tiet-9-pcnn-khoa-hocda-sua

VĂN BẢN KHOA HỌC VÀ NGÔN NGỮ KHOA HỌC: 1.Văn bản khoa học Văn bản a : Đề cập đến kiến thức thuộc phạm vi khoa học xã hội, mang tính chuyên sâu đề cập đến cách giải thích văn học bằn

KHỞI ĐỘNG

Giải thích và sắp xếp các từ sau thuộc môn học nào trong chương trình phổ thông?

a.Badơ

b.Ẩn dụ

c.Phân số thập phân

1

a Badơ : hợp chất mà phân tử gồm có một

nguyên tử kim loại liên kết với một hay

nhiều nhóm hi-đrô-xít ( Dùng trong văn

b Ẩn dụ : gọi tên sự vật, hiên tượng này

bằng tên sự vật, hiên tượng khác có nét

tương đồng với nó ( Dùng trong văn bản

c.Phân số thập phân : phân số mà mẫu là

luỹ thừa của 10 ( Dùng trong văn bản khoa

2

Tiếng Việt

PHONG CÁCH

* Những vấn đề chung:

- Thế nào là văn bản khoa học ?

- Thế nào là ngôn ngữ khoa học ?

- Đặc trưng của phong cách ngôn ngữ khoa học ?

- Nội dung của từng văn bản?

- Đối tượng nghiên cứu của từng văn bản?

* Tìm hiểu ví dụ SGK

I VĂN BẢN KHOA HỌC VÀ

NGÔN NGỮ KHOA HỌC:

1.Văn bản khoa học

Văn bản a : Đề cập đến kiến thức thuộc

phạm vi khoa học xã hội, mang tính chuyên sâu đề cập đến cách giải

thích văn học bằng ngôn ngữ học

Văn bản b : Đề cập đến kiến thức SGK

thuộc phạm vi khoa học tự nhiên trong nhà trường, có mức độ khoa học phù hợp với nhận thức của HS ở THPT

(mang tính sư phạm)

Văn bản c : Đề cập đến kiến thức khoa

học đời sống, có mức độ phổ cập

* Tìm hiểu ví dụ SGK :

I VĂN BẢN KHOA HỌC VÀ NGÔN

Kiến thức KHXH, mức độ chuyên sâu

Kiến thức khoa học đời sống, mức độ phổ cập

Kiến thức KHTN, mức

độ phù hợp với nhận thức của

HS ở THPT

Văn bản khoa học giáo khoa

Văn bản khoa học phổ cập

Phổ biến rộng rãi k thức k.học, không

phân biệt trình độ

Mang tính chuyên

ngành KH cao và sâu

Phù hợp với trình

độ người học theo từng cấp, lớp

Luận án, luận văn, tiểu luận, báo cáo khoa

học,

giáo trình, SGK, tài liệu tham khảo

Các bài báo và sách phổ biến khoa học kĩ

thuật

Qua các ví dụ trên, hãy cho biết thế nào là văn bản khoa học? Các loại văn bản khoa học?

Văn bản khoa học

Tự nhiên, Khoa học Xã hội và Nhân văn, Khoa học Công nghệ.

( Các công trình nghiên cứu KH

Các loại tạp chí, tập san KH Các bài báo cáo khoa học, Các bài thi, luận văn, đồ án tốt nghiệp, Các SGK, giáo trình, tài liệu tham

Tính khái quát, trừu tượng

Tính lí trí, lôgic

Tính khách quan, phi cá

thể

Dựa vào phần II, sgk, hãy cho biết phong cách ngôn ngữ khoa học có những đặc trưng cơ bản nào?

Mang tính khoa học , khái quát, không giống với từ ngữ thông thường trong giao tiếp hàng ngày.

Phần trên đất liền nằm trong khung của

hệ tọa độ địa lí sau: điểm cực Bắc ở vĩ độ

23o 23' B tại xã Lũng Cú, Đồng Văn, Hà Giang; điểm cực Nam ở vĩ độ 8o 34' B tại xã Đất Mũi, Ngọc Hiển, Cà Mau; điểm cực

Tây ở kinh độ 102o 09' Đ tại xã Sín Thầu, Mường Nhé, Điện Biên và điểm cực Đông nằm ở kinh độ 109o 24‘ Đ tại xã Vạn Thanh, Vạn Ninh, Khánh Hòa.”

( Địa lí 12, trang 13)

Cho biết:

Bài khái quát được triển khai theo từng

đề mục nào? Từ đó rút ra đặc điểm trong kết cấu văn bản thuộc PCNNKH?

hệ thống các luận điểm khoa học

* Luyện tập

NHẬN DIỆN VĂN BẢN THUỘC PCNNKH THEO NHỮNG YÊU CẦU SAU :

NỘI DUNG CẦN XÁC

ĐỊNH VĂN BẢN A VĂN BẢN B VĂN BẢN C

Loại văn bản khoa

A Hình thức tổ chức tác phẩm văn học được xác định trong loại (loại hình, chủng loại) và thể (thể tài, thể loại, kiểu, dạng) Loại là phương thức tồn tại chung; thể là sự hiện thực hoá của loại Phần lớn các nhà nghiên cứu đều tán thành phân các tác phẩm văn học làm ba loại lớn: trữ tình (lấy cảm xúc, suy nghĩ, tâm trạng con người làm đối tượng thể hiện chủ yếu), tự sự (dùng lời kể, lời miêu tả để xây dựng cốt truyện, khắc hoạ tính cách nhân vật, dựng lên những bức tranh về đời sống) và kịch (thông qua lời thoại và hành động của các nhân vật mà tái hiện những xung đột xã hội) Loại trữ tình có các thể: thơ ca, khúc ngâm, Loại tự sự có các thể: truyện, kí, Loại kịch có các thể: chính kịch, bi kịch, hài kịch, Bên cạnh đó còn có thể loại khác như nghị luận.

( Lí luận văn học - Hà Minh Đức( chủ biên) )

NHẬN DIỆN VĂN BẢN THUỘC PCNNKH THEO NHỮNG YÊU CẦU SAU NỘI DUNG :

T/p văn học, loại, thể, trữ tình, tự sự, kịch, thơ ca, khúc ngâm, truyện, kí, chính kịch,

bi kịch, hài kịch, nghị luận

B Ăn nhiều nhưng bạn lại không lên một ký nào cả, đó là một

phương pháp kiêng ăn mới đầy hứa hẹn của tác giả Dean Omish, một bác sĩ đã trị các bệnh nhân đau tim thành công nhờ phương pháp kiêng

mỡ, thể dục và hoạt động chống buồn chán Vì các bệnh nhân của ông

đã giảm cân thành công, nên bác sĩ Omish phấn khởi công bố cho mọi người biết về phương pháp này qua cuốn "Ăn nhiều hơn, mập ít đi"

Nguyên lý của cách "ăn nhiều, mập ít"

Hãy lựa những loaị thực phẩm giàu carbohydrate (trái cây, rau, các loại hạt, các loại bí và cải) là những món ăn chính , trong khi coi nhẹ thịt mỡ (chỉ ăn khi cần) Nói như vậy, giống như ăn chay theo kiểu nhà Phật Hợp chất carbohydrate sẽ bù đắp lượng calo-ries của thịt Một pound rau ( khoảng 0,45kg) có lượng calories bằng một ounce thịt (khoảng

28,35g), vì thế bạn có thể ăn rau và hoa quả thoả thích, không sợ mập

mà còn xuống cân Sách dạy kiêng cữ theo phương pháp này cho phép bạn đưa vào người 10% chất béo vì lý do sức khoẻ 10% chất béo có thể

ở mayonnaise, bơ, dầu chiên, chứ đừng ăn thịt và các sản phẩm từ

sữa.Do đó bạn cứ an tâm ăn nhiều mà vẫn sụt cân là vì vậy

Phương pháp ăn nhiều mà vẫn không tăng cân-Báo khoa học và đời

sống)

NHẬN DIỆN VĂN BẢN THUỘC PCNNKH THEO NHỮNG YÊU CẦU SAU:

T/p văn học, loại, thể, trữ tình, tự sự, kịch, thơ ca, khúc

ngâm, truyện,

kí, chính kịch, bi kịch, hài kịch, nghị luận

Văn bản KH Phổ cập

Cách diễn đạt dễ hiểu, sử dụng lối liệt

kê, so sánh ví von khiến ai đọc cũng hiểu và áp dụng được vào thực tế

C Gen là một đoạn của phân tử ADN mang

thông tin mã hoá cho một sản phẩm xác định ( sản

phẩm đó có thể là chuỗi Pôlipeptit hay ARN )

( Sinh học 12, nâng cao, trang 6 )

NHẬN DIỆN VĂN BẢN THUỘC PCNNKH THEO NHỮNG YÊU CẦU SAU:

T/p văn học, loại, thể, trữ tình, tự sự, kịch, thơ ca, khúc

ngâm, truyện,

kí, chính kịch, bi kịch, hài kịch, nghị luận

Văn bản KH Phổ cập

Cách diễn đạt

dễ hiểu, sử dụng lối liệt kê,

so sánh ví von khiến ai đọc cũng hiểu

và áp dụng được vào thực tế

Văn bản KH Giáo khoa Gen , phân tử AND,

chuỗi Pôlipeptit hay ARN )

PCNN N.Thuậ t

PCNN B.Chí

PCNN C.Luận

PCNN K.Học

- Có sự liên kết chặt chẽ, mạch lạc giữa các câu phục vụ cho lập luận khoa học.

đi từ Đặt v/đề GQ v/đề KTv/đề

3.Tính khách quan, phi

cá thể

- Hạn chế sử dụng những biểu đạt có tính chất cá nhân .

- Từ ngữ,câu văn trong văn bản khoa học có màu sắc trung hoà, ít biểu lộ sắc thái cảm xúc.

Tính khái quát, trừu tượng

Tính lí trí, lôgic

Tính khách quan, phi cá

thể

- Sử dụng thuật ngữ KH

- Tính KH trong kết cấu văn bản

- Từ ngữ không mang sắc thái tu từ

- Câu văn chuẩn, loogic Liên kết đoạn chặt chẽ, mạch lạc

- Không sử dụng biểu đạt mang tính

cá nhân

- Không mang sắc thái biểu cảm

- Những kiến thức khoa lịch sử văn học

- Thuộc loại văn bản khoa học giáo khoa

- Thuộc ngành khoa học xã hội – nhân văn

- Các thuật ngữ : chủ đề, hình ảnh, tác phẩm, phản ánh hiện thực, đại chúng hoá, chất suy tưởng, nguồn cảm hứng sáng tạo

- Trong đời thường:Đường người và mọi vật

đi lại, đường để ăn (chế từ mía)

* Từ “Mặt phẳng, đường tròn, góc vuông”:

- Trong hình học:

- Trong đời thường:

DẶN DÒ:

- Nắm vững:

+ Các loại văn bản khoa học

+ Các đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ khoa học

- Chuẩn bị bài mới

- Bài tập về nhà:

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Về mặt thể loại văn học, ở nước ta, thơ có truyền thống lâu đời Sử thi của các dân tộc ở Tây Nguyên, của dân tộc Mường , truyện thơ dân gian của các dân tộc Thái, Tày, Nùng,:., còn lưu truyền nhiều thiên bất hủ Ca dao, dân ca, thơ cổ điển của người Việt thời phong kiến cũng để lại nhiều viên ngọc quý Thơ hiện đại, trước cũng như sau Cách mạng tháng Tám 1945, đã góp vào kho tàng văn học dân tộc biết bao kiệt tác Văn xuôi tiếng Việt ra đời muộn, gần như cùng với thế kỉ XX, nhưng tốc độ phát triển và trưởng thành hết sức

nhanh chóng Với các thể bút kí, tuỳ bút, truyện ngắn, tiểu thuyết, văn xuôi Việt Nam đã có thể sánh cùng với nhiều nền văn xuôi hiện đại của thế giới.

1 Hãy cho biết, đoạn văn trên thuộc phong cách ngôn ngữ gì? Căn

cứ vào đâu để nhận biết điều ấy?

2 Trong đoạn văn trên, tác giả đã sử dụng những thuật ngữ khoa học nào?

3 Anh (chị) hiểu thế nào là kho tàng văn học dân tộc?