GIÁO-ÁN-ĐIỆN-TỬ_-CHINH

Ở miền Bắc nước ta hàng năm vào ngày mồng 3 – 3 âm lịch - ngày Tết hàn thực đồ ăn lạnh, có tục lệ cúng bánh trôi nước với tấm lòng thành kính nhất nhằm tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục củ

Chủ đề 3: THƠ TRỮ TÌNH TRUNG ĐẠI

Tiết 25

Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC

- Hồ Xuân Hương -

Tác giả Hồ Xuân Hương

- Hồ Xuân Hương (?-?), quê ở Quỳnh Đôi - Quỳnh Lưu - Nghệ An

- Là nhà thơ nữ lớn nhất và độc đáo nhất trong nền văn học trung đạiViệt Nam

- Bà được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm”

Ở miền Bắc nước ta hàng năm vào ngày mồng 3 – 3 âm lịch - ngày Tết hàn thực (đồ ăn lạnh), có tục lệ cúng bánh trôi nước với tấm lòng thành kính nhất nhằm tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

- Thơ vịnh vật có đặc điểm:

+ Nghĩa đen: Kể, tả vật sao cho giống vật được vịnh; + Nghĩa bóng: Mượn vật để ký thác tâm tình về vấn đề mang tính nhân văn, mang tính xã hội

BÁNH TRÔI NƯỚC

Thân em vừa trắng lại vừa tròn bảy nổi ba chìm với nước non Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẵn giữ tấm lòng son (Hồ Xuân Hương)

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

cứng, nhão phụ thuộc thợ nặn bánh

Mà em vẫn giữ tấm lòng son.

Thân em vừa trắng lại vừa tròn

Bảy nổi ba chìm với nước non

Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

hạnh phúc, khổ đau phụ thuộc người khác

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

BÁNH TRÔI NƯỚC

Thân em vừa trắng lại vừa tròn Bảy nổi ba chìm với nước non Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

III Tổng kết

1 Nghệ thuật:

Bài thơ Bánh trôi nước:

-Vận dụng điêu luyện thể thơ thất ngôn tứ tuyệt;

- Sử dụng biện pháp tu từ ẩn dụ kết hợp việc sử dụng sáng tạo thành ngữ dân gian, mô típ dân gian và nghệ thuật đối;

- Có kết cấu chặt chẽ, ngôn ngữ bình dị, giàu ý nghĩa

2 Nội dung:

Bài thơ thể hiện cảm hứng nhân đạo, ca ngợi vẻ đẹp hình thể cũng như tâm hồn người phụ nữ trong xã hội xưa và cảm thương sâu sắc cho thân phận chìm nổi của họ

Câu hỏi:

1 Bài thơ “Bánh trôi nước” là bài thơ đa nghĩa Em hãy chỉ ra tính đa nghĩa đó?

Bài thơ Bánh trôi nước là bài thơ đa nghĩa vì có 2 lớp nghĩa: -Nghĩa đen: Miêu tả chiếc bánh trôi nước từ màu sắc, hình dáng đến cách luộc bánh, cách nặn bánh và nhân bánh.

- Nghĩa bóng: Nói về thân phận người phụ nữ trong xã hội phong kiến long đong lận đận, phụ thuộc nhưng vẫn giữ tấm lòng thủy chung, son sắt.

2 Em hãy chỉ ra cách diễn đạt khác nhau của 2 câu ca dao

và bài thơ “Bánh trôi nước”?

- Thân em như trái bần trôi,

Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.

-Thân em như hạt mưa sa

Hạt vào đài các, hạt ra ruộng cày.

Thân em vừa trắng lại vừa tròn Bảy nổi ba chìm với nước non Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son.

Các bài ca dao có giọng điệu buồn

tủi, ngậm ngùi là lời than thân phận

chìm nổi của phụ nữ xưa.

Giọng thơ ngậm ngùi nhưng thoáng kiêu hãnh nên không chỉ là lời than thân phận chìm nổi mà còn là lời khẳng định đầy tự hào, kiêu hãnh về

vẻ đẹp hình thức cũng như tâm hồn của người phụ nữ xưa.

Câu hỏi

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Nắm chắc nội dung bài học;

- Sưu tầm những bài thơ cùng nói về đề tài người phụ nữ;

- Chuẩn bị văn bản “Sau phút chia ly”