08_PHM102_Bai8_v2.0013105209

Microsoft Word 08 PHM102 Bai8 v2 0013105209 doc Bài 8 Những vấn đề chính trị xã hội có tính quy luật trong tiến trình cách mạng xã hội chủ nghĩa PHM102 Bai8 v2 0013105209 92 BÀI 8 NHỮNG VẤN ĐỀ CHÍNH T[.]

BÀI 8: NHỮNG VẤN ĐỀ CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI CÓ

TÍNH QUY LUẬT TRONG TIẾN TRÌNH CÁCH MẠNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Giới thiệu

Xin chào anh/chị ! Rất vui được gặp lại Anh/Chị ở bài 8

Trong bài này, chúng ta sẽ cùng nghiên cứu những nội dung sau đây:

 Dân chủ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước xã hội chủ nghĩa

 Nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

 Vấn đề dân tộc và tôn giáo trong chủ nghĩa xã hội

Mục tiêu chung:

Bài này cung cấp cho anh/chị những lý luận chung về dân chủ và Nhà nước xã hội chủ nghĩa; những vấn đề cơ bản về nền văn hoá xã hội chủ nghĩa và về vấn đề dân tộc và tôn giáo trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội

Mục tiêu cụ thể:

Sau khi nghiên cứu xong bài này, anh/chị cần nắm vững:

 Bản chất nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước xã hội chủ nghĩa

 Đặc điểm và những nội dung của nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

 Những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc và vấn

đề tôn giáo trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội

8.1 Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa và nhà nước xã hội

chủ nghĩa

8.1.1 Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

8.1.1.1 Quan niệm về dân chủ

Trên cơ sở kế thừa và phát triển những giá trị dân chủ đã đạt được trong lịch sử xã hội loài người, chủ nghĩa Mác – Lênin đã nêu ra những quan niệm cơ bản về dân chủ như sau:

Thứ nhất: dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân, có nghĩa là nhân

dân có quyền quyết định những vấn đề có liên quan đến cuộc sống của mình và có quyền làm chủ đất nước, làm chủ xã hội Đây là giá trị cao nhất của dân chủ Dân chủ theo nghĩa này có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ: Demokratos và xuất hiện từ cuối thời kỳ công xã nguyên thuỷ

do nhu cầu thực thi dân chủ của cộng đồng xã hội thị tộc thời kỳ này

Thứ hai: dân chủ là một phạm trù chính trị khi nó gắn với một hình

thái nhà nước, một chế độ chính trị Là phạm trù chính trị vì mỗi chế độ dân chủ gắn với nhà nước đều mang bản chất của giai cấp thống trị và bảo vệ lợi ích cho giai cấp thống trị

Với tư cách là một kiểu nhà nước, một chế độ chính trị thì dân chủ là một phạm trù lịch sử vì nó là thành quả đấu tranh của nhân dân lao động chống áp bức, bóc lột, đòi quyền tự do, dân chủ, đòi quyền làm chủ của mình và nhà nước dân chủ sẽ mất đi khi xã hội không còn sự phân chia giai cấp, không còn nhà nước

Trong lịch sử xã hội loài người có 3 kiểu nhà nước dân chủ: nhà nước dân chủ chủ nô; nhà nước dân chủ tư sản và nhà nước dân chủ xã hội chủ nghĩa Trong ba kiểu nhà nước này, theo V.I.Lênin chỉ có nhà nước dân chủ xã hội chủ nghĩa là thật sự dân chủ, dân chủ cho tuyệt đại quần chúng nhân dân, vì nó hướng tới xây dựng một xã hội không còn áp bức, bóc lột, con người được giải phóng và xác lập chế độ sở hữu xã hội chủ nghĩa Khi xác lập được chế độ sở hữu này trên phạm vi toàn

xã hội thì nhà nước dân chủ xã hội chủ nghĩa cũng tự tiêu vong Đó chính là quá trình phát triển biện chứng của nhà nước dân chủ xã hội chủ nghĩa Nhưng các giá trị dân chủ mà loài người đã dày công xây dựng sẽ còn tồn tại mãi trong lịch sử

Thứ ba: dân chủ được hiểu với tư cách là một hệ giá trị văn hoá phản

ánh trình độ phát triển của cá nhân và cộng đồng trong quá trình chống

áp bức, bóc lột, bất bình đẳng xã hội để tiến tới các giá trị nhân đạo, tiến bộ, tự do, bình đẳng và hạnh phúc

8.1.1.2 Những đặc trưng cơ bản của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có những đặc trưng cơ bản sau đây:

Một là: với tư cách là chế độ nhà nước, nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

được hình thành và xây dựng khi giai cấp công nhân tiến hành thắng lợi cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa và trở thành giai cấp thống trị xã hội thông qua chính đảng của nó; đồng thời bảo đảm mọi quyền lực thuộc

về nhân dân Nhà nước xã hội chủ nghĩa là thiết chế chủ yếu thực thi dân chủ và bảo đảm thoả mãn ngày càng cao các nhu cầu và lợi ích chính đáng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động

Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa vừa mang bản chất của giai cấp công nhân vừa có tính nhân dân rộng rãi và tính dân tộc sâu sắc Bản chất giai cấp công nhân của nền dân chủ phản ánh ở việc nó bảo vệ lợi ích của giai cấp công nhân dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản trên cơ sở nền tảng tư tưởng là chủ nghĩa Mác-Lênin

Song lợi ích của giai cấp công nhân thống nhất và gắn bó chặt chẽ với lợi ích của nhân dân lao động và của dân tộc Tính nhân dân của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa còn được thể hiện ở việc không ngừng mở rộng dân chủ với nhân dân, phục vụ lợi ích của đa số nhân dân lao động

và tạo mọi điều kiện để phát huy tính tích cực chính trị – xã hội của quần chúng nhân dân trong sự nghiệp xây dựng xã hội mới

Chú ý: Trong một chế độ xã hội, việc tồn tại một đảng hay nhiều đảng

không phải là tiêu chí hay điều kiện để đo mức độ dân chủ Một xã hội

có dân chủ thật sự hay không cần căn cứ vào quyền lực có thực sự thuộc về nhân dân hay không Dân chủ phải được thể hiện ở mức độ và khả năng thực tế của nhân dân tham gia vào các công việc của Nhà nước, tham gia quản lý xã hội đến đâu, lợi ích chính đáng của nhân dân

có được bảo đảm hay không

Hai là: nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có cơ sở kinh tế là chế độ công

hữu về các tư liệu sản xuất chủ yếu Chế độ sở hữu này cho phép từng bước xoá bỏ chế độ người bóc lột người, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân lao động

Ba là: nền dân chủ xã hội chủ nghĩa thực hiện dân chủ rộng rãi với

đông đảo quần chúng nhân dân, đồng thời hạn chế dân chủ và thực hiện trấn áp với thiểu số giai cấp áp bức, bóc lột và các thế lực phản động Với những đặc trưng nêu trên, nên xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là một tất yếu khách quan nhằm phát huy cao độ tính tích cực, sáng tạo của quần chúng nhân dân vào quá trình xây dựng nhà nước, quản lý và phát triển xã hội; nhằm biến dân chủ từ khả năng trở thành hiện thực và xác lập trên thực tế quyền lực thực sự thuộc về nhân dân

8.1.2 Xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa

8.1.2.1 Khái niệm “Nhà nước xã hội chủ nghĩa”

Nhà nước xã hội chủ nghĩa là một tổ chức chính trị thuộc kiến trúc thượng tầng dựa trên cơ sở kinh tế xã hội chủ nghĩa đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản của giai cấp công nhân Nhà nước xã hội chủ nghĩa là tổ chức trụ cột thể hiện và thực hiện ý chí quyền lực của nhân dân, vừa là bộ máy hành chính, vừa là tổ chức quản lý kinh tế, văn hoá,

xã hội của nhân dân

8.1.2.2 Đặc trưng, chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước xã hội chủ nghĩa

Nhà nước xã hội chủ nghĩa là một nhà nước kiểu mới với những đặc

trưng cơ bản sau:

 Là công cụ cơ bản để thực hiện quyền lực của nhân dân lao động, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản của giai cấp công nhân

 Là công cụ của chuyên chính giai cấp nhưng bảo vệ lợi ích cho nhân dân lao động và thực hiện bạo lực trấn áp với kẻ thù, phá hoại

sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

 Mặt cơ bản của Nhà nước xã hội chủ nghĩa là tổ chức, xây dựng xã hội mới – xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa

 Ngày càng hoàn thiện các hình thức đại diện nhân dân, mở rộng dân chủ, lôi cuốn đông đảo quần chúng nhân dân tham gia vào quản lý nhà nước, quản lý xã hội

 Là một kiểu nhà nước đặc biệt bởi vì nó tự tiêu vong sau khi những

cơ sở kinh tế – xã hội cho sự tồn tại của nó mất đi, (tức là đến khi xác lập được chủ nghĩa cộng sản – giai đoạn cao của hình thái kinh

tế – xã hội cộng sản chủ nghĩa)

Nhà nước xã hội chủ nghĩa có những chức năng cơ bản sau:

 Chức năng tổ chức và xây dựng toàn diện xã hội mới Đây là chức năng cơ bản và chủ yếu của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Nhà nước tiến hành cải tạo những tàn dư của xã hội cũ, xây dựng xã hội mới trên tất cả các lĩnh vực

 Chức năng bạo lực Nhà nước sử dụng những công cụ bạo lực để đập tan sự phản kháng của kẻ thù chống phá sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, bảo vệ những thành quả cách mạng, giữ vững độc lập, chủ quyền và giữ gìn trật tự an ninh xã hội

 Chức năng đối ngoại nhằm mở rộng quan hệ hữu nghị hợp tác, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau vì sự phát triển và tiến bộ xã hội

Nhiệm vụ của Nhà nước xã hội chủ nghĩa tập trung ở việc quản lý xã hội trên tất cả các lĩnh vực chủ yếu bằng pháp luật, chính sách, pháp chế xã hội chủ nghĩa và hệ thống cơ quan nhà nước từ Trung ương đến

cơ sở Cụ thể là:

 Trên lĩnh vực kinh tế: quản lý kinh tế, xây dựng và phát triển kinh

tế, nhất là xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội gắn với không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân

 Trên lĩnh vực xã hội: quản lý văn hoá – xã hội, xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa; phát triển giáo dục – đào tạo, phát triển con người toàn diện; chăm sóc sức khoẻ nhân dân…

8.1.2.3 Tính tất yếu của việc xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa

Một là: chủ nghĩa Mác-Lênin chỉ ra rằng, khi thực hiện sứ mệnh lịch

sử của mình, giai cấp công nhân cùng nhân dân lao động trước hết phải

“phá huỷ nhà nước tư sản” giành lấy chính quyền, thiết lập chuyên chính vô sản, xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa vững mạnh

Cần hiểu rằng: “đập tan”, “phá huỷ nhà nước tư sản” có nghĩa là tước

bỏ sự thống trị của giai cấp tư sản trong nhà nước và xoá bỏ cơ sở kinh

tế tư nhân của nhà nước tư sản để thay thế bằng sự thống trị của giai cấp công nhân trong nhà nước và từng bước xác lập chế độ sở hữu xã hội chủ nghĩa về tư liệu sản xuất chủ yếu Song, giai cấp công nhân khi lên nắm quyền cần phải biết tiếp thu, kế thừa những kinh nghiệm,

những khoa học trong tổ chức, quản lý nhà nước của giai cấp tư sản để xây dựng nhà nước của mình và của nhân dân lao động

Hai là: trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội còn tồn tại các giai cấp

bóc lột và các lực lượng thù địch chống phá sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, do vậy tất yếu phải xác lập chuyên chính vô sản và xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa vững mạnh để đủ sức trấn áp kẻ thù, bảo vệ thành quả cách mạng Đồng thời, phải xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa để tuyên truyền, thuyết phục và lôi cuốn các giai cấp, tầng lớp trung gian trong xã hội thường có xu hướng ngả nghiêng, dao động, không thể tự đi lên chủ nghĩa xã hội

Ba là: xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa là tất yếu để trở thành trụ

cột của quá trình xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, thực hiện trên thực tế quyền lực thuộc về nhân dân; đồng thời đấu tranh chống lại những hành vi vi phạm các giá trị dân chủ

8.2 Xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

8.2.1 Khái niệm và đặc trưng của nền văn hoá xã hội chủ nghĩa 8.2.1.1 Khái niệm nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

Văn hoá là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra bằng lao động và hoạt động thực tiễn trong quá trình lịch sử của mình; biểu hiện trình độ phát triển xã hội trong từng thời kỳ lịch sử nhất định

Văn hoá bao gồm cả hai lĩnh vực: văn hoá vật chất và văn hoá tinh thần Với tư cách là hoạt động tinh thần của con người, văn hoá bao giờ cũng chịu sự quy định của cơ sở kinh tế, chính trị của mỗi chế độ xã hội nhất định và nó mang tính giai cấp nếu trong xã hội có giai cấp, biểu hiện ở ý thức hệ của giai cấp thống trị chi phối phương hướng phát triển và quyết định hệ thống các chính sách, pháp luật quản lý các hoạt động văn hoá

Khi phương thức sản xuất mới xã hội chủ nghĩa hình thành thì nền văn hoá mới xã hội chủ nghĩa cũng ra đời và phát triển Nền văn hoá xã hội chủ nghĩa là nền văn hoá được xây dựng và phát triển trên nền tảng hệ

tư tưởng của giai cấp công nhân, do Đảng cộng sản lãnh đạo nhằm thoả

mãn nhu cầu không ngừng tăng lên về đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân, đưa nhân dân lao động thực sự trở thành chủ thể sáng tạo và hưởng thụ văn hoá

8.2.1.2 Đặc trưng của nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

Nền văn hoá xã hội chủ nghĩa có những đặc trưng sau:

 Hệ tư tưởng của giai cấp công nhân là nội dung cốt lõi, giữ vai trò chủ đạo, quyết định phương hướng phát triển của nền văn hoá xã hội chủ nghĩa Đặc trưng này thể hiện bản chất giai cấp công nhân của nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

 Nền văn hoá xã hội chủ nghĩa có tính nhân dân rộng rãi và tính dân tộc sâu sắc Quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội nhằm tạo ra những điều kiện, tiền đề vật chất và tinh thần để đông đảo nhân dân tham gia xây dựng nền văn hoá mới; đồng thời văn hoá hướng tới nhân dân và dân tộc, mọi thành tựu của văn hoá trở thành tài sản của nhân dân Giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể dân tộc là chủ thể sáng tạo và hưởng thụ các giá trị văn hoá

 Nền văn hoá xã hội chủ nghĩa được hình thành và phát triển một cách tự giác, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản của giai cấp công nhân và có sự quản lý của Nhà nước xã hội chủ nghĩa

8.2.2 Tính tất yếu của việc xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

Tính tất yếu của việc xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa xuất phát

từ những căn cứ sau:

 Tính triệt để và toàn diện của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi phải thay đổi phương thức sản xuất tinh thần cũ bằng phương thức sản xuất tinh thần mới phù hợp với phương thức sản xuất mới của xã hội xã hội chủ nghĩa

 Xuất phát từ yêu cầu khách quan phải cải tạo tâm lý, ý thức và đời sống tinh thần lạc hậu, lỗi thời của xã hội cũ để lại; đưa nhân dân thực sự trở thành chủ thể sản xuất và tiêu dùng, sáng tạo và hưởng thụ văn hoá tinh thần Thực chất đây là cuộc đấu tranh giai cấp trên lĩnh vực văn hoá

 Tất yếu phải xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa nhằm không ngừng nâng cao trình độ văn hoá cho nhân dân lao động Đây là

điều kiện cần thiết để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội Xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa là một khách quan vì văn hoá vừa là mục tiêu vừa là động lực của quá trình xây dựng chủ nghĩa

xã hội Văn hoá là mục tiêu vì xây dựng chủ nghĩa xã hội hướng tới các mục tiêu văn hoá, hướng tới một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, vì sự phát triển toàn diện của con người Văn hoá là động lực khi nó đóng vai trò to lớn thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế – xã hội; tạo ra những điều kiện, tiền đề quan trọng để khơi dậy và phát huy tính sáng tạo của quần chúng nhân dân trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội

8.2.3 Nội dung và phương thức xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa 8.2.3.1 Những nội dung cơ bản của nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

Một là: nâng cao trình độ dân trí, hình thành đội ngũ trí thức của xã

hội mới

Chủ nghĩa Mác-Lênin khẳng định: cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, quần chúng là người sáng tạo ra lịch sử Nâng cao trình độ dân trí, trình độ văn hoá cho quần chúng nhân dân là một trong những điều kiện tiên quyết, quan trọng để phát huy khả năng sáng tạo của quần chúng trong quá trình xây dựng đất nước Trong đó, đội ngũ trí thức là đại biểu cho nguồn lực trí tuệ của đất nước, của dân tộc, là yếu tố quyết định sự thành công của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Do vậy, phải coi trọng nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài của đất nước

Hai là: xây dựng con người mới phát triển toàn diện

Con người vừa là sản phẩm của tự nhiên và xã hội, vừa là chủ thể tích cực cải tạo tự nhiên và xã hội Trong mỗi thời kỳ lịch sử khác nhau, giai cấp lên nắm quyền đều cần đến những mẫu người nhất định nhằm phục vụ lợi ích của giai cấp mình và đáp ứng nhu cầu của sự phát triển Khi giai cấp công nhân lên nắm quyền và bắt tay vào xây dựng chủ nghĩa xã hội thì trước hết cần phải có những con người mới phát triển toàn diện về đức – trí – thể – mỹ; là con người có tinh thần và năng lực xây dựng chủ nghĩa xã hội; có kỹ năng lao động và kỷ luật lao động; có tinh thần yêu nước chân chính và tinh thần quốc tế trong sáng; có lối

sống tình nghĩa và tính cộng đồng cao Tóm lại, đó là những con người vừa có đức, vừa có tài, “vừa hồng, vừa chuyên” (Hồ Chí Minh)

Ba là: xây dựng lối sống mới xã hội chủ nghĩa

Lối sống mới xã hội chủ nghĩa được hình thành và xây dựng trên những điều kiện vật chất kinh tế, tinh thần, văn hoá và xã hội của xã hội xã hội chủ nghĩa Đó là chế độ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu, trong đó,

sở hữu toàn dân giữ vai trò chủ đạo; thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động; quyền lực thực sự thuộc về nhân dân; hệ tư tưởng khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinh thần của xã hội; xoá bỏ tình trạng bất bình đẳng giới, bất bình đẳng xã hội, thực hiện công bằng xã hội và mở rộng dân chủ…

Bốn là: xây dựng gia đình văn hoá xã hội chủ nghĩa

Gia đình là một hình thức cộng đồng người đặc biệt gắn bó với nhau bởi các mối quan hệ chủ yếu: hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng và giáo dục; có chung những giá trị về vật chất và tinh thần; có quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm về tài sản và người thân, cùng hướng tới phát triển kinh tế, nuôi dưỡng các thành viên và xây dựng gia đình bền chặt

Xã hội loài người đã trải qua nhiều hình thức gia đình khác nhau do trình độ phát triển của sản xuất quy định Trong chủ nghĩa xã hội, phải xây dựng gia đình văn hoá xã hội chủ nghĩa là một tất yếu để góp phần xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa Bởi vì, gia đình là tế bào của

xã hội, giữa gia đình và xã hội có mối quan hệ gắn bó hữu cơ, tác động qua lại với nhau và thúc đẩy nhau cùng phát triển Xã hội tốt đẹp, tiến

bộ sẽ là điều kiện cho gia đình phát triển lành mạnh Gia đình hạnh phúc, đầm ấm sẽ có tác động tích cực trở lại cho sự phát triển của xã

hội Vì vậy, Hồ Chí Minh nói: “Nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội, xã hội tốt thì gia đình càng tốt, gia đình tốt thì xã hội mới tốt Hạt nhân của xã hội là gia đình Chính vì muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội

Gia đình văn hoá xã hội chủ nghĩa là gia đình được xây dựng và phát triển trên cơ sở kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hoá dân tộc, loại bỏ những yếu tố lạc hậu; đồng thời tiếp thu những giá trị

1 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H., 1996, tập 9, tr.523

mới tiến bộ của nhân loại về gia đình Gia đình văn hoá xã hội chủ nghĩa phải đảm bảo những tiêu chí sau: no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, ít con

8.2.3.2 Phương thức xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

Để thực hiện tốt những nội dung của nền văn hoá xã hội chủ nghĩa, cần bảo đảm các phương thức sau:

Thứ nhất: giữ vững và tăng cường vai trò chủ đạo của hệ tư tưởng của

giai cấp công nhân trong đời sống tinh thần của xã hội

Mỗi thời đại, mỗi chế độ xã hội đều có một hệ tư tưởng làm nền tảng tinh thần của xã hội Trong chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân trở thành giai cấp thống trị xã hội thông qua đội tiên phong của mình là Đảng cộng sản, do vậy, tất yếu phải xây dựng và phát triển hệ tư tưởng của giai cấp công nhân là hệ tư tưởng chủ đạo trong xã hội để trên cơ sở đó xây dựng nền văn hoá xã hội chủ nghĩa

Thứ hai: tăng cường sự lãnh đạo của Đảng cộng sản và vai trò quản lý

của Nhà nước xã hội chủ nghĩa đối với hoạt động văn hoá

Đây là phương thức có tính nguyên tắc, và là sự bảo đảm về chính trị,

tư tưởng để xây dựng nền văn hoá theo đúng quỹ đạo hệ tư tưởng của giai cấp công nhân Đảng lãnh đạo xây dựng nền văn hoá bằng cương lĩnh, đường lối, chính sách văn hoá, được thể chế trong Hiến pháp, pháp luật, chính sách và do Nhà nước quản lý

Thứ ba: kế thừa những giá trị tốt đẹp của văn hoá dân tộc với tiếp thu

có chọn lọc những tinh hoa của văn hoá nhân loại

Nền văn hoá xã hội chủ nghĩa không phải được xây dựng từ hư vô mà

là được hình thành trên cơ sở kế thừa và phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hoá truyền thống dân tộc; đồng thời tiếp thu những giá trị mới, tiến bộ của văn hoá nhân loại để hình thành nền văn hoá xã hội chủ nghĩa phong phú, đa dạng, tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Thứ tư: tổ chức và lôi cuốn quần chúng nhân dân vào các hoạt động và

sáng tạo văn hoá