TỔNG QUAN VỀ LUẬT KINH TẾ

Khái niệmLuật kinh tế là một môn học nghiên cứu những quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong quá trình hình thành, tổ chức và hoạt động kinh doanh giữa các chủ thể kin

Chương 1

TỔNG QUAN VỀ LUẬT KINH TẾ

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

Giáo trình Luật kinh tế

1

NỘI DUNG

 Khái niệm Luật kinh tế (LKT)

 Những nội dung cơ bản của LKT

 Chủ thể kinh doanh - đối tượng điều chỉnh chủ yếu của LKT

 Nguồn của LKT

Khái niệm

Luật kinh tế là một môn học nghiên cứu những quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong quá trình hình thành, tổ chức và hoạt động kinh doanh giữa các chủ thể kinh doanh và các quan hệ liên quan mật thiết đến quan hệ kinh doanh, trong đó

có quan hệ quản lý kinh tế của nhà nước.

3

Khái niệm

Luật kinh tế là hệ thống các quy phạm pháp luật

do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận, điều chỉnh các quan hệ phát sinh trong quá trình hình thành, tổ chức quản lý và hoạt động kinh doanh của các chủ thể kinh doanh.

Những nội dung cơ bản của LKT

Quy phạm pháp luật điều chỉnh:

 Nhóm quan hệ quản lý

 Nhóm quan hệ kinh doanh

 Nhóm quan hệ nội bộ

5

Đối tượng điều chỉnh của LKT

 Chủ yếu là các chủ thể kinh doanh:

 Doanh nghiệp

 Hợp tác xã

 Hộ kinh doanh

Nguồn của LKT

Là hệ thống những văn bản pháp luật do nhà nước ban hành hoặc thừa nhận, điều chỉnh các quan hệ trong lĩnh vực kinh tế

7

Các loại nguồn:

 Hiến pháp

 Các luật (bộ luật)

 Các văn bản dưới luật

 Điều ước quốc tế và tập quán thương mại

Chương 2

QUY CHẾ PHÁP LÝ CHUNG

VỀ DOANH NGHIỆP

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Luật doanh nghiệp 2014

2. Giáo trình Luật kinh tế

9

Khái niệm doanh nghiệp

Là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh (K7, Đ4 - LDN).

Thành lập DN

 Điều kiện thành lập

 Thủ tục thành lập

15

C hủ thể

 Quyền thành lập và quản lý DN

 Quyền góp vốn và mua cổ phần của DN

17

Tài sản

 Tài sản góp vốn

 Các thuật ngữ: vốn điều lệ, vốn pháp định

Tài sản góp vốn

 Tài sản góp vốn có thể là đồng VN, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, giá trị quyền sử dụng đất, giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, các tài sản khác có thể định giá được bằng đồng VN (K1Đ35,LDN).

 BLDS: Tài sản bao gồm bất động sản và động sản Bất động sản và động sản có thể là tài sản hiện có và tài sản hình thành trong tương lai.

19

Tên, trụ sở DN

 Tên DN:

- Cấu thành: loại hình DN, tên riêng

- Một số lưu ý: Những điều cấm khi đặt tên, …

 Trụ sở DN

21

Thủ tục thành lập DN (ĐKDN)

 Lập và nộp hồ sơ ĐKDN

 Cấp GCN ĐKDN

23

Hồ sơ ĐKDN

 Giấy đề nghị ĐKDN;

 Giấy tờ chứng minh tư cách pháp lý của chủ thể xin thành lập;

 Điều lệ công ty (nếu thành lập cty);

 Danh sách thành viên (nếu thành lập cty);

 Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (đối với nhà đầu tư nước ngoài).

B2 : Cấp giấy chứng nhận ĐKDN

Điều kiện cấp:

 Ngành nghề ĐKKD không bị cấm đầu tư kinh doanh

 Tên DN được đặt đúng quy định

 Hồ sơ ĐKKD hợp lệ

 Nộp đủ lệ phí ĐKDN

25

Lưu ý:

• Trách nhiệm về tính hợp lệ của hồ sơ ĐKDN

• Thời hạn cấp giấy chứng nhận ĐKDN

• Thời điểm DN được hoạt động

• Cung cấp thông tin và công bố nội dung ĐKDN

• Thay đổi nội dung ĐKDN

Tổ chức lại DN

Tổ chức lại DN là việc chia, tách, sáp nhập, hợp nhất hoặc chuyển đổi loại hình DN.

27

Yêu cầu:

 Xác định đúng hình thức tổ chức lại

 Hậu quả pháp lý

29

Giải thể doanh nghiệp

Giải thể DN là việc chấm dứt sự tồn tại của DN theo quyết định của chủ sở hữu hoặc theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

31

Các trường hợp giải thể

Hết hạn hoạt động mà không có QĐ gia hạn

Điều kiện giải thể

DN đảm bảo thanh toán hết các khoản nợ và nghĩa

vụ tài sản khác và DN không trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc cơ quan trọng tài.

33

Thủ tục giải thể

 Quyết

định

Thông báo giải thể

Thanh lý TS

Thanh t

oán nợ

Đề nghịgiải thể

Cập nhật tình trạng DN

hiện

Quyền và nghĩa vụ của DN

 Quyền (Điều 7):

Tự do, tự chủ trong kinh doanh.

35

Quyền và nghĩa vụ của DN

 Nghĩa vụ (Điều 8):

Tuân thủ quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh…

Chương 3

DOANH NGHIỆP TƯ NHÂN

VÀ HỘ KINH DOANH

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Luật doanh nghiệp 2014

2. Nghị định số: 78/2015/NĐ-CP

3. Giáo trình Luật kinh tế

37

NỘI DUNG

 Doanh nghiệp tư nhân

 Hộ kinh doanh

Doanh nghiệp tư nhân

 Khái niệm, đặc điểm

 Quyền và nghĩa vụ của chủ DN

 Cơ cấu tổ chức quản lý

39

Khái niệm, đặc điểm

3

DN tư nhân

Quyền và nghĩa vụ của chủ DN

Bán, tặng cho doanh nghiệp

Bán, tặng cho doanh nghiệp

Cho thuê doanh nghiệp

Cho thuê doanh nghiệp

Tổ chức quản lý

 Do chủ DN quyết định.

 Lưu ý: Trách nhiệm của chủ DNTN trong trường hợp thuê người điều hành DN.

Khái niệm

Hộ kinh doanh do một cá nhân hoặc một nhóm người gồm các cá nhân là công dân Việt Nam đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, hoặc một hộ gia đình làm chủ, chỉ được đăng ký kinh doanh tại một địa điểm, sử dụng dưới mười lao động và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh.

(Điều 66, nghị định 78/2015/NĐ-CP).

Đặc điểm

• Chủ sở hữu: một hoặc nhiều chủ

• Chế độ trách nhiệm: vô hạn

• Tư cách pháp lý: không phải là pháp nhân

• Quy mô kinh doanh: nhỏ

• Huy động vốn: hạn chế

45

Một số thủ tục pháp lý

 Đăng ký kinh doanh

 Tạm ngừng hoạt động kinh doanh

 Chấm dứt hoạt động kinh doanh

Thủ tục ĐKKD

 Trình tự, thủ tục:

• Nộp hồ sơ ĐKKD

• Cấp giấy chứng nhận ĐKKD

Tạm ngừng hoạt động kinh doanh

 Thông báo với cơ quan ĐKKD

 Lưu ý: Thời gian tạm ngừng KD

49

Chấm dứt hoạt động kinh doanh

 Quyết định của chủ hộ

 Bị thu hồi GCN ĐKKD:

• Không KD trong thời hạn sáu tháng;

• Ngừng KD quá sáu tháng liên tục mà không thông báo;

• Chuyển địa điểm KD sang huyện khác;

• KD ngành, nghề bị cấm;

• Do những người không được quyền thành lập hộ KD thành

Tổ chức quản lý

Chủ hộ quyết định

51

Chương 4

CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Luật doanh nghiệp 2014

NỘI DUNG

 Công ty TNHH hai thành viên trở lên

 Công ty TNHH một thành viên

53

Công ty TNHH hai thành viên trở lên

 Khái niệm, đặc điểm

 Thành viên công ty

 Tổ chức, quản lý

Khái niệm, đặc điểm:

3

55

Thành viên công ty

 Xác lập tư cách thành viên

 Chấm dứt tư cách thành viên

Quyền của thành viên công ty

Nghĩa vụ của thành viên công ty

Tuân thủ điều lệ, chấp hành các quyết định của

Tuân thủ điều lệ, chấp hành các quyết định của

Cơ cấu tổ chức quản lý

Công ty TNHH một thành viên

 Khái niệm, đặc điểm

 Thành viên công ty (chủ sở hữu)

 Tổ chức, quản lý

Khái niệm, đặc điểm:

3

61

Quyền của thành viên công ty

Quản lý, kiểm soát

Nghĩa vụ:

Tách biệt tài sản của chủ sở hữu và tài sản của công

ty…

Tách biệt tài sản của chủ sở hữu và tài sản của công

ty…

Chịu trách nhiệm về hoạt động của công

ty

Chịu trách nhiệm về hoạt động của công

Cơ cấu tổ chức quản lý

 Chủ sở hữu là tổ chức

 Chủ sở hữu là cá nhân

HĐTV / Chủ tịch cty

Giám đốc (TGĐ) Chủ sở hữu là tổ chức

Kiểm soát viên

Chủ tịch cty (CSH)

Giám đốc (TGĐ)

Chủ sở hữu

là cá nhân

Chương 5

CÔNG TY CỔ PHẦN

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Luật doanh nghiệp 2014

2. Giáo trình Luật kinh tế

67

Khái niệm, đặc điểm:

3

69

Công ty CP

Cổ phần, cổ phiếu, cổ đông

Cổ phần:

 Là phần vốn điều lệ được chia nhỏ (giá trị bằng

nhau).

Cổ phiếu

 Là hình thức pháp lý của cổ phần.

 Là một loại chứng khoán, được tự do chuyển

nhượng.

Nghĩa vụ:

Tuân thủ điều lệ, chấp hành các quyết

định của ĐHĐCĐ…

Tuân thủ điều lệ, chấp hành các quyết

định của ĐHĐCĐ…

Chịu trách nhiệm về hoạt động của công

ty

Chịu trách nhiệm về hoạt động của công

Chương 6

CÔNG TY HỢP DANH

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Luật doanh nghiệp 2014

2. Giáo trình Luật kinh tế

77

Khái niệm, đặc điểm:

3

79

Công ty hợp danh

Quyền và nghĩa vụ của thành viên

Quyền của thành viên hợp danh

 Tham gia quản lý

Nghĩa vụ của thành viên hợp danh

 Chịu lỗ khi công ty thua lỗ

 Trách nhiệm liên đới vô hạn

 Chấp hành pháp luật, điều lệ công ty

Quyền của thành viên góp vốn

 Quyết định

 Lợi nhuận

 Kiểm tra, giám sát

 Lưu ý: Không bị hạn chế quyền:

• Chuyển nhượng vốn

• KD ngành nghề KD của công ty

83

Nghĩa vụ của thành viên góp vốn

 Không được tham gia quản lý

 Không được đại diện công ty kinh doanh

 Chấp hành pháp luật, điều lệ công ty

Cơ cấu tổ chức quản lý:

Chương 7

HỢP TÁC XÃ

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Giáo trình Luật kinh tế

Những vấn đề chung về HTX

 Khái niệm

 Đặc điểm

 Nguyên tắc tổ chức và hoạt động

Khái niệm hợp tác xã

Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu,

có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ,

tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản

lý hợp tác xã.

89

Nguyên tắc tổ chức và hoạt động

 Tự nguyện gia nhập và ra khỏi HTX

 Quản lý dân chủ, bình đẳng và công khai

 Tự chủ, tự chịu trách nhiệm

 Hợp tác và phát triển cộng đồng

91

Các thủ tục pháp lý

 Thành lập và đăng ký

 Tổ chức lại

 Giải thể

Thành viên HTX

 Điều kiện trở thành thành viên

 Quyền và nghĩa vụ của thành viên

 Chấm dứt tư cách thành viên

93

Tài sản và tài chính của HTX

 Nguồn tài sản của HTX

 Tài chính của HTX:

• Vốn góp của thành viên

• Thay đổi vốn điều lệ

• Phân phối thu nhập

Liên hiệp HTX

 Khái niệm

 Đặc điểm

 Một số vấn đề pháp lý về liên hiệp HTX

Chương 8

PHÁP LUẬT VỀ PHÁ SẢN

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Giáo trình Luật kinh tế

2. Luật phá sản 2014

97

NỘI DUNG

• Tổng quan về phá sản

• Thủ tục phá sản

Tổng quan về phá sản

• Khái niệm phá sản

• Đối tượng áp dụng của Luật phá sản

• Thẩm quyền giải quyết việc phá sản

99

Khái niệm phá sản

Phá sản là tình trạng của DN, HTX mất khả năng thanh toán và bị Tòa án nhân dân ra quyết định tuyên bố phá sản.

Đối tượng áp dụng của Luật phá sản

 Doanh nghiệp;

 Hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã (HTX).

Thẩm quyền giải quyết việc phá sản

 Tòa án cấp tỉnh

 Tòa án cấp huyện

103

Nộp đơn và ra quyết định mở thủ tục

• Đối tượng nộp đơn

• Ra quyết định mở/ không mở thủ tục

105

Đối tượng có quyền và nghĩa vụ nộp đơn

• Chủ nợ;

• Người lao động, công đoàn cơ sở, công đoàn cấp trên;

• Người đại diện theo pháp luật của DN, HTX;

• Chủ DN/ đại diện những người quản lý DN;

• Cổ đông công ty CP;

• Thành viên HTX, HTX thành viên của liên hiệp HTX.

Thủ tục nộp đơn

• Đơn

• Tài liệu (chứng cứ)

• Lệ phí phá sản, tạm ứng chi phí phá sản

Quyết định mở/ không mở thủ tục phá sản

• Thẩm quyền ra quyết định

• Căn cứ ra quyết định

109

Hậu quả pháp lý

• Quản tài viên/ DN quản lý, thanh lý tài sản

• Hoạt động của DN, HTX

• Các chủ nợ

Thủ tục phục hồi hoạt động kinh doanh

• Điều kiện áp dụng

• Quá trình thực hiện

• Hậu quả pháp lý

113

Quá trình thực hiện thủ tục phục hồi

Tuyên bố DN/ HTX phá sản

• Các trường hợp ra quyết định tuyên bố DN/ HTX phá sản

- Theo thủ tục rút gọn;

- Khi hội nghị chủ nợ không thành;

- Sau khi có nghị quyết của hội nghị chủ nợ

• Hậu quả pháp lý của quyết định

• Công bố quyết định

115

Thi hành quyết định tuyên bố phá sản

• Ra quyết định thi hành, phân công chấp hành viên thi hành

• Chấp hành viên thục hiện nhiệm vụ:

- Mở tài khoản ngân hàng

- Giám sát việc thực hiện thanh lý tài sản

- Thực hiện cưỡng chế thu hồi tài sản, giao tài sản cho người

mua

- Thực hiện phương án phân chia tài sản

Thứ tự phân chia tài sản và thanh toán nợ:

Thanh toán các khoản nợ không có bảo đảm:

• Tài sản còn thừa: phần thừa thuộc về chủ DN.

• Tài sản không đủ để thanh toán: các chủ nợ được thanh toán theo tỷ lệ tương ứng.

Lưu ý:

Quyết định tuyên bố DN, HTX bị phá sản không miễn trừ nghĩa vụ về tài sản của chủ DNTN và thành viên hợp danh của công ty hợp danh đối với các chủ

nợ chưa được thanh toán nợ.

119

Chương 9

PHÁP LUẬT VỀ HỢP ĐỒNG

TRONG KINH DOANH

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ luật dân sự 2015

2 Luật thương mại 2005

NỘI DUNG

 Một số quy định chung về hợp đồng (HĐ)

 Hợp đồng trong kinh doanh thương mại

 Một số HĐ thông dụng trong kinh doanh thương mại

Một số quy định chung về HĐ

 Khái niệm, đặc điểm, phân loại HĐ

 Giao kết hợp đồng

 Thực hiện hợp đồng

Khái niệm hợp đồng

HĐ là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt các quyền và nghĩa vụ dân sự.

Phân loại HĐ

 Căn cứ theo nhóm quan hệ xã hội và mục đích của

HĐ

 Căn cứ theo sự phụ thuộc nhau về hiệu lực

 Căn cứ theo tính chất tương xứng về quyền và nghĩa

vụ

 Căn cứ theo nội dung cụ thể của HĐ

Chủ thể giao kết và người đại diện ký HĐ

 Chủ thể HĐ: các bên tham gia quan hệ HĐ

- Cá nhân

- Pháp nhân

- Một số chủ thể khác

 Người đại diện ký HĐ: đại diện hợp pháp của chủ thể

- Đại diện theo pháp luật

- Đại diện theo ủy quyền

Đề nghị giao kết HĐ

 Khái niệm đề nghị và hậu quả pháp lý

 Thời điểm đề nghị có hiệu lực

 Thay đổi, rút lại đề nghị

 Hủy bỏ đề nghị

Thời điểm giao kết HĐ

 Giao kết gián tiếp

Nội dung của HĐ

Là tất cả những điều khoản mà các bên thỏa thuận trong hợp đồng, thể hiện quyền và nghĩa vụ pháp lý của mỗi bên.

 Đối tượng của HĐ

 Số lượng, chất lượng

 Giá, phương thức thanh toán

 Thời hạn, địa điểm, phương thức thực hiện HĐ

 Quyền và nghĩa vụ của các bên

 Trách nhiệm do vi phạm HĐ

 Phương thức giải quyết tranh chấp

Hiệu lực của HĐ

 Thời điểm HĐ có hiệu lực

 Điều kiện có hiệu lực của HĐ

 Hợp đồng vô hiệu và hậu quả pháp lý

Thời điểm HĐ có hiệu lực

HĐ có hiệu lực từ thời điểm giao kết, trừ

trường hợp các bên thỏa thuận khác hoặc pháp

luật có quy định khác

135

Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân

sự

Điều 117 BLDS:

Chủ thể có NLPL dân sự, NLHV dân sự phù hợp với giao dịch được xác lập;

Chủ thể tham gia giao dịch hoàn toàn tự nguyện;

Mục đích và nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức XH;

HĐ vô hiệu

 HĐ vô hiệu là HĐ không thỏa mãn đầy đủ các

điều kiện có hiệu lực theo quy định của pháp luật.

 Hậu quả: HĐ vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ của các bên kể từ thời điểm giao kết

Lưu ý:

HĐ vô hiệu:

 Toàn bộ

 Từng phần

Xử lý HĐ vô hiệu

 Khôi phục tình trạng ban đầu, hoàn trả;

 Ngoại lệ: ngay tình;

 Bồi thường.

Thực hiện, sửa đổi, chấm dứt HĐ

 Thực hiện HĐ

 Sửa đổi HĐ, chấm dứt HĐ

Thực hiện HĐ

 Thực hiện HĐ trong một số trường hợp cụ thể:

• HĐ song vụ

• HĐ đơn vụ

• HĐ vì lợi ích của người thứ ba

• Thực hiện HĐ khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản

 Các biện pháp bảo đảm thực hiện HĐ:

• Thế chấp

• Cầm cố

• Đặt cọc…

Hợp đồng trong kinh doanh thương mại

 Khái niệm, đặc điểm

 Trách nhiệm pháp lý do vi phạm HĐ (Chế tài

trong thương mại )

Khái niệm hợp đồng thương mại

HĐ thương mại là sự thỏa thuận giữa các bên để

thực hiện các hoạt động thương mại.

K1, Đ3, LTM 2005: Hoạt động thương mại là hoạt động

nhằm mục đích sinh lợi, bao gồm mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, đầu tư, xúc tiến thương mại và các hoạt động nhằm

mục đích sinh lợi khác.

Khái niệm vi phạm hợp đồng

Vi phạm HĐ là việc bên có nghĩa vụ không thực hiện đúng thời hạn, thực hiện không đầy đủ hoặc thực hiện không đúng nội dung của nghĩa vụ theo thỏa thuận giữa các bên hoặc theo quy định pháp luật.

Các trường hợp được miễn áp dụng chế tài

 Xảy ra trường hợp miễn trách nhiệm mà các bên đã thỏa thuận

 Xảy ra sự kiện bất khả kháng

 Hành vi vi phạm của một bên hoàn toàn do lỗi của bên kia

 Hành vi vi phạm của một bên do thực hiện quyết

định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền…

Một số HĐ thông dụng trong kinh doanh

 Hợp đồng mua bán hàng hóa

 Hợp đồng dịch vụ