Có cách diễn đạt mới mẻ, lí lẽ sắc bén… * Đoạn văn mẫu: “Trong lòng mẹ” trích “Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng là đoạn trích đã gây nhiều xúc động mạnh mẽ cho người đọc khi thể
Trang 1MỤC LỤC BỘ ĐỀ THI NGỮ VĂN 8 Đê
sô
Phần I Đọc hiểu
ngữ liệu ngoài
chương trình
Phần II Tập làm văn Sô trang
1 Thời nắng xanh Cảm nhận tâm
trạng nhân vật
Kể về tấm lòng nhân ái
6
2 Đi qua hoa cúc Rung cảm đầu đời
của tuổi học trò
Phân tích bài thơ 9
3 Chào cờ sao không
hát quốc ca?
Tình yêu quê hương, đất nước
Thuyết minh đô dùng
13
4 Chuyện kể danh
tướng
“Hãy yêu sách, nó là nguôn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống”
Lòng yêu nước trong “Hịch tướng sĩ”
18
5 Vị thiền sư và chú
tiểu
Lòng khoan dung Thuyết minh danh
lam thắng cảnh
22
6
Người đi săn và
con vượn
Tình mẫu tử Thuyết minh trò
chơi dân gian
25
7 Câu chuyện về
chim đại bàng
Ý nghĩa của niềm tin vào chính mình trong cuộc sống
Thuyết minh bánh chưng
28
8 Mùa giáp hạt Trong vũ trụ có lắm
kì quan, nhưng kì
quan đẹp nhất là
trái tim người mẹ
Thuyết minh đô dùng
33
9 Quà tặng cuộc
sống
Vai trò của tình yêu thương và sự sẻ chia trong cuộc sống
Thuyết minh đô dùng
37
10 Đại bàng và bài
học từ cuộc sống
Ước mơ, hoài bão trong cuộc đời mỗi con người
Kỉ niệm của em về
một lần được tham gia chơi trò chơi dân gian
40
11 Khủng hoảng nước
sạch toàn cầu
-Những con số biết
gào thét
Tác hại của sự ô nhiễm nguôn nước sạch với cuộc sống con người trong
Lòng nhân hậu và
tài năng nghệ
thuật của nhân vật Bơ-men
44
Trang 212 Người ăn xin Nhân vật cô bé bán
diêm trong truyện ngắn Cô bé bán diêm
Thuyết minh về
chiếc nón lá
48
13 Ngày sách Việt
Nam nghĩ về văn
hóa đọc
“Trách nhiệm là
một trong những phẩm chất cần có ở mỗi người.”
Phong thái ung dung, lạc quan của Bác qua bài thơ
“Tức cảnh Bác Pó”
50
14 Dặn con Sự đông cảm và
tình yêu thương của con người
“Đường đi khó, không khó vì ngăn sông cách núi mà
khó vì lòng người ngại núi e sông”
54
15 Một đề nghị Vai trò của sách đối
với con người
Cảm nhận bài thơ 58
16 Tiếng chim hót
trong bụi mận gai
“Bạn đừng nên chờ đợi những quà tặng bất ngờ của cuộc sống mà hãy tự mình làm nên cuộc sống.”
Phân tích nhân vật 61
17 Chiều xuân ở thôn
Trừng Mại
Cảm nhận vẻ đẹp bài thơ
Đóng vai nhân vật kể lại chuyện và
gửi lời nhắn nhủ
65
18 Hãy học cách đứng
lên sau vấp ngã
“Đứng lên sau thất bại”
Thơ là tiếng lòng qua bài thơ “Quê hương”
69
19 Chiến binh cầu
vông
Vai trò của người thầy trong cuộc đời mỗi con người
Thuyết minh áo dài
73
20 Câu chuyện về cây
sôi
“Bạn khó có thể
thành công nếu không có sự chuẩn bị tốt về những kỹ năng và kiến thức nền tảng”
Dòng cảm xúc của nhân vật trong
“Tôi đi học”
76
21 Nếu biết trăm năm
là hữu hạn
“Chỉ có trái tim yêu thương mới gieo
Bưc tranh tứ bình qua bài thơ “Nhớ
80
Trang 3mầm hạnh phúc” rừng”
22 Nếu biết trăm năm
là hữu hạn
Hạnh phúc giữ trong tay chỉ là hạt, hạnh phúc mang ra san sẻ mới trổ hoa
Tư tưởng nhân nghĩa trong “Nước Đại Việt ta”
83
23 Ngọn lửa trái tim Cách ứng xử tốt
đẹp với bạn bè
Thuyết minh đô dùng
88
24 Sống chậm lại rôi
mọi chuyễn sẽ ổn
thôi
Ý nghĩa của việc thay đổi chính mình
Cảm nhận đoạn thơ
91
25 Nếu biết trăm năm
là hữu hạn
Điều bản thân cần làm là trở thành một người chính trực và biết yêu thương
hình tượng người chiến sĩ cách mạng qua bài thơ
95
26 Qủa Vì sao sống phải có
lòng hiếu thảo?
Chứng minh nhận định qua bài
“Ngắm trăng” và
“Khi con tu hú”
99
27 Bài học cuộc sống Tất cả chúng ta
hãy: “Nói không với thuốc lá”
Thuyết minh chiếc bút bi
104
28 Nguôn Internet Gía trị của lời khen
trong cuộc sống
Người thầy (cô) giáo ấy sống mãi trong lòng em
107
29 Trở về quê nội Tình yêu quê
hương đất nước
Lão Hạc là một người cha yêu thương con vô bờ
110
30 Truyện ngắn Thuyết minh về một
trong các đặc điểm của truyện ngắn
Chứng minh nhận định qua văn bản
“Cô bé bán diêm”
115
31 Tổ quốc gọi tên
mình
Ý nghĩa của cuộc sống là hành động?
Phân tích bài thơ 119
32 “Cai” Facebook,
thêm hạnh phúc
Việc nghiện mạng
xã hội của học sinh, sinh viên hiện nay
Phân tích chất thơ trong truyện ngắn
“Tôi đi học”
124
33 Miền Trung Ôi! Sống đẹp là thế Chứng minh nhận 127
Trang 4nào, hỡi bạn? định qua tác phẩm
“Lão Hạc”
34 Bài học đầu cho
con
Suy nghĩ về tình yêu quê hương
Chứng minh nhận định qua tác phẩm
“Lão Hạc”
132
35 Cổ tích về sự ra đời
của người mẹ
Suy nghĩ về tình mẫu tử
Phân tích tác phẩm
136
36 Báo “Gia đình và
xã hội”
Cảm nhận về câu nói của Xiu
Cảm nhận đoạn thơ
140
37 Tuổi thơ im lặng Cảm nhận về đôi
bàn chân bố
Thuyết minh đô dùng
143
38 Những tấm lòng
cao cả
Cảm nhận tình yêu thương, lời khuyên và mong ước của người bố trong đoạn trích
Thuyết minh cuốn SGK Ngữ văn 8
146
39 Phương pháp học
tập siêu tốc
Vai trò của chiến thắng bản thân trong cuộc sống
Phân tích bài thơ 149
40 Nguôn Internet Sự hi sinh thầm
lặng trong cuộc sống
Phân tích bài thơ 154
41 Tác hại của túi
nilong
Suy nghĩ của em về
ô nhiễm môi trường hiện nay
Thuyết minh chiếc bút bi
159
42 Tuyên truyền tác
hại của việc sử
dụng thuốc lá
Hiện tượng hút thuốc lá trong môi trường học đường hiện nay
Thuyết minh chiếc cặp sách
162
43 Quà tặng cuộc
sống
Vai trò của ước mơ với mỗi người
Thuyết minh chiếc compa
165
44 Ngọn gió và cây
sôi
Ý chí, nghị lực trong cuộc sống
Phân tích nhân vật chị Dậu trong văn
bản Tức nước vỡ
bờ
168
45 Cậu bé và cây si
già
Cho và nhận trong cuộc sống
Phân tích nhân vật ông giáo trong truyện ngắn “Lão Hạc” – Nam Cao
172
Trang 546 Mình là nắng việc
của mình là chói
chang
Hãy bung nở đóa hoa của riêng mình dù có được gieo mầm ở bất cứ đâu
Chứng minh nhận định qua bài thơ
“Ông đô”
175
47 Cho đi là còn mãi “Nơi lạnh nhất
không phải là Bắc Cực mà là nơi thiếu vắng tình thương.”
Thuyết minh về
cách làm con diều giấy truyền thống
179
48 Cái giá của khẩu
trang
Tinh thần tương thân tương ái trong phòng, chống COVID -19
chứng minh tinh thần yêu nước, tinh thần trách nhiệm của nhân vật
183
49 Tiếng vọng rừng
sâu
Cho và nhận trong cuộc sống
Chứng minh ý trí
khát vọng về một đất nước độc lập, thống nhất…
187
50 Một góc phù sa Vai trò của quê
hương đối với tâm hôn mỗi con người
Thuyết minh áo dài
192
51 Tạ ơn cây Tầm quan trọng
của việc trông và
bảo vệ cây xanh
Thuyết minh đô dùng
195
52 Kiệt tác của tình
thương
Lòng dũng cảm là
một yếu tố rất quan trọng để thế hệ trẻ bước vào đời
Thuyết minh mũ bảo hiểm
198
53 Cái giá của khẩu
trang
Suy nghĩ về sự hy sinh cao cả của các
“Chiến sĩ áo trắng”
Hình ảnh người chiến sĩ cách mạng qua bài thơ…
201
Trang 6Đê 1:
Phần I: Đọc hiểu
Đọc ngữ liệu sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:
Nắng trong mắt những ngày thơ bé Cũng xanh mơn như thể lá trầu Bà bổ cau thành tám chiếc thuyền cau Chở sớm chiều tóm tém
Hoàng hôn đọng trên môi bà quạnh thẫm Nắng xiên khoai qua liếp vách không cài
Bóng bà đổ xuống đất đai Rủ châu chấu cào cào về cháu bắt Rủ rau má rau sam…
Vào bát canh ngọt mát Tôi chan lên suốt dọc tuổi thơ mình
(Trích Thời nắng xanh- Trương Nam Hương, NXB Hội nhà văn 2010, tr272)
1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên
2 Trong các từ: thơ bé, tóm tém, rau sam Từ nào là từ láy?
3 Gọi tên trường từ vựng của các từ: sớm, chiều, hoàng hôn.
4 Qua đoạn thơ tác giả Trương Nam Hương thể hiện tình cảm gì với bà?
Phần II: Làm văn
Câu 1:
Bằng một đoạn văn nêu cảm nhận của em về tâm trạng nhân vật “tôi” trong đoạn trích sau:
… “Mẹ tôi vừa kéo tay tôi, xoa đầu tôi hỏi, thì tôi òa lên khóc rôi cứ thế nức nở
Mẹ tôi cũng sụt sùi theo:
- Con nín đi! Mợ đã về với các con rôi mà
Mẹ tôi lấy vạt áo nâu thấm nước mắt cho tôi rôi xốc nách tôi lên xe Đến bấy giờ tôi mới kịp nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác quá như cô tôi nhắc lại lời người họ nội của tôi Gương mặt mẹ tôi vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn, làm nổi bật màu hông của hai gò má Hay tại sự sung sướng bỗng được trông nhìn và ôm ấp cái hình hài máu mủ của mình mà mẹ tôi lại tươi đẹp như thưở còn sung túc? Tôi ngôi trên đệm xe, đùi áp đùi mẹ tôi, đầu ngả vào cánh tay mẹ tôi, tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt Hơi quần
Trang 7áo mẹ tôi và những hơi thở ở khuôn miệng xinh xắn nhai trầu phả ra lúc đó thơm tho lạ thường.”
Trích: Trong Lòng Mẹ (Những Ngày Thơ Ấu) Nguyên Hông (Ngữ văn 8,
tập một, NXB Giáo dục Việt Nam).
Câu 2: Hãy kể lại một câu chuyện về tấm lòng nhân ái làm em nhớ nhất
GỢI Ý:
Phần I Đoc – hiểu văn bản
1 Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm
2 Từ láy: tóm tém
3 Gọi tên trường từ vựng: thời gian
4 Học sinh có thể nêu được tình cảm của tác giả đối với bà: yêu kính, nhớ
thương, trân trọng, biết ơn…
Phần II Tập làm văn
1 * Về kĩ năng:
- Học sinh có kĩ năng làm bài nghị luận về nhân vật văn học bằng một đoạn văn, lập luận chặt chẽ Diễn đạt trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ ngữ pháp…
- Ngoài phương thức chính là nghị luận, học sinh biết kết hợp các phương thức biểu đạt khác như tự sự, miêu tả, biểu cảm …
* Về kiến thức:
- Cảm nhận về tâm trạng nhân vật tôi trong đoạn trích:
+ Tâm trạng mừng mừng tủi tủi khi vừa gặp lại mẹ sau bao ngày xa cách + Niềm vui sướng, hạnh phúc vô bờ khi được ngôi trong lòng mẹ
+ Khẳng định tình mẫu tử cao cả thiêng liêng và bất diệt nhờ những dòng hôi kí chân thành sâu sắc…
* Bài viết biết vận dụng các phương thức biểu đạt để hoàn thành đoạn văn theo yêu cầu đặc trưng nghị luận văn học Có cách diễn đạt mới mẻ, lí lẽ sắc bén…
* Đoạn văn mẫu:
“Trong lòng mẹ” trích “Những ngày thơ ấu” của Nguyên Hồng là đoạn trích đã gây nhiều xúc động mạnh mẽ cho người đọc khi thể hiện gần như trọn vẹn những tình cảm sâu sắc của tình mẫu tử thiêng liêng chất chứa trong từng câu chữ Bé Hồng - nhân vật chính trong trích đoạn trích không những để lại cho người đọc bao niềm xót xa, thương cảm trước số phận tủi cực cùng tuổi thơ cay đắng của cậu bé Hồng mà
Trang 8còn gây ấn tượng mạnh mẽ và sâu sắc cho người đọc bởi tình yêu thương vô bờ bến cùng sự kính trọng, niềm tin yêu không gì kể xiết mà cậu bé dành cho mẹ.
Thoáng thấy mẹ, Hồng bối rối, run, lập cập, vội vã, vì đó chỉ là linh cảm, vẫn chưa biết xác thực đó có phải mẹ hay không Hồng luôn khát khao tình mẹ, "như một người bộ hành ngã gục giữa xa mạc" khát khao gặp dòng suối mát Khi gặp mẹ và ngồi trong lòng mẹ, Hồng đa oà khóc, những giọt nước mắt có chút tủi hận và cả sự sung sướng, mãn nguyện.
Vì nỗi khao khát bao lâu đã được giải toả, được vỡ oà trong tiếng khóc Hồng cảm nhận đc vẻ đẹp tuyệt vời của mẹ lúc bấy giờ Hồng vui mừng đến mê man, cảm giặc bấy lâu mất đi mơn man khắp da thịt Những câu nói mỉa mai của người cô tan đi, chìm nghỉm ngay tức khắc trước tình mẫu tử mãnh liệt Những rung động cực điểm của một linh hồn thơ dại.
Có những tình cảm dễ dàng đổ vỡ trước chông gai nhưng tình mẫu tử thiêng liêng của bé Hồng đã không hề suy xuyển Đó cũng là sự nhắc nhở cho mỗi con người phải biết thương yêu kính trọng mẹ với tất cả tình cảm của mình Có những tác phẩm đã mau chóng bị lãng quên nhưng giá trị Trong lòng mẹ cũng như Những ngày thơ ấu sẽ mãi mãi trường tồn bởi nó không những chứa đựng một tình cảm nhân đạo sâu sắc mà còn là một triết lí về giá trị tình cảm gia đình, thấm đượm chất thơ giữa cuộc đời nhiều cay cực.
2 * Về kĩ năng:
- Học sinh có kĩ năng làm bài văn tự sự
- Bố cục rõ ràng, đầy đủ ba phần, mở bài, thân bài, kết bài Diễn đạt trong sáng, tình cảm chân thành, không mắc lỗi chính tả, dùng từ ngữ pháp…
- Ngoài phương thức chính là tự sự, học sinh biết kết hợp các phương thức biểu đạt khác như miêu tả, biểu cảm…
* Về kiến thức:
- Giới thiệu câu chuyện về lòng nhân ái
- Có tình huống truyện hợp lí, phù hợp với thời gian, không gian, hoàn cảnh được xác định
+ Trình bày diễn biến câu chuyện cần chân thực, sâu sắc tạo ra sự việc thể hiện lòng nhân ái của con người gây xúc động người đọc
+ Kết quả vả ý nghĩa lòng nhân ái trong cuộc sống
- Suy nghĩ và bài học nhận thức của bản thân từ câu chuyện kể
Trang 9* Bài viết sáng tạo: Có cách diễn đạt mới mẻ, bộc lộ tình cảm chân thành sâu sắc
Trang 10Đê 2:
PHẦN I ĐỌC-HIỂU
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:
“…Tôi lặng lẽ gật đầu và quấy quả chạy về nhà để kịp thu dọn đồ đạc Sau
khi chào từ biệt mọi người trong nhà, cả bà Sáu lẫn người mẹ tội nghiệp của chị Ngà, tôi ngậm ngùi quay lưng bước qua ngách cửa, vội vàng như người chạy trốn Nhưng khi băng qua sân, mắt chạm phải dãy cúc vàng từ nay không người nâng niu chăm sóc, lòng tôi bất giác chùng xuống và đôi chân bỗng dưng nặng nề không bước nổi Những cánh hoa vàng mỏng manh kia rồi đây biết sẽ đem lại niềm vui cho tâm hồn ai trong những ngày sắp tới khi chị Ngà đã vĩnh viễn ra đi
và tôi cũng đang từ bỏ nơi này? Chiều nay tôi ra đi, tuổi thơ tôi ở lại, mối tình đầu của tôi ở lại và màu hoa kỷ niệm kia cũng ngập ngừng ở lại Ðừng buồn hoa cúc nhé, tao cũng như mày thôi, từ nay trở đi mỗi khi hoàng hôn buông xuống, trái tim
lẻ loi trong ngực tao sẽ luôn đớn đau khi nhớ tới một người "
(Trích “Đi qua hoa cúc” – Nguyễn Nhật Ánh – NXB Trẻ - 2005)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn?
Câu 2 Xác định kiểu câu xét theo mục đích nói và cho biết hành động nói của câu
“Những cánh hoa vàng mỏng manh kia rồi đây biết sẽ đem lại niềm vui cho tâm
hồn ai trong những ngày sắp tới khi chị Ngà đã vĩnh viễn ra đi và tôi cũng đang từ
bỏ nơi này?”
Câu 3 Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được Nguyễn Nhật Ánh sử
dụng trong câu “Ðừng buồn hoa cúc nhé, tao cũng như mày thôi, từ nay trở đi mỗi
khi hoàng hôn buông xuống, trái tim lẻ loi trong ngực tao sẽ luôn đớn đau khi nhớ tới một người ".
Câu 4 Nêu nội dung chính của đoạn văn trên.
PHẦN II: TẬP LÀM VĂN
Câu 1: Trình bày suy nghĩ của em về: Những rung cảm đầu đời của tuổi học trò Câu 2: Phân tích bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” của Hô Chí Minh
GỢI Ý
PHẦN I ĐỌC - HIỂU Câu 1 Phương thức biểu đạt chính: Tự sự
Câu 2 - Kiểu câu: Câu nghi vấn
- Hành động nói: Bộc lộ cảm xúc
Câu 3 - Biện pháp tu từ: nhân hóa, hoán dụ