Đ/A: - Những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về giai cấp công Nhân: Nghiên cứu giai cấp công nhân giai cấp vô sản từ phương diện kinh tế - xã hội và chính trị - xã hội trong c
Trang 1CÂU HỎI ÔN TẬP CHƯƠNG 2 CNXHKH
-.-1.Nêu những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về giai cấp công nhân và nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?
Đ/A:
- Những quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin về giai cấp công
Nhân: Nghiên cứu giai cấp công nhân (giai cấp vô sản) từ phương diện kinh tế -
xã hội và chính trị - xã hội trong chủ nghĩa tư bản, Mác và Ăngghen đã không những đưa lại quan niệm khoa học về giai cấp công nhân mà còn làm sáng tỏ những đặc điểm quan trọng của nó với tư cách là một giai cấp cách mạng có sứ mệnh lịch sử thế giới Có thể khái quát những đặc điểm chủ yếu của giai cấp công nhân bao gồm:
+ Đặc điểm nổi bật của giai cấp công nhân là lao động bằng phương thức
công nghiệp với đặc trưng công cụ lao động là máy móc, tạo ra năng suất lao động cao, quá trình lao động mang tính chất xã hội hóa,
+ Giai cấp công nhân là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp, là chủ
thể của quá trình sản xuất vật chất hiện đại Do đó, giai cấp công nhân là đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, cho phương thức sản xuất tiên tiến, quyết định sự tồn tại và phát triển của xã hội hiện đại
+ Nền sản xuất đại công nghiệp và phương thức sản xuất tiên tiến đã rèn
luyện cho giai cấp công nhân những phẩm chất đặc biệt về tính tổ chức, kỷ luật lao động, tinh thần hợp tác và tâm lý lao động công nghiệp Đó là một giai cấp cách mạng và có tinh thần cách mạng triệt để
- Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân : Theo chủ nghĩa Mác –
Lênin giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất và cách mạng nhất, là lực lượng
xã hội duy nhất có sứ mệnh lịch sử: xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và giải phóng toàn thể nhân loại khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng xã hội mới
xã hội ,xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Sứ mệnh lịch sử thế giới của giai cấp công nhân bắt nguồn từ địa vị kinh tế-xã hội khách quan:
+ Giai cấp công nhân ra đời và phát triển dưới chủ nghĩa tư bản, là bộ phận quan trọng nhất, cách mạng nhất của lực lượng sản xuất có trình độ xã hội hóa cao + Giai cấp công nhân không có tư liệu sản xuất nên buộc bán sức lao động của mình cho nhà tư bản để sống Họ bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư mà họ
đã tạo ra trong thời gian lao động
+ Địa vị kinh tế xã hội giúp cho giai cấp công nhân trở thành giai cấp cách mạng triệt để và có khả năng thực hiện sứ mệnh lịch sử, đó là khả năng đoàn kết toàn thể giai cấp công nhân và các dân tộc bị áp bức trên quy mô quốc tế chống chủ nghĩa
đế quốc
Trang 22 Trình bày những điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?
Giai cấp công nhân là tập đoàn xã hội hình thành và phát triển cùng với sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của lực lượng sản xuất có tỉnh chất xã hội hóa ngày càng cao, là lực lượng sản xuất cơ bản tiên tiến, trực tiếp tham gia vào sản xuất, tái sản xuất ra vật chất và cải tạo các mối quan hệ xã hội, là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ từ CNTB lên CNXH
-Điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân:
+ Do sự quy định của địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp công nhân : Giai cấp công nhân gắn kiền với phương thức sản xuất công nghiệp ngày càng hiện đại, mang tính xã hội hóa cao phương thức sản xuất quy định phương thức tư tưởng
+Những tiền đề vất chất của chủ nghĩa tư bản và sự vận động của mâu thuẫn cơ bản của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa
+Mẫu thuẫn về lợi ích cơ bản giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản tất yếu dẫn đến sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân : Chế độ bóc lột giá trị thặng dư đã khiến cho lợi ích cơ bản của hai giai cấp này đối lập nhau : một bên là giai cấp bị bóc lột sức lao động, một bên là đi bóc lột sức lao động Mâu thuẫn đó là không thể điều hòa và là động lực chính cho cuộc đấu tranh giai cấp hiện đại
-Điều kiện chủ quan để giai cấp công nhân thực hiện thành công sứ mệnh lịch
sử toàn thế giới :
+ Sự phát triển của giai cấp công nhân, là kết quả của quá trình phát triển tự thân ,
tự giác , chủ động Với tư cách là chủ thế thực hiện sứ mệnh lịch sử, sự phát triển giai cấp công nhân là yếu tố chủ quan quy định chất lượng và quy mô, tốc độ của quá trình này Sự phát triển giai cấp công nhân được thể hiện ở sự phát triển về lượng và phát triển về chất
+ Có Đảng cộng sản , nhân tố chủ quan cơ bản để thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân
+ Là phải có sự thống nhất của phong trào công nhân (phong trào công nhân trong từng nước với phong trào công nhân quốc tế), từng bước xây dựng ý thức đoàn kết quốc tế
3 Phân tích nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thế giới hiện nay?
-nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thế giới
hiện nay:
Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân chính là những nhiệm vụ mà giai cấp công nhân cần phải thực hiện với tư cách là giai cấp tiên phong
Trang 3- Giai cấp công nhân có sứ mệnh lịch sử là: xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xóa bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn
thể nhân loại khỏi mọi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng thành công
xã
hội chủ nghĩa và xã hội cộng sản văn minh trên phạm vi toàn thế giới
- Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được thực hiện trên 2 giai đoạn:
+ Giai đoạn 1: Giai cấp công nhân thông qua chính Đảng của mình tiến hành một cuộc
đấu tranh giành chính quyền về tay mình, thiết lập chuyên chính vô sản
+ Giai đoạn 2: Giai cấp công nhân liên minh với nhân dân lao động để cải tạo xã hội
cũ, xây dựng xã hội xã hội chủ nghĩa và chủ nghĩa cộng sản => Hai giai đoạn trên
có
mối quan hệ chặt chẽ với nhau, trong đó giai đoạn 2 là quan trọng để giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình
4 Phân tích những đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam và nội dung
sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân hiện nay?
-Đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam:Có những phẩm chất chung của giai
cấp công nhân thế giới: Đại diện cho các phương thức sản xuất tiên tiến, sống tập trung ở các trung tâm kinh tế, có ý thức tổ chức kỷ luật và đoàn kết cao, có tinh thần cách mạng triệt để
+ Giai cấp công nhân là giai cấp của những người lao động sản xuất vật chất là chủ yếu (với trình độ trí tuệ ngày càng cao, đồng thời cũng ngày càng có những sáng chế, phát minh lý thuyết được ứng dụng ngay trong sản xuất) Vì thế, giai cấp công nhân có vai trò quyết định nhất sự tồn tại và phát triển xã hội
+ Giai cấp công nhân là giai cấp đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản Giai cấp công nhân góp phần xóa bỏ chế độ tư hữu, xóa bỏ áp bức bóc lột, giành chính quyền và làm chủ xã hội Trong khi giai cấp tư sản là giai cấp bóc lột và không bao giờ tự rời bỏ những vấn đề cơ bản đó Do vậy, giai cấp công nhân có tinh thần cách
Trang 4mạng triệt để Đây là “giai cấp dân tộc” – vừa có quan hệ quốc tế, vừa có bản sắc dân tộc và chịu trách nhiệm trước hết với dân tộc mình
-> Hệ tư tưởng đó là chủ nghĩa Mác-Lênin phản ánh sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, đồng thời hệ tư tưởng đó dẫn dắt quá trình giai cấp công nhân thực hiện
sứ mệnh lịch sử của mình nhằm giải phóng xã hội, giải phóng con người Giai cấp công nhân ở Đảng tiên phong của mình là Đảng Cộng Sản (Đảng Mác-Lênin)
-Nội dung của giai cấp công nhân VN hiện nay:
+Trong suốt những năm qua, giai cấp công nhân Việt Nam đã khẳng định được via trò của mình, xứng đáng là bộ phận của giai cấp công nhân thế giới, tiếp tục lấy chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng Ngày nay, công nhân Việt Nam chủ động tham gia giải quyết các vấn đề là thu hút sự quan tâm hàng đầu của Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung Các vấn đề đó có tính thời sự cao như dân số, môi trường, văn hóa, năng lượng, lương thực,…
+Giai cấp công nhân là lực lượng kiên định bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, không chấp nhận chế độ đa đảng, đa nguyên chính trị
+Giai cấp công nhân tham gia đông đảo vào các thành phần kinh tế, lấy mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh để phấn đấu
- Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân hiện nay:
+ xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xóa bỏ chế độ bóc lột, tự giải phóng, giải phóng
nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi sự áp bức, bóc lột, xây dựng thành
công xã hội cộng sản chủ nghĩa.
+ phát triển về số lượng và chất lượng, nâng cao giác ngộ và bản lĩnh chính trị,
trình độ học vấn và nghề nghiệp thực hiện “tri thức hóa công nhân”, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ vào sản xuấ nhằm tăng năng suất, chất lượng và hiệu quả làm việc, xứng đáng với vai trò lãnh đạo cách mạng trong thời kỳ mới
5 Phương hướng và giải pháp chủ yếu để xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay theo quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam?
-Phương hướng:
+ Giai cấp công nhân Việt Nam là giai cấp lãnh đạo cách mạng, là động lực
chính của sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa, cơ sở xã hội chủ yếu của Đảng cộng sản Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
+ Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam vững mạnh là vấn đề có ý nghĩa
chiến lược, đồng thời cũng là vấn đề cấp bách hiện nay Đặc biệt hiện nay trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vai trò của giai cấp công nhân hết sức quan trọng Đó là yêu cầu khách quan đối với giai cấp công nhân, nhằm bảo đảm cho giai cấp công nhân đảm đương là vị trí trung tâm của cách mạng trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Trang 5+Để xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam vững mạnh nhằm đáp ứng yêu
cầu cách mạng trong giai đoạn mới, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII của Đảng (tháng 6 năm 1996) chỉ rõ: Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh về mọi mặt, phát triển về số lượng, giác ngộ về giai cấp, nâng cao trình độ học vấn và tay nghề, có năng lực ứng dụng và sáng tạo công nghệ mới, có tác phong công nghiệp
và ý thức tổ chức kỷ luật, lao động đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả ngày càng cao làm nòng cốt trong việc xây dựng khối liên minh công nhân, nông dân, trí thức
và tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc
- Giải pháp chủ yếu để xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay theo quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam:
+ đẩy mạnh công nghiêp hóa, hiên đại hóa và hôi nhâp quốc tế gắn vớiphát triển kinh tế tri thức theo định hướng xã hô ”i chủ nghĩa Trước hết, cần chútrọng ưu tiên phát triển những ngành nghề sử dụng nhiều lao đô ”ng để giải quyếtviê ”c làm, phát huy lợi thế cạnh tranh quốc gia về nguồn lực lao đô ”ng, góp phầnchuyển dịch nhanh cơ cấu lao động Đây được xem là điều kiện để sử dụng nguồn lực lao động
ở mọi trình độ, phân bố hợp lý lao động giữa các vùng miền, thành
phần, ngành nghề kinh tế
+ chú trọng phát triển đội ngũ công nhân trong thành phần kinh tế nhànước Quá trình đổi mới và hôi nhâp đã tác đông đến sự biến đổi của giai cấp côngnhân nước
ta theo hướng đôi ngũ công nhân trong thành phần kinh tế nhà nướcngày càng giảm về số lượng, trong khi đó đôi ngũ công nhân trong thành phầnkinh tế tư nhân
và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài phát triển rất nhanh cả về sốlượng và chất lượng Điều này ít nhiều ảnh hưởng đến vai trò nòng cốt của đôi ngũ công nhân trong thành phần kinh tế nhà nước đến vai trò chủ đạo của kinh tế nhànước và ảnh hưởng đến quá trình phát triển theo định hướng xã hôi chủ nghĩa
+ đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, nhất là đào tạonguồn nhân lực Chúng ta cần đổi mới nô ”i dung, chương trình, phương pháp đàotạo nguồn nhân lực nói chung, đối với giai cấp công nhân nói riêng Cần phải cósự đánh giá mô ”t cách tổng thể từ giáo dục phổ thông đến giáo dục nghề nghiêp.Điều quan trọng là phải chuyển mạnh quá trình giáo dục chủ yếu từ trang bị kiếnthức sang phát triển toàn diên năng lực và phẩm chất người học; học đi đôi với hành, lý luân gắn với
thực tiễn
+ Phải thực sự chăm lo đến đời sống vật chất tinh thần của công
nhân Ký các hợp đồng lao động với công nhân phải được xem là tiêu chuẩn bắt buộc đối với các chủ doanh nghiệp
PHẦN ĐỌC TÌM HIỂU THÊM KO CẦN ĐỌC TRẢ LỜI
-Nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng
nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động thích ứng với cuộc cách
Trang 6mạng công nghiệp lần thứ 4 : xây dựng giai cấp công nhân bản lĩnh về chính trị,
vững vàng về học vấn, chuyên môn, thành thạo về kỹ năng nghề nghiệp, nhanh nhẹn về tác phong nghề nghiệp, tuân thủ kỷ luật lao động nhằm thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 là yêu cầu bức thiết, cần tập trung triển khai quyết liệt và có hiệu quả các giải pháp sau :
+ tiếp tục quán triệt sâu sắc, nâng cao nhận thức, trách nhiệm đối với việc chăm
lo, bồi dưỡng, giáo dục và phát huy vai trò, tiềm năng của giai cấp công nhân vn + nâng cao bản lĩnh chính trị, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động
của công nhân
+ nâng cao chất lượng cuộc sống, chăm lo, bảo vệ quyền, lợi ích hợp
pháp, chính đáng, bảo đảm việc làm, tiền lương, thu nhập của công nhân
+đổi mới tổ chức và hoạt động của Công đoàn Việt Nam trong giai
đoạn mới; tập trung nguồn lực tài chính phục vụ nhiệm vụ cấp thiết của tổ chức công đoàn
* Giai cấp công nhân có những đặc điểm riêng: ( thêm bổ sung )
- Thứ nhất: ra đời trong một nước thuộc địa nửa phong kiến và phải chịu 3 tầng áp bức
(phong kiến, thực dân, tư sản)
- Thứ hai: phần lớn xuất thân từ nông dân, điều này tạo cơ sở thuận lợi cho việc hình
thành khối liên minh công nông
- Thứ ba: Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trước giai cấp tư sản Việt Nam, thành
phần thống nhất và thuần nhất nên không bị ảnh hưởng của chủ nghĩa cải lương và chủ
nghĩa cơ hộ
- Thứ tư: Giai cấp công nhân Việt nam có truyền thống yêu nước ý chí kiên cường bất
khuất lại hình thành khi Cách Mạng Tháng 10 Nga thành công nên đã tiếp thu ngay kinh nghiệm của Cách mạng Tháng 10 Nga và lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin
- Thứ năm: Giai cấp công nhân Việt Nam từ khi có chính Đảng của mình giai cấp công
nhân đã trở thành lực lượng tiên phong đi đầu trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân
tộc và hoàn thành thắng lợi cuộc cách mạng giải phóng dân tộc và đang tiến hành xây
dựng chủ nghĩa xã hội
Trang 7=> Ngày nay sau hơn 30 năm đổi mới thì giai cấp công nhân Việt Nam đã tăng nhanh
về số lượng và chất lượng, đa dạng cơ cấu về ngành nghề, nắm vững tri thức về khoa
học công nghệ tiên tiến
-Meo- …