Không chỉ tham nhũng, hành vi tiêu cực còn đa dạng, tinh vi, phứctạp hơn, biểu hiện trong tất cả các lĩnh vực công tác, đời sống chính trị của cán bộ,công chức, viên chức.... Trong đó, “
Trang 11.Anh/chi hãy nêu tình hình thực tế tham nhũng củ nước ta, các thach thức với công tác phòng chống tham nhũng và những biện pháp nâng cao hiệu quả việc phòng chống tham nhũng hiện nay?
a.Tình hình thực tế tham nhũng của nước ta năm 2021 ( theo TTXVN, số liệu tại
phiên họp thứ 21 Ban chỉ đạo trung ương về phòng chống tham nhũng tiêu cực ngày 20/01/2022)
Kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật: 618 đảng viên do tham nhũng, cố ý làm trái(tăng 120 đang viên so với năm 2020)
Xử lí 32 trường hợp thuộc diện Bộ Chính Trị, Ban bí thư quản lí (tăng 15 trườnghợp so với 2020)
Kiến nghị thu hồi 81.290 tỷ đồng, 811 ha đất
Kiến nghị xử lí hành chính 2.286 tập thể, 6.132 cá nhân
Chuyển cơ quan điều tra xem xét, xử lí > 330 vụ việc có dấu hiệu tội phạm (tănghơn 3 lần so với năm 2020)
Khởi tố điều tra về các vụ tham nhũng: 390 vụ án/1.011 bị can
Thu giữ, tạm giữ, kê biên tài sản , phong tỏa tài khoản, năng chặn giao dịch tài sản
> 15.000 tỷ đồng và nhiều tài sản có giá trị lớn
Thu hồi từ các vụ án thuộc diện BCĐ theo dõi, chỉ đạo năm 2021 > 9.000 tỷ đồng(tăng 7.100 tỷ đồng so với năm 2020)
b.Các thách thức với công tác phòng chống tham nhũng
Một là, thách thức đến từ sự tinh vi, phức tạp của hành vi tham nhũng, tiêu
cực Hành vi tham nhũng, tiêu cực rất đa dạng, phức tạp và biến tướng ngày càng
tinh vi, khó phát hiện Nếu như trước đây, tham nhũng chỉ đơn giản là hành vi “ăncắp vặt”, nhận “phong bì”, lợi ích vật chất nhỏ, tính chất riêng lẻ, đơn giản, manhmún, thì nay, cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, tham nhũng đã
“biến hình”, khoản tiền tham nhũng ngày càng lớn hơn, hành vi có tính cấu kết,nhiều vụ có tổ chức, có biểu hiện “nhóm lợi ích”, “lợi ích nhóm” ngày càng chặtchẽ, khép kín, có sức mạnh “lũng đoạn” các quyết sách của cả tập thể, tổ chức Lợiích mà tham nhũng hướng đến không chỉ dừng lại ở vật chất nữa, mà còn phi vậtchất, không chỉ diễn ra trong khu vực công, mà còn trong khu vực tư, có sự mócnối, câu kết chặt chẽ giữa người có chức vụ, quyền hạn trong khu vực nhà nước vớidoanh nghiệp Không chỉ tham nhũng, hành vi tiêu cực còn đa dạng, tinh vi, phứctạp hơn, biểu hiện trong tất cả các lĩnh vực công tác, đời sống chính trị của cán bộ,công chức, viên chức
Hai là, thách thức từ chủ thể thực hiện hành vi tham nhũng Luật PCTN năm
2018 quy định “tham nhũng” là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợidụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi” (Khoản 1, Điều 3) Như vậy, chủ thể củahành vi tham nhũng rất đặc biệt, phải là những người có chức vụ, quyền hạn.Khoản 2, Điều 352 Bộ luật hình sự 2015 và Khoản 2, Điều 3 Luật PCTN giải
Trang 2thích: “Người có chức vụ, quyền hạn là người do bổ nhiệm, do bầu cử, do tuyểndụng, do hợp đồng hoặc do một hình thức khác, có hưởng lương hoặc khônghưởng lương, được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ nhất định và có quyền hạnnhất định trong khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ đó” Luật PCTN cũng chia thành
5 nhóm chủ thể có chức vụ, quyền hạn, trong đó điển hình nhất là nhóm cán bộ,công chức, viên chức Xuất phát từ chức vụ, quyền hạn của mình, chủ thể thực hiệnhành vi tham nhũng thường có nhiều quyền lực, quan hệ, kinh nghiệm, hiểu biết và
họ có thể sử dụng quyền lực, quan hệ, hiểu biết, kinh nghiệm, tiền bạc để “ẩnmình”, “bọc lót”, che chắn cho việc vi phạm rất chắc chắn, kỹ lưỡng, thậm chí tácđộng ngược trở lại các công cụ chống tham nhũng để làm giảm hoặc vô hiệu hóakhả năng chống tham nhũng của các công cụ này Những đặc điểm này của chủ thểhành vi tham nhũng chính là yếu tố gây khó khăn, thách thức lớn cho việc pháthiện, điều tra, xét xử hành vi tham nhũng, tiêu cực
Ba là, thách thức từ sự suy thoái, tiêu cực trong một bộ phận cán bộ, đảng viên,
nhất là trong cơ quan có chức năng PCTN, tiêu cực Sự suy thoái về tư tưởng
chính trị, đạo đức, lối sống, tham nhũng, tiêu cực trong cán bộ, đảng viên là vấn đề
đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh nói đến khi người bàn về đạo đức cách mạng.Người luôn coi chủ nghĩa cá nhân, chứng bệnh tiêu cực là một loại giặc “nội xâm”,thứ bệnh nguy hiểm ẩn nấp trong lòng mỗi con người, nguy hiểm không kém giặcngoại xâm, vì nó phá ta “từ trong phá ra” Thứ bệnh này cũng được Đảng ta nhậndiện, chỉ ra từ Đại hội VI, nhưng đặc biệt được quan tâm và đề cập rõ nét về tínhchất diễn biến phức tạp, nhất là những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”trong Đại hội XII, XIII Tại Hội nghị cán bộ toàn quốc quán triệt, triển khai Kếtluận và Quy định của Ban Chấp hành Trung ương về xây dựng, chỉnh đốn Đảngvừa qua (diễn ra ngày 9/12/2021, tại Hà Nội), đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn PhúTrọng đã có bài phát biểu chỉ đạo Hội nghị rất sâu sắc và quan trọng Theo đồngchí Tổng Bí thư, Hội nghị Trung ương 4 (khóa XIII) lại tiếp tục bàn về việc đẩymạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng vì nhiều lý do, nhưng chủ yếu là việc thực hiệnNghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) của Đảng cũng còn những hạn chế, khuyếtđiểm Trong đó, “hệ thống chính trị ở nước ta chưa thực sự trong sạch, vững mạnhnhư mong muốn; không ít cán bộ, đảng viên, nhất là những người có chức, cóquyền, làm việc ở những ngành, lĩnh vực dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực vẫnthiếu tu dưỡng và rèn luyện, vẫn sa vào chủ nghĩa cá nhân, vi phạm các quy địnhcủa Đảng, pháp luật của Nhà nước, bị xử lý kỷ luật của Đảng và xử lý hình sự”.Đồng chí Tổng Bí thư đã nghiêm túc, thẳng thắn chỉ ra nguyên nhân chủ yếu là do:
“Một số cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ lãnh đạo, quản lý, nhất là người đứng đầu,chưa nhận diện đầy đủ mức độ suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” tại địaphương, cơ quan, đơn vị mình… không thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dânchủ, chưa gương mẫu, thẳng thắn phê bình, tự phê bình, đấu tranh với những biểu
Trang 3hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, thậm chí còn mắc vào chủ nghĩa cánhân, cục bộ, lợi ích nhóm, bị cám dỗ bởi lợi ích vật chất; thờ ơ, vô cảm trước khókhăn, bức xúc của nhân dân”(6).
Nhưng điều đáng lo hơn cả là, hiện nay, sự suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyểnhóa”, quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong một số cán bộ, đảng viên trong các cơquan có chức năng PCTN đã bắt đầu xuất hiện và ngày càng gia tăng Thực tiễnthời gian qua cho thấy, có không ít các vụ việc tiêu cực, tham nhũng xảy ra trongchính các cơ quan có chức năng chống tham nhũng Đơn cử, trong ngành Thanhtra, trong giai đoạn 2013-2020, trong các cơ quan thanh tra nhà nước đã xảy ra 71
vụ việc tham nhũng, tiêu cực, trong đó 3 vụ việc xảy ra tại thanh tra cấp bộ, 16 vụviệc xảy ra tại thanh tra cấp tỉnh, 42 vụ tại Thanh tra cấp huyện và 9 vụ tại Thanhtra sở Số cán bộ, công chức, viên chức thanh tra có hành vi tham nhũng, tiêu cực
là 105 người(7) Dân gian có câu “làm nghề nào ăn nghề ấy” để nói về nghề nghiệpcủa mỗi người, ai làm nghề nào thì sống bằng nghề đó, nhưng dân gian cũng cócâu “làm nghề nào, xào nghề đó” để chỉ những người tham ô, tham nhũng, kiếmchác, lợi dụng vị trí công tác, nghề nghiệp của mình để trục lợi Và điều này cũngkhông loại trừ tình trạng tham nhũng trong chính những cơ quan có chức năngchống tham nhũng Bởi vậy, đồng chí Tổng Bí thư đã nhiều lần nhấn mạnh: “Phảichống tham nhũng ngay trong chính các cơ quan có chức năng chống tham nhũng”.Đây là một thách thức rất lớn đòi hỏi Đảng và Nhà nước ta phải có biện pháp kiênquyết, toàn diện và triệt để trong phòng ngừa và xử lý tham nhũng, tiêu cực, nhất làphải kiểm soát cho được quyền lực của những người có quyền lực, có trách nhiệmtrong PCTN, không để sự tha hóa, biến chất, sự suy thoái, “tự diễn biến”, “tựchuyển hóa” lợi dụng, lạm dụng quyền lực để trục lợi
Bốn là, thách thức trong quá trình hội nhập, đổi mới và sự tác động tiêu cực từ nền kinh tế thị trường Mặt trái của xu thế toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế
tác động không nhỏ làm phát sinh nhận thức chính trị sai lệch trong một bộ phậncán bộ, đảng viên Một số thế lực thù địch triển khai các hành động chống phá,thực hiện âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, “bạo loạn lật đổ”, thúc đẩy “tựdiễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, đưa ra các luận điệu vô cùng gian xảohòng làm thay đổi tư tưởng chính trị của một bộ phận cán bộ, đảng viên, từ đó hạthấp vai trò lãnh đạo của Đảng và phủ định con đường đi lên CNXH ở Việt Nam.Mặt khác, hội nhập quốc tế đặt ra những vấn đề phức tạp, khó khăn và thách thứccho công tác PCTN nhất là trong việc xác định hành vi tham nhũng và các biệnpháp đấu tranh PCTN Tham nhũng ngày càng tinh vi, phức tạp hơn bởi có yếu tốnước ngoài (việc chuyển tài sản, tiền tham nhũng ra nước ngoài hoặc hành vi tiếptay cho hoạt động rửa tiền của các tổ chức, cá nhân ở nước ngoài vào Việt Nam;người tham nhũng có thể lựa chọn nước ngoài là nơi không chỉ tẩu tán tài sản tham
Trang 4nhũng mà còn là nơi để trốn tránh sau khi có hành vi tham nhũng, gây khó khăncho hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án đối với tội phạm nguy hiểmnày)(8)
Ngoài ra, mặt trái nền kinh tế thị trường có thể làm thay đổi nhận thức, hànhđộng của một bộ phận cán bộ, đảng viên Không ít cán bộ kiên trung, gan dạ trongthời kỳ chiến tranh nhưng trong thời bình, lại bị khuất phục nhanh chóng bởi sứcmạnh của vật chất, tiền bạc Họ không còn giữ được phương châm, nguyên tắc “đặtlợi ích của Tổ quốc, Đảng, Nhân dân lên trên lợi ích của cá nhân” Nhiều cán bộ,đảng viên sùng tín lối sống thực dụng, hưởng thụ, tôn thờ “chủ nghĩa cá nhân”,thích sống một cuộc sống xa hoa, phú quí, cống hiến thì ít mà muốn hưởng thụ thìnhiều, nên sách nhiễu, làm khó để vòi vĩnh, “gợi ý”, “lót đường”, “rải thảm” Để cótiền, có điều kiện đáp ứng lại lối sống này thì cán bộ, đảng viên rất dễ tham nhũng,tiêu cực Đây là thách thức không thể tránh khỏi trong khi chúng ta vừa xây dựng,chỉnh đốn Đảng, vừa tiếp tục duy trì và phát triển nền kinh tế thị trường địnhhướng XHCN với nhiều thành phần kinh tế, nhiều hình thức sở hữu để góp phầnxây dựng đất nước phát triển hùng cường, giàu mạnh
Năm là, thách thức từ chế độ chính sách, tiền lương còn thấp, chưa bảo đảm
cho cán bộ, công chức, viên chức đủ sống để “không cần tham nhũng” Chế độ
chính sách, tiền lương được ổn định, phù hợp, công bằng có vai trò rất quan trọngđối với việc bảo đảm cho cuộc sống, tạo động lực làm việc và giữ vững sự liêmchính của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức Tuy nhiên, hiện nay, mức lươngcủa cán bộ, công chức, viên chức còn thấp so với mức lương tối thiểu khu vực sảnxuất, tư nhân Hệ thống lương công vụ vẫn nặng tính bình quân, “cào bằng”, nặngtính bằng cấp, chưa phù hợp với năng lực làm việc Điều này khiến cho cán bộ,công chức “không đủ sống”, từ đó dẫn đến việc hình thành hành vi tiêu cực, “thamnhũng vặt”
Sáu là, thách thức từ tâm lý, văn hóa truyền thống Á Đông có những điều kiện tạo môi trường thuận lợi cho tham nhũng, tiêu cực phát triển Văn hóa truyền
thống của Việt Nam được sản sinh từ nền văn minh lúa nước, nền sản xuất nhỏ vàmanh mún, người nông dân tự lo liệu mọi việc trong mảnh ruộng của mình từ đóhình thành nên tâm lý tiểu nông, tư lợi, thu vén cá nhân, “việc ai người ấy lo, bè aingười ấy chống”, không quan tâm đến những người xung quanh “của mình thì giữ
bo bo, của người thì để cho bò nó ăn” Ngoài ra, trên nền tảng sản xuất nôngnghiệp nhỏ nên không đòi hỏi sự phân công, phối hợp trong sản xuất, người nôngdân nảy sinh tâm lý thích thì làm, không thích thì nghỉ, tùy tiện Đồng thời, cuộcsống tiểu nông sau “lũy tre làng” cũng dẫn đến thói quen trọng tình, trọng nghĩahơn trọng lý Tất cả những điều này hình thành nên một hệ ý thức văn hóa tiểu
Trang 5nông, cá nhân, tùy tiện, vô nguyên tắc, thiếu tôn trọng pháp luật Về phía ngườidân, tâm lý “dĩ hòa vi quý”, không có thói quen sử dụng pháp luật để đấu tranh vớicái sai, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của mình khi bị xâm phạm dẫn đến thái
độ thỏa hiệp, sống chung với tham nhũng Thậm chí, nhiều người dân, doanhnghiệp còn chủ động lo lót, hối lộ, “đồng tiền đi trước là đồng tiền khôn” để “đượcviệc”, giành lợi thế trong sản xuất kinh doanh Về phía cán bộ, đảng viên, hệ vănhóa tiểu nông dẫn đến tâm lý chạy theo lợi ích cá nhân, thiếu tôn trọng pháp luật,không nhìn được cái toàn cục, dẫn tới hành vi tham nhũng, tiêu cực Nhiều cán bộ,công chức khi giải quyết công việc cho người dân, doanh nghiệp còn có tư tưởnglàm ơn, ban phát, có qua có lại “muốn ăn chân giò phải thò chai rượu”, từ đó,
“tham nhũng vặt” trở thành một hiện tượng phổ biến trong xã hội, hễ có cơ hội là
họ tham nhũng dù số tiền không lớn Tâm lý tiểu nông còn khiến cho một bộ phậncán bộ, đảng viên còn nể nang, né tránh, ngại va chạm khi phê bình và tự phê bình,theo phương châm “im lặng là vàng”, “dĩ hòa vi quý”, dù biết rất rõ hành vi tiêucực của đồng chí, đồng đội nhưng không muốn phê bình, tố giác, vì sợ ảnh hưởngđến lợi ích của bản thân, đồng thời bị coi là “cạn tàu ráo máng”, có lý nhưng không
có tình Nghiêm trọng hơn, một số cán bộ, đảng viên “khen giả còn hơn chê thật”
để lấy lòng(9) Một bộ phận cấp ủy, tổ chức đảng vẫn nhận thức sai lầm rằng, côngtác PCTN, tiêu cực rất nguy hiểm nên không nên mạnh dạn, quyết liệt trong pháthiện, đấu tranh, thậm chí còn tìm mọi cách né tránh trách nhiệm, đùn đẩy tráchnhiệm cho người khác Thậm chí, họ còn cho rằng, nếu cứ PCTN, tiêu cực, xử lý
kỷ luật quá nhiều cán bộ, nhất là cán bộ lãnh đạo cấp cao sẽ làm nhụt ý chí phấnđấu, cố gắng, làm chùn bước cán bộ lãnh đạo quản lý, không khuyến khích tinhthần đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý
Đã xuất hiện đâu đó lối suy nghĩ kiểm điểm, xử lý nhiều cán bộ quá thì sẽ thiếu cán
bộ, không có đủ cán bộ để thực hiện nhiệm vụ
Đây là một trong những nguyên nhân chủ yếu đẫn đến tình trạng thiếu sức chiếnđấu xảy ra ở một số cấp ủy, tổ chức đảng như Đảng ta đã chỉ ra trong thời gian qua.Khi cán bộ, đảng viên thiếu sức chiến đấu, người dân coi tham nhũng, tiêu cực làbình thường, chấp nhận sống chung thì cuộc đấu tranh PCTN, tiêu cực của chúng
ta gặp phải trở ngại, thách thức vô cùng lớn Bởi vì, nhận thức, tâm lý, tư tưởng làcái gốc rễ, nếu không nhận thức đúng thì hành động sẽ sai Nếu nhận thức sai lệch,cán bộ, đảng viên, nhân dân thỏa hiệp, sống chung với tham nhũng, tiêu cực, coicuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực không phải là trách nhiệm của mình thìcuộc đấu tranh PCTN, tiêu cực sẽ không thể được tiến hành một cách triệt để, thamnhũng, tiêu cực sẽ không được quét sạch Do vậy, đây là một thách thức có ảnhhưởng rất lớn, nếu không chuyển hóa, đánh bật được nhận thức, tâm lý sai lệch nàythì không thể thành công trong cuộc chiến chống tham nhũng, tiêu cực
Trang 6Bảy là, thách thức đến từ sự yếu kém trong công tác quản lý nhà nước trên một
số lĩnh vực đời sống xã hội Mặc dù Việt Nam đã tiến hành đổi mới được 35 năm,
phấn đấu đạt được nhiều thành tựu rất quan trọng, khá toàn diện, tạo nhiều dấu ấnnổi bật; “đất nước ta chưa bao giờ có được tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế nhưngày nay”(10) nhưng đất nước ta vẫn đứng trước nhiều khó khăn, thách thức và hạnchế Công tác quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội còn cónhiều yếu kém Tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác PCTN từ năm 2013-2020,Ban Chỉ đạo Trung ương về PCTN, tiêu cực đã chỉ ra, một trong những hạn chế,bất cập dẫn đến tham nhũng hiện nay là thể chế về quản lý kinh tế - xã hội, thể chế
về PCTN, tiêu cực còn nhiều khiếm khuyết, tạo kẽ hở, điều kiện thuận lợi cho một
bộ phận cán bộ, đảng viên suy thoái, biến chất lợi dụng để thực hiện hành vi thamnhũng, tiêu cực, làm thất thoát rất lớn tài sản công Điển hình là các quy định vềquản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại doanh nghiệp còn lỏng lẻo, để xảy ranhiều vi phạm; quy định về quản lý và sử dụng đất đai còn nhiều sơ hở, nhất là quyđịnh về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất dẫn đến tình trạng vi phạm pháp luật,lãng phí đất đai còn xảy ra ở nhiều nơi Tình trạng thất thoát tài sản do tham ô, cố ýlàm trái trong đầu tư xây dựng cơ bản vẫn diễn ra Các quy định về đấu thầu chưakhắc phục được tình trạng “quân xanh, quân đỏ”, chưa giúp các cơ quan thanh tra,kiểm tra phát hiện và xử lý các vi phạm phổ biến trong quá trình đấu thầu Tháchthức này đòi hỏi chúng ta phải gấp rút tập trung nguồn lực, hoàn thiện về mặt thểchế để quản lý kinh tế - xã hội tốt hơn, tạo ra cơ chế để “không thể tham nhũng”
c Giải pháp căn cơ nâng cao hiệu quả PCTN, tiêu cực ở nước ta trong giai đoạnhiện nay
Một là, tiếp tục tập trung phát hiện, xử lý nghiêm minh, kịp thời các hành vi tham nhũng, nhất là thông qua công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra,
truy tố, xét xử, thi hành án; trong đó chú trọng xử lý cả các vụ việc tiêu cực trongcán bộ, đảng viên có tính chất phức tạp, nổi cộm, dư luận xã hội quan tâm Tậptrung đẩy nhanh tiến độ, xử lý dứt điểm các vụ án, vụ việc tham nhũng, sai phạmkinh tế nghiêm trọng, phức tạp với quan điểm: Tích cực, khẩn trương, rõ đến đâu
xử lý đến đó, không phân biệt người có hành vi phạm tội là ai, đã có dấu hiệuphạm tội phải khởi tố điều tra và đã kết lụân có tội thì phải truy tố, xét xử Các cơquan chức năng trong quá trình kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm tra toán, thihành án, nếu phát hiện dấu hiệu phạm tội phải kịp thời chuyển hồ sơ vụ việc đến
cơ quan điều tra để thụ lý, điều tra, xử lý theo pháp luật, không chờ kết thúc quátrình kiểm tra, thanh tra, kiểm toán, thi hành án
Hai là, tăng cường công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, nâng cao
hơn nữa nhận thức về PCTN, tiêu cực trong cán bộ, đảng viên và nhân dân Nhận
thức yếu kém, sai lệch của một bộ phận cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên vànhân dân về công tác PCTN, tiêu cực là một trong những nguyên nhân dẫn đến
Trang 7những hạn chế, khuyết điểm của công tác PCTN, tiêu cực trong thời gian qua.Nhận thức đúng đắn về vai trò, tác dụng của công tác PCTN, tiêu cực sẽ làm chocán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy khi triển khai thực hiện sẽnghiêm chỉnh, tích cực, quyết liệt hơn Vì vậy, trong thời gian tới, để công tác đấutranh PCTN, tiêu cực đạt hiệu quả cao hơn nữa, đòi hỏi cấp ủy, tổ chức đảng cáccấp nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng, tạo sự thống nhất trong Đảng, đồng thuậntrong xã hội Tham nhũng, tiêu cực là nguy cơ đe dọa sự tồn vong của chế độ Kiênquyết, kiên trì đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạođức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.Thường xuyên giáo dục, đẩy mạnh nâng cao nhận thức cho cấp ủy, tổ chức đảngcác cấp và đội ngũ cán bộ đảng viên, nhất là người đứng đầu cấp ủy, thủ trưởng cơquan, đơn vị về vai trò, tác dụng to lớn của công tác PCTN, tiêu cực Phải đẩymạnh giáo dục liêm chính, hình thành “văn hóa nêu gương”, “nói đi đôi với làm”;văn hóa “trọng liêm sỉ, danh dự” trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức vàvăn
hóa “căm ghét tham nhũng” trong đại bộ phận quần chúng nhân dân Cấp ủy, tổchức đảng phải thường xuyên sử dụng sinh hoạt đảng thường kì hàng tháng hoặc tổchức sinh hoạt chuyên đề để tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ,đảng viên về công tác phòng, chống tiêu cực, tham nhũng Tăng cường bảo vệ nềntảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết và thường xuyên đấu tranh, phê phán, bác bỏcác quan điểm sai trái, thù địch; chủ động cung cấp thông tin chính xác, kháchquan, khoa học về PCTN, tiêu cực, phòng chống “diễn biến hòa bình”, thông tinxấu, độc trên mạng xã hội, internet… Thường xuyên mở các hội nghị, hội thảokhoa học, lớp tập huấn và phát động các cuộc thi tìm hiểu về công tác phòng,chống tiêu cực, tham nhũng, tạo ra một khí thế mới, một “khao khát mới”, sục sôi
và quyết liệt hơn trong đấu tranh chống tham nhũng, tiêu cực
Ba là, đẩy mạnh hoàn thiện cơ chế kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị theo hướng thật đầy đủ, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả, khắc phục bằng được sự lạm quyền, lộng quyền và lợi dụng quyền lực của cán bộ, đảng viên có chức vụ Để làm được điều này, phải thiết lập cho được một
cơ chế kiểm soát việc thực thi quyền lực đối với người có chức vụ, quyền hạn theonguyên tắc mọi quyền lực đều phải được kiểm soát chặt chẽ bằng cơ chế; quyềnhạn phải được ràng buộc với trách nhiệm, quyền hạn đến đâu trách nhiệm đến đó,quyền hạn càng cao, trách nhiệm càng lớn Đặc biệt, phải chú trọng quy định thật
cụ thể chế tài xử lý vi phạm đối với cán bộ, đảng viên có hành vi tham nhũng, tiêucực ở nhiều lĩnh vực Xây dựng được cơ chế kiểm soát bên trong thật hiệu quả đểviệc tự kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm, tham nhũng, tiêu cực trong nội bộ cơquan, tổ chức, đơn vị không còn “là khâu yếu” Không để xảy ra sai phạm, tiêu cựctrong việc bổ nhiệm, quy hoạch, luân chuyển, điều động cán bộ; tình trạng chạy
Trang 8chức, chạy quyền, chạy tuổi, chạy quy hoạch, chạy luân chuyển, chạy bằng cấp,chạy khen thưởng, chạy danh hiệu, chạy tội Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệthống chính trị và toàn xã hội để kiểm soát quyền lực Tăng cường và nâng cao hơnnữa hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, giải quyết khiếu nại,
tố cáo của Nhà nước; công tác giám sát của các cơ quan tư pháp, cơ quan dân cử,Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, báo chí và nhân dân đối với việcthực thi nhiệm vụ của người có chức vụ, quyền hạn, bảo đảm quyền lực được thựchiện đúng Tăng cường kiểm tra, giám sát đối với các cơ quan, đơn vị có nhiệm vụtrực tiếp phát hiện, xử lý vụ việc, vụ án tham nhũng; chấn chỉnh, xử lý kịp thời,nghiêm minh vi phạm trong thực thi nhiệm vụ của cán nhân, cơ quan, đơn vị này,phải chống tham nhũng ngay trong các cơ quan chống tham nhũng
Bốn là, tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng của cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng được thực hiện
nghiêm túc sẽ giảm thiểu hành vi tiêu cực, phát hiện kịp thời những vi phạm củacán bộ, đảng viên, tổ chức đảng Đồng thời, công tác kiểm tra, giám sát được thựchiện nghiêm chỉnh sẽ là lời cảnh tỉnh, răn đe đối với những cán bộ, đảng viên đã vàđang có ý định thực hiện hành vi tiêu cực, tham nhũng
Cấp ủy, tổ chức đảng phải xác định đây là một trong những giải pháp “thenchốt” để xử lý hiệu quả tệ nạn tham nhũng, tiêu cực Để nâng cao hiệu quả côngtác kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng, công tác kiểm tra, giám sát phải được tiếnhành thường xuyên, toàn diện và công khai, có trọng tâm, trọng điểm Phải kịp thờiphát hiện, giải quyết từ sớm, ngăn chặn từ đầu, không để vi phạm nhỏ tích tụ thànhsai phạm lớn Phải kiểm tra, giám sát tập trung vào những lĩnh vực dễ phát sinhtiêu cực, tham nhũng, những vấn đề nổi cộm, gây bức xúc trong xã hội, trọng tâm
là đầu tư công, xây dựng cơ bản từ vốn nhà nước, hoạt động tín dụng, cho vay, việcquản lý, sử dụng đất đai, tài nguyên, khoáng sản; hoạt động quản lý, sử dụng tàichính công, tài sản công; cổ phần hóa, thoái vốn trong tái cơ cấu doanh nghiệp nhànước; quản lý vốn, tài sản đầu tư vào danh nghiệp Chú trọng kiểm tra, giám sát,kiểm soát quyền lực trong công tác tổ chức và cán bộ; kiểm tra, giám sát cán bộlãnh đạo, quản lý các cấp, nhất là người đứng đầu và cán bộ được quy hoạch vàocác vị trí lãnh đạo, quản lý; kiểm tra, giám sát cán bộ, đảng viên có biểu hiện thamnhũng, tiêu cực, nhiều dư luận và đơn thư phản ánh, tố cáo tham nhũng; suy thoái
về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội
bộ Xây dựng thực hiện nghiêm chỉnh cơ chế trao đổi thông tin giữa các cơ quan,đơn vị trong hoạt động kiểm tra, giám sát và kỷ luật Đảng Có quy định bắt buộccác cơ quan, ban ngành phải cung cấp đầy đủ cơ sở dữ liệu thông tin về đối tượng
bị kiểm tra Nếu cơ quan nào có dấu hiệu tiêu hủy, bao che, không cung cấp hoặccung cấp thông tin sai sự thật thì sẽ bị xử lý theo mức độ vị phạm Khi phát hiện
Trang 9hoặc nghi ngờ cán bộ, công chức có hành vi tiêu cực, tham nhũng thì cần mở rộngkiểm tra, giám sát toàn bộ cơ quan, đơn vị của cá nhân đó Tập trung kiểm tra,giám sát những người thân tín trong cùng một cơ quan, đơn vị, kể cả người thân tíncủa họ đang hoạt động trong các cơ quan, đơn vị khác Khi phát hiện cán bộ, tổchức, cơ quan cấp dưới có hành vi tiêu cực, tham nhũng diễn ra trong thời gian dàithì cần kiểm tra công tác thanh kiểm tra của cấp ủy, ủy ban kiểm tra, cơ quan thanhtra cấp trên trực tiếp của cơ quan, đơn vị đó nhằm đánh giá, kết luận có hành vi baoche, tiếp tay cho tiêu cực.
Năm là, hoàn thiện thể chế quản lý về kinh tế - xã hội, bịt kín các “kẽ hở” để
“không thể tham nhũng”, ngăn ngừa việc chuyển dịch tài sản bất hợp pháp có được từ tham nhũng, tiêu cực Trong thời gian tới, cần rà soát, sửa đổi, bổ sung,
hoàn thiện các quy định pháp luật về kinh tế - xã hội, trách nhiệm giải trình, côngkhai, minh bạch trong quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản công, đất đai, tài nguyên,khoáng sản, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước để kiểm soát có hiệu quả việcthực hiện nhiệm vụ của người có chức vụ, quyền hạn, tăng cường và nâng cao hiệuquả PCTN, tiêu cực Hoàn thiện cơ chế kiểm soát, giám sát nội bộ trong hoạt độngnghiệp vụ, lãnh đạo, quản lý ở các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp nhànước về tài chính, tài sản công để phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực trong nội bộ.Hiện nay, các quy định về việc kê khai tài sản của cán bộ, công chức đã dần đượchoàn thiện, nhưng chưa đủ sức để “truy quét” được tài sản tham nhũng, tiêu cực.Pháp luật về thuế, về bất động sản chưa đánh thuế đối với các bất động sản thứ haicủa chủ sở hữu nên tạo ra kẽ hở để cán bộ, công chức “hợp pháp hóa” tài sản thamnhũng, tiêu cực bằng việc để người thân đứng tên trên bất động sản, chuyển hóa tàisản tham nhũng thành tài sản hợp pháp Do vậy, cần phải ban hành Luật Thuế vềtài sản để điều tiết đối tượng có thu nhập cao, chống đầu cơ về nhà, đất, hạn chếtình trạng “rửa tiền” “hợp pháp hóa” tài sản của đối tượng tham nhũng, tiêu cực.Đồng thời, ban hành quy định tất cả các giao dịch mua bán tài sản có giá trị (tiềntỷ) của người thân (cha mẹ, anh em, con ruột, con nuôi ) của cán bộ, công chứckhông được thực hiện bằng tiền mặt, nhằm phục vụ cho hoạt động thanh tra, kiểmtra, điều tra các đối tượng bị tình nghi tham nhũng, tiêu cực khi truy vết, theo dõidòng tiền, phát hiện các giao dịch nghi ngờ tài sản đã mua, bán là do hành vi thamnhũng, tiêu cực tạo ra
Sáu là, hoàn thiện chế độ, chính sách về tiền lương cho cán bộ, công chức, viên chức Đây được xem là một trong những giải pháp rất quan trọng để ngăn ngừa
hành vi tiêu cực, tham nhũng trong đội ngũ cán bộ, đảng viên Singapore đã trảlương rất cao cho cán bộ, công chức đủ để họ nuôi sống bản thân và gia đình mà
“không cần tham nhũng” Khi cán bộ, công chức đã được đảm bảo cuộc sống họ sẽyên tâm cống hiến hết năng lực, sở trường Ngược lại, khi cuộc sống của đội ngũ
Trang 10cán bộ, công chức không được bảo đảm thì họ sẽ có nguy cơ nhũng nhiễu, tiêu cực.
Vì vậy, cần hoàn thiện chế độ, chính sách đãi ngộ, tiền lương cho cán bộ, côngchức, viên chức, nhất là cán bộ, công chức làm trong các cơ quan có chức năngchống tham nhũng, tiêu cực Để làm được điều này, cần tiến hành đồng bộ các giảipháp như: Tinh giảm biên chế để tăng quỹ lương; đẩy mạnh thực hiện quy chế tựchủ về tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập; hoàn thiện bảng mô tả côngviệc; bố trí sắp xếp việc làm và trả lương theo đúng chuyên môn, năng lực, phùhợp với vị trí việc làm; quy định chế độ “dưỡng liêm”
2.Nếu bạn là người đỗ công chức trong đợt này, Bạn hãy cho biết vai trò chủ đạo của bạn nói riêng và của cán bộ công chức nói chung trong công cuộc Cải cách hành chính của Tp HCM trong giai đoạn đổi mới?
Cán bộ, công chức là một mắt xích quan trọng, không thể thiếu của nền hànhchính nhà nước, là chủ thể quan trọng trong quá trình cải cách hành chính Đội ngũnày có nhiệm vụ tổ chức thực thi chính sách, pháp luật, quản lý các lĩnh vực củađời sống xã hội, đảm bảo hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước
Vai trò của văn phòng thống kê:
1 Hướng dẫn, tổ chức thực hiện chiến lược, chương trình, kế hoạch, chính sách phát triển hoạt động thống kê; hệ thống chỉ tiêu thống kê các cấp; triển khai các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản liên quan về thống kê.
2 Tổng hợp, biên soạn thông tin thống kê, phân tích, dự báo thống kê
a) Biên soạn báo cáo thống kê kinh tế - xã hội hàng tháng, quý, năm; báo cáo chuyên đề và báo cáo đột xuất; tổng hợp, biên soạn số liệu thống kê kinh
tế - xã hội.
b) Tổng hợp, biên soạn các chỉ tiêu thống kê được phân công theo Phụ lục số
01 và các chỉ tiêu thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê khác được giao theo quy định.
c) Biên soạn Niên giám thống kê và cá sản phẩm thống kê kinh tế - xã hội.
d) Phân tích và dự báo thống kê theo chương trình thống kê phục vụ xây dựng, đánh giá tình hình thực hiện chiến lược, chính sách, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; báo cáo phân tích chuyên đề.
3 Phổ biến, cung cấp thông tin thống kê
a) Xây dựng và tổ chức thực hiện Lịch phổ biến thông tin thống kê.
Trang 11b) Tổ chức công bố, phổ biến, cung cấp thông tin thống kê thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã và các sản phẩm thống kê khác theo quy định.
c) Tổ chức họp báo công bố thông tin thống kê kinh tế - xã hội.
d) Chủ trì rà soát giá trị sản xuất, cung cấp thông tin thống kê phục vụ Tổng cục Thống kê biên soạn chỉ tiêu tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
đ) Cung cấp dịch vụ công về thống kê theo quy định của pháp luật.
4 Quản lý hệ thống thông tin thống kê.
5 Xây dựng, biên tập, cập nhật nội dung thông tin thống kê và phối hợp với các phòng có liên quan quản lý, vận hành Trang thông tin điện tử của Cục Thống kê.
6 Tổ chức tham khảo ý kiến người sử dụng thông tin thống kê nhà nước.
7 Thực hiện quản lý, tự đánh giá chất lượng thống kê theo Bộ tiêu chí chất lượng thống kê nhà nước.
8 Phổ biến, giáo dục pháp luật và tuyên truyền kiến thức thống kê.
9 Xây dựng kế hoạch và thực hiện kiểm tra việc sử dụng số liệu, thông tin thống kê nhà nước thuộc hệ thống chỉ tiêu thống kê cấp tỉnh, cấp huyện, cấp
xã đã được công bố.
10 Hướng dẫn nghiệp vụ thống kê đối với người làm công tác thống kê thuộc
hệ thống tổ chức thống kê nhà nước, doanh nghiệp, xã, phường, thị trấn và điều tra viên thống kê.
11 Thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động thống kê; thực hiện cải cách hành chính; tiếp công dân, tiếp nhận phản ánh của người dân, doanh nghiệp; giải quyết đơn thư, khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng theo quy định của pháp luật; phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý vi phạm pháp luật về thống kê.
12 Nghiên cứu khoa học thống kê; ứng dụng phương pháp thống kê tiên tiến
và công nghệ thông tin vào hoạt động thống kê; triển khai các phần mềm ứng dụng cộng nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu công tác quản lý hoạt động thống kê.
13 Phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện nhiệm vụ:
Trang 12a) Thực hiện các cuộc điều tra thống kê, tổng điều tra thống kê;
b) Xây dựng và thực hiện quy chế phối hợp cung cấp, chia sẻ thông tin thống
kê, sử dụng dữ liệu hành chính cho hoạt động thống kê nhà nước;
c) Thực hiện công tác tổ chức, cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng; thi đua, khen thưởng; tài chính, hành chính.
14 Thực hiện các nhiệm vụ khác được giao
Để nâng cao hơn nữa vai trò của cán bộ, công chức trong cải cách hành chính, các cơ quan có thẩm quyền cần tiến hành các biện pháp như sau:
Thứ nhất, Người được bố trí thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính phải có trình
độ chuyên môn, nắm chắc
quy trình giải quyết từng vụ việc cụ thể, ứng dụng thành thạo công nghệ thông tin;thường xuyên tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ cải cách hành chính Trong kiểm tra, đánh giá phải dựa trên hiệu quả công việc, bảo đảm tính công tâm, khách quan; đánh giá, nhận xét đúng người, đúng việc nhằm phát hiện, chấn chỉnh kịp thời những sai sót; kiên quyết xử lý những cán bộ, công chức có hành vi thiếu trách nhiệm, sai phạm nghiêm trọng xâm hại quyền lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, công dân Trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính phải đảm bảo công khai minh bạch, nâng cao trách nhiệm, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp thực hiện các dịch vụ công cần thiết Bên cạnh, cơ quan nhà nước cần đầu tư kinh phí, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động cải cách hành chính: Hệ thống máy tính, phần mềm nhằm rút ngắn quátrình chuyển tải hồ sơ, thông tin cần thiết giữa các bộ phận có liên quan cũng như giữa người dân với cơ quan nhà nước
Thứ hai, đội ngũ cán bộ, công chức cần nâng cao nhận thức, thực hiện đầy đủ
nhiệm vụ thể hiện tốt vai trò, trách nhiệm của mình; không ngừng nâng cao ý thức, trách nhiệm phục vụ nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói cán bộ phải có tài và đức; có đức mà không có tài thì không khác gì ông Bụt, không làm hại ai nhưng cũng không làm được gì có ích cho mọi người; ngược lại, có tài mà không
có đức thì sẽ trở thành kẻ phá hoại Tài và đức luôn song hành với nhau, quyết địnhnăng lực và nhân cách người cán bộ, công chức Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, cán
bộ, công chức cũng phải đặt lợi ích của Nhân dân, của Đảng và Nhà nước lên hàng đầu Trong giao tiếp, ứng xử với Nhân dân phải luôn thể hiện tinh thần trách nhiệmcao, không thờ ơ, lơ là trước những yêu cầu, bức xúc của Nhân dân; tích cự đấu tranh với những hành vi tiêu cực, nhũng nhiễu, phiền hà đối với dân; đảm bảo giải quyết đúng quy trình, lịch hẹn theo quy định; luôn lắng nghe ý kiến góp ý của người dân về thái độ phục vụ để điều chỉnh kịp thời Mỗi cán bộ, công chức
Trang 13thường xuyên học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, chủ động học hỏi,giáo dục tính liêm chính, đạo đức công vụ, rèn luyện kỹ năng Khi nắm chắc
chuyên môn sẽ không ngừng sáng tạo trong xử lý công việc, giải quyết các tình huống đa dạng, phức tạp trong mối quan hệ với Nhân dân Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ, công chức cần đổi mới phương thức làm việc, nâng cao tinh thần trách nhiệm với phương châm “làm hết việc chứ không làm hết giờ”, rèn luyện kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, thực hiện tốt dịch vụ công trực tuyến ở các cấp độ nhằm đáp ứng nhanh chóng, kịp thời yêu cầu của Nhân dân
Thứ ba, thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng về cải cách hành
chính Cải cách hành chính có tầm quan trọng, ý nghĩa, mục tiêu tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Qua tuyên truyền, nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu; nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính, quy tắc ứng xử của đội ngũ cán bộ, công chức Tuyên truyền kết hợp với giáo dục lòng yêu nước, tự hào dân tộc gắn với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức,
phong cách Hồ Chí Minh trong đội ngũ cán bộ, công chức Công tác tuyên truyền
về cải cách hành chính được thực hiện thường xuyên, liên tục, lồng ghép tuyên truyền qua các đợt tập huấn chuyên ngành cho cán bộ, công chức hàng năm Quá trình cải cách hành chính luôn thể hiện thông tin hai chiều giữa Nhà nước và Nhân dân, giữa cán bộ, công chức và người dân Tuyên truyền về cải cách hành chính giúp người dân hiểu, nắm rõ quy trình, thủ tục, biết quyền, yêu cầu của mình được thực hiện như thế nào Tuyên truyền về ứng dụng công nghệ thông tin, qua đó khuyến khích người dân, doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí Ở cơ sở, duy trì chuyên mục cải cách hành chính ở các đài truyền thanh của xã, huyện; thường xuyên có chuyên mục gặp gỡ, đối thoại vớingười dân, doanh nghiệp để kịp thời tuyên truyền về kết quả cải cách hành chính cũng như giải đáp, xử lý những vướng mắc của người dân, qua đó, nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận, nâng cao sự hài lòng và tăng cường sự tham gia của ngườidân, tổ chức vào tiến trình cải cách hành chính Bênh cạnh đó, cơ quan nhà nước đẩy mạnh hơn nữa việc công khai các quy trình, thủ tục thực hiện công việc tại các điểm giao dịch giữa cơ quan nhà nước với người dân; thường xuyên khảo sát, đo lường sự hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cán bộ, công chức Qua
đó, cơ quan nhà nước có thể tìm hiểu, nắm rõ thêm về tâm tư, nguyện vọng cùa người dân, đây là cơ sở để nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân
Tóm lại, cải cách hành chính là nội dung quan trọng của nền hành chính nhà nước Cải cách hành chính nhằm đảm bảo hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đảm bảo tính công bằng, minh bạch, loại bỏ thủ tục rườm rà, chồng chéo, gây khó khăn cho dân Cải cách hành chính thành công hay thất bại phần lớn phụ thuộc vào năng lực,trình độ của đội ngũ cán bộ, công chức Nhận thức đầy đủ về vai trò của cán bộ, công chức, việc cải cách hành chính trong thời gian tới sẽ có những bước tiến đáng
kể, đáp ứng sự kỳ vọng và tin tưởng của Nhân dân./
Trang 14Câu 3: Anh/Chi hãy chỉ ra những nguyên nhân của sự hạn chế về ý thức trách nhiệm thực thi công vụ của cán bộ công chức?
Một là, việc giáo dục và đào tạo chưa đầy đủ.
Giáo dục và đào tạo là yếu tố gắn liền với cán bộ, công chức nhằm nâng cao trình
độ chuyên môn, ý thức trách nhiệm công vụ Các chương trình đào tạo như: tiềncông vụ, bồi dưỡng theo ngạch (chuyên viên, chuyên viên chính, chuyên viên caocấp), bồi dưỡng theo chức danh lãnh đạo, quản lý (chức danh lãnh đạo cấp phòng,cấp xã, cấp huyện, cấp sở, cấp tỉnh, cấp vụ), bồi dưỡng lý luận chính trị (trung cấp,cao cấp) cần có nội dung chuyên sâu đề cập về nghĩa vụ, bổn phận của cán bộ,công chức trong thực thi công vụ “Trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán
bộ, công chức, bên cạnh những kiến thức, kỹ năng để nâng cao năng lực, cần thiếtphải có nội dung về trách nhiệm, đạo đức công vụ; các quy định về trách nhiệm,đạo đức công vụ và xử lý vi phạm liên quan đến vấn đề này Qua đó, giúp cán bộ,công chức nâng cao ý thức trách nhiệm, tự giác thực hiện để hành động đúng vớibổn phận của mình”(2) “Đối với những người được tuyển dụng vào nền công vụ,trước khi được phân công nhiệm vụ, họ cần trải qua một chương trình đào tạo tiềncông vụ, trong đó nội dung đào tạo về bổn phận, trách nhiệm, vai trò, chuẩn hành
vi của người thực thi công vụ cần đầy đủ hơn, sâu sắc hơn, gia tăng thời lượng đàotạo”(3) Đây là một nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm củangười cán bộ, công chức để họ luôn ý thức sâu sắc về vai trò và bổn phận của mìnhkhi thực thi công vụ Nếu việc giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng về vai trò và tráchnhiệm của cán bộ, công chức không tốt sẽ có rất nhiều cán bộ, công chức khônghiểu rõ được nghĩa vụ, trách nhiệm của mình hoặc hiểu một cách mơ hồ nên quátrình thực thi công vụ dễ xảy ra sai sót Vì vậy, công tác giáo dục, đào tạo cần cóchiến lược trong việc thiết kế nội dung và phương pháp đào tạo để bản thân mỗicán bộ, công chức thấm nhuần được tinh thần trách nhiệm và bổn phận trong thựchiện nhiệm vụ Làm được điều đó sẽ góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm và dầndần trở thành nét văn hóa trong thực thi công vụ Thực tế hiện nay cho thấy phầnlớn cán bộ, công chức khi đề cập đến quyền và nghĩa vụ của mình đều phải mở vănbản quy định để đọc và nghiên cứu mà chưa nắm được những nội dung căn bản,cốt lõi về trách nhiệm của cán bộ, công chức khi thực thi công vụ Do đó, việc thựchiện đào tạo bài bản, chuyên sâu về nghĩa vụ, bổn phận của cán bộ, công chức sẽhiệu quả hơn đối với mỗi cán bộ, công chức khi thực thi công vụ
Hai là, sự tự rèn luyện của cán bộ, công chức chưa cao.
Tự rèn luyện cũng là yếu tố không thể thiếu đối với cán bộ, công chức Cán bộ,công chức muốn có năng lực, trình độ và phẩm chất tốt ngoài việc được đào tạo ở
cơ sở giáo dục còn cần phải được tự rèn luyện “Cán bộ, công chức khi tham giahoạt động công vụ phải tuân thủ các nghĩa vụ và có trách nhiệm thực hiện đúngquyền hạn được giao Để đạt được điều đó, bên cạnh năng lực, trình độ, cán bộ,công chức phải thường xuyên rèn luyện nâng cao ý thức trách nhiệm và đạo đức
Trang 15công vụ”(4) “Đối với mỗi cán bộ, công chức, việc tự giáo dục trong suốt quá trìnhthực thi công vụ là yếu tố quan trọng Tuy nhiên trên thực tế, điều này chưa trởthành thói quen, cách nghĩ của mọi cán bộ, công chức khi thực thi công vụ Bởivậy, chất lượng của hoạt động thực thi công vụ chưa cao”(5) Cán bộ, công chứcnào thường xuyên quan tâm rèn luyện sẽ có được năng lực, trình độ cao và phẩmchất tốt để đáp ứng yêu cầu thực thi công vụ Thực tiễn, nhiều trường hợp cán bộ,công chức không quan tâm đến yếu tố tự rèn luyện dẫn đến những hạn chế về nănglực, trình độ và phẩm chất, hạn chế về ý thức trách nhiệm thực thi công vụ.
Ba là, tác động mặt trái của kinh tế thị trường.
Sau hơn 30 năm đổi mới, nền kinh tế thị trường đã thúc đẩy nhanh chóng sự pháttriển đời sống kinh tế - xã hội của nước ta Bên cạnh những mặt tích cực, mặt tráicủa kinh tế thị trường như chạy theo lợi nhuận, coi trọng vật chất, sống vị kỷ cánhân, sẵn sàng vi phạm quy định, không coi trọng các quy tắc đạo đức đã tác độngđến các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có hoạt động thực thi công vụ
“Trong giai đoạn chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, một số biểu hiện tiêu cực
do tác động mặt trái của nền kinh tế thị trường đã ảnh hưởng tới lối sống, đạo đứccủa một bộ phận không nhỏ công chức Trong đó, một số biểu hiện có thể nhậnthấy như: sự coi trọng vật chất một cách “quá đà”, cơ chế khi bị kích thích cái “tôi”một cách “thái quá” và là tác nhân làm mất cân đối, thậm chí méo mó sự phát triểnnhân cách, dẫn đến sự khủng hoảng lý tưởng hay phá vỡ sự hài hòa nhân cách(không còn nói đến lý tưởng, niềm tin vì nó thực sự xa rời và thiếu thực tế) Từ đóchuyển sang lối sống thực dụng, bộc lộ sự thấp hèn, vụ lợi ”(6) Ý thức tráchnhiệm thực thi công vụ của cán bộ, công chức đã bị tác động khi không đủ nhậnthức và bản lĩnh để ứng phó với mặt trái của kinh tế thị trường Vì thế, ý thức vàhoạt động thực thi công vụ bị chi phối
Bốn là, thiếu sự nghiêm minh của pháp luật.
Sự nghiêm minh của pháp luật được thể hiện khi trường hợp vi phạm pháp luậtđược áp dụng đúng chế tài tương ứng với hành vi vi phạm Khi có trường hợp viphạm quy định mà không xử lý kịp thời và phù hợp, đúng quy định sẽ ảnh hưởnglớn đến sự nghiêm minh của pháp luật Thực tế cho thấy, còn những trường hợp viphạm chưa được xử lý nghiêm, kéo theo hệ quả là tác động tiêu cực đến ý thứctrách nhiệm thực thi công vụ của cán bộ, công chức Do đó, rất cần sự nghiêmminh của pháp luật để tạo nề nếp, kỷ cương và tăng ý thức trách nhiệm của cán bộ,công chức khi thực thi công vụ
Năm là, yếu tố môi trường thực thi công vụ.
Môi trường thực thi công vụ là tổng thể các yếu tố liên quan đến thực thi công vụ,vừa là nơi cán bộ, công chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được pháp luật quyđịnh, vừa là yếu tố quan trọng tác động đến việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạncủa cán bộ, công chức “Khi môi trường văn hóa có nhiều yếu tố tích cực sẽ có tácđộng tích cực đến việc thực thi công vụ của cán bộ, công chức, góp phần quan