiểm soát tình trạng sức khỏe của những người
từ đất nước đang có dịch này sang Việt Nam, đồng thời triển khai áp dụng cách ly y tế vớitất cả những người bay từ Hàn Quốc về, hoặc từng ở Hàn Quốc trong vòng 14 ngày và bay
từ nơi khác về Việt Nam
Mới đây nhất, biện pháp tạm ngưng miễn visa nhập cảnh cũng được áp dụng vớicác du khách Italy, quốc gia đang bị dịch COVID-19 hoành hành nặng nhất ở châu Âu
Rất nhiều công việc to lớn đã được các nhà ngoại giao Việt Nam triển khai thựchiện Ngày 20/2, cuộc họp đặc biệt của các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Trung Quốc
về vấn đề COVID-19 đã diễn ra tại thủ đô Viêng Chăn của Lào Hội nghị đã thông quaTuyên bố chung về hợp tác đấu tranh chống virus SARS-CoV-2 Trong khuôn khổ thỏathuận, các bên đang tiến hành công tác ngăn chặn bệnh dịch lây lan
Để kịp thời chăm lo cho các công dân của mình đang ở Hàn Quốc và Nhật Bản,Chính phủ Việt Nam đã tổ chức đường dây nóng liên lạc với các nước này, tạo điều kiện
hỗ trợ đồng bào về tinh thần cũng như đề xuất ý kiến về cách thức có thể ngăn chặn sựphát triển dịch bệnh
Cơ quan lãnh sự của Bộ Ngoại giao Việt Nam kêu gọi đồng bào đang ở nước ngoàibáo cáo kịp thời những trường hợp người Việt mắc bệnh
Không mất cảnh giác
Trong gần 20 ngày qua, ở Việt Nam không ghi nhận những trường hợp mới nhiễmvirus SARS-CoV-2 Thành công của Việt Nam trong cuộc chiến chống COVID-19 là xuấtsắc rõ ràng và được cộng đồng quốc tế hoan nghênh Mới đây, Trung tâm về kiểm soát vàphòng ngừa dịch bệnh của Mỹ đã đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các điểm đến lây lanvirus SARS-CoV-2
Tuy nhiên, Chính phủ Việt Nam không giảm nhẹ sự chú ý theo dõi vấn đề này Phátbiểu tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19, ngày 2/3, Thủtướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh lập trường kiên định của ban lãnh đạo Việt Nam vềbảo vệ an toàn sức khỏe cho nhân dân Việt Nam và người nước ngoài trên lãnh thổ ViệtNam Điểm qua kết quả đấu tranh chống dịch bệnh trong nước, Thủ tướng Nguyễn Xuân
Phúc nhận định: “Chúng ta không được dừng lại ở đó Cần ngăn chặn tất cả các hình
thức kỳ thị phân biệt đối xử, nhưng đồng thời vẫn phải cách ly tất cả những ai đến từ vùng dịch để bảo vệ sức khỏe của công dân Chúng ta có thể hy sinh lợi ích kinh tế vì sức khỏe của người dân và cho cộng đồng quốc tế biết rằng Việt Nam vẫn là đất nước an toàn ngay
cả trong bối cảnh dịch bệnh lây lan trên khắp thế giới”.
Trang 8Hàn Quốc cử 3 đội phản ứng nhanh đến Việt Nam giúp công dân bị cách
ly
TTXVN (Seoul) - Ngày 5/3, Hàn Quốc đã cử 3 đội "phản ứng nhanh" đến Việt
Nam để giúp 276 công dân nước này bị cách ly
Hãng tin Yonhap dẫn nguồn Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết, khi đến nơi, các đội
này sẽ hỗ trợ lãnh sự cho các công dân phải cách ly tại các cơ sở quân sự, cơ sở chăm sócsức khỏe hoặc khách sạn Việt Nam hiện đang cách ly những người đến từ Hàn Quốc, một
sự thay đổi từ chính sách ban đầu là không cho nhập cảnh những người từ 2 tâm dịchDaegu và tỉnh Bắc Gyeongsang hoặc đi qua 2 địa phương này trong vòng 2 tuần trước khitới Việt Nam
Kyun Jong-ho, Trưởng đội phản ứng nhanh, phát biểu với các phóng viên tại sân
bay quốc tế Incheon: "Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để giúp các công dân Hàn Quốc phải
cách ly nếu họ muốn quay trở lại Hàn Quốc hoặc gặp bất kỳ khó khăn nào Điều quan trọng nhất vào thời điểm này là cung cấp các nhu yếu phẩm mà những người trong các cơ
sở kiểm dịch này cần Chúng tôi sẽ giúp họ nhanh chóng ra khỏi các cơ sở kiểm dịch và đảm bảo rằng những người phải ở lại sẽ không gặp bất kỳ khó khăn nào.”
Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung-wha đã có mặt tại sân bay để động viên các
thành viên trong các đội này Bà nói: "Tôi tin rằng sự phối hợp chặt chẽ của các đội này
với các cơ quan ngoại giao của chúng tôi ở Việt Nam có thể giúp giải quyết những khó khăn mà các công dân Hàn Quốc gặp phải ở Việt Nam".
*Người Việt ở Hàn Quốc trong mùa dịch COVID-19
Theo đài RFI, Daegu, thành phố lớn thứ tư của Hàn Quốc có hơn 2,5 triệu dân,
bỗng trở thành tâm dịch COVID-19 Trong những ngày gần đây, số ca nhiễm mới hàngngày tại Daegu còn cao hơn cả tại tâm dịch Vũ Hán của Trung Quốc
Có khoảng 200.000 người Việt Nam sinh sống, học tập và lao động tại Hàn Quốc,trong đó có 8.285 người sống tại thành phố Daegu Đợt dịch này khiến rất nhiều người đặtcâu hỏi: Ở lại Hàn Quốc hay về Việt Nam“tránh dịch”?
Anh Trần Công, nghiên cứu sinh tại Đại học Khoa học Quốc gia Hàn Quốc ở Seoul,
giải thích: “Cộng đồng người Việt ở Hàn Quốc sẽ được chia ra làm nhiều nhóm, như
nhóm cô dâu người Việt, hầu như họ xác định rằng họ cưới chồng thì họ theo chồng Và những người đã có quốc tịch rồi thì chắc chắn họ sẽ ở lại để chung lưng đấu cật với người Hàn Quốc.
Đối với nhóm xuất khẩu lao động sang đây, thì lại chia thành hai nhóm Thứ nhất
là nhóm lao động bình thường, đi sang đây theo visa E7 hoặc visa E9 thì chắc chắn họ sẽ
ở lại Còn nhóm lao động bất hợp pháp, một số người lao động bất hợp pháp lâu năm muốn về đợt này, bởi vì về đợt này sẽ rất là dễ Còn nhóm bất hợp pháp mới ở lại chưa được lâu năm, chắc chắn họ sẽ ở lại Hàn Quốc để lao động và kiếm thêm tiền cho tới khi nào đủ tiền trả nợ thì họ mới về.
Về sinh viên, có hai nhóm: Nhóm sinh viên học tiếng được bố mẹ cho sang đây và
họ đóng tiền để đi học, cho nên tâm lý của nhóm này bất ổn hơn các nhóm khác Và có
Trang 9một số bạn đã về rồi, còn một số bạn chưa về bởi vì nhóm này, sau khi về thì các bạn sẽ bị hủy visa Nếu họ muốn quay trở lại học tiếng thì phải làm lại visa B4 từ đầu.
Trong nhóm đại học, cao học và tiến sĩ, có sinh viên được học bổng và có sinh viên
đi làm thêm để trang trải cuộc sống, hầu như chắc chắn họ sẽ ở lại bởi vì họ còn có công việc ở bên này và các dự án của giáo sư vẫn còn đang dang dở, cho nên có lẽ những sinh viên đang học cao học và tiến sĩ sẽ không trở về”.
Nhưng chính ý định về Việt Nam“tránh dịch” lại trở thành chủ đề gây tranh cãi trênmạng xã hội Một số người tại Việt Nam tỏ ra lo sợ trước“khả năng lây nhiễm” rất cao từkiều bào trở về từ Hàn Quốc nên“nhắn nhủ”: “Nếu các bạn suy nghĩ cho đất nước thì nên
ở lại Hàn Quốc” Họ sợ Việt Nam vỡ trận
Dịch COVID-19 lây lan ở Hàn Quốc cũng khiến thông tin sai lệch lan truyền vớitốc độ nhanh, gây hoang mang trong cộng đồng Rất nhiều người dân Hàn Quốc khôngchấp nhận bị coi là“ổ dịch” lớn thứ hai, sau Vũ Hán (Trung Quốc) Ngay cả trang thông tin
về dịch COVID-19 của Hàn Quốc cũng được đặt tên là wuhanvirus.kr, chỉ đích danhnguồn gốc xuất phát của virus corona là từ Vũ Hán
Trang thông tin Hàn Quốc, có rất đông độc giả, đưa ra nhận định: Dù bạn chọn cách
ở lại Hàn Quốc hay về Việt Nam, chúng ta vẫn phải có nghĩa vụ làm tròn trách nhiệm thểhiện ý thức của một công dân vì cộng đồng
Riêng với Trần Công, anh sẽ ở lại: “Tôi nghĩ là mình sẽ ở lại Hàn Quốc, ở lại cùng
với những người Hàn Quốc, để sau này mình cũng không phải hổ thẹn khi mà nhận tấm bằng, hay là không phải hổ thẹn khi mà mình quyết định định cư ở Hàn Quốc, hoặc suy nghĩ đến tương lai ở Hàn Quốc”.
Việt Nam là nước nhạy cảm nhất với các cú sốc nguồn cung từ Trung Quốc
TTXVN (Singapore) - Báo Business Times ngày 4/3 dẫn báo cáo của Ngân hàng
Deutsche mới công bố cho biết, trong các nền kinh tế châu Á, nền kinh tế Việt Nam dễ bịtổn thương nhất trước các cú sốc về nguồn cung từ Trung Quốc, trong khi đó, Singapore lànền kinh tế ít bị tổn thương nhất
Điều này cho thấy nếu như Việt Nam không thể giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốcđối với hàng hóa bán thành phẩm, thì Việt Nam khó có thể được coi là lựa chọn thay thếcho Trung Quốc, mặc dù đó có thể là trường hợp đối với một số ngành như điện tử
Báo cáo của Deutsche Bank cũng cho rằng, trái ngược với quan điểm rộng rãi rằngchâu Á phụ thuộc vào Trung Quốc về hàng hóa trung gian trong ngành điện tử, thực tế sựphụ thuộc và nguy cơ dễ tổn thương không lớn Thay vào đó, sự dễ tổn thương của châu Áđối với chuỗi cung ứng điện tử ở Trung Quốc chính là hàng tiêu dùng thành phẩm
Trong nghiên cứu của mình, Deutsche Bank đã xây dựng một cơ sở dữ liệu thươngmại về hàng hóa riêng lẻ có sự phụ thuộc vào sản xuất tại Trung Quốc, trên cơ sở đó đánhgiá rủi ro đối với các nền kinh tế nhập khẩu dựa trên tỷ trọng "Hàng hoá Trung Quốc thiếtyếu" (CCG) trong tổng nhập khẩu CCG được áp khi nhập khẩu mặt hàng này từ TrungQuốc chiếm từ 2/3 trở lên tổng nhập khẩu 10 nền kinh tế châu Á đã được đánh giá về tính
Trang 10dễ bị tổn thương đối với sự gián đoạn cung cấp ở Trung Quốc, trong đó có 6 nền kinh tếASEAN gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam.
Trong các nền kinh tế được nghiên cứu, Việt Nam là nước dễ bị tổn thương nhất vớihàng hóa thiết yếu của Trung Quốc, chiếm 15,1% tổng kim ngạch nhập khẩu Ở cấp độ sảnphẩm, nhập khẩu dệt may bán thành phẩm dễ bị tổn thương nhất, với gần một nửa đến từTrung Quốc Tuy nhiên, nguy cơ tổn thương của Việt Nam đối với sự gián đoạn nguồncung các thiết bị điện tử và linh kiện là thấp, với tỷ lệ CCG là 1%, vì hầu hết các linh kiệnnhư vậy đến từ Hàn Quốc
Thái Lan là nước dễ bị tổn thương thứ hai, với tỷ lệ nhập khẩu CCG chiếm 11%tổng lượng nhập khẩu Tuy nhiên, cũng giống như Việt Nam, nguy cơ tổn thương của TháiLan đối với thiết bị điện tử thấp, với tỷ trọng CCG ở mức 1% Indonesia có tỷ lệ nhậpkhẩu CCG chiếm 8% tổng nhập khẩu, nhưng gián đoạn đối với sản xuất trong nước có khảnăng thấp hơn đáng kể, do các nhập khẩu thành phẩm chiếm trong tỷ trọng nhập CCG.Các mặt hàng tiêu dùng như đồ điện tử và đồ gia dụng chiếm hơn 2/5 tỷ trọng nhập CCGcủa Indonesia
Philippines đứng thứ sáu, sau Ấn Độ và Sri Lanka, với tỷ lệ CCG là 7% Nguy cơtổn thương cao nhất của ngành sản xuất Philippines đến từ sản xuất dệt may bán thànhphẩm Ngành sản xuất thép cũng chịu tác động đáng kể, với sự gián đoạn nguồn cung thépcho Trung Quốc có khả năng tác động đến các dự án cơ sở hạ tầng ở Philippines Cuốicùng, Malaysia và Singapore là hai nền kinh tế ít gặp rủi ro nhất từ bất ổn nguồn cung tạiTrung Quốc, với tỷ trọng CCG lần lượt là 3,5% và 2,6%
Công ty Việt Nam hoàn thành thỏa thuận mua 3 trang trại gia súc trị giá
86 triệu USD ở Australia
TTXVN (Sydney) - Đài ABC (Australia) ngày 5/3 đưa tin Công ty Nông nghiệp
sạch và Du lịch quốc tế (CAIT), công ty con của Tập đoàn TH của Việt Nam đã thực hiệnthỏa thuận mua 3 trại chăn nuôi gia súc ở Australia, sau hơn 12 tháng kể từ khi ký kết hợpđồng
Ba trang trại trên bao gồm hai trang trại Auvergne và Newry ở Bắc Australia, vàtrang trại Argyle Downs ở Tây Australia, có tổng diện tích 1.106.300 ha và 60.000 đầu giasúc, trị giá 130 triệu AUD (khoảng 86 triệu USD) khi hợp đồng được công bố vào tháng1/2019 giữa CAIT và Công ty Consolidated Pastoral (CPC), chủ sở hữu ba trang trại trên Sau khi nhận được sự chấp thuận của cả Ủy ban đánh giá đầu tư nước ngoàiAustralia và chính phủ Việt Nam, thỏa thuận trên là một trong những giao dịch đất đai lớnnhất ở Australia trong thời gian gần đây, vừa được hoàn thành vào cuối tháng 1, với việcchuyển giao hầu hết lực lượng lao động của CPC sang cho CAIT
Theo ABC, CAIT được kiểm soát bởi tập đoàn TH - một công ty nông nghiệp Việt
Nam sở hữu khoảng 45.000 con bò sữa, sản xuất khoảng 40% sữa tươi của Việt Nam
Trang 11Tập đoàn TH đã nhanh chóng mở rộng trong vài năm qua, đầu tư mạnh vào máymóc sữa công nghệ cao và năm 2018 đã rót 630 triệu USD vào một nhà máy chế biến sữa
ở Nga
Chủ tịch của Tập đoàn TH, bà Thái Hương, từng được tạp chí Forbes bình chọn làmột trong những nữ doanh nhân quyền lực nhất châu Á
ABC trích lời của Tiến sĩ Steve Petty, giám đốc CAIT và đại diện của công ty tại
Australia, cho biết công ty xác định việc mua các tài sản của CPC là cơ hội để mở rộngsang lĩnh vực nông nghiệp và du lịch ở nước ngoài, và nhìn thấy tiềm năng ở BắcAustralia
Tiến sĩ Petty nói, trong khi công ty có kế hoạch phát triển trồng các loại cây như lúamiến (sorghum) làm thức ăn gia súc và trồng bông, trọng tâm chính sẽ là củng cố và pháttriển kinh doanh gia súc, nhất là ở trang trại Auvergne, nơi có rất nhiều tiềm năng Mụctiêu xa hơn trong thời gian từ 3 đến 5 năm sẽ là phát triển các hoạt động liên quan đến dulịch
Cũng theo Tiến sĩ Petty, chính quyền Lãnh thổ Bắc Australia cho đến nay rất ủng hộ
sự phát triển trong các lĩnh vực trên nhưng cũng rất quan tâm đến việc tuân thủ pháp luật,các tác động môi trường và cũng như những tác động khác của các hoạt động phát triển
Indonesia bắt giữ 5 tàu cá nước ngoài và 68 thuyền viên Việt Nam
TTXVN (Jakarta) - Ngày 4/3, Tổng cục Giám sát Tài nguyên Hàng hải thuộc Bộ
Hàng hải và Thủy sản Indonesia thông báo lực lượng chức năng nước này đã bắt giữ 5 tàu
cá nước ngoài và 68 thuyền viên Việt Nam do đánh bắt cá bất hợp pháp ở vùng biển BắcNatuna thuộc quần đảo Riau của Indonesia
Theo danh sách các tàu bị bắt giữ mà Tổng cục Giám sát Tài nguyên Hàng hảiIndonesia công bố, 5 tàu nước ngoài gồm các tàu có ký hiệu là KG 94376 TS, PAF 4837,
KG 94654 TS, PAF 4696 và KG 95786 TS Tất cả số tàu đang bị giam giữ này đều sửdụng lưới kéo mắt nhỏ mà Indonesia cấm sử dụng Bộ trưởng Hàng hải và Thủy sảnIndonesia, ông Edhy Brabowo nói: "5 tàu cá trên bị Indonesia bắt giữ hôm 1/3 trong khuvực quản lý của bộ này tại vùng biển Bắc Natuna Những tàu cá trái phép này đã cố tìnhgiả dạng là tàu cá của Malaysia Họ không treo bất kỳ quốc kỳ nào trên tàu mà sử dụng mãC2 trên thân tàu, mã của tàu cá Malaysia hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ).Tuy nhiên, lực lượng chức năng Indonesia có đủ cơ sở để chứng minh tất cả không phải làtàu cá của Malaysia 68 thuyền viên trên các tàu được xác định là người Việt Nam"
Cũng theo ông Brabowo, 5 tàu cá nước ngoài trên lần đầu tiên được phát hiện bởicác tàu giám sát của Indonesia tại EEZ của Indonesia, phía Tây Nam đảo Tarempa, giápranh với vùng chồng lấn giữa Indonesia và Malaysia Những tàu này đã cố gắng tận dụngthỏa thuận giữa Indonesia và Malaysia về việc chỉ trục xuất các tàu hoạt động trong vùngchồng lấn giữa hai nước để tiến hành các hoạt động đánh bắt cá trái phép
II.VẤN ĐỀ BIỂN ĐÔNG
Trang 12Đảo Thị Tứ - chìa khóa cho tham vọng của Trung Quốc ở Biển Đông
TTXVN (japantimes.co.jp) – Trang Japan Times của Nhật Bản ngày 3/3 đăng bài
cho rằng Đảo Thị Tứ (hiện do Philippines kiểm soát với tên gọi Pagasa) đã trở thành mụctiêu khao khát trong tranh chấp địa chính trị ngày càng gay gắt giữa Philippines, TrungQuốc, Brunei, Malaysia, Đài Loan và Việt Nam Cách hành xử thất thường gần đây củaTổng thống Philippines Rodrigo Duterte đang khiến Đảo Thị Tứ và cư dân sinh sống ở đâyngày càng dễ bị tổn thương trước những tham vọng lớn của Trung Quốc đối với toàn bộBiển Đông
Theo bài viết, Đảo Thị Tứ lớn thứ hai trong chuỗi các rạn san hô, bãi cạn và đảo san
hô thuộc quần đảo Trường Sa ở Biển Đông Đây là một bãi đá rộng 37 ha ngập nắng, rảirác cây bụi và các boongke quân sự bỏ hoang từ lâu Đảo này cách Palawan, hòn đảo lớnnhất ở phía Tây Philippines, 390 km và có 3 thứ mà đa số các thực thể khác ở Trường Sathiếu: nước ngọt, cư dân sinh sống quanh năm (khoảng 200 người) và một sân bay bê-tôngđổ nát dài khoảng 1.120 mét
Năm 2014, Trung Quốc bắt đầu triển khai dự án cải tạo Đá Subi, chỉ cách Đảo Thị
Tứ 25 km về phía Nam, trong nỗ lực khẳng định chủ quyền đối với “đường 9 đoạn” màBắc Kinh tuyên bố chủ quyền Hoạt động cải tạo Đá Subi tương tự một loạt công trìnhkhác của Trung Quốc ở Biển Đông
Kể từ đó, Trung Quốc ngày càng trở nên hung hăng ở Trường Sa Ba năm trước,những bức ảnh vệ tinh do nghị sĩ Philippines Gary Alejano công bố cho thấy một đội tàugồm 5 tàu cá Trung Quốc, tàu bảo vệ bờ biển và tàu khu trục của Hải quân Quân đội Giảiphóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) xuất hiện trong vòng 5 hải lý quanh Đảo Thị Tứ
Tình hình nóng lên vào cuối năm 2018, khi Philippines xây dựng một đoạn đườngdốc để tiếp nhận máy móc phục vụ việc sửa chữa sân bay trên Đảo Thị Tứ Gần như lậptức, khoảng 100 tàu bảo vệ bờ biển và tàu đánh cá của Trung Quốc bao vây đảo
Tháng 7/2019, chính phủ phản đối về mặt ngoại giao sau khi Cố vấn an ninh quốcgia Philippines Hermogenes Esperon Jr tiết lộ 113 tàu đánh cá của Trung Quốc một lầnnữa phong tỏa bờ biển Đảo Thị Tứ
Cuối tháng 2/2020, Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Delfin Lorenzana cho biếtcác tàu Trung Quốc vẫn hiện diện quanh đảo
Sự hiện diện của Trung Quốc có hợp pháp hay không? Có thể coi là hợp pháp nếuBắc Kinh lập luận rằng các tàu này hoạt động trong vùng lãnh hải chồng lấn giữa Đá Subi
và Đảo Thị Tứ
Tuy nhiên, thực chất đây là một phần trong tính toán của Trung Quốc nhằm đe dọaPhilippines, ép Manila phải quen với các yêu sách lãnh thổ của Bắc Kinh ở những khu vực
họ xây dựng đảo nhân tạo
Công cụ cho mưu đồ này của Bắc Kinh là các tàu đánh cá khiêm tốn, song lại làmũi nhọn cho cuộc “phiêu lưu” của quân đội Trung Quốc
Trang 13Năm 2016, Philippines giành được thắng lợi quan trọng khi tòa trọng tài tại LaHaye ra phán quyết bác bỏ quyền lịch sử của Trung Quốc ở Biển Đông, bao gồm “đường 9đoạn”
Đáng tiếc, phán quyết lẽ ra là đòn giáng mạnh vào tham vọng bành trướng của BắcKinh, hóa ra lại chẳng thấm tháp gì
Trong khi Trung Quốc được dự đoán sẽ phớt lờ phán quyết của tòa, chính phủ củaTổng thống Duterte không hề quyết tâm tận dụng lợi thế pháp lý của mình
Mùa Thu năm 2019, Duterte gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình để thảo luận
về vấn đề này Tuy nhiên, cuộc gặp bị chế giễu là “sàn diễn chính trị”, được sắp đặt trước
để giữ thể diện cho nhà lãnh đạo Philippines
Động cơ của Duterte khá rõ ràng, và ở một mức độ nào đó, có thể hiểu được: Ôngđang tìm kiếm các khoản đầu tư và thương mại của Trung Quốc để nâng đỡ nền kinh tế đấtnước Mặc dù đã thiết lập quan hệ dân túy cá nhân với Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhàlãnh đạo Philippines không thể đặt cược vào mối quan hệ với Mỹ trong bối cảnhWashington ngày càng trở nên thiếu tin cậy với tư cách là đồng minh quân sự
Một số nhà quan sát khẳng định Duterte đang “dùng dằng” giữa Mỹ và TrungQuốc Tuy nhiên, Gregory Poling, Giám đốc Sáng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á(AMTI) tại Trung tâm nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS-Mỹ), cho rằng nên tin vào
lời Duterte Ông Poling nói: “Duterte từng nhiều lần tuyên bố ông muốn chấm dứt liên
minh Mỹ-Philippines để quay sang liên kết với Trung Quốc, và ông sẵn sàng nhắm mắt làm ngơ trước hành vi xâm lược của Bắc Kinh ở Biển Đông để biến điều đó thành hiện thực”.
Vì vậy, có lẽ không có gì đáng ngạc nhiên khi tháng 2 vừa qua, Duterte tuyên bố sẽhủy bỏ Thỏa thuận Lực lượng Thăm viếng với Mỹ May mắn là nhiệm kỳ tổng thống củaDuterte chỉ có 6 năm và Philippines có thể sẽ có một nhà lãnh đạo mới cứng rắn hơn trongvấn đề bảo vệ chủ quyền quốc gia
Tuy nhiên, hiện tại, Trung Quốc khá tự do và quan ngại trước mắt là các lực lượngcủa họ sẽ đổ bộ và xây dựng cơ sở trên một trong những đảo ở Trường Sa mà Manilatuyên bố chủ quyền
Khi đó, Trung Quốc sẽ tái diễn những hành động như vụ việc ở Bãi cạnScarborough năm 2012
Rõ ràng, cho dù các nước láng giềng Đông Nam Á có giành thêm bao nhiêu chiếnthắng pháp lý đi nữa, Trung Quốc sẽ chỉ cần “nhún vai” và tiếp tục đẩy mạnh tuyên bố chủquyền đối với “đường 9 đoạn” Mục tiêu thiết thực cho Mỹ và các đồng minh là xây dựngmột “bức tường” chống lại ảnh hưởng của Trung Quốc - cả về quân sự, kinh tế và ngoạigiao
Các quốc gia nhỏ hơn ở châu Á sẽ phải quen với một bá chủ mới và Washington sẽphải cho phép họ có “không gian” tự do hơn Tuy nhiên, Duterte đang dựng lên một hìnhmẫu “khủng khiếp” khi làm ngơ với tham vọng hàng hải của Trung Quốc Và chính nhữngngười dân trên Đảo Thị Tứ là nạn nhân tiếp theo của chính sách này
Trang 14III CÁC VẤN ĐỀ QUỐC TẾ
ĐÔNG NAM Á
Những gì có thể diễn ra tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN-Mỹ?
TTXVN (Bangkok) – Trong bài bình luận đăng trên tờ Bangkok Post ngày 4/3,
nhà báo chuyên về các vấn đề khu vực Kavi Chongkittavorn nhận định các quan chứcASEAN đang chuẩn bị cho Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt ASEAN-US vào ngày 14/3 đãrất nhẹ nhõm khi Nhà Trắng thông báo hôm 28/2 rằng điểm hẹn Las Vegas sẽ bị hoãn lại
do những lo ngại về dịch COVID-19
Thật vậy, với việc chỉ còn chính xác hai tuần nữa trước khi diễn ra sự kiện, phíaASEAN vẫn đang tự hỏi "những cột mốc phải có" của hội nghị thượng đỉnh này sẽ là nhưthế nào
Rốt cuộc, bản dự thảo tuyên bố chung, tài liệu kết quả quan trọng nhất, giữa Mỹ vàASEAN dự kiến sẽ được đưa ra vào cuối hội nghị vẫn chưa được đưa ra để bình luận Vàđánh giá theo chương trình nghị sự dự kiến vào ngày 14/3, có vẻ như Tổng thống DonaldTrump đã đặt cược vào một trò chơi đàm phán mang tính giao dịch với tất cả các thànhviên riêng lẻ thay vì coi ASEAN là một nhóm 10 nước Ngoài bữa tối làm việc trong haigiờ, hầu hết thời gian ban ngày sẽ được dành cho các cuộc họp song phương với từng nhàlãnh đạo ASEAN
Cuối tháng trước, Malaysia xác nhận rằng người đứng đầu nước này sẽ không tham
dự hội nghị thượng đỉnh và thay vào đó chỉ định một quan chức cấp thấp ở cấp thư kýthường trực tham gia Đó là trước khi có cuộc khủng hoảng chính trị về việc ai sẽ là thủtướng tiếp theo của Malaysia Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte cũng vắng mặt ởLas Vegas do tranh cãi với Mỹ về những hạn chế visa, vi phạm nhân quyền và đàn áp matúy, chưa kể đến việc hiệp ước an ninh bị bãi bỏ gần đây
Trở lại tháng 11/2019 trong thời gian Thái Lan làm Chủ tịch ASEAN, hai thànhviên ASEAN này đã phản ứng mạnh mẽ, kêu gọi tẩy chay sau khi Nhà Trắng quyết định
cử một thành viên cấp thấp và không thuộc nội các, Cố vấn An ninh Quốc gia RobertO'Brien, đại diện cho ông Trump tại Hội nghị cấp cao và các hội nghị liên quan củaASEAN
Hơn cả những gì mà các quan chức Mỹ muốn thừa nhận, các mối quan hệ
ASEAN-Mỹ đã đạt cực điểm dưới thời chính quyền Obama, điều được chuyển hóa thành một vănkiện 17 điểm, được gọi là Tuyên bố Sunnylands Văn kiện này hoàn toàn bao trùm toàn bộgam màu của mối quan hệ đối tác 43 năm bắt đầu một cách nghiêm túc vào năm 1977
Trong nỗ lực nhằm vượt qua văn kiện năm 2016 hiện đang còn hiệu lực, các trợ lýthân cận của ông Trump dường như đã quyết định thực hiện một loạt các thỏa thuận vớitừng thành viên ASEAN dựa trên những điểm mạnh và điểm yếu Điều này có thể hiệu
Trang 15quả, nhưng cũng tương tự, có thể không Một nhà ngoại giao ASEAN thậm chí đã mô tảhội nghị thượng đỉnh bị trì hoãn là phiên "chia và thưởng".
Dưới thời ông Trump, mọi con số thương mại với nước ngoài phải được chuyểnthành số lượng việc làm cho người Mỹ Vì vậy, theo lẽ thông thường, xuất khẩu của Mỹsang các nước Mekong đã tạo ra hơn 1,4 triệu việc làm của Mỹ kể từ năm 1999 Tất cả cácnước ASEAN xuất khẩu sang thị trường Mỹ, nơi tiêu dùng lớn nhất của họ Ông Trumpbiết rằng cách tốt nhất để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới là chocác cử tri Mỹ thấy rằng những người bạn và đồng minh có thặng dư thương mại lành mạnhcần phải trả thêm và làm nhiều hơn để đóng góp cho chính sách Nước Mỹ trên hết
Không phải ngẫu nhiên mà Las Vegas sẽ vẫn là địa điểm tổ chức hội nghị thượngđỉnh nếu thực sự diễn ra Tiểu bang này được coi là một chiến trường lớn trong cuộc bầu
cử tổng thống tháng 11 tới
Song song với hội nghị đặc biệt ASEAN-Mỹ, nước chủ nhà đang lên kế hoạch vềmột hội nghị thượng đỉnh cho Sáng kiến hạ nguồn sông Mekong (LMI) do chính quyềnObama khởi xướng vào năm 2009 Các trợ lý hàng đầu của ông Trump đã quyết định vượtqua dự án hiện tại dưới thời người tiền nhiệm mà ông căm ghét nhiều bằng cách nâng cấplên mức độ thượng đỉnh
Không nghi ngờ gì nữa, những nỗ lực làm nổi bật tầm quan trọng của tiểu vùngsông Mekong và ý nghĩa tương lai của vùng này đối với khu vực rộng lớn hơn giữa Mỹ vàcác quốc gia ven sông vùng hạ Mekong đã được cân nhắc để tạo ra một "chỗ thích hợp" tạiLas Vegas LMI được cho là sẽ giúp các quốc gia ven sông này đối phó với các thách thức
về an ninh nước, thủy điện thông minh, năng lượng và quy hoạch cơ sở hạ tầng, nhưngtrên thực tế mới chứng kiến một vài thành tựu
Washington thường ca ngợi những thành tựu của mình trong vùng Mekong và dânchúng sinh sống ở đó, như là mang lại sự tiếp cận nước sạch cho 340.000 người và cảithiện vệ sinh cho 27.000 người nữa, cũng như nâng cao tiêu chuẩn tiếng Anh kỹ thuật chogần 4.000 quan chức, giáo viên và học sinh từ khu vực Mekong Các chương trình khácnhư Sáng kiến dữ liệu nước Mekong, Đối tác cơ sở hạ tầng bền vững và Chương trình đàotạo cơ sở hạ tầng chất lượng LMI và Chương trình nhà khoa học trẻ LMI đã không hoànthành mục tiêu
Tại Las Vegas, ông Trump được cho là sẽ tập trung vào các vấn đề liên quan đếnphụ thuộc nợ, xây dựng đập và quản trị Hơn nữa, Mỹ cũng sẽ cố gắng tăng cường hơnnữa hợp tác với "Những người người bạn hạ nguồn sông Mekong", bao gồm Australia,Liên minh châu Âu, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc cùng với Ngân hàng Thế giới
và Ngân hàng Phát triển châu Á
Việc mở rộng sự can dự của Mỹ vào khu vực Mekong bây giờ sẽ bao gồm thúc đẩy
cơ sở hạ tầng, năng lượng và kinh tế số Mặc dù chính quyền Trump đã thông báo cho cácnhà lãnh đạo ASEAN rằng Quốc hội Mỹ sẽ cung cấp khoảng 45 triệu USD cho các dự ánphát triển, nhưng thực tế, kết quả rõ ràng, đặc biệt là tài trợ, không thể nhìn thấy Ngượclại, Quỹ Mekong dưới sự hợp tác của cơ chế Lan Thương-Mekong (LMC) đã cung cấp
Trang 16một khoản tài trợ lớn để thúc đẩy sự phát triển trong khu vực Mekong Chẳng hạn, kể từnăm 2016, chỉ riêng Campuchia đã chiếm 35 dự án trị giá hơn 10 triệu USD để thúc đẩynông nghiệp, du lịch, công nghệ thông tin và truyền thông, tài nguyên nước và trao đổigiữa người dân với người dân.
Thật sự, rất nhiều chương trình tốt dưới thời chính quyền Obama có thể được tăngcường hơn nữa dưới thời ông Trump Rõ ràng các quan chức Mỹ làm việc cho ông Trumpmuốn tạo ra những câu chuyện mới về quan hệ ASEAN-Mỹ mà không tham chiếu đến thời
kỳ Obama và di sản của ông này Điều này là không thể vì ông Trump chưa bao giờ đưa rabất kỳ cam kết nào có lợi cho toàn bộ ASEAN Vào lúc này, chỉ còn 236 ngày trước khinhiệm kỳ tổng thống kết thúc, ông vẫn chưa có cuộc gặp có ý nghĩa nào với ASEAN 10.Thế nhưng, ông lại muốn tạo sự khác biệt trong ASEAN dưới sự canh chừng của mình
Khi các bộ trưởng ngoại giao ASEAN gặp nhau tại một hội nghị hẹp vào giữa tháng1/2020 tại Nha Trang, ASEAN không chắc chắn sẽ có hội nghị thượng đỉnh theo kế hoạch
mà ông Trump đề xuất ra khi mà phiên tòa luận tội đang diễn ra, chưa kể đến mối đe dọatoàn cầu của COVID-19 Rõ ràng, ông Trump muốn tập hợp ASEAN bằng cách sử dụngphong cách ngoại giao cá nhân của mình, tập trung vào chủ nghĩa song phương hơn là chủnghĩa đa phương Các quan chức cấp cao của ASEAN đã nhắc nhở các nhà lãnh đạo của
họ hãy đoàn kết và không để Tổng thống Mỹ chia rẽ ASEAN
Nếu hội nghị thượng đỉnh Las Vegas diễn ra theo kế hoạch, hội nghị này chắc chắn
sẽ quốc tế hóa chính trị, an ninh và kinh tế của khu vực sông Mekong theo cách mà trướcđây chưa từng thấy Vào năm 2010 tại Hà Nội, tranh chấp Biển Đông đã nhận được nhữngdòng tít quốc tế và nổi lên mức chú ý toàn cầu chưa từng có kể từ khi Washington đưa raquan điểm của mình Theo cách tương tự, Mỹ sẽ cố gắng kéo đúng “cò súng” đó để biếnđổi tiểu vùng sông Mekong thành một chiến trường cạnh tranh chiến lược mới cho Mỹ vàbạn bè của họ về LMC ngày càng mở rộng và các mạng lưới rộng lớn của sáng kiến này
CHDCND TRIỀU TIÊN
Kim Jong-un và mối đe dọa vô hình
TTXVN (Le Figaro, RFI) - Tại Triều Tiên, chế độ khép kín khẳng định không có ai
bị nhiễm bệnh nhưng báo đảng Rodong Sinmun nhìn nhận khoảng “7.000 người có triệu chứng đáng ngờ đang được theo dõi” Tờ Le Figaro phân tích vì sao nhà độc tài Kim
Jong-un lo sợ
Mũ nỉ, mặt đằng đằng sát khí, Kim Jong-un là người duy nhất không đeo khẩu trang
trong bức ảnh thị sát một cuộc “tập trận quân sự” Le Figaro đã sử dụng bản tin của Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) dùng để minh họa cho hành động phô trương
sức mạnh của Triều Tiên phóng hai tên lửa đạn đạo một ngày trước đó Trong bối cảnhHàn Quốc vất vả chống dịch COVID-19, Tổng thống Moon Jae-in, người chủ trương đốithoại với Bình Nhưỡng bị phe bảo thủ công kích, tại sao Triều Tiên lại khiêu khích Seoul?
Theo Le Figaro, nhà độc tài Kim Jong-un phô trương cơ bắp với bên ngoài trong lúc bản
thân chế độ bị dịch COVID-19 đe dọa Báo chí chính thức không còn im lặng 100% như
Trang 17trong các vụ thiên tai hay dịch bệnh trước đây Đích thân Kim Jong-un chủ trì một cuộchọp của Bộ Chính trị để tổ chức chống dịch Về mặt chính thức, Triều Tiên khẳng địnhkhông có người nhiễm bệnh, nhưng “có 7.000 người” đang được theo dõi sức khỏe Thông
tin “giấu đầu lòi đuôi” này của báo đảng Rodong Sinmun cho phép suy đoán thực tế rất
nghiêm trọng Một nguồn tin tình báo cho biết “có hàng chục người bị nhiễm”
Thật ra, Bình Nhưỡng không xem nhẹ nguy cơ này Từ tháng 1/2020, Triều Tiênđóng cửa biên giới với Trung Quốc và cách ly 380 nhân viên ngoại giao quốc tế trong suốt
30 ngày tại Bình Nhưỡng Theo một nguồn tin thiện nguyện, biện pháp đóng cửa biên giới
đã từng được ban hành tại Triều Tiên lúc xảy ra dịch Ebola ở châu Phi và viêm phổi Mers
ở Arập Xêút Cơ thể người dân Triều Tiên, do thiếu ăn, nên rất yếu ớt trước sự tấn côngcủa các loại siêu vi, vì thế: “Dịch lây lan sẽ là một đại họa, với tỷ lệ tử vong cao hơn TrungQuốc, như dịch cúm xảy ra trong một nhà dưỡng lão” Báo chí chính thức cũng nói nhiều
về chiến dịch tẩy trùng, chứng tỏ chính quyền ngồi không yên Lee Min Young, một nhàphân tích ở Seoul dự báo: “Nếu dịch bệnh vượt tầm kiểm soát thì sẽ là một đòn đau vớiông Kim, có thể làm hỏng các mục tiêu chính trị và ngoại giao”
Virus corona là một “siêu vi dân chủ” vì nó không chừa một ai, kể cả gia đình họKim và các lãnh đạo khác
Tuy nhiên, với kinh nghiệm của một chế độ khép kín và thường xuyên bị cô lập,Bình Nhưỡng vẫn có thể huy động an ninh để theo dõi dân chúng và cách ly tập thể dânchúng
Trong bối cảnh này, vụ thử tên lửa chỉ là động thái tuyên truyền đánh lạc hướngnhằm chứng tỏ dịch COVID-19 không làm suy yếu quyết tâm chống “đế quốc” của lãnhđạo tối cao
Triều Tiên đang cố che giấu dịch COVID-19?
TTXVN (AP, AFP) - Trong thời điểm thế giới lo ngại về sự lây lan của dịch
COVID-19, một bức ảnh tuyên truyền gần đây đã đúc kết hình ảnh mà Triều Tiên muốnthể hiện với thế giới bên ngoài cũng như với chính người dân Triều Tiên: lính Triều Tiênđeo khẩu trang màu đen đứng vây quanh nhà lãnh đạo Kim Jong-un, ông mặc áo bành tô
da và không đeo khẩu trang trong khi theo dõi một cuộc tập trận quân sự
Truyền thông Triều Tiên ngày 3/3 đưa tin, ông Kim đã giám sát một cuộc diễn tậpbắn đạn pháo thật để xác minh “tính sẵn sàng chiến đấu" của quân đội và "thắp sáng hơnnữa ngọn lửa cách mạng huấn luyện" Các nhà phân tích đồn đoán rằng Triều Tiên giảmhoạt động huấn luyện và nhiều hoạt động khác cần tập trung đông binh lính để giảm khảnăng virus Corona chủng mới (SARS-CoV-2) lây lan trong quân đội Nói về cuộc tập trận,
Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) nói rằng quân đội Triều Tiên đã "thể hiện
một cách đáng tự hào" tài thiện xạ khi bắn các loại đạn pháo tầm xa, song không cho biếtchi tiết loại vũ khí được sử dụng Theo Kim Dong-yub, một nhà phân tích từ Viện Nghiêncứu Viễn Đông của Seoul, loại vũ khí được sử dụng có thể bao gồm một thiết bị phóng tênlửa đa nòng "siêu lớn" mà Triều Tiên từng tiết lộ hồi năm ngoái
Trang 18Trong bối cảnh SARS-CoV-2 đang lởn vởn, Triều Tiên đang thể hiện họ là mộtpháo đài kiên cố, đóng chặt biên giới, trong khi các nhóm quan chức y tế tiến hành khửtrùng và thực hiện các chương trình giám sát Tuy nhiên, hình ảnh thể hiện sự kiên cố củaTriều Tiên bất chấp tình hình trên thế giới có thể không phản ánh đúng tình hình dịch bệnhtại quốc gia này.
Triều Tiên, quốc gia bị các chuyên gia đánh giá là có cơ sở hạ tầng y tế yếu kémcho dù là ở thời kỳ tốt đẹp nhất, có đường biên giới dài gần 1.450 km với Trung Quốc, nơibắt nguồn dịch COVID-19 và sau đó nhanh chóng lan ra toàn thế giới Chính phủ TriềuTiên từ lâu đã coi các thông tin công khai về dịch bệnh lây nhiễm "hay bất kể điều gì cóthể gây tổn hại tới giới cầm quyền" là vấn đề bí mật quốc gia Điều này làm gia tăng longại rằng Triều Tiên- quốc gia tuyên bố không có trường hợp nào mắc COVID-19- có thểhoàn toàn không sẵn sàng đối phó với một loại virus vốn đang gây ra nhiều thách thức chocác nước phát triển trên toàn cầu, và thậm chí virus này có thể đã lây nhiễm bên trong biêngiới Triều Tiên
Jessica Lee, một chuyên gia về khu vực Đông Á tại Viện quản lý nhà nước có tráchnhiệm Quincy, một cơ quan tham mưu ở Washington, đã viết trong một báo cáo gần đây:
"Thật không may, cộng đồng quốc tế không biết rằng liệu SARS-CoV-2 đã lây lan bên
trong lãnh thổ Triều Tiên hay chưa Thực tế là chúng ta không biết gì về mức độ lây nhiễm hay số người tử vong ở Triều Tiên, điều này thực sự là vấn đề, và nếu không thay đổi, nó
sẽ gây ra những vấn đề nghiêm trọng về y tế công".
Trong khi đó, những gì giới truyền thông Triều Tiên tích cực đưa tin cho thấy một
sự thận trọng cao độ, đồng thời tạo cảm giác cấp bách Gọi chiến dịch chống SARS-CoV-2của nước này là vấn đề "tồn vong của quốc gia", Triều Tiên đã cấm khách du lịch nướcngoài, trì hoãn năm học, cách ly hàng trăm người nước ngoài và hàng nghìn người địaphương từng đi nước ngoài, đóng cửa gần như tất cả tuyến đường xuyên biên giới vớiTrung Quốc, tăng cường kiểm tra ở các điểm nhập cảnh, và triển khai hàng chục nghìnnhân viên y tế thực hiện công việc giám sát cư dân và cô lập những người có triệu chứng Một loạt bức ảnh được truyền thông đăng tải cho thấy các bác sĩ, nhà khoa học vànhân viên y tế Triều Tiên đeo khẩu trang, đội mũ giấy y tế và quần áo bảo hộ, đang thảoluận về các vấn đề khoa học, hay khử trùng các phương tiện giao thông công cộng, hoặclên kế hoạch bảo vệ hơn nữa người dân Triều Tiên
Tái xuất hiện sau một thời gian dài không xuất hiện trước truyền thông để giám sátmột cuộc họp của bộ chính trị bàn về việc chống dịch, ông Kim nói: "Không có trườnghợp đặc biệt nào được phép trong hệ thống chống dịch của nhà nước" Các quan chức phải
"đóng cửa tất cả các kênh và không gian qua đó dịch bệnh có thể xâm nhập"
Ngày 2/3, quân đội Triều Tiên đã bắn các vật thể bay không xác định ra biển Cuộcthử nghiệm vũ khí này dường như là nhằm thể hiện rằng mọi việc tại Triều Tiên vẫn ổnthỏa, trong khi thế giới bên ngoài lo ngại về sự bùng phát dịch COVID-19 bên trong lãnhthổ nước này Cho dù tỏ ra hiên ngang, song ngày càng có nhiều nghi ngại rằng BìnhNhưỡng đang che dấu việc virus này đã xuất hiện tại Triều Tiên Một số tổ chức giám sát