+ Nội dung: Từ câu chuyện của Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng, truyện nêu ra bài học: Trong một tập thể, mỗi thành viên không thể sống tách biệt mà phải nương tựa vào nhau, gắn bó với nhau đ[r]
Trang 1
Phân tích truyện Chân tay tai mắt miệng
I SO DO TOM TAT GOL Y
Giới thiệu truyện Chân tay tai mắt miệng
MỞ BÀI
SƠ ĐÒ TÓM TÁT — Hậu quả về hành độn của Chân, Tay, Tai, Mắt
4
=e Chữa hậu quả
c2
PO
Khái quát lại nội dung và nghệ thuật truvệ
Il DAN BAICHITIET
1 Mỡ bài
- Giới thiệu khái quát về truyện ngụ ngôn (khái niệm, đặc trưng nghệ thuật, ý nghĩa )
- Giới thiệu về truyện “Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng” (tóm tắt, khái quát giá trị nội dung và giá trị
nghệ thuật )
2 Thân bài
a Chan, Tay, Tai, Mắt so bì, tị nạnh với lão Miệng
- Chan, Tay, Tai, Mat cho rang lao Miéng cho rang họ phải “làm việc mệt nhọc quanh năm còn lão
Miệng không làm gì cả, chỉ ngồi ăn không”
- Họ kéo nhau đến nhà lão Miệng, đến nơi không chào hỏi, nói thắng với lão “Từ nay chúng tôi
không làm gì để nuôi ông nữa”
b Hậu quả về hành động của Chân, T: ay, Tai, Mắt
- Cậu Chân, cậu Tay: không còn muốn cất mình lên để chạy nhảy, vui đùa như trước
- Cô Mặt: ngày cũng như đêm lúc nào cũng lờ đờ, thấy hai mi nặng trĩu như buồn ngủ mà ngủ thì
không được
- Bác Tai: nghe tiếng øì cũng không rõ, thây lúc nào cũng ù ù như xay lúa ở trong
—> Cả hội lừ đừ, mệt mỏi
c Cách sửa chữa hậu quả
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 2
- Cả bọn cố gượng dậy đến nhà lão Miệng, vực lão Miệng dậy và tìm thức ăn cho lão
- Cả bọn lại chung sống hòa thuận, mỗi người một việc như trước, không ai tị nạnh ai cả
3 Kết bài
- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản:
+ Nội dung: Từ câu chuyện của Chân, Tay, Tai, Mặt, Miệng, truyện nêu ra bài học: Trong một tập thể, mỗi thành viên không thể sống tách biệt mà phải nương tựa vào nhau, gắn bó với nhau để cùng tôn tại; do đó, phải biết hợp tác với nhau và tôn trọng công sức của nhau
+ Nghệ thuật: cách kể chuyện ý vị, tự nhiên
- Bài học cho bản thân:phải sống hòa mình vào với tập thể
của mình
I BAI VAN MAU
Đề bài: Phân tích truyện Chân tay tai mắt miệng
Gợi ý làm bài
1 Bài văn mẫu số 1
Trong kho tàng truyện ngụ ngôn của Việt Nam ta có rất nhiều những câu chuyện ý nghĩa, trong đó
không thể không kể tới truyện “Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng” Đây là một câu chuyện rất độc đáo, mượn
hình ảnh các bộ phận trên cơ thể con người để nói về chuyện của con người Đây là một câu chuyện vui và
hóm hỉnh nhưng lại chứa đựng những hàm ý triết lí sâu xa và bài học thâm thía
“Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng” là năm cơ quan của cơ thể người đã được ngụ ngôn nhân hóa thành
những cá nhân trong một tổ chức, cộng đồng và đặt trong một mỗi quan hệ thống nhất, tương trợ và phụ
thuộc lẫn nhau Từ xa xưa, năm người họ đã sống với nhau rất thân thiết, nhưng đã nảy sinh ra vẫn đề bốn
người là cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay và bác Tai đều cảm thây mình phải làm việc nặng nhọc quanh năm chỉ
dé cho lio Miệng ngôi ăn không
Nghĩ như vậy xong họ đã quyết định nghỉ ngơi không làm nữa, để xem lão Miệng lây gì mà ăn, thử
xem lão ấy có sống được không Câu chuyện đã miêu tả rất sinh động cảnh bốn người họ kéo nhau tới nhà
lão Miệng nói lão như trút hết những nỗi bất bình lên đầu lão Nhưng liệu họ làm như vậy có đúng hay sai,
liệu bốn người họ đã suy xét kĩ càng hay chưa? Trên thực tế đúng là lão Miệng không hề làm gì, chỉ việc
ăn,còn cả Chân, Tay, Tai, Mắt lúc nào cũng phải làm việc Nhưng thật trớ trêu khi họ quyết định nghỉ ngơi
không làm gì để cho lão Miệng có cái ăn thì họ lại rất mệt mỏi, rã rời: “Cậu Chân, cậu Tay không còn muốn
cất mình lên để chạy nhảy, vui đùa như trước nữa; Cô Mắt thì ngày cũng như đêm lúc nào cũng lờ đờ, thấy
hai mi nặng trĩu như buôn ngủ mà không ngủ được Bác Tai thây lúc nào cũng ù ù như lúa ở trong”
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 3
Tắt cả mọi người đều phải chịu sự mệt mỏi ấy, riêng chỉ có bác Tai là nhận ra sai lầm và đến nói với
cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay Bởi chính việc ăn của lão miệng là nuôi sống chúng ta, nếu lão không được ăn
thì chúng ta cũng sẽ bị tê liệt, lão tuy không đi làm nhưng có công việc là nhai, đó cũng là làm việc chứ
không phải ăn không ngôi rồi “Lão Miệng có ăn thì chúng ta mới khỏe khoăn được” Nói rồi mọi người đã
hiểu ra sự tình rồi cùng nhau đi tới nhà lão Miệng, nhìn thấy lão cũng đang trong tình trạng “nhợt nhạt cả
hai môi, hai hàm khô như rang, không buôn nhếch mép” Khi cậu Chân và Tay đi tìm thức ăn cho lão ăn
thì lão dân tỉnh lại, ngay lúc đó cả bốn người Tai, Mắt, Chân, Tay cũng đều cảm thấy đỡ mệt nhọc và khoan
khoái hơn trước
Câu chuyện đã nhắc nhở chúng ta về mỗi quan hệ nương tựa và phụ thuộc lẫn nhau giữa những cá nhân
trons một tổ chức, tap thé Con người không thể tách mình sống riêng biệt mà tổn tại được, mỗi người, như
một bộ phận trong một cỗ máy tập thể, thiểu đi một bộ phận dù nhỏ cũng không thê hoàn thành cỗ máy
hoàn chỉnh Bài học sâu sắc của câu chuyện chính là cùng sống, cùng hòa hợp đề có thê tồn tại và mưu cầu
hạnh phúc
2 Bài văn mâu sô 2
Truyện ngụ ngôn Chân, Tay, Tai, Mat, Miệng đã nhân hoá năm bộ phận của thân thể con người tạo cho
mỗi bộ phận một vị thê rất hóm hỉnh: Cô Mặt, cậu Chân, cậu Tay, bác Tai và lão Miệng
Trước kia, họ vẫn dựa vào nhau mà cùng tôn tại Nhưng rồi cô Mặt đã khởi xướng một cuộc tây chay
bất hợp tác với lão Miệng Cô đã vận động được cậu Chân, cậu Tay và bác Tai kéo đến "nhà" lão Miệng,
nói cho lão ta biết phải lo lây mà sống: chúng tôi vất vả lam lũ xưa này mà nào có biết cái gì ngọt bùi ngon
lành nào đâu!
Cuộc tây chay bắt đầu Chỉ mấy ngày sau, cô Mắt thì lờ đờ, cậu Chân, cậu Tay thì không còn muốn cất
mình lên để chạy nhảy vui đùa như trước nữa Bác Tai thì ù ù như xay lúa ở trong, Tất cả đều lừ đừ mệt
mỏi; đến ngày thứ bảy thì không thể chịu được nữa Còn lão Miệng trong thời gian ây cũng nhợt nhạt cả
hai môi, hàm răng thì khô như rang, không buồn nhếch mép Cái "sáng kiến!" của cô Mặt thể là hoàn toàn
thất bại, gây tác hại cho cả người lẫn mình!
Anh em ta cùng nhau hân hoan: Cậu Tay kiếm thức ăn bỏ vào mồm lão Miệng Lão nhai và nuốt vào
hong, cu Bụng căng tròn (có một dị bản nói thế), tức thì ai cũng thấy "đỡ mệt nhọc", dần dần thây "khoan
khoái" như trước Từ đó, họ bảo nhau thân mật song với nhau, mỗi người một việc, không ai tỊ ai cả Từ
thực tế mà họ thấm thía lẽ đời Lẽ đời không đơn giản!
Bài học luân lí hàm chứa trong truyện ngụ ngôn Chân, Tay, Tai, Mặt, Miệng khá sâu SẮC:
Trong cuộc sống đừng a dua, đừng nghe người ta xui dại, làm bậy mà thiệt hại đến mình Con người
không thê sống riêng biệt một mình mà tôn tại, mà được hạnh phúc Mỗi người, mỗi bộ phận, mọi tổ chức
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 4
đều găn bó trực tiếp hoặc gián tiếp với nhau như các bộ phận trong cơ thể Cũng đừng cho mình là quan
trọng nhất mà coi thường người khác, hoặc suy bì tị nạnh bon chen trong cuộc sống Cùng sông, cùng hoà
hợp và tôn tại đê mưu câu hạnh phúc là bài học sâu săc nhât được rút ra từ truyện ngụ ngôn này
3 Bài văn mẫu số 3
Trong những bài học mà cha ông ta vẫn truyền lại cho thế hệ trẻ có bài học về sự đoàn kết giữa cá nhân
và tập thể Không có cá nhân tách biệt, cũng không có tập thể mà chỉ có một người Mối quan hệ giữa cá
nhân và tập thể vẫn biểu hiện rất rõ trong cuộc sông của mỗi người Câu chuyện “Chân, Tay, Tai, Mắt,
Miệng” đã phản ánh được đúng đăn mối quan hệ găn bó ây Cha ông ta đã kín đáo gửi gim quan niệm sống
cũng như bài học qua câu chuyện dân gian hàm chứa ý nghĩa sâu sắc này
“Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng” là câu chuyện hài hước, dí đỏm kể về cuộc sống của cô Mắt, cậu Chân,
cậu Tay, bác Tai, lão Miệng Chỉ vì sự ganh ghét, đó kị của cô Mắt đã dẫn đến tình huống cả bọn cùng tây
chay lão Miệng, vì nghĩ rằng lão Miệng không phải làm gì nhưng cũng được hưởng thụ mọi miếng ngon ở
trên đời Suy nghĩ của cô Mặt đã khiến cho cậu Chân, cậu Tay và bác Tai cùng đồng tình ủng hộ
Và diễn biến câu chuyện cứ thế trở nên phức tạp hơn Khi nghe sự giải thích của cô Mắt thì tất cả mọi
người đều tìm đến lão Miệng và nói “Từ nay chúng tôi không làm để nuôi ông nữa Lâu nay chúng tôi đã
cực khổ, vất vả vì ông nhiều rồi” Mặc dù câu nói thê hiện sự tức giận, bực mình, bực bội bây lâu nay
nhưng suy nghĩ của cô Mặt không phải là không có lí Vì cô Mặt chỉ nghĩ răng lão Miệng không phải làm
việc vật vả gì, chỉ việc ăn nên gây ra sự ghen ăn tức ở là đúng Nhưng cô Mắt đã không biết răng lão Miệng
cũng làm, việc mà lão làm hăng ngày chính là nhai thức ăn, giúp nuôi sống cơ thể, để cho các bộ phận khác
trên cơ thể có thể khỏe mạnh đề hoạt động được
Tuy nhiên lời giải thích của lão Miệng không được ai lăng nghe và đồng cảm Sự rạn nứt, tan vỡ của
các bộ phận trên cơ thể người cũng từ đó mà hình thành Một tập thể từng hòa thuận, đoàn kết với nhau giờ
bị tách biệt, chia bè kéo cánh Và chính suy nghĩ phiến diện của cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay, bác Tai đã dẫn
đến nhiều hậu quả tai hại, và cái giá mà họ phải trả cũng rất đắt Vì không phải làm việc để nuôi lão Miệng
nên các bộ phận đó trở nên u oải, mệt nhọc, không có động lực và tinh thần làm việc Cậu Chân, cậu Tay
cũng không vận động, chạy nhảy nhiều như trước nữa Cô Mặt không còn tinh anh, suốt ngày mệt mỏi Tất
cả mỌi người đều rơi vào trạng thái mệt mỏi, không thiết tha làm việc Đây chính là hậu quả mà cả bọn
phải trả giá, và việc họp nhau bàn lại mọi chuyện cũng xuất phát từ đây
Bác Tai là người lớn tuổi nhất, đã ngộ ra điều mà bấy lâu nay mọi người vẫn nghĩ không đúng Bác đã
giải thích cho mọi người “Chúng ta lầm rồi các cháu ạ ” Chính lời nói chí lí như thế này đã thuyết phục
được cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay cùng đi đến nói chuyện với lão Miệng Những ngày cô Mắt, cậu Chân,
: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 5
cậu tay và bác Tai không làm việc, không có gì đê ăn nên lão Miệng cũng trở nên mệt mỏi và không còn
suc sOng
Như vậy qua chỉ tiết này có thể thây được nêu như trong một tập thê không có sự đồng lòng và hợp sức
của tất cả mọi người thì tập thể đó sẽ rơi vào bệ rạc và không còn một thể thống nhất Bởi vậy trách nhiệm
của mỗi cá nhân là phải cố găng vì tập thể chứ không phải vì chính bản thân mình Câu chuyện kết thúc
trong sự hòa thuận, vu1 vẻ của cô Mat, cau Chan, cau Tay, bac Tai, lao Miéng Su hoa thuan nay xuat phat
từ sự thâu hiểu cho nhau, đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau
Từ câu chuyện hài hước, dí dỏm trên mà chúng ta mới ý thức được mối quan hệ gắn bó khăng khít giữa
cá nhân và tập thể, cách ứng xử của từng cá nhân trong một tập thể cũng hoàn toàn quan trọng, quyết định
đến sự tôn tại của tập thé do
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 6
HOC247 Vitng vang nén tang, Khai súng tương lai -
Website HOC247 cung cấp mot méi trudng hoc trwe tuyén sinh dong, nhiéu tién ich thong minh, ndi
dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, gidi
về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng
L Luyén Thi Online
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi — Tiết kiệm 90%
- Luyén thi DH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa
Học và Sinh Hoc
- Luyén thi vào lớp 10 chuyên Toán: Ôn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên Toán các trường P7NK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-ŒGĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các
trường Chuyên khác cùng 7S Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn
Duc Tan
II Khoa Hoc Nang Cao va HSG
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
- Toán Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Toán Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở
trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
- Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học va
Tổ Hợp dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: 7S Lê Bá
Khánh Trình, TS Trần Nam Dũng, TS Phạm Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ
Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc
Trang 7
III Kénh hoc tap mién phi
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí
HOC247 TV kênh Video bài qiảng miễn phí
- HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 dén lớp 12 tất cả các môn học với nội dung bài giảng chỉ tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn
phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kénh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin
Học và Tiếng Anh
W: www.hoc247.net F: www.facebook.com/hoc247.net Y: youtube.com/c/hoc247tvc