Tuan 2.Van11 - Cau ca mua thu (Thu dieu)

Ao thu lạnh lẽo n ớc trong veo, Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.Sóng biếc theo làn hơi gợn tí, Lá vàng tr ớc gió khẽ đ a vèo.. Ao thu lạnh lẽo n ớc trong veo, Một chiếc thuyền câu bé tẻo

Trang 1

Nguyễn Khuyến

(Thu điếu)

Tiết 4,5:

Trang 2

Nguyễn Khuyến (1835-1909)

Trang 3

1 Tác giả: Nguyễn Khuyến (1835-1909), hiệu Quế

Sơn, tên Nguyễn Thắng

- Quê: làng Và, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà

Nam.

- Xuất thân: trong gia đình nhà nho nghèo, học giỏi,

đỗ đầu ba kì thi: thi Hương, thi Hội, thi Đình nên được gọi là “Tam nguyên Yên Đổ”.

 Là người tài năng, cốt cách thanh cao, tấm lòng

yêu nước thương dân

1 Tác giả: Nguyễn Khuyến (1835-1909), hiệu Quế

Sơn, tên Nguyễn Thắng

- Quê: làng Và, xã Yên Đổ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà

Nam.

- Xuất thân: trong gia đình nhà nho nghèo, học giỏi,

đỗ đầu ba kì thi: thi Hương, thi Hội, thi Đình nên được gọi là “ Tam nguyên Yên Đổ”.

 Là người tài năng, cốt cách thanh cao, tấm lòng

yêu nước thương dân

Trang 5

- Sự nghiệp:

Sáng tác cả chữ Hán và chữ Nôm, hiện còn trên

800 bài (thơ, văn, câu đối nhưng chủ yếu là thơ)

- Nội dung thơ:

+ Tình yêu quê hương, đất nước, gia đình, bè bạn + Cuộc sống của người nông dân khổ cực, chất

Trang 6

“Thu Điếu” nằm trong chùm thơ ba bài thơ thu

(Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh) “nức danh nhất” về

thơ Nôm của Nguyễn Khuyến.

Trang 7

Ao thu l¹nh lÏo n íc trong veo,

Mét chiÕc thuyÒn c©u bÐ tÎo teo Sãng biÕc theo lµn h¬i gîn tÝ,

Trang 8

Ao thu lạnh lẽo n ớc trong veo,

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Cá đâu đớp động d ới chân bèo.

Nhà thơ đứng ở vị trớ quan sỏt mựa thu?

Trang 9

Trang 10

Trang 11

Trang 12

Trang 13

Ao thu l¹nh lÏo n íc trong veo, Mét chiÕc thuyÒn c©u bÐ tÎo teo Sãng biÕc theo lµn h¬i gîn tÝ,

Nhà thơ đứng ở vị trí quan sát mùa

Từ điểm nhìn ấy, nhà thơ đã bao quát cảnh

thu như thế nào?

•-> Từ một khung ao hẹp, không gian mùa thu,

cảnh sắc mùa thu mở ra nhiều hướng thật sinh

động.

Trang 14

Ao thu lạnh lẽo n ớc trong veo, Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí, Lá vàng tr ớc gió khẽ đ a vèo.

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.

Tựa gối buông cần lâu chẳng

đ ợc, Cá đâu đớp động d ới chân bèo.

Cảnh sắc mựa thu được miờu tả như thế

nào? (sự vật, màu sắc, đường nột chuyển

động, hũa sắc tạo hỡnh)

Trang 15

Trang 16

Trang 17

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.

Trang 18

Trang 19

Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt ,

Trang 20

Trang 21

đ ợc, Cá đâu đớp động d ới chân

bèo

Trang 22

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,

Lá vàng tr ớc gió khẽ đ a vèo.

bèo

Trang 23

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí , Lá vàng tr ớc gió khẽ đ a vèo.

Trang 24

Sóng biếc theo làn hơi gợn tí ,

Trang 25

Trang 26

đ ợc,

Trang 27

Khụng gian trong bức tranh mựa thu được miờu tả như thế nào?

Trang 28

Trang 29

Tiếng cá đớp động có phá vỡ không gian tĩnh lặng trong bài thơ không? (Nghệ thuật gì?)

Mét chiÕc thuyÒn c©u bÐ tÎo

Trang 30

Ngõ trúc quanh co khách vắng teo

Trang 31

Trang 32

 Cảnh thu đẹp, tĩnh lặng và đượm buồn,

mang nét riêng của làng quê Bắc Bộ, “điển hình hơn cả cho mùa thu của làng cảnh Việt Nam” (Xuân Diệu)

Hãy nêu nhận xét chung về bức tranh mùa thu trong bài thơ?

Cảnh mùa thu đó mang nét đặc trưng vùng quê nào?

Trang 33

Nhan đề bài thơ là “Câu cá mùa thu” nhưng

có phải bài thơ miêu tả về cảnh câu cá

không?

- Nói câu cá nhưng thực ra là để đón nhận trời thu, cảnh thu vào lòng - mượn cảnh để nói tình

Trang 34

Không gian tĩnh lặng đem đến sự cảm nhận

về nỗi niềm gì trong tâm hồn nhà thơ?

- Cõi lòng nhà thơ yên tĩnh, vắng lặng, cô

Trang 35

Màu xanh chủ đạo trong bức tranh thu gợi cảm giỏc gỡ?

bèo

Trang 36

+ Cỏi se lạnh của cảnh thu, ao thu, trời thu

thấm vào tõm hồn nhà thơ hay đỳng hơn

chớnh cỏi lạnh từ tõm hồn nhà thơ lan tỏa ra cảnh vật

bèo

Trang 37

Hiểu như thế nào về từ “vèo” trong câu thơ

“ lá vàng trước gió khẽ đưa vèo ”?

+ Từ “ vèo ” thể hiện tâm trạng thời thế của

nhà thơ, tâm sự đau buồn trước hiện tình đất nước đầy đau thương.

Trang 38

Câu thơ “Ngõ trúc quanh co khách vắng

+ Ngõ trúc vắng vẻ do người đi làm đồng cả nhưng sâu hơn là sự vắng vẻ của những

con người cứu nước cứu dân

Trang 39

Hãy nhận về tâm hồn, tấm lòng của Nguyễn Khuyến đối với quê hương, đất nước?

=> Tấm lòng yêu thiên nhiên, yêu nước thầm kín mà da diết, sâu sắc.

Trang 40

III Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

- Ngôn ngữ giản dị, trong sáng có khả năng diễn đạt

những biểu hiện tinh tế của cảnh vật, những uẩn khúc thầm kín rất khó giãi bày của tâm trạng.

Trang 41

Trang 42

những biểu hiện tinh tế của cảnh vật, những uẩn khúc thầm kín rất khó giãi bày của tâm trạng.

không gian vắng lặng, thu nhỏ dần, phù hợp với tâm trạng đầy uẩn khúc của nhà thơ.

bật lên sự yên vắng của cảnh vật, sự tĩnh lặng của tâm hồn nhà thơ.

Trang 43

2 Nội dung:

Nam Cảnh thu đẹp nhưng buồn và tĩnh lặng Qua

đó bộc lộ tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước và tâm sự thời thế của tác giả

Trang 44

Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,

Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu.

Nước biếc trông như tầng

Trang 45

Năm gian nhà cỏ thấp le te,

Ngõ tối đêm sâu đóm lập

Tiêu đề	Câu Ca Mùa Thu (Thu Điếu)
Tác giả	Nguyễn Khuyến
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài Giảng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nam

Định dạng
Số trang	46
Dung lượng	2,21 MB