Bài thu hoạch modul số 15 CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

Nội dung bồi dưỡng: MODUNLE 15: Ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong dạy học và giáo dục học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông 10 tiết 2.. V

Trang 1

III Nội dung bồi dưỡng 3:

1 Nội dung bồi dưỡng:

MODUNLE 15:

Ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác và sử dụng thiết bị công nghệ trong

dạy học và giáo dục học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông

(10 tiết)

2 Thời gian bồi dưỡng:

Từ ngày 10/01/2022 – 30/01/2022

3 Hình thức bồi dưỡng:

BDTX bằng tự học kết hợp với các sinh hoạt về chuyên môn, nghiệp vụ tại

tổ bộ môn của nhà trường

4 Kết quả đạt được:

- Bồi dưỡng chương trình modunle 9 online trên hệ thống taphuan.csdl.edu.vn/ môn Âm Nhạc GVPT cốt cán: 95/100 điểm.

A Vai trò của công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông.

1 Khái quát về công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy

học, giáo dục

a) Tại Việt Nam, thuật ngữ “công nghệ thông tin” (CNTT) được giải thích là “tập

hợp các phương pháp khoa học, công nghệ và công cụ kĩ thuật hiện đại để sản xuất, truyền đưa, thu thập, xử lí, lưu trữ và trao đổi thông tin số”, thông qua các tín hiệu số Các công cụ kĩ thuật hiện đại chủ yếu là máy tính và viễn thông nên ngày nay, nhiều người thường sử dụng thuật ngữ “CNTT và truyền thông” (ICT) như một từ đồng nghĩa rộng hơn cho CNTT (IT) Nhìn chung, khi nói đến CNTT trong dạy học, giáo dục, chúng ta cần nói đến ba phương diện: (1) Kho dữ liệu, học liệu

số, phục vụ cho dạy học, giáo dục; (2) Các phương tiện, công cụ kĩ thuật hiện đại như máy tính, mạng truyền thông, thiết bị công nghệ với đặc điểm chung là cần nguồn điện năng để vận hành và có thể sử dụng trong dạy học, giáo dục; (3) Phương pháp khoa học, công nghệ, cách thức tổ chức, khai thác, sử dụng, ứng dụng nguồn học liệu số, thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục Trong phạm vi của tài liệu này, chúng ta quan tâm nhiều hơn đến phương diện (3) - Ứng dụng CNTT nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của các hoạt động dạy học, giáo dục

b) Khi hướng dẫn triển khai mô hình ứng dụng CNTT trong trường phổ thông,

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) sử dụng mô hình phân lớp với bốn lớp cơ bản:

- Lớp giao tiếp: bao gồm website trường học, mạng xã hội, các công cụ trực tuyến, thư điện tử;

- Lớp dịch vụ công trực tuyến về giáo dục và đào tạo của nhà trường: đăng

kí tuyển sinh đầu cấp học, nhận thông tin về quá trình học tập, rèn luyện, đăng kí

Trang 2

nghỉ phép, đăng kí tham gia các hoạt động ngoại khóa, các câu lạc bộ trong nhà trường;

- Lớp ứng dụng và cơ sở dữ liệu: ứng dụng CNTT phục vụ quản lí, điều hành; ứng dụng CNTT hỗ trợ đổi mới dạy - học và kiểm tra, đánh giá; các hệ thống

cơ sở dữ liệu trong nhà trường;

- Lớp hạ tầng và các điều kiện đảm bảo khác

c) Việc ứng dụng CNTT trong dạy học, giáo dục có một số lợi ích, đặc điểm:

- Tính hiệu quả: tương xứng với chi phí đầu tư ban đầu, việc ứng dụng CNTT giúp quá trình dạy học, giáo dục trở nên thuận tiện hơn, hướng đến hiệu quả mong đợi, lâu dài Chẳng hạn, trong những điều kiện bất khả kháng như thời tiết cực đoan hay dịch bệnh, không thể tổ chức các hoạt động dạy học, giáo dục theo cách thông thường, việc ứng dụng CNTT có thể duy trì quá trình dạy học, giáo dục một cách hiệu quả Bên cạnh đó, CNTT tạo điều kiện cá nhân hóa của giáo viên (GV) và học sinh (HS) trong thực hiện nhiệm vụ GV có thể kịp thời xây dựng, chỉnh sửa, bổ sung, hoàn thiện các hồ sơ dạy học, giáo dục, giảm phụ thuộc yếu tố không gian, thời gian HS có thể chủ động tìm kiếm, thu thập, xử lí dữ liệu để hoàn thành các nhiệm vụ học tập

- Tính đồng bộ: việc khai thác, ứng dụng CNTT trong quản lí, tổ chức hoạt động dạy học, giáo dục có sự đồng bộ từ cấp Bộ GDĐT đến các địa phương, cơ sở giáo dục phổ thông (GDPT) thông qua các chỉ đạo thống nhất về: (1) mô hình ứng dụng CNTT, (2) mức tối thiểu cơ sở hạ tầng và thiết bị CNTT, (3) nguồn, dạng và

dữ liệu, (4) hình thức tổ chức, quản lí và vận hành hệ thống quản lí dữ liệu Nhờ

đó, việc định dạng, lưu trữ, khai thác dữ liệu về GV, HS và những dữ liệu khác liên quan quá trình dạy học, giáo dục có tính thống nhất trong cả nước Nhờ tính đồng

bộ, thống nhất mà việc ứng dụng CNTT trong kiểm tra, đánh giá, tổ chức các kì thi, xử lí kết quả với quy mô lớn được các bên liên quan phối hợp thực hiện nhịp nhàng, hiệu quả

- Tính thông minh: không chỉ hỗ trợ GV, HS tìm kiếm, xử lí thông tin, việc ứng dụng CNTT còn cho phép tạo ra các sản phẩm hỗ trợ, thay thế các mô hình động, các thí nghiệm ảo, các chuyến du hành khám phá ảo mà việc thực hiện trực tiếp có nhiều khó khăn Các sản phẩm công nghệ mới không ngừng được cải tiến, cập nhật, dễ khai thác hơn, nhiều chức năng hơn Từ đó, đặc tính này đáp ứng nhu cầu hiện tại, định hình xu hướng phát triển về mục tiêu, nội dung, hình thức, cách thức tổ chức các hoạt động dạy học, giáo dục ở tương lai để đáp ứng nhu cầu phát triển không ngừng của con người

Trang 4

2 Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học, giáo dục

CNTT có vai trò rất quan trọng trong dạy học, giáo dục, có thể phân tích một

số vai trò cơ bản như sau:

a, Đa dạng hóa hình thức dạy học, giáo dục

b, Tạo điều kiện học tập đa dạng cho HS

c, Hỗ trợ GV thực hiện dạy học, giáo dục phát triển PC, NL HS một cách thuận lợi

và hiệu quả

d, Tạo điều kiện tự học, tự bồi dưỡng của GV

3 Vai trò của học liệu số và thiết bị công nghệ trong dạy học, giáo dục

a, Tác động đến các thành tố của quá trình dạy học, giáo dục

- Tác động đến mục tiêu dạy học

- Tác động đến nội dung dạy học

- Tác động đến phương pháp và kĩ thuật dạy học

- Tác động đến phương tiện dạy học và học liệu dạy học, giáo dục

- Tác động đến quá trình kiểm tra, đánh giá

b, Tạo điều kiện và kích thích GV tổ chức hoạt động dạy học, giáo dục đa dạng, hiệu quả

c, Góp phần phát triển hứng thú học tập và kĩ năng của người học

B Các phần mềm và thiết bị công nghệ hỗ trợ hoạt động dạy học và giáo dục học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông.

1 Thiết bị công nghệ hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục:

1.1 Một số thiết bị công nghệ cơ bản:

Thiết bị công nghệ hỗ trợ hoạt động dạy học và giáo dục hiện nay khá đa dạng và phong phú Theo các Thông tư số 16/2019/TT-BGDĐT ngày 04/10/2019 và Thông

tư số 44/2020/TT-BGDĐT ngày 03/11/2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định

về Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu, thiết bị CNTT dùng chung cho trường phổ thông có thể kể đến như: máy chiếu đa năng và màn chiếu; máy chiếu vật thể; tivi; máy vi tính (để bàn hoặc xách tay); thiết bị âm thanh; radio-cassette; máy in laser; máy ảnh kĩ thuật số Ngoài ra một loại thiết bị quan trọng hiện nay mà rất nhiều môn học cần dùng đến là thiết bị kết nối mạng và đường truyền Internet Tài liệu đọc này sẽ tập trung giới thiệu một số thiết bị công nghệ cơ bản ở các trường phổ thông và thường được GV sử dụng

1.1.1 Máy vi tính cá nhân (PC và Laptop)

Máy vi tính hay máy tính cá nhân (PC) là loại máy tính phổ biến nhất được dùng hiện nay Máy tính cá nhân có thể được phân thành hai loại chính: Máy tính

để bàn và máy tính xách tay Về cơ bản, tất cả các máy tính đều có 02 thành phần chính là phần cứng và phần mềm Phần cứng là tất cả các bộ phận có kết cấu vật lí,

Trang 5

có thể ở bên trong hoặc bên ngoài của máy tính như: màn hình, bàn phím, chuột, CPU, bo mạch,… Phần mềm là tập hợp những câu lệnh hoặc chỉ thị được viết bằng một hoặc nhiều ngôn ngữ lập trình theo một trật tự xác định nhằm tự động thực hiện chức năng hoặc nhiệm vụ, ví dụ như: phần mềm MS Word, Internet Explorer, Adobe Reader,…

1.1.2 Máy chiếu đa năng

Máy chiếu đa năng (Projector) là phương tiện đem lại hiệu quả cao khi thực hành giảng dạy, hỗ trợ cho việc trình chiếu và hiển thị các thông tin trong nội dung bài giảng, phục vụ hiệu quả cho việc truyền đạt ý tưởng của giáo viên đến học sinh cũng như giúp giáo viên và học sinh tương tác nhiều hơn với nhau trong hoạt động dạy học

1.1.3 Thiết bị âm thanh đa năng di động

Là thiết bị tích hợp chức năng âm li (ampli), loa, đài và đọc được các định dạng DVD, CD, SD, USB, có thể được di chuyển dễ dàng bằng cách xách tay 1.2 Một số thiết bị công nghệ nâng cao

1.2.1 Máy tính bảng

Máy tính bảng là thiết bị giống như chiếc điện thoại thông minh cỡ lớn với màn hình lớn và có thể “chạy” các phần mềm ứng dụng Máy tính bảng được điều khiển bằng cách chạm các ngón tay vào phần mềm được cài đặt sẵn trên màn hình Máy tính bảng được xem là loại thiết bị di động trung gian giữa điện thoại thông minh và máy tính xách tay, bởi máy tính bảng mang nhiều điểm tương tự và có tính năng tích hợp của hai sản phẩm này

1.2.2 Bảng tương tác

Bảng tương tác (còn được gọi là bảng thông minh hay bảng tương tác thông minh) là một công cụ cho phép hình ảnh từ máy tính được hiển thị lên bảng với sự trợ giúp của máy chiếu kĩ thuật số Các yếu tố trên bảng có thể được thao tác trực tiếp bởi người thuyết trình bằng cách sử dụng chuột, bút, stylus hoặc ngón tay trên màn hình Thiết bị này cho phép thực hiện các chức năng của chuột như nhấp, kéo, sao chép Chữ viết tay cũng có thể dễ dàng chuyển thành văn bản trước khi được lưu Bảng trắng tương tác thường được gắn vào tường hoặc được gắn trên chân bảng chuyên dụng sử dụng ở nơi làm việc cũng như trong lớp học

2 Nguồn học liệu số

Môn Âm nhạc có nguồn tài nguyên, học liệu số rất đa dạng, gồm đa dạng các nguồn học liệu số như hình 2.7, từ sách điện tử, bài kiểm tra dưới dạng tệp tin, các bài phát biểu, chương trình truyền hình, cho đến các loại hình ảnh, đồ họa thông tin, video, phim ảnh, hay các trang web chia sẻ tài nguyên, học liệu số

2.1 Một số nguồn học liệu số dùng chung

a Kho học liệu số (Tri thức Việt số hoá)

- Địa chỉ truy cập: https://igiaoduc.vn/

Trang 6

Kho bài giảng e-Learning - Bộ GD&ĐT

- Địa chỉ truy cập: https://elearning.moet.edu.vn/

c Nền tảng sách điện tử của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

- Địa chỉ: https://hanhtrangso.nxbgd.vn/

- Mô tả: Nền tảng sách điện tử Hành trang số chính thức ra mắt GV và HS cả nước với ba tính năng chính:

+ Sách điện tử: Cung cấp giao diện thân thiện, trực quan, tôn trọng trải nghiệm

đọc sách thực tế; đồng thời đính kèm các học liệu điện tử sinh động bổ trợ cho nội dung bài học và bài tập tương tác, đối chiếu trực tiếp

+ Luyện tập: Cung cấp hệ thống bài tập trích xuất từ sách giáo khoa, sách bổ trợ,

kết hợp với kho Tự kiểm tra - đánh giá, bài tập chuyên đề, đề thi; đồng thời tích hợp chức năng kiểm tra đúng - sai, hướng dẫn và lời giải chi tiết để hỗ trợ HS tự luyện tập, thực hành và giúp thầy/cô có nguồn tài liệu tham khảo, giảng dạy

+ Thư viện: Cung cấp hệ thống bài tập trích xuất từ sách giáo khoa, sách bổ trợ,

d Dự án hỗ trợ đổi mới GDPT (RGEP)

- Địa chỉ: http://rgep.moet.gov.vn/

d Nền tảng sách điện tử của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

2.2 Sử dụng Internet để tìm kiếm học liệu số hỗ trợ hoạt động dạy học, giáo dục

Một số trang web hỗ trợ tìm kiếm học liệu số hỗ trợ dạy học

* Hình ảnh

a Freepik

- Địa chỉ: https://freepik.com/

- Mô tả: Kho lưu trữ đa dạng nội dung như: hình ảnh, biểu tượng, ảnh động, trang trình chiếu Freepik cung cấp nhiều template giúp người dùng trong thiết kế và chỉnh sửa hình ảnh, áp phích, đồ hoạ thông tin,

b Pngtree

- Địa chỉ: https://pngtree.com/

- Mô tả: Kho hình ảnh với hàng triệu ảnh minh hoạ chất lượng cao, hỗ trợ người dùng trong việc thiết kế hình ảnh, gồm phiên bản miễn phí và có phí Các hình ảnh minh hoạ được lưu dưới dạng PNG, hình ảnh chỉ bao gồm vật thể/ đối tượng chính

mà không có nền ảnh Vì vậy, việc sử dụng hình ảnh trong thiết kế sẽ trở nên tối ưu hơn

c Unsplash

Trang 7

- Địa chỉ: https://unsplash.com/

- Mô tả: Kho lưu trữ các ảnh chụp đẹp, độ phân giải cao, miễn phí được chia sẻ bởi các nhiếp ảnh gia trên thế giới Các hình ảnh được phân loại thành các chủ đề khác nhau phù hợp với từng nhu cầu tìm kiếm

d Flickr

- Địa chỉ: https://www.flickr.com/

- Mô tả: Bên cạnh kho hình ảnh đa dạng được đóng góp bởi cộng đồng người sử dụng, Flickr còn có một số tính năng tiện ích như: theo dõi, chia sẻ, bình luận vào những hình ảnh/ tác giả mà bạn yêu thích; đăng tải hình ảnh và video lên tài khoản đám mây cá nhân (1000 tệp đối với bản miễn phí và không giới hạn đối với bản trả phí)

e Pinterest

- Địa chỉ: https://www.pinterest.com/

- Mô tả: Nơi tìm kiếm ý tưởng thiết kế, ý tưởng dạy học được dưới dạng hình ảnh, ảnh động, phim, Người dùng có thể tạo các bộ sưu tập cho từng chủ đề của riêng mình và ghim các ý tưởng vào đó trong quá trình tìm kiếm

* Kho template Powerpoint

a Slidesgo, SlidesCarnival

b Địa chỉ: https://slidesgo.com/, https://www.slidescarnival.com/.

Mô tả: Kho template bài trình chiếu với đa dạng chủ đề, màu sắc Mỗi bản mẫu được cung cấp dưới hai định dạng là Google Slides và PowerPoint nhằm hỗ trợ người dùng trong việc thiết kế bài trình chiếu Giáo viên chỉ cần tải về các bản mẫu, chèn nội dung và điều chỉnh hiệu ứng phù hợp với bài dạy

C Ứng dụng công nghệ thông tin, học liệu số và thiết bị công nghệ trong hoạt động dạy học và giáo dục học sinh trong các cơ sở giáo dục phổ thông.

Có nhiều hình thức dạy học, đào tạo có ứng dụng CNTT trên thế giới đáp ứng các mục tiêu dạy học, đào tạo trong các bối cảnh dạy học, đào tạo khác nhau Dựa trên mức độ ứng dụng CNTT theo cấp độ bài học hoặc chủ đề, có thể sử dụng

ba hình thức dạy học có ứng dụng CNTT

(1) Dạy học trực tiếp có ứng dụng CNTT, học có sự trợ giúp của máy tính (2) Dạy học trực tuyến hỗ trợ dạy học trực tiếp, học kết hợp

(3) Dạy học trực tuyến thay thế dạy học trực tiếp, học từ xa

Xét ở cấp độ chủ đề thì hình thức dạy học trực tuyến hỗ trợ dạy học trực tiếp

có thể được xem là sự kết hợp có chủ đích giữa các hoạt động học trực tiếp trong lớp học tại trường và hoạt động học trực tuyến diễn ra trên mạng, từ xa Ví dụ, có thể tổ chức hoạt động vận dụng thông qua hình thức trực tuyến, khi đó HS thực hiện nhiệm vụ và báo cáo các sản phẩm học tập, GV phản hồi đánh giá trên Google Classroom

Trang 8

Xét ở cấp độ một hoạt động học trong chủ đề thì hình thức dạy học trực tuyến hỗ trợ dạy học trực tiếp là khi GV tổ chức thực hiện một số bước dạy học trực tiếp trên lớp và tổ chức dạy học trực tuyến, từ xa ở các bước còn lại của quá trình tổ chức dạy học

Để lựa chọn phương án ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ trong hoạt động dạy học và giáo dục, bên cạnh cơ sở quan trọng là đặc trưng của môn học trong chương trình giáo dục phổ thông và hiện trạng của việc ứng dụng CNTT trong nhà trường, cần xem xét cụ thể ba nhóm yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả ứng dụng CNTT bao gồm HS, GV và nhà trường

- Đối với HS, cần xem xét về năng lực ứng dụng CNTT của HS, bao gồm kĩ năng sử dụng các công cụ, phần mềm và mức độ thường xuyên các em sử dụng các công cụ đó, nhận thức và thái độ của các em về việc ứng dụng CNTT và truyền thông Trong chương trình giáo dục phổ thông 2018, môn Tin học đã được đưa chính thức vào chương trình từ lớp ba ở cấp tiểu học Điều này sẽ hỗ trợ HS có nền tảng học vấn số, tạo điều kiện cho việc ứng dụng CNTT một cách phù hợp ở các môn học và hoạt động giáo dục khác Một yếu tố khác thuộc nhóm nhân tố liên quan đến HS là khả năng đáp ứng về thiết bị, công nghệ đối với các bài học có ứng dụng CNTT mà GV triển khai, đặc biệt đối với những hoạt động dạy học, giáo dục khi HS tham gia ngoài nhà trường GV có thể lựa chọn công cụ, phần mềm, học liệu… phù hợp để phần lớn HS có khả năng tiếp cận và tham gia các hoạt động một cách tích cực

Tóm lại, để đưa ra những phương án ứng dụng CNTT, học liệu số và thiết bị công nghệ hiệu quả tại trường phổ thông, trong đó có môn Mĩ Thuật, cần có sự đồng bộ và kết nối các lực lượng chủ yếu trong nhà trường như HS, GV và cấp quản lí Đặc biệt, để tăng cường hiệu quả của việc ứng dụng phần mềm, thiết bị công nghệ, học liệu số trong hoạt động dạy học, giáo dục, cần quan tâm đến việc bồi dưỡng nhận thức về việc ứng dụng công nghệ trong dạy học, phương pháp sử dụng hiệu quả các nguồn học liệu số, thiết bị, phần mềm bên cạnh sự đầu tư hợp lí các điều kiện về cơ sở vật chất và nền tảng công nghệ

Việc lựa chọn phần mềm để thiết kế biên tập học liệu số còn phải tính đến năng lực CNTT của GV và các điều kiện cơ sở vật chất của nhà trường, GV, HS,…

để triển khai dạng học liệu số đó

Để thiết kế, biên tập được học liệu số nội dung dạy học nên thực hiện 3 bước sau:

Bước 1: Xác định dạng học liệu số phù hợp với yêu cầu cần đạt và nội dung dạy

học cụ thể

Bước 2: Lựa chọn nguồn học liệu số phù hợp để sử dụng cho việc việc thiết kế,

biên tập nội dung dạy học

Bước 3: Lựa chọn, sử dụng phần mềm để thiết kế, biên tập nội dung dạy học

Một số phần mềm hỗ trợ tổ chức và triển khai hoạt động học

Trang 9

5 Những nội dung bản thân sẽ vận dụng vào thực tiễn giảng dạy và giáo

dục tại đơn vị (nêu rõ các nội dung vận dụng vào thực tế và cách thức vận dụng)

Sau khi tự học modunle 15 bản thân tôi vận dụng được các phần mềm sau vào giảng dạy bộ môn Âm Nhạc, cụ thể:

- Máy vi tính cá nhân (PC và Laptop)

- Máy chiếu đa năng

- Thiết bị âm thanh đa năng di động

- Máy tính bảng

- Bảng tương tác