LUẬT LAO ĐỘNG LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

2/Quan hệ liên quan đến QHLĐ Việc làm  Học nghề  Bồi thường thiệt hại  Bảo hiểm xã hội  Quan hệ giữa người sử dụng lao động và đại diện của tập thể lao động  Giải quyết tranh chấp

LUẬT LAO ĐỘNG

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

BÀI 1

LÝ LUẬN CHUNG về

LUẬT LAO ĐỘNG

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU CHỈNH

 Quan hệ lao động

 Quan hệ liên quan đến quan hệ lao động

1/Quan hệ lao động

 Quan hệ lao động được xác lập trên cơ sở làm công ăn lương =>hình thức tham gia lao động phổ biến

2/Quan hệ liên quan đến QHLĐ

 Việc làm

 Học nghề

 Bồi thường thiệt hại

 Bảo hiểm xã hội

 Quan hệ giữa người sử dụng lao động và đại diện của tập thể lao động

 Giải quyết tranh chấp lao động và đình công

CHỦ THỂ

 Người lao động

 Người sử dụng lao động

 Các chủ thể khác

CÁC NGUYÊN TẮC CƠ BẢN

 Bảo vệ người lao động

 Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người

sử dụng lao động

 Kết hợp hài hòa giữa chính sách kinh tế và chính sách xã hội

 ……

BÀI 2

HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

I-KHÁI NIỆM VỀ HĐLĐ

 HĐLĐ là sự thỏa thuận giữa NLĐ và NSDLĐ nhằm thiết lập quan hệ lao động

Đặc điểm HĐLĐ

 Thể hiện một loại giao dịch đặc biệt

 Được xác lập một cách bình đẳng

 Có điều kiện ràng buộc mang tính đích danh

 Được thực hiện liên tục theo thời gian thỏa thuận

 Dựa vào tính kế tiếp của trình tự giao kết :

1/Thẩm quyền giao kết HĐLĐ

 HĐLĐ được giao kết trực tiếp giữa NLĐ với NSDLĐ

 NLĐ có thể giao kết nhiều HĐLĐ

2/Thực hiện HĐLĐ

HĐLĐ có hiệu lực từ ngày giao kết, trừ trường hợp có thỏa thuận hoặc qui định khác

Một số trường hợp NSDLĐ có thể tạm thời điều chuyển NLĐ làm công việc trái nghề

3/Thay đổi HĐLĐ

 một bên có quyền yêu cầu thay đổi nội dung HĐLĐ nhưng phải báo trước cho bên kia

4/Tạm hoãn HĐLĐ

Theo qui định hoặc theo thỏa thuận

III-CHẤM DỨT HĐLĐ

 1/Chấm dứt HĐLĐ hợp pháp

 2/Chấm dứt HĐLĐ bất hợp pháp

Quyền lợi của NLĐ khi chấm dứt

HĐLĐ hợp pháp

 Nhận sổ lao động , sổ bảo hiểm xã hội

 Nhận các khoản lương , thưởng , phụ cấp …chưa thanh toán

 Hưởng chế độ BHXH theo qui định

 Nhận trợ cấp thôi việc hoặc mất việc theo qui định của pháp luật

2/ Chấm dứt HĐLĐ bất hợp pháp

NSDLD hoặc NLĐ phải bồi thường theo qui định pháp luật

BÀI 3

THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THỂ

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

I-Khái niệm

 TƯLĐTT là văn bản thỏa thuận giữa NSDLĐ và TTNLĐ về các điều kiện lao động đã đạt được thông qua thương lượng tập thể

Đặc điểm

 Tính hợp đồng

 Tính qui phạm

 Tính tập thể

Phân loại

 TƯLĐTT doanh nghiệp

 TƯLĐTT ngành

II-Trình tự ký kết-Hiệu lực của thỏa ước

 Trình tự ký kết

 Hiệu lực của thỏa ước

Các bên tham gia thỏa ước

 Đại diện tập thể lao động

 Người sử dụng lao động hoặc đại diện

Trình tự

 Đề xuất yêu cầu và nội dung cần thương lượng

 Tiến hành thương lượng

 Phổ biến biên bản họp thương lượng tập thể

 Lấy ý kiến về nội dung đã thỏa thuận

 Hoàn thiện dự thảo thỏa ước và tiến hành ký kết

 Gửi thỏa ước lao động tập thể đến cơ quan quản lý nhà nước

Hiệu lực

 Thời điểm thỏa ước có hiệu lực theo thỏa thuận hoặc kể từ ngày ký kết

 Thời hạn thỏa ước theo qui định

 Thỏa ước được sửa đổi , bổ sung theo qui định pháp luật

 Thỏa ước có thể bị vô hiệu từng phần hoặc toàn bộ

Bài 4

Thời giờ làm việc –

Thời giờ nghỉ ngơi

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

I-THỜI GIỜ LÀM VIỆC

 -Các loại thời giờ làm việc

 -Làm thêm giờ và làm việc ban đêm

1/Các loại thời giờ làm việc

 Thời giờ làm việc tiêu chuẩn : Thời giờ làm việc bình thường và thời giờ làm việc rút ngắn

 Thời giờ làm việc không tiêu chuẩn

2/Làm thêm giờ và làm việc ban đêm

người sử dụng lao động và người lao động

có thể thoả thuận làm thêm giờ nhưng không quá 50%số giờ bình thường/ngày , 200g/năm

thời giờ làm việc ban đêm được tính theo qui định

II-THỜI GIỜ NGHỈ NGƠI

 -Nghỉ giữa ca-hàng tuần-lễ tết-việc riêng

 -Nghỉ phép năm

 -Nghỉ không hưởng lương

1/Nghỉ giữa ca-hàng tuần

-lễ tết-việc riêng

 Nghỉ giữa ca và hàng tuần theo qui định

 Nghỉ 1 năm 10 ngày nghỉ lễ tết theo qui định

 Nghỉ việc riêng không hưởng lương theo thỏa thuận

 Nghỉ hiếu hỉ

Bài 5

TIỀN LƯƠNG

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

Khái niệm

 Tiền lương trả cho NLĐ là số tiền mà NLĐ nhận được dựa theo HĐLĐ và hiệu quả lao động

 NSDLĐ căn cứ vào thang bảng lương, định mức lao động để thỏa thuận mức lương ghi trong HĐLĐ

 Được pháp luật qui định mức tối thiểu

Hình thức trả lương

 theo thời gian(tháng, tuần, ngày, giờ)

 theo sản phẩm

 khoán

 Kỳ hạn trả lương sẽ tùy tính chất công việc

và hình thức trả lương mà người sử dụng lao động đã lựa chọn

 Trường hợp đặc biệt được phép trả lương chậm

Trả lương khi làm thêm giờ , làm việc ban đêm

 Làm thêm giờ vào ngày thường được trả ít nhất 150% tiền lương công việc đang làm hoặc đơn giá tiền lương; vào ngày nghỉ hàng tuần là 200% ; vào ngày nghỉ hưởng lương là 300%

 Mức phụ cấp làm đêm ít nhất là 30% tiền lương của ngày làm việc bình thường

III-MỘT SỐ QUI ĐỊNH TRẢ LƯƠNG

BÀI 6

KỶ LUẬT LAO

ĐỘNG-TRÁCH NHIỆM VẬT CHẤT

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

I-KỶ LUẬT LAO ĐỘNG

 Khái niệm

 Nguyên tắc xử lý kỷ luật lao động

 Căn cứ xử lý kỷ luật lao động

 Các hình thức kỷ luật lao động

 Thủ tục thi hành kỷ luật lao động

1/Khái niệm

 kỷ luật lao động là việc tuân thủ theo thời gian , công nghệ và điều hành sản xuất kinh doanh thể hiện trong nội qui lao động

2/Căn cứ áp dụng kỷ luật lao động

 Hành vi vi phạm kỷ luật lao động

 Lỗi của người lao động vi phạm

3/Các hình thức kỷ luật lao động

Khiển trách

Kéo dài thời hạn nâng lương, cách chức

Sa thải

4/Thủ tục thi hành kỷ luật lao động

 Trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày vi phạm.

 Khi xử lý , phải có mặt Công đòan và người lao động vi phạm

 Người bị xử lý kỷ luật được xét giảm hoặc xoá kỷ luật theo qui định

 Người sử dụng lao động được tạm đình chỉ công việc của người lao động khi cần thiết

II-TRÁCH NHIỆM VẬT CHẤT

 -Căn cứ áp dụng trách nhiệm vật chất

 -Mức bồi thường

1/Căn cứ áp dụng trách nhiệm vật chất

 Hành vi vi phạm kỷ luật lao động

 Lỗi của người lao động vi phạm

 Thiệt hại về tài sản của người sử dụng lao động

 Quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và thiệt hại về tài sản

Bài 7

AN TOÀN LAO ĐỘNG

- VỆ SINH LAO ĐỘNG

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

I- KHÁI NIỆM

 là tổng hợp QPPL về bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động và khắc phục hậu quả của tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

Đặc điểm

 Là hoạt động mang tính chất kỹ thuật đặc thù

 Có ý nghĩa bắt buộc cao

 Được thực hiện bởi đông đảo NLĐ và NSDLĐ

 Có các chế độ riêng đối với lao động đặc thù

II-NỘI DUNG CHẾ ĐỘ AN TOÀN –

Tiêu chuẩn về an toàn lao động, vệ sinh lao động

 Những quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động được Nhà nước thống nhất quy định và tiêu chuẩn hóa

 Có hai loại tiêu chuẩn: tiêu chuẩn cấp Nhà nước và tiêu chuẩn cấp ngành

Nghĩa vụ bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động

 Do LATVSLĐ qui định

 Xác định theo từng chủ thể khác nhau

Các biện pháp bảo đảm an toàn lao

động, vệ sinh lao động

 Kiểm định kỹ thuật ATLĐ

 Xây dựng kế hoạch AT&VSLĐ

 Trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân

III TAI NẠN LAO ĐỘNG VÀ BỆNH NGHỀ NGHIỆP

Khi NLĐ gặp tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, NSDLĐ phải có trách nhiệm:

 chịu chi phí y tế

 trả nguyên lương cho người lao động

 bồi thường hoặc trợ cấp cho người lao động

 Bố trí công việc phù hợp

BHXH giải quyết chế độ nếu NSDLĐ có đóng BH tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp cho NLĐ:

Chi phí y tế

Trang bị phương tiện, dụng cụ

Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp

Trợ cấp 1 lần hoặc hàng tháng, và các trợ cấp khác

Bài 8

Bảo hiểm xã hội

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

I-NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ

BẢO HIỂM XÃ HỘI

 1/Khái niệm-Phân loại

 2/Chủ thể tham gia quan hệ bảo hiểm xã hội

 3/Nguyên tắc bảo hiểm xã hội

1/Khái niệm-Phân loại

 BHXH là hình thức đảm bảo thu nhập của người lao động, khi họ gặp khó khăn, trên cơ

sở đóng bảo hiểm

 có 3 loại BHXH là BH bắt buộc, BH tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và BH thất nghiệp

2/Chủ thể tham gia quan hệ bảo hiểm xã hội

 Người thực hiện bảo hiểm xã hội

 Người tham gia bảo hiểm xã hội

 Người được bảo hiểm xã hội

3/ Nguyên tắc bảo hiểm xã hội

 Mức hưởng BHXH được tính trên mức đóng, thời gian đóng bảo hiểm xã hội

 Mức đóng BHXH được tính trên tiền lương, tiền công của người lao động hoặc mức thu nhập do họ lựa chọn

II- BẢO HIỂM XÃ HỘI BẮT BUỘC ( chỉ xét các đối tượng chịu sự điều chỉnh của LLĐ )

 1/Mức thu nhập làm cơ sở đóng BHXH bắt buộc

 2/Mức đóng và phương thức đóng

 3/Các chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc

1/Mức thu nhập làm cơ sở đóng BHXH bắt buộc

 theo tiền lương trong HĐLĐ

 Tối đa=20 Lmin

3/ Các chế độ bảo hiểm xã hội bắt buộc

 Ốm đau

 Thai sản

 Hưu trí

 Tử tuất

A/Chế độ trợ cấp đau ốm

Điều kiện

 NLĐ hoặc con NLĐ bị ốm đau, tai nạn rủi ro

Thời gian hưởng

 NLĐ: tùy t/h, tg đóng BH& điều kiện làm việc

 Con NLĐ: tùy tuổi con

Mức trợ cấp

 75% L

 65% - 55% - 50%L

Chế độ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ

Điều kiện hưởng chế độ dưỡng sức, phục hồi

 Sau khi hưởng chế độ ốm đau và 1 số trường hợp trong chế độ thai sản

 Thời gian nghỉ :5-7-10ngày/năm

Mức hưởng dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ

 30% Lmin

Điều kiện hưởng chế độ hưu trí hàng tháng thấp hơn

 Điều 55 LBHXH

Mức trợ cấp giảm 2% lương /năm x số năm

nghỉ trước tuổi qui định

 Trợ cấp một lần khi nghỉ hưu

 mỗi năm đóng bảo hiểm xã hội cao hơn số năm đạt 75% = 0,5 Lbq*

Điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội một lần

 Điều 60 LBHXH

Mức hưởng bảo hiểm xã hội một lần

 1 năm đóng BHXH<2014 = 1,5 Lbq

 1 năm đóng BHXH ≥ 2014 = 2 Lbq

 Điều kiện hưởng chế độ tuất hằng tháng

 Cần thỏa mãn cả điều kiện của NLĐ và thân nhân tại LBHXH

 Mức trợ cấp tuất hằng tháng 50%Lmin /

1thân nhân

Điều kiện hưởng trợ cấp tuất 1lần

 không đủ điều kiện hưởng chế độ tuất hàng tháng

 Có nguyện vọng nhận tuất 1 lần

Mức trợ cấp tuất 1 lần

 1 năm đóng BHXH = 1,5 Lbq/2Lbq ≥3Lbq

 48Lh -(số tháng đã hưởng -2)0,5Lh ≥3Lh

III BẢO HIỂM XÃ HỘI THẤT NGHIỆP

 1/Đối tượng tham gia BHXH thất nghiệp

 2/Chế độ bảo hiểm thất nghiệp

1/Đối tượng tham gia BHXH thất nghiệp

 HĐLĐ ≥ 3* tháng trở lên

2/Chế độ bảo hiểm thất nghiệp

 Trợ cấp thất nghiệp

 Hỗ trợ duy trì việc làm

 Hỗ trợ kiếm việc làm. 

A/ Trợ cấp thất nghiệp

Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp

 t ≥12 tháng/24(36) tháng trước khi chấm dứt HĐLĐ

 nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp

 Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ

Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng

TG hưởng trợ cấp thất nghiệp

 3tháng, nếu đóng bảo hiểm từ 12-36tháng;

 thêm 1tháng trợ cấp, nếu đóng bảo hiểm đủ 12tháng

Chấm dứt và tạm dừng hưởng trợ cấp thất

nghiệp

Theo LVL 2014

B/Hỗ trợ duy trì việc làm

 Khi NSDLĐ khó khăn, cần đào tạo NLĐ,

và đủ điều kiện về BHTN

C/Hỗ trợ kiếm việc làm

 Gồm giới thiệu việc làm & hỗ trợ học nghề

 do cơ quan lao động thực hiện thông qua các trung tâm giới thiệu việc làm/ các cơ sở dạy nghề

I-GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP LAO

ĐỘNG

 Khái niệm tranh chấp lao động

 Đặc điểm tranh chấp lao động

 Phân loại tranh chấp lao động

 Nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động

 Hệ thống cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động

Khái niệm

 Tranh chấp lao động là tranh chấp về quyền

và lợi ích liên quan đến quá trình lao động

và học nghề

Phân loại tranh chấp lao động

 Tranh chấp lao động cá nhân

 Tranh chấp lao động tập thể: về quyền và về lợi ích

Nguyên tắc giải quyết tranh chấp lao động

 Thương lượng trực tiếp

 Thông qua hoà giải và tuân theo pháp luật;

 Giải quyết công khai, khách quan, kịp thời;

 Có sự tham gia của đại diện NLĐ và đại

diện NSDLĐ trong quá trình giải quyết

Hệ thống cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động

Hoà giải viên lao động

Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện

Hội đồng trọng tài lao động

Toà án nhân dân

Qui trình giải quyết tranh chấp lao động

cá nhân

Hoà giải viên đưa ra phương án hoà giải

chấp nhận phương án => lập biên bản hoà

giải thành

Không hoà giải thành hoặc không thực hiện

thỏa thuận hoặc hết thời hạn => Toà án

nhân dân giải quyết

Qui trình giải quyết tranh chấp lao

động tập thể

Hoà giải viên đưa ra phương án hoà giải

Không chấp nhận phương án hoặc không thực hiện thỏa thuận => Chủ tịch UBND cấp huyện hoặc Hội đồng trọng tài lao động giải quyết

Qui trình giải quyết tranh chấp lao

Phân loại đình công

 Căn cứ phạm vi : Đình công DN và bộ phận

 Căn cứ tính hợp pháp : Đình công hợp pháp

và bất hợp pháp

Thẩm quyền giải quyết đình công

 Chủ tịch UBND tỉnh xử lý đình công không đúng trình tự , thủ tục

 Tòa án xét tính hợp pháp của cuộc đình công theo qui định của tố tụng dân sự và pháp luật lao động

Bài 10

CÔNG ĐOÀN

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

1/Vị trí của Công Đoàn

 Là tổ chức chính trị-xã hội của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

Cơ cấu tổ chức Công Đoàn

TỔNG LĐLĐVN

LĐLĐTỉnh LĐLĐTỉnh

CĐ cấp trên cơ sở CĐ cấp trên cơ sở

Chức năng của công đoàn

 bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động

 tổ chức giáo dục, vận động người lao động;

 đại diện cho người lao động tham gia quản

lý kinh tế xã hội, quản lý Nhà nước

2/Thẩm quyền của Công Đoàn

 Tham gia với cơ quan nhà nước và đại diện của NSDLĐ để thảo luận các vấn đề về quan

 Tổ chức hoạt động nâng cao đời sống của NLĐ

 Tham gia giải quyết xung đột, tranh chấp lao động và đình công

 Nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản doanh nghiệp

Bài 11

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

VỀ LAO ĐỘNG

LS-ThS Trần Anh Thục Đoan

1/Quản lý nhà nước về lao động

 Bao gồm tổng thể các qui phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ quản lý lao động giữa nhà nước và các chủ thể khác trong xã hội

Nội dung quản lý nhà nước về lao động

 Xây dựng chính sách , văn bản pháp luật và hướng dẫn thi hành các văn bản pháp luật

về lao động

 Điều hành, thanh tra , kiểm tra việc thi hành các chính sách và pháp luật lao động, xử lý các vi phạm pháp luật lao động, giải quyết các tranh chấp lao động và các vấn đề phát sinh trong lĩnh vực lao động

Các cơ quan quản lý nhà nước về lao động

 Chính phủ

 Cơ quan quản lý chuyên môn

 Cơ quan quản lý chung

2/Thanh tra nhà nước về lao động

 Thanh tra lao động

 Thanh tra an toàn lao động

 Thanh tra vệ sinh lao động

 =>thẩm quyền của cơ quan thanh tra chia theo lãnh thổ hoặc ngành nghề

Thanh tra viên lao động

 Tiến hành thanh tra , điều tra

 Tiếp nhận và giải quyết các khiếu nại , tố cáo về lao động

 Ra các quyết định thanh tra

3/Vi phạm pháp luật lao động

 Là việc thực hiện không đúng hoặc không thực hiện những qui định pháp luật đã được ghi trong Bộ luật Lao động và các văn bản pháp luật lao động khác

Nguyên tắc xử phạt

 Do người có thẩm quyền thực hiện

 Kịp thời, công minh , theo pháp luật

 Mỗi hành vi vi phạm – phạt 1 lần

 Hình thức , mức phạt tùy vào tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ…