Ví dụ SGK/39: Xác định trạng ngữ trong các câu sau: a Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang.. Các trạng ngữ vừa tìm được bổ su
Trang 1MÔN NGỮ VĂN 7
TRƯỜNG TH&THCS 915 GIA SÀNG
Giáo viên: Mai Phương Thảo
Trang 2NỘI DUNG BÀI HỌC
I Đặc điểm của trạng ngữ
+ Về ý nghĩa : (Trạng ngữ thêm vào câu để làm
gì ?)
+ Về hình thức : (Trạng ngữ có thể đứng ở vị trí nào ? Cách đọc, cách viết giữa TN với các thành phần chính của câu )
II Công dụng của trạng ngữ
III Tách trạng ngữ thành câu riêng (HS tự đọc và
tự làm BT)
IV Luyện tập
Trang 3I ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẠNG NGỮ:
1 Ví dụ (SGK/39): Xác định trạng ngữ trong các câu sau:
a) Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang Tre ăn
ở với người, đời đời, kiếp kiếp…
Tre với người như thế đã mấy nghìn năm Một thế kỉ
“ văn minh”, “ khai hoá” của thực dân cũng không làm
ra được một tấc sắt Tre vẫn còn phải vất vả mãi với
người Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay, xay nắm thóc.
b) Vì mải chơi, em quên chưa làm bài tập
c) Để xứng đáng là cháu ngoan bác Hồ, chúng ta phải học tập và rèn luyện thật tốt.
d) Bằng giọng nói dịu dàng, chị ấy mời chúng tôi vào nhà
Trang 4Các trạng ngữ vừa tìm được
bổ sung nội dung gì cho câu?
2 Nhận xét: Các nội dung mà trạng ngữ bổ sung cho câu
a) Dưới bóng tre xanh
đã từ lâu đời đời đời, kiếp kiếp
từ nghìn đời nay
b) Vì mải chơi
c) Để xứng đáng là cháu ngoan bác Hồ
d) Bằng giọng nói dịu dàng
Bổ sung thông tin về nơi chốn
bổ sung thông tin về thời gian
bổ sung thông tin về mục đích
Bổ sung thông tin về nguyên nhân
bổ sung thông tin về cách thức
Trạng ngữ bổ sung thông tin về thời gian, nơi chốn, mục đích nguyên nhân, phương tiện, cách thức cho nòng cốt câu
Trang 5Xác định vị trí trạng ngữ trong các câu ở ví dụ (a)?
Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang
Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp …
Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay , xay nắm thóc.”
đầu câu cuối câu
giữa câu
Vị trí của trạng ngữ khá linh hoạt có thể đứng ở đầu câu, giữa câu hoặc cuối câu
Trang 6Có thể chuyển các trạng ngữ trên sang những vị trí nào trong câu?
a) Dưới bóng tre xanh , đã từ lâu đời , người dân cày Việt
Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang
Người dân cày Việt Nam, dưới bóng tre xanh , đã từ lâu đời , dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang
Người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng khai hoang, dưới bóng tre xanh , đã từ lâu đời
b) Tre ăn ở với người, đời đời, kiếp kiếp …
Đời đời, kiếp kiếp tre ăn ở với người
Tre đời đời, kiếp kiếp ăn ở với người
c) Côí xay tre nặng nề quay, từ nghìn đời nay , xay nắm thóc.
Từ nghìn đời nay , cối xay tre nặng nề quay, xay nắm thóc
Cối xay tre nặng nề quay xay nắm thóc từ nghìn đời nay
Trang 7Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một
quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết
Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và
vị ngữ được phân cách với nhau như thế nào khi nói, khi viết?
Trang 8Ghi nhớ (sgk-tr39)
- Về ý nghĩa:
Trạng ngữ được thêm vào câu để xác định thời gian, nơi chốn, nguyên nhân mục đích, phương tiện, cách thức
diễn ra sự việc nêu trong câu.
- Về hình thức:
Trạng ngữ có thể đứng đầu câu, cuối câu hay giữa câu
Giữa trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ thường có một
quãng nghỉ khi nói hoặc một dấu phẩy khi viết.
Trang 9Bài tập nhanh
Thêm các loại trạng ngữ cho câu sau:
Lúa chết rất nhiều
Gợi ý:
Ngoài đồng
Năm nay
Vì rét
lúa chết rất nhiều
Lưu ý: Thêm trạng ngữ cho câu là một cách mở rộng câu, làm nội dung câu phong phú hơn
Trang 101 Xét ví dụ: (SGK/45)
a Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng
giêng {…}
Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như
cánh con ve mới lột (Vũ Bằng)
b Về mùa đông, lá bàng đỏ như màu đồng hun.
(Đoàn Giỏi)
Thường thường, vào khoảng đó
Sáng dậy,
Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong
Về mùa đông,
II Công dụng của trạng ngữ
Trên giàn hoa lí,
Trang 111 Xét ví dụ:
II Công dụng của trạng ngữ
a + Thường thường, vào khoảng đó → trạng ngữ chỉ thời gian.
+ Sáng dậy → trạng ngữ chỉ thời gian.
+ Trên giàn hoa lí → trạng ngữ chỉ địa điểm
+ Chỉ độ tám chín giờ sáng → trạng ngữ chỉ thời gian.
+ trên nền trời trong trong → trạng ngữ chỉ địa điểm
b Về mùa đông → trạng ngữ chỉ thời gian
Trang 12* Xét ví dụ:
a Nhưng tôi yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng
giêng {…}
Thường thường, vào khoảng đó trời đã hết nồm, mưa xuân bắt đầu thay thế cho mưa phùn, không còn làm cho nền trời đùng đục như màu pha lê mờ Sáng dậy, nằm dài nhìn ra cửa sổ thấy những vệt xanh tươi hiện ở trên trời, mình cảm thấy rạo rực một niềm vui sáng sủa Trên giàn hoa lí, vài con ong siêng năng đã bay đi kiếm nhị hoa Chỉ độ tám chín giờ sáng, trên nền trời trong trong có những làn sáng hồng hồng rung động như
cánh con ve mới lột (Vũ Bằng)
I Công dụng của trạng ngữ
Em hãy lược bỏ trạng ngữ và rút ra nhận
xét?
Trang 13I Công dụng của trạng ngữ
1 Ví dụ:
-Ta không nên lược bỏ trạng ngữ đó vì:
+ Các trạng ngữ bổ sung ý nghĩa về thời gian, không gian giúp nội dung miêu tả chính xác hơn.
+ Các trạng ngữ còn có tác dụng liên kết các câu , các phần làm cho nội dung mạch lạc hơn.
Em hãy lược bỏ trạng ngữ và rút ra nhận
xét?
Trang 14II Công dụng của trạng ngữ
1 Ví dụ:
Trạng ngữ có những công dụng như sau:
- Xác định hoàn cảnh, điều kiện diễn ra sự việc nêu
trong câu, giúp phần làm cho nội dung của câu được
đầy đủ và chính xác.
- Nối kết các câu, các đoạn với nhau, giúp phần làm cho đoạn văn, bài văn được mạch lạc.
2 Nhận xét
Trang 15IV Luyện tập
Bài tập 1 a /SGK/47: Tìm và nêu công dụng của trạng ngữ
trong đoạn trích sau đây:
Trang 16a Kết hợp những bài này lại, ta được chiêm ngưỡng một bức
chân dung tinh thần tự hoạ rất rõ nét và sinh động của nhà thơ
Ở loại bài thứ nhất, người ta thấy trong nhà thơ Hồ Chí Minh có nhà báo Nguyễn Ái Quốc hết sức sắc sảo trong bút pháp kí sự, phóng sự và nghệ thuật châm biếm.
Ở loại bài thứ hai, ta lại thấy ở nhà thơ cách mạng sự tiếp nối truyền thống thi ca lâu đời ở phương Đông, của dân tộc, từ Lí Bạch, Đỗ Phủ, … đến Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh
Khiêm, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến …
(Theo Nguyễn Đăng Mạnh)
tình huống, vừa có tác dụng liên kết các luận cứ trong mạch lập luận của đoạn văn, giúp đoạn văn trở nên rõ ràng, dễ hiểu
Tìm và nêu công dụng của trạng ngữ trong đoạn trích sau đây:
Trang 17IV Luyện tập
Bài tập 1/47: Nêu công dụng của trạng ngữ trong đoạn trích
sau?
b Đã bao lần bạn vấp ngã mà không hề nhớ Lần đầu tiên
chập chững biết đi, bạn đã bị ngã Lần đầu tiên tập bơi bạn uống nước suýt chết đuối phải không? Lần đầu tiên chơi bóng bàn, phải bạn có đánh trúng bóng không? Không sao đâu vì… Lúc còn học phổ thông, Lu-i Pa-xtơ chỉ là một học sinh trung bình Về môn hoá, ông đứng hạng 15 trong số 22 học sinh của lớp
→ bổ sung thông tình huống (thời gian) vừa có tác dụng
liên kết các luận cứ