Hoơcoâ thïí lađ nhađ quaên lyâ hay nhûông chuýn gia, do võ trñ hay kiïịnthûâc cuêa baên thín, ặúơc kyđ voơng ra caâc quýịt ắnh trong quaâtrònh lađm viïơc, nhûông quýịt ắnh coâ aênh hûúên
Trang 1PHAÃI REÂN LUYÏåN ÀÏÍ TRÚÃ NÏN HIÏåU QUAÃ
Nhiïåm vuå cuãa nhaâ quaãn lyá laâ phaãi trúã nïn hiïåu quaã Duâ anh
ta laâm viïåc úã möåt doanh nghiïåp, möåt bïånh viïån, möåt cú quanchñnh phuã hay möåt trûúâng àaåi hoåc, thò àiïìu kyâ voång úã nhaâ quaãn
lyá vêîn laâ thûåc hiïån cöng viïåc àuáng àùæn Ngûúâi ta kyâ voång nhaâ
quaãn lyá phaãi luön hiïåu quaã trong cöng viïåc
Tuy nhiïn, tñnh hiïåu quaã laåi vùæng mùåt trong rêët nhiïìu nhaâ quaãnlyá Sûå thöng minh, khaã nùng saáng taåo hay kiïën thûác àïìu khöngphaãi laâ hiïëm úã nhûäng ngûúâi naây; nhûng coá quaá ñt sûå liïn hïå giûäachuáng vúái tñnh hiïåu quaã Nhûäng ngûúâi thöng minh thûúâng laåi keámhiïåu quaã möåt caách àaáng ngaåc nhiïn, hoå khöng nhêån ra rùçng sûåthêëu hiïíu vêën àïì hoaân toaân chûa phaãi laâ möåt thaânh tûåu gò àaángkïí, rùçng sûå thêëu hiïíu chó coá thïí trúã thaânh tñnh hiïåu quaã thöngqua möåt quaá trònh lao àöång vêët vaã vaâ coá hïå thöëng Ngûúåc laåi, trongtöí chûác coá nhûäng ngûúâi cêìn cuâ nhûng rêët hiïåu quaã, thûúâng vûúåtlïn trïn nhûäng keã thöng minh saáng laáng luön bêån têm suy nghôvïì “oác saáng taåo”, nhû chuá Ruâa chêåm chaåp vïì àñch trûúác chuá Thoãtrong cêu chuyïån nguå ngön xûa
Trang 2möơt phíìn ríịt nhoê trong söị lao ăöơng, vađ chuâng ta ăaô coi tñnh hiïơuquaê nhû lađ phíím chíịt ặúng nhiïn cuêa hoơ Chuâng ta thûơc sûơ ăaôdûơa vađo nguöìn cung cíịp tûđ “tûơ nhiïn”: möơt söị ríịt ñt ngûúđi, trongbíịt kyđ lônh vûơc nađo, coâ khaê nùng biïịt nhûông ăiïìu mađ tíịt caê nhûôngngûúđi khaâc phaêi hoơc tíơp víịt vaê múâi hiïíu ặúơc!
Ngoađi ra, trûúâc ăíy chó coâ möơt phíìn trong söị ñt oêi caâc lao ăöơngcoâ kiïịn thûâc lađm viïơc bïn trong caâc töí chûâc Ăa söị hoơ lađm viïơcdûúâi tû caâch caâ nhín hay chuýn gia, vúâi sûơ giuâp ăúô thûúđng lađcuêa möơt ngûúđi phuơ taâ lađ cuđng Nhû thïị, tñnh hiïơu quaê hay viïơcthiïịu tñnh hiïơu quaê chó liïn quan vađ coâ aênh hûúêng ăïịn chñnh hoơmađ thöi
Ngađy nay, caâc töí chûâc dûơa trïn kiïịn thûâc lađ thûơc tïị hiïín nhiïnvađ phöí biïịn Xaô höơi hiïơn ăaơi lađ tíơp húơp cuêa caâc thïí chïị, töí chûâccoâ quy mö lúân Trong caâc töí chûâc ăoâ, ngûúđi lao ăöơng coâ chuýnmön vađ kiïịn thûâc cađng ngađy cađng ăoâng vai trođ trung tím, thenchöịt, ăoâng goâp nhiïìu hún cho töí chûâc cuêa hoơ Ngađy nay, tñnh hiïơuquaê khöng cođn ặúơc coi lađ ặúng nhiïn, mađ cuông khöng thïí bõxem nheơ, boê qua ặúơc nûôa
Caâc hïơ thöịng ăo lûúđng vađ kiïím tra ăöịi vúâi caâc cöng viïơc laoăöơng chín tay khöng thïí aâp duơng ặúơc ăöịi vúâi lao ăöơng tri thûâc.Lađm viïơc möơt caâch ăuâng ăùưn chñnh lađ caâi lađm cho cöng viïơc dûơatrïn kiïịn thûâc trúê nïn hiïơu quaê Khöng coâ “thûúâc ăo” nađo cuêacaâc cöng viïơc chín tay coâ thïí duđng cho caâc cöng viïơc kiïịn thûâccaê
Khöng thïí quaên lyâ hay giaâm saât chùơt cheô ăöịi vúâi ngûúđi lao ăöơngcoâ kiïịn thûâc, chó coâ thïí höî trúơ hoơ mađ thöi Tuy nhiïn, nhûông laoăöơng nađy phaêi tûơ hûúâng mònh vïì thađnh tñch vađ ăoâng goâp, tûâc lađhûúâng vïì tñnh hiïơu quaê trong cöng viïơc
Tñnh thöng minh, khaê nùng tûúêng tûúơng vađ saâng taơo, kiïịn thûâc
ăïìu lađ nhûông nguöìn lûơc quan troơng, song chñnh tñnh hiïơu quaê
múâi coâ khaê nùng biïịn chuâng thađnh kïịt quaê trong cöng viïơc Cođn
chó coâ nhûông nguöìn lûơc noâi trïn (mađ khöng coâ tñnh hiïơu quaê) thò
chó lađ nhûông haơn chïị cho kïịt quaê coâ thïí ăaơt ặúơc mađ thöi
Taơi sao chuâng ta cíìn tñnh hiïơu quaê trong cöng viïơc
Tíịt caê dûúđng nhû ăïìu roô rađng Nhûng taơi sao ngay trong thúđi
ăaơi mađ hađng nuâi saâch vúê bađn vïì nhûông khña caơnh khaâc nhau trong
cöng viïơc cuêa nhađ quaên lyâ, ngûúđi ta laơi híìu nhû chùỉng ăïí yâ ăïịn
tñnh hiïơu quaê cuêa anh ta?
Möơt lyâ do coâ thïí nïu ra lađ viïơc tñnh hiïơu quaê chó lađ “cöng nghïơ”
riïng biïơt cuêa nhûông ngûúđi lao ăöơng coâ kiïịn thûâc trong möơt töí
chûâc; mađ nhûông ngûúđi nhû víơy thò maôi ăïịn gíìn ăíy víîn chûa coâ
nhiïìu
Ăöịi vúâi nhûông cöng viïơc phöí thöng (lao ăöơng chín tay) chuâng
ta chó cíìn hiïơu nùng, tûâc lađ khaê nùng lađm töịt cöng viïơc ặúơc giao
hún lađ hiïơu quaê Cöng viïơc cuêa möơt lao ăöơng phöí thöng coâ thïí ặúơc
ăaânh giaâ bùìng söị lûúơng vađ chíịt lûúơng cuêa möơt saên phíím cuöịi cuđng
cuơ thïí, vñ duơ möơt ăöi giađy Trong möơt thïị kyê gíìn ăíy, chuâng ta ăaô
hoơc ặúơc caâch ăo lûúđng hiïơu nùng vađ caâch xaâc ắnh chíịt lûúơng
trong caâc lao ăöơng phöí thöng ăïịn mûâc chuâng ta coâ thïí níng cao
“ăíìu ra” cuêa caâc cöng nhín daơng nađy möơt caâch ăaâng kïí
Trûúâc ăíy nhûông lao ăöơng chín tay – duđ lađ nhûông thúơ maây
hay nhûông chiïịn sô núi tiïìn tuýịn – ăïìu chiïịm ăa söị trong moơi töí
chûâc Cíìn ríịt ñt ngûúđi coâ “tñnh hiïơu quaê”: ăoâ chó lađ nhûông ngûúđi
laônh ăaơo vađ ra mïơnh lïơnh cho ngûúđi khaâc lađm theo Hoơ chó chiïịm
Trang 3Ai lađ nhađ quaên lyâ?
Moơi lao ăöơng tri thûâc trong töí chûâc hiïơn ăaơi ăïìu lađ möơt nhađquaên lyâ nïịu, do võ trñ vađ kiïịn thûâc cuêa mònh, anh ta chõu traâchnhiïơm ăoâng goâp vađo khaê nùng hoaơt ăöơng vađ taơo ra kïịt quaê cuêatöí chûâc Khaê nùng ăoâ coâ thïí lađ ặa ra möơt saên phíím múâi haytùng thõ phíìn ăöịi vúâi doanh nghiïơp; cung cíịp dõch vuơ chùm soâcbïơnh nhín múâi cuêa möơt bïơnh viïơn v.v Ngûúđi lao ăöơng tri thûâcphaêi ra quýịt ắnh chûâ khöng chó thûđa hađnh, anh ta phaêi chõutraâch nhiïơm ăöịi vúâi caâc ăoâng goâp cuêa mònh Do coâ kiïịn thûâc, anh
ta ặúơc kyđ voơng seô ặa ra nhûông quýịt ắnh töịt hún Anh ta cuôngcoâ thïí bõ sa thaêi hay caâch chûâc; song möơt khi coâ cöng viïơc thòanh ta coâ thïí “nùưm giûô” caâc muơc tiïu, tiïu chuíín, sûơ ăoâng goâpcho töí chûâc trong tay mònh!
Ăiïìu nađy ặúơc thïí hiïơn trong cuöơc phoêng víịn möơt ăaơi uây böơbinh Myô trïn chiïịn trûúđng Khi ặúơc phoâng viïn hoêi, “Lađm saoanh coâ thïí giûô ặúơc quýìn chó huy trong tònh hònh phûâc taơp nhûhiïơn nay?”, anh ta noâi, “Xung quanh ăíy chó coâ töi lađ coâ traâchnhiïơm Tuy nhiïn, nïịu binh lñnh dûúâi quýìn gùơp keê thuđ vađ khöngbiïịt phaêi xûê trñ ra sao thò töi cuông úê quaâ xa hoơ vađ khöng thïí giuâpăúô gò ặúơc Hađnh ăöơng cuêa hoơ hoađn toađn tuđy thuöơc vađo sûơ ăaânhgiaâ tònh hònh cuêa chñnh baên thín hoơ Traâch nhiïơm thuöơc vïì töi,song quýịt ắnh laơi thuöơc vïì bíịt cûâ ai coâ mùơt trïn chiïịn trûúđngvađo thúđi ăiïím íịy” Dûúđng nhû trong möơt cuöơc chiïịn tranh du kñch,moơi quín nhín ăïìu trúê thađnh möơt “nhađ quaên lyâ”
Cöng viïơc dûơa trïn kiïịn thûâc khöng thïí ặúơc xaâc ắnh qua söịlûúơng, hay chi phñ, mađ phaêi xaâc ắnh qua kïịt quaê Quy mö cuêa
Möơt tranh vui trïn baâo The New Yorker gíìn ăíy veô hònh möơt
vùn phođng, ngoađi cûêa treo biïín “CHAS SMITH, GIAÂM ĂÖỊC BAÂN HAĐNG,
CÖNG TY XAĐ BÖNG AJAX” Tûúđng trong phođng tröịng trún, ngoađi dođng
chûô lúân THINK (suy nghô) Ngûúđi ăađn öng trong phođng ngöìi ăùơt
chín lïn bađn vađ huât thuöịc, thöíi khoâi lïn tríìn nhađ! Bïn ngoađi coâ
hai ngûúđi ăađn öng ăi ngang, ngûúđi noơ hoêi ngûúđi kia: “Lađm sao
biïịt chùưc lađ Smith coâ nghô vïì xađ böng hay khöng?”
Ngûúđi ta coâ thïí khöng bao giúđ biïịt chùưc möơt ngûúđi lao ăöơng tri
thûâc nghô gò trong ăíìu, ăoâ lađ cöng viïơc cuơ thïí cuêa anh ta, lađ “hađnh
ăöơng” cuêa anh ta
Ăöơng lûơc lađm viïơc cuêa anh ta tuđy thuöơc vađo tñnh hiïơu quaê –
khaê nùng ăaơt thađnh tñch trong cöng viïơc Nïịu thiïịu tñnh hiïơu quaê
thò tñnh cam kïịt vađ ăoâng goâp cuêa anh ta seô súâm luơi tađn, anh ta seô
chó cođn lađ möơt ngûúđi ăi lađm theo ăuâng giúđ giíịc mađ thöi!
Ngûúđi lao ăöơng tri thûâc khöng taơo ra möơt saên phíím cuơ thïí, mađ
taơo ra kiïịn thûâc, thöng tin, yâ tûúêng Tûơ thín nhûông “saên phíím”
nađy thò khöng coâ yâ nghôa Möơt ngûúđi khaâc, cuông lađ möơt lao ăöơng tri
thûâc, seô tiïịp nhíơn chuâng nhû lađ “ăíìu vađo” vađ chuýín chuâng thađnh
nhûông saên phíím úê “ăíìu ra” Trñ thöng minh vô ăaơi nhíịt mađ khöng
aâp duơng vađo hađnh ăöơng hay hađnh vi thò cuông vö duơng Vò thïị, ngûúđi
lao ăöơng tri thûâc cíìn lađm möơt ăiïìu gò ăoâ mađ ngûúđi lao ăöơng chín
tay khöng cíìn lađm Anh ta phaêi cung cíịp tñnh hiïơu quaê, anh ta
khöng thïí tröng chúđ vađo giaâ trõ sûê duơng cuêa “saên phíím” nhû caâc
saên phíím thöng thûúđng (vñ duơ, möơt ăöi giađy) víîn coâ
Ngûúđi lao ăöơng tri thûâc nay trúê thađnh möơt ýịu töị saên xuíịt quan
troơng trong caâc nïìn kinh tïị phaât triïín nhíịt, coâ tñnh caơnh tranh
cao nhíịt
Trang 4cuêa töí chûâc cuêa öng ta Nhađ hoâa hoơc ăoâ coâ mađ cuông coâ thïí khöngcoâ chûâc danh quaên lyâ nađo trong töí chûâc Tûúng tûơ, quýịt ắnhăaânh giaâ möơt “saên phíím” trong söí saâch kïị toaân cöng ty coâ thïíthûơc hiïơn búêi möơt phoâ chuê tõch cöng ty, mađ cuông coâ thïí búêi möơtnhín viïn treê Vađ ăiïìu nađy ăang xaêy ra úê moơi lônh vûơc trong caâctöí chûâc lúân hiïơn nay.
Töi goơi nhûông ngûúđi lao ăöơng tri thûâc lađ nhûông “executive” Hoơcoâ thïí lađ nhađ quaên lyâ hay nhûông chuýn gia, do võ trñ hay kiïịnthûâc cuêa baên thín, ặúơc kyđ voơng ra caâc quýịt ắnh trong quaâtrònh lađm viïơc, nhûông quýịt ắnh coâ aênh hûúêng lïn hoaơt ăöơng vađkïịt quaê cuêa toađn böơ töí chûâc Hoơ khöng hïì chiïịm ăa söị trong caâclao ăöơng tri thûâc, búêi trong böơ phíơn nađy víîn coâ nhûông cöng viïơckhöng coâ kyô nùng, hay lùơp ăi lùơp laơi Nhûng söị lûúơng thûơc sûơ cuêanhûông ngûúđi nađy chùưc chùưn phaêi nhiïìu hún ríịt nhiïìu so vúâi caâccon söị thïí hiïơn trong sú ăöì töí chûâc cuêa caâc cöng ty!
Ăíy lađ ăiïìu ăíìu tiïn cíìn nhíơn ra, khi chuâng töi quan saât thíịyhađng loaơt cöị gùưng líơp ra nhûông thang cöng nhíơn vađ khen thûúêngngang nhau dađnh cho caâc nhađ quaên lyâ vađ caâc chuýn gia ăoânggoâp caâ nhín cho töí chûâc Tuy nhiïn, ăiïìu ñt ai nhíơn ra lađ coâ baonhiïu ngûúđi trong caâc töí chûâc ngađy nay cíìn ặa ra caâc quýịt ắnhvúâi tíìm aênh hûúêng lúân lao, quan troơng Kiïịn thûâc cuông coâ thíímquýìn “húơp phaâp” nhû võ trñ víơy! Caâc quýịt ắnh nhû thïị, vò víơy,cuông cuđng loaơi vúâi caâc quýịt ắnh mađ nhađ quaên lyâ cíịp cao ặa ra.Ngay caê möơt cíịp quaên lyâ bíơc thíịp nhíịt ngađy nay cuông phaêilađm nhûông cöng viïơc tûúng tûơ nhû möơt viïn chuê tõch cöng ty haymöơt ngûúđi ặâng ăíìu möơt cú quan chñnh phuê Ăoâ lađ: líơp kïị hoaơch,töí chûâc, liïn kïịt, ăöơng viïn (taơo ăöơng lûơc), vađ ăo lûúđng kïịt quaê.Duđ quy mö hoaơt ăöơng cuêa anh ta haơn chïị, song nhûông viïơc anh
ta lađm víîn thïí hiïơn hïịt phíím chíịt cuêa möơt nhađ quaên lyâ
nhoâm vađ quy mö cuêa cöng viïơc quaên lyâ khöng hïì bùưt buöơc phaêi
tûúng ặúng nhau
Vñ duơ, coâ nhiïìu nhín viïn nghiïn cûâu thõ trûúđng coâ thïí taơo ra
kïịt quaê töịt hún dûơa trïn tíơp húơp cuêa sûơ thíịu hiïíu cöng viïơc vađ
trñ tûúêng tûúơng, giuâp cöng ty coâ khaê nùng thađnh cöng Nïịu ặúơc
nhû víơy thò sûơ ăíìu tû hai trùm nhín lûơc cuông lađ xûâng ăaâng Tuy
nhiïn, nhađ quaên lyâ cuông coâ thïí “buđ ăíìu buđ cöí” búêi nhûông víịn
ăïì cuêa hai trùm ngûúđi lao ăöơng dûúâi quýìn; anh ta seô ríịt bíơn
röơn vúâi cöng viïơc quaên lyâ vađ khöng cođn thúđi gian cho cöng viïơc
nghiïn cûâu thõ trûúđng vađ nhûông quýịt ắnh quan troơng nûôa Bíơn
röơn vúâi hađng ăöịng nhûông con söị vađ giíịy túđ söí saâch, anh ta chùỉng
cođn thúđi gian ăùơt ra nhûông cíu hoêi nhû “Khi noâi ‘thõ trûúđng cuêa
chuâng ta’, chuâng ta hađm yâ gò?” Kïịt quaê ríịt coâ thïí lađ, sau möơt
thúđi gian khöng chuâ yâ ăïịn nhûông thay ăöíi trïn thõ trûúđng, viïơc
kinh doanh cuêa cöng ty coâ thïí ăi xuöịng
Nhađ quaên lyâ nghiïn cûâu thõ trûúđng cuêa möơt cöng ty khaâc, khöng
hïì coâ nhín viïn dûúâi quýìn, cuông coâ thïí coâ hoùơc khöng coâ hiïơu
quaê möơt caâch tûúng tûơ Anh ta coâ thïí lađ nguöìn kiïịn thûâc, vađ vúâi
tíìm nhòn xa tröng röơng, anh ta seô lađm cho cöng ty cuêa mònh phaât
triïín Hoùơc anh ta coâ thïí sûê duơng quaâ nhiïìu thúđi gian vađo nhûông
chi tiïịt vuơn vùơt vađ trúê nïn keâm hiïơu quaê
Trong caâc töí chûâc kiïịn thûâc, luön coâ nhûông ngûúđi khöng coâ chûâc
danh quaên lyâ nhûng víîn ăoâng goâp nhû möơt nhađ quaên lyâ vađo
thađnh cöng cuêa töí chûâc Tíịt nhiïn hiïịm coâ nhûông trûúđng húơp nhû
úê trïn chiïịn trûúđng, khi mađ bíịt kyđ luâc nađo möơt thađnh viïn cuêa
möơt nhoâm cuông coâ thïí phaêi ra möơt quýịt ắnh coâ aênh hûúêng söịng
cođn ăïịn caê nhoâm! Tuy nhiïn, möơt nhađ hoâa hoơc lađm viïơc trong
phođng thñ nghiïơm khi quýịt ắnh ăi theo möơt hûúâng thñ nghiïơm
nađo ăoâ ăaô thûơc sûơ ra möơt quýịt ắnh aênh hûúêng ăïịn caê tûúng lai
Trang 52 Nhađ quaên lyâ buöơc phaêi tiïịp tuơc “víơn hađnh” trûđ phi anh tathûơc hiïơn nhûông hađnh ăöơng tñch cûơc nhùìm thay ăöíi thûơc tïị lađmviïơc Víịn ăïì chñnh nùìm úê thûơc tïị xung quanh nhađ quaên lyâ Trûđphi anh ta chuê ăöơng thay ăöíi noâ, bùìng nhûông hađnh ăöơng cuơ thïí,thò dođng chaêy liïn tuơc cuêa caâc sûơ kiïơn seô quýịt ắnh nhûông ăiïìuliïn quan ăïịn anh ta vađ nhûông viïơc anh ta seô lađm Phuơ thuöơc vađo
“dođng chaêy caâc sûơ kiïơn” noâi trïn hoađn toađn phuđ húơp vúâi hoađncaênh lađm viïơc cuêa möơt baâc sô Khi hoêi bïơnh nhín “Taơi sao öng ăikhaâm?”, baâc sô kyđ voơng bïơnh nhín noâi cho biïịt ăiïìu liïn quanăïịn cöng viïơc cuêa öng ta Khi bïơnh nhín kïí bïơnh, öng ta ăaô noâicho baâc sô biïịt ăíu lađ “khu vûơc ûu tiïn”, dûơa vađo ăoâ baâc sô quýịtắnh cíìn phaêi lađm gò cho bïơnh nhín
Tuy nhiïn, caâc sûơ kiïơn (chûâ chûa noâi lađ caâc víịn ăïì) chùỉng hïìnoâi ăiïìu gò cho nhađ quaên lyâ caê Nhađ quaên lyâ trong töí chûâc liïnquan ăïịn möơt möi trûúđng phûâc taơp hún nhiïìu Khöng coâ gò chûângtoê cho hoơ biïịt sûơ kiïơn nađo lađ quan troơng vađ liïn quan, sûơ kiïơnnađo lađ khöng quan troơng caê! Noâi chung, khöng coâ “manh möịi”nađo coâ ñch nhû lúđi kïí bïơnh cuêa bïơnh nhín cho baâc sô caê!
Nïịu nhađ quaên lyâ ăïí mùơc cho dođng chaêy caâc sûơ kiïơn quýịt ắnhnhûông viïơc anh ta lađm thò anh ta seô phung phñ hïịt thúđi gian chocaâc hoaơt ăöơng mang tñnh chûâc nùng, víơn hađnh trong töí chûâc Anh
ta coâ thïí lađm viïơc ríịt töịt, nhûng roô rađng anh ta ăaô laông phñ kiïịnthûâc, khaê nùng vađ caê chuât ñt tñnh hiïơu quaê mađ mònh coâ ặúơc Ăiïìunhađ quaên lyâ cíìn lađ caâc tiïu chuíín giuâp anh ta tíơp trung vađo nhûôngviïơc thíơt sûơ quan troơng, tûâc lađ sûơ ăoâng goâp vađ kïịt quaê, ngay caêkhi nhûông tiïu chuíín nađy khöng thïí tòm ra trong dođng chaêy caâcsûơ kiïơn
3 Ăiïìu kiïơn thûơc tïị thûâ ba lađm haơn chïị tñnh hiïơu quaê cuêa nhađ
Tûúng tûơ, möîi ngûúđi ra quýịt ắnh cuông lađm cuđng möơt loaơi cöng
viïơc vúâi chuê tõch cöng ty hay giaâm ăöịc Anh ta lađ nhađ quaên lyâ
ngay caê khi chûâc nùng hay caâi tïn cuêa anh ta khöng hïì ặúơc ghi
trïn sú ăöì töí chûâc hay danh baơ ăiïơn thoaơi nöơi böơ cuêa cöng ty!
Vađ duđ baơn coâ lađ CEO hay möơt ngûúđi múâi vađo nghïì, baơn cuông
cíìn phaêi trúê nïn hiïơu quaê
Thûơc tïị quaên lyâ
Thûơc tïị cöng viïơc cuêa nhađ quaên lyâ vûđa ăođi hoêi tñnh hiïơu quaê,
vûđa lađm cho khoâ ăaơt ặúơc tñnh hiïơu quaê Thíơt sûơ nïịu chuâng ta
khöng hoơc tíơp vađ ređn luýơn ăïí trúê nïn hiïơu quaê, thò thûơc tïị seô xö
ăííy chuâng ta vađo tònh traơng thíịt baơi mađ thöi
Coâ böịn “ăiïìu kiïơn thûơc tïị” chuê ýịu mađ möơt nhađ quaên lyâ khöng
thïí kiïím soaât ặúơc, möîi ăiïìu kiïơn ăoâ ăïìu gùưn kïịt vúâi baên thín töí
chûâc vađ cöng viïơc cuêa anh ta, khiïịn anh ta buöơc lođng phaêi chíịp
nhíơn “söịng chung vúâi luô” Caê böịn ăiïìu kiïơn thûơc tïị nađy ăïìu gíy
sûâc eâp lïn kïịt quaê vađ hoaơt ăöơng
1 Thúđi gian cuêa nhađ quaên lyâ coâ xu hûúâng tuđy thuöơc vađo nhûông
ngûúđi khaâc Nïịu thûê ắnh nghôa anh ta qua cöng viïơc, coâ thïí noâi
vui rùìng ăíy lađ möơt tuđ nhín cuêa töí chûâc Ai cuông coâ thïí xen vađo
thúđi gian cuêa anh ta, vađ thûơc tïị diïîn ra ăuâng nhû víơy Mađ nhađ
quaên lyâ ăíu coâ thïí lađm gò khaâc ặúơc Khaâc vúâi baâc sô, anh ta chùỉng
thïí thođ ăíìu ra khoêi cûêa vađ noâi vúâi y taâ, “Trong nûêa giúđ túâi töi
khöng tiïịp ai ăíu nheâ!” Ăiïơn thoaơi cuêa anh ta coâ thïí reo bíịt kyđ
luâc nađo: tûđ khaâch hađng, tûđ sïịp, hay tûđ möơt ai ăoâ, vađ “nûêa giúđ ăöìng
höì” cuêa anh ta tröi qua ngay líơp tûâc!
Trang 6ắnh nhû lađ möơt ngûúđi tiïu duđng hađng hoâa/dõch vuơ dûơa trïn cungcíìu thõ trûúđng Trong nïìn kinh tïị kïị hoaơch, chñnh phuê quýịt ắnhcung cíìu Trong caê hai trûúđng húơp, “ngûúđi ra quýịt ắnh” víînluön úê bïn ngoađi doanh nghiïơp.
Ăiïìu xaêy ra bïn trong töí chûâc lađ chi phñ vađ nöî lûơc Trong kinhdoanh, “trung tím lúơi nhuíơn” chó lađ möơt caâch noâi cho ăeơp mađ thöi,thûơc chíịt ăoâ lađ caâc “trung tím nöî lûơc” Töí chûâc cađng ñt phaêi taơo
ra kïịt quaê thò cađng thûơc hiïơn töịt hún cöng viïơc cuêa mònh Töịn100.000 lao ăöơng ăïí saên xuíịt xe húi hay sùưt theâp phuơc vuơ nhucíìu khaâch hađng chó thïí hiïơn sûơ keâm hoađn haêo vïì kyô thuíơt mađthöi Cađng ñt ngûúđi, cađng ñt hoaơt ăöơng úê bïn trong thò töí chûâc cađngtrúê nïn hoađn haêo vïì mùơt lyâ do töìn taơi cuêa noâ: phuơc vuơ cho möitrûúđng
Möơt töí chûâc lađ möơt böơ phíơn cuêa xaô höơi, noâ hoađn thađnh vai trođcuêa mònh bùìng nhûông ăoâng goâp cho möi trûúđng bïn ngoađi noâ.Töí chûâc cađng lúân maơnh vađ thađnh cöng thò caâc sûơ kiïơn bïn trongnoâ cađng thu huât sûơ quan tím vađ nùng lûúơng cuông nhû nöî lûơccuêa nhađ quaên lyâ, loaơi boê nhiïơm vuơ thûơc sûơ vađ tñnh hiïơu quaê thûơcsûơ cuêa anh ta trong möi trûúđng bïn ngoađi
Ngađy nay, sûơ lïn ngöi cuêa maây tñnh vađ cöng nghïơ thöng tin ăaôlađm gia tùng möơt nguy cú: maây vi tñnh coâ thïí xûê lyâ caâc dûô kiïơnắnh lûúơng möơt caâch chñnh xaâc, vúâi töịc ăöơ cao Tuy nhiïn, ngûúđi
ta chó coâ thïí ắnh lûúơng nhûông gò xaêy ra úê bïn trong töí chûâc: chiphñ, saên xuíịt, baâo caâo, thöịng kï v.v Caâc sûơ kiïơn bïn ngoađi roôrađng khöng coâ sùĩn dûúâi daơng míîu biïíu (ăïí maây tñnh xûê lyâ ặúơc)cho ăïịn khi quaâ trïî khöng lađm gò ặúơc nûôa
Lyâ do cuêa tònh traơng trïn khöng phaêi lađ do khaê nùng thu thíơpthöng tin ăöịi vúâi caâc sûơ kiïơn bïn ngoađi keâm hún khaê nùng kyô thuíơt
quaên lyâ lađ viïơc anh ta thuöơc vïì möơt töí chûâc Ăiïìu nađy coâ nghôa lađ
anh ta chó trúê nïn hiïơu quaê nïịu nhû vađ khi mađ nhûông ngûúđi khaâc
sûê duơng nhûông gò anh ta ăoâng goâp Töí chûâc lađ phûúng tiïơn nhín
sûâc maơnh cuêa caâ nhín lïn! Töí chûâc líịy kiïịn thûâc cuêa anh ta, sûê
duơng noâ nhû möơt nguöìn lûơc, möơt sûơ ăöơng viïn, vađ cuông nhû lađ
tíìm nhòn cuêa nhûông lao ăöơng tri thûâc khaâc Caâc lao ăöơng tri thûâc
thûúđng ñt khi hođa húơp, ùn khúâp vúâi nhau, möîi ngûúđi trong söị hoơ
coâ kyô nùng vađ quan tím riïng Möîi ngûúđi cíìn sûê duơng “saên phíím”
cuêa ngûúđi khaâc taơo ra
Thöng thûúđng ngûúđi quan troơng nhíịt ăöịi vúâi tñnh hiïơu quaê cuêa
möơt nhađ quaên lyâ khöng phaêi lađ nhûông ngûúđi mađ anh ta trûơc tiïịp
ăiïìu hađnh Hoơ laơi lađ nhûông ngûúđi cíịp trïn, hoùơc úê trong nhûông
lônh vûơc khaâc Nïịu nhađ quaên lyâ khöng tiïịp cíơn ặúơc vúâi nhûông
ngûúđi nađy vađ lađm cho sûơ ăoâng goâp cuêa anh ta trúê nïn coâ ñch cho
hoơ líîn cöng viïơc cuêa hoơ, anh ta seô khöng hïì coâ tñnh hiïơu quaê trong
cöng viïơc
4 Cuöịi cuđng, nhađ quaên lyâ thûơc sûơ úê bïn trong möơt töí chûâc.
Moơi nhađ quaên lyâ ăïìu coi bïn trong töí chûâc lađ thûơc tïị gíìn guôi,
saât sûúđn nhíịt Caâi nhòn ra bïn ngoađi töí chûâc cuêa hoơ thûúđng thiïn
lïơch, nhiïìu khi hoơ khöng biïịt ăiïìu gò ăaô xaêy ra úê bïn ngoađi nûôa!
Thöng tin vïì viïơc xaêy ra bïn ngoađi thûúđng ăïịn vúâi nhađ quaên lyâ
qua möơt “mađng loơc” lađ caâc baâo caâo, tûâc möơt daơng thöng tin ặúơc
xûê lyâ trûúâc theo caâc tiïu chuíín cuêa töí chûâc
Ngoađi ra, khöng coâ kïịt quaê töìn taơi bïn trong töí chûâc Tíịt caê
caâc kïịt quaê ăïìu nùìm bïn ngoađi töí chûâc Vñ duơ, kïịt quaê kinh doanh
ặúơc taơo ra búêi khaâch hađng: ngûúđi chuýín chi phñ líîn nöî lûơc cuêa
doanh nghiïơp thađnh doanh söị vađ lúơi nhuíơn thöng qua hađnh vi
mua hađng Trong nïìn kinh tïị thõ trûúđng, khaâch hađng ra caâc quýịt
Trang 7duơng quaâ mûâc maây tñnh Mađ maây tñnh chó coâ thïí xûê lyâ caâc ăiïìukiïơn, tònh huöịng ăaô xaêy ra trûúâc ăoâ Nïịu nhađ quaên lyâ khöng yâthûâc vađ nöî lûơc hûúâng vïì ăïí caêm nhíơn nhûông thay ăöíi trong möitrûúđng bïn ngoađi töí chûâc, thò phíìn bïn trong töí chûâc seô ngùncaên anh ta tiïịp cíơn vúâi thûơc tïị möơt caâch hoađn haêo nhíịt.
Trïn ăíy lađ böịn thûơc tïị mađ nhađ quaên lyâ khöng thay ăöíi ặúơc.Chuâng lađ nhûông ăiïìu kiïơn cíìn thiïịt cho sûơ töìn taơi cuêa anh ta.Tuy nhiïn, nhađ quaên lyâ cíìn hiïíu roô rùìng anh ta cíìn coâ nhûông nöîlûơc ăùơc biïơt ăïí trúê nïn hiïơu quaê
Lúđi hûâa cuêa tñnh hiïơu quaê
Tùng cûúđng tñnh hiïơu quaê coâ thïí lađ caâch thûâc duy nhíịt mađchuâng ta coâ thïí hy voơng lađm tùng mûâc ăöơ hoađn thađnh cöng viïơcvađ thađnh tñch cuêa nhađ quaên lyâ
Tíịt nhiïn chuâng ta coâ thïí sûê duơng nhûông ngûúđi vúâi khaê nùngvađ kiïịn thûâc cao hún nhiïìu, vađ töi thûđa nhíơn rùìng khöng thïí kyđvoơng nhiïìu vađo nhûông nöî lûơc trong hai lônh vûơc nađy Nhûng chuâng
ta khöng thïí saên sinh ra möơt thïị hïơ “siïu nhín” nhû víơy, mađ phaêivíơn hađnh töí chûâc vúâi nhûông con ngûúđi mađ chuâng ta ăang coâ.Caâc saâch vúê vïì “phaât triïín nhađ quaên lyâ” luön ặa ra hònh aênhvïì nhađ quaên trõ trong tûúng lai, vúâi hađng loaơt kyô nùng xuíịt sùưc,tûđ khaê nùng phín tñch, ra quýịt ắnh, ăïịn kyô nùng lađm viïơc vúâimoơi ngûúđi, oâc saâng taơo v.v Dûúđng nhû ăiïìu ngûúđi ta mong muöịnlađ möơt thiïn tađi vïì moơi mùơt, mađ thiïn tađi thò luön hiïịm hoi trïncuöơc ăúđi nađy! Vò víơy, chuâng ta ăađnh bùìng lođng vúâi nhûông conngûúđi chó gioêi vïì möơt khña caơnh nađo ăoâ, vađ thiïịu híìu hïịt nhûôngphíím chíịt cíìn thiïịt khaâc
cuêa maây tñnh Nïịu ăoâ lađ lyâ do thò chuâng ta chó cíìn ăííy maơnh
nhûông nöî lûơc vïì thöịng kï, vađ baên thín maây tñnh cuông coâ thïí giuâp
chuâng ta ríịt nhiïìu trong haơn chïị mang tñnh kyô thuíơt nađy Víịn
ăïì nùìm úê chöî caâc sûơ kiïơn quan troơng vađ liïn quan úê bïn ngoađi ăïìu
mang tñnh ắnh tñnh, khöng thïí ắnh lûúơng ặúơc Chuâng víîn chûa
lađ nhûông “dûô kiïơn”, búêi möơt dûô kiïơn lađ möơt sûơ kiïơn mađ ngûúđi ta ăaô
xaâc ắnh, phín loaơi vađ trïn hïịt lađ lađm cho noâ trúê nïn liïn quan
Ngûúđi ta cíìn coâ möơt khaâi niïơm trûúâc khi coâ thïí ắnh tñnh Trûúâc
hïịt cíìn ruât tóa tûđ hađng loaơt hiïơn tûúơng khaâc nhau möơt khña caơnh
cuơ thïí nađo ăoâ mađ ngûúđi ta coâ thïí goơi tïn vađ sau ăoâ ắnh lûúơng
Nhûông sûơ kiïơn thíơt sûơ quan troơng úê bïn ngoađi khöng phaêi lađ
nhûông xu hûúâng, mađ lađ nhûông thay ăöíi trong caâc xu hûúâng
Chñnh chuâng quýịt ắnh thađnh baơi trong tûúng lai cuêa töí chûâc
vađ caâc nöî lûơc cuêa noâ Tuy nhiïn nhûông thay ăöíi ăoâ cíìn phaêi ặúơc
“caêm nhíơn”, chuâng khöng thïí cín ăo ăong ăïịm hay phín loaơi
cuơ thïí! Maây vi tñnh lađ möơt cöî maây logic, ăoâ vûđa lađ ăiïím maơnh
vûđa lađ ăiïím ýịu cuêa noâ Caâc sûơ kiïơn quan troơng úê bïn ngoađi töí
chûâc khöng thïí xûê lyâ búêi maây tñnh hay bíịt cûâ möơt cöng cuơ logic
nađo Trong khi ăoâ, caêm nhíơn cuêa con ngûúđi, vöịn khöng míịy logic,
laơi coâ thïí lađ ăiïím maơnh vađ cíìn thiïịt trong nhûông trûúđng húơp nađy
Nguy cú úê ăíy lađ khi nhađ quaên lyâ coi thûúđng caâc thöng tin
khöng thïí xûê lyâ theo logic vađ ngön ngûô cuêa maây tñnh, boê qua caâc
sûơ kiïơn mađ chó chuâ yâ ăïịn caâc dûô kiïơn (coâ ặúơc sau khi möơt sûơ
kiïơn ăaô xaêy ra) Khöịi lûúơng thöng tin ăöì söơ mađ maây tñnh xûê lyâ coâ
thïí caên trúê sûơ tiïịp cíơn thûơc tïị cuêa chuâng ta!
Coâ leô röìi ăíy thò maây tñnh – cöng cuơ quaên lyâ hûôu hiïơu nhíịt hiïơn
nay – seô khiïịn nhađ quaên lyâ yâ thûâc ặúơc viïơc xa rúđi thûơc tïị cuêa
hoơ, tûđ ăoâ dađnh nhiïìu thúđi gian hún cho möi trûúđng bïn ngoađi töí
chûâc Cođn hiïơn taơi thò chuâng ta víîn ăang bõ “hađnh haơ” búêi sûơ laơm
Trang 8Roô rađng nhûông lônh vûơc trïn ăïìu quaâ röơng lúân vúâi bíịt cûâ ai, kïícaê khi ngûúđi ăoâ chó tíơp trung vađo möơt lônh vûơc mađ thöi Thíơmchñ caâc hoơc giaê cuông chó nghiïn cûâu möơt vađi phín nhaânh nhoê cuêamöơt ngađnh vađ khöng thïí biïịt hïịt nhûông kiïịn thûâc trong phíìn cođnlaơi cuêa chñnh ngađnh hoơc ăoâ.
Tuy nhiïn, töi khöng coâ yâ noâi rùìng chuâng ta khöng cíìn biïịtnhûông kiïịn thûâc cú baên cuêa moơi lônh vûơc noâi trïn!
Möơt trong nhûông ăiïím ýịu cuêa thanh niïn coâ hoơc víịn ngađy naylađ viïơc hoơ bùìng lođng tûơ giúâi haơn hiïíu biïịt cuêa mònh vađo möơt lônhvûơc chuýn mön haơn heơp nađo ăoâ, khöng muöịn nghiïn cûâu thïmnhûông gò bïn ngoađi lônh vûơc ăoâ Tíịt nhiïn, möơt kïị toaân khöngcíìn biïịt chi tiïịt vïì lônh vûơc “quan hïơ con ngûúđi”, vađ möơt kyô sûcuông khöng cíìn biïịt caâch quaêng caâo cho möơt thûúng hiïơu múâi.Nhûng möơt ngûúđi cíìn phaêi biïịt ñt ra lađ nhûông ăiïìu cú baên nhíịtvïì caâc lônh vûơc khöng phaêi lađ chuýn mön cuêa mònh, vò nhûôngkiïịn thûâc ăoâ víîn höî trúơ cho cöng viïơc cuêa baơn
Ăoâ chñnh lađ ăùơc ăiïím cuêa nhûông chuýn gia noâi chung, nhûôngngûúđi nađy thíơt sûơ cuông khöng phaêi lađ nhiïìu Thay vađo ăoâ, chuâng
ta phaêi sûê duơng töịt hún nhûông ngûúđi chó gioêi vïì möơt mùơt chuýnmön nađo ăoâ Ăiïìu nađy nghôa lađ tùng tñnh hiïơu quaê Noâi caâch khaâc:nïịu khöng tùng ặúơc lûúơng cung cuêa möơt nguöìn tađi nguýn nađoăoâ thò phaêi tòm caâch tùng “saên lûúơng” cuêa nguöìn tađi nguýn ăoâ.Tñnh hiïơu quaê chñnh lađ möơt cöng cuơ giuâp cho nguöìn lûơc khaê nùngvađ kiïịn thûâc taơo ra kïịt quaê nhiïìu hún, töịt hún
Vò thïị, tñnh hiïơu quaê cíìn phaêi ặúơc ûu tiïn cao, do nhûông nhucíìu cuêa töí chûâc Lađ cöng cuơ cuêa nhađ quaên lyâ nhùìm hûúâng túâithađnh tûơu vađ kïịt quaê hoaơt ăöơng, tñnh hiïơu quaê cíìn ặúơc chuâ yâvađ quan tím hún moơi thûâ khaâc
Chuâng ta seô phaêi hoơc caâch xíy dûơng töí chûâc sao cho bíịt kyđ ai
coâ khaê nùng trong möơt lônh vûơc nađo ăoâ ăïìu coâ khaê nùng víơn duơng
khaê nùng cuêa hoơ vađo cöng viïơc Nhûng khöng thïí kyđ voơng ăaơt
ặúơc thađnh tñch nhû mong ăúơi bùìng caâch níng caâc tiïu chuíín
vïì khaê nùng, chûâ chûa noâi ăïịn viïơc tröng chúđ vađo möơt “thiïn tađi”
nađo ăoâ nhû ăaô noâi trïn ăíy Cíìn múê röơng phaơm vi hoaơt ăöơng
cho thađnh viïn töí chûâc bùìng caâc cöng cuơ lađm viïơc cuêa hoơ, hún lađ
möơt bûúâc nhaêy voơt trong khaê nùng
Ăiïìu tûúng tûơ cuông aâp duơng vúâi kiïịn thûâc Duđ ngûúđi ta coâ cíìn
nhûông con ngûúđi coâ kiïịn thûâc cao hún ăïịn ăíu ăi nûôa thò nhûông
nöî lûơc ăïí coâ ặúơc ăiïìu ăoâ víîn lúân hún nhiïìu so vúâi kïịt quaê coâ
ặúơc
Trûúâc ăíy, khi caâc nghiïn cûâu vïì hoaơt ăöơng cuêa töí chûâc líìn
ăíìu xuíịt hiïơn, möơt söị nhađ thûơc hađnh treê ăaô cöng böị caâc tiïu
chuíín cuêa möơt nhađ nghiïn cûâu hoaơt ăöơng töí chûâc trong tûúng
lai, theo ăoâ hoơ mö taê möơt ngûúđi biïịt vađ coâ thïí lađm híìu nhû moơi
viïơc trong caâc lônh vûơc kiïịn thûâc cuêa con ngûúđi Theo möơt nghiïn
cûâu, nhađ nghiïn cûâu hoaơt ăöơng töí chûâc cíìn coâ kiïịn thûâc níng
cao trong khoaêng 62 ngađnh khoa hoơc tûơ nhiïn vađ nhín vùn! Theo
töi, nïịu chuâng ta coâ ặúơc möơt ngûúđi nhû thïị mađ chó sûê duơng ăïí
nghiïn cûâu vïì mûâc ăöơ hađng lûu kho hay líơp chûúng trònh saên
xuíịt cho möơt töí chûâc thò thíơt lađ möơt sûơ phñ phaơm to lúân!
Möơt söị chûúng trònh phaât triïín nhađ quaên lyâ ñt tham voơng hún
cuông ýu cíìu hoơ coâ kiïịn thûâc cao trong möơt söị lônh vûơc chuê ýịu
nhû kïị toaân, nhín sûơ, marketing, giaâ caê, phín tñch kinh tïị, caâc
khoa hoơc hađnh vi nhû tím lyâ hoơc, vađ möơt söị ngađnh khoa hoơc tûơ
nhiïn! Ngoađi ra chuâng ta cođn cíìn nhûông ngûúđi hiïíu vïì cöng nghïơ
hiïơn ăaơi, tñnh phûâc taơp cuêa nïìn kinh tïị thïị giúâi, vađ caê caâc chñnh
phuê nûôa!
Trang 9coâ thïí ăoâng goâp vađ taơo ra kïịt quaê hay khöng, hay nhađ tû víịn chólađm tùng thïm chi phñ cuêa töí chûâc mađ thöi.
Töi súâm nhíơn ra rùìng khöng coâ “tñnh caâch caâ nhín hiïơu quaê”nađo caê Nhûông nhađ quaên lyâ hiïơu quaê mađ töi gùơp coâ kiïịn thûâc,tñnh caâch, quan tím vađ phong caâch lađm viïơc ríịt khaâc nhau Noâichung, hoơ khaâc nhau trïn híìu hïịt moơi phûúng diïơn cuêa con ngûúđi.Ăiïím chung duy nhíịt cuêa hoơ lađ khaê nùng thûơc hiïơn nhûông cöngviïơc möơt caâch ăuâng ăùưn
Trong söị nhûông nhađ quaên lyâ hiïơu quaê mađ töi ăaô tûđng gùơp vađlađm viïơc, coâ möơt söị ngûúđi mang phong caâch laônh ăaơo, song cuôngcoâ nhûông ngûúđi ríịt “nhađm chaân”, chùỉng gíy ặúơc sûơ chuâ yâ nađotrong ăaâm ăöng caê! Tñnh caâch cuêa hoơ ăa daơng: hûúâng nöơi hayhûúâng ngoaơi, vui veê, dïî chõu hay lo íu, khoâ gíìn, ñch kyê hay röơngraôi Coâ ngûúđi quan tím röơng ăïịn nhiïìu ăïì tađi, nhûng cuông coânhûông ngûúđi chó quan tím ăïịn lônh vûơc heơp cuêa hoơ mađ thöi Coângûúđi thñch sûê duơng phín tñch vađ logic, ngûúơc laơi coâ ngûúđi chuêýịu dûơa vađo caêm nhíơn vađ trûơc giaâc Noâi chung, nhû nhûông baâc
sô, giaâo viïn hay nghïơ sô, caâc nhađ quaên lyâ hiïơu quaê cuông ríịt khaâcnhau vïì nhiïìu mùơt
Caâi mađ tíịt caê nhûông nhađ quaên lyâ hiïơu quaê ăïìu coâ lađ nhûôngthûơc hađnh lađm cho chñnh hoơ vađ nhûông caâi hoơ coâ trúê nïn hiïơu quaê.Nhûông thûơc hađnh ăoâ lađ giöịng nhau, duđ cho hoơ coâ lađm viïơc trongtöí chûâc nađo ăi nûôa Möơt nhađ quaên lyâ khöng tuín thuê nhûông thûơchađnh ăoâ seô chùưc chùưn thiïịu tñnh hiïơu quaê, duđ anh ta coâ kiïịn thûâc,thöng minh, trñ tûúêng tûúơng, chuýn mön cao ăïịn ăíu ăi nûôa.Noâi caâch khaâc, tñnh hiïơu quaê lađ möơt thoâi quen, möơt tíơp húơpcaâc thûơc hađnh Mađ caâc thûơc hađnh thò luön luön coâ thïí hoơc ặúơc.Múâi tröng thò chuâng ăún giaên, möơt ặâa treê cuông coâ thïí hiïíu möơt
Liïơu tñnh hiïơu quaê coâ thïí hoơc ặúơc khöng?
Nïịu tñnh hiïơu quaê cuông lađ möơt nùng khiïịu bíím sinh nhû nùng
khiïịu höơi hoơa hay ím nhaơc thò chuâng ta seô rùưc röịi to, vò chuâng ta
biïịt rùìng chó möơt söị ríịt ñt ngûúđi coâ ặúơc nhûông nùng khiïịu ăoâ
Khi ăoâ, chuâng ta ăađnh phaêi dađnh thúđi gian tòm ra nhûông ngûúđi
coâ “nùng khiïịu” ăoâ vađ ăađo taơo ăïí hoơ phaât triïín töịi ăa tađi nùng
cuêa mònh Nhûng seô khöng sao tòm ăuê nhûông ngûúđi nhû víơy cho
caâc nhiïơm vuơ quaên lyâ trong xaô höơi ngađy nay! Thíơt sûơ, nïịu tñnh
hiïơu quaê lađ möơt nùng khiïịu bíím sinh nhû víơy thò nïìn vùn minh
cuêa chuâng ta ngađy nay seô trúê nïn dïî bõ töín thûúng hún bao giúđ
hïịt, búêi ăíy lađ nïìn vùn minh cuêa caâc töí chûâc vúâi quy mö lúân,
cíìn phuơ thuöơc vađo möơt lûúơng cung lúân caâc nhađ quaên lyâ hiïơu quaê
Nhûng nïịu nhû tñnh hiïơu quaê lađ caâi gò ăoâ coâ thïí hoơc ặúơc thò
caâc cíu hoêi cíìn ăùơt ra lađ: tñnh hiïơu quaê göìm nhûông gò? Cíìn hoơc
nhûông gò ăïí trúê nïn hiïơu quaê? Viïơc hoơc tñnh hiïơu quaê thuöơc loaơi
hoơc nađo? Ăoâ coâ phaêi lađ kiïịn thûâc – möơt daơng kiïịn thûâc cíìn phaêi
hoơc möơt caâch hïơ thöịng vađ qua nhûông khaâi niïơm? Hay ăoâ lađ möơt
kyô nùng, möơt thûơc hađnh mađ ta coâ thïí hoơc ặúơc thöng qua viïơc
lùơp ăi lùơp laơi möơt söị hađnh ăöơng ăún giaên cuơ thïí?
Töi ăaô ăùơt ra nhûông cíu hoêi nađy trong nhiïìu nùm Lađ möơt nhađ
tû víịn, töi tûđng lađm viïơc vúâi nhiïìu nhađ quaên lyâ trong caâc töí chûâc
Tñnh hiïơu quaê quan troơng vúâi töi trïn hai phûúng diïơn Möơt lađ,
möơt nhađ tû víịn phaêi coâ hiïơu quaê, hoùơc anh ta seô chùỉng lađ gò caê,
búêi anh ta chó coâ “vuô khñ” lađ kiïịn thûâc mađ thöi Hai lađ, ngay caê
nhađ tû víịn hiïơu quaê nhíịt cuông phaêi dûơa vađo nhûông ngûúđi trong
töí chûâc mađ anh ta ăang tû víịn ăïí hoađn thađnh bíịt cûâ cöng viïơc
gò Tñnh hiïơu quaê do ăoâ seô quýịt ắnh liïơu cuöịi cuđng nhađ tû víịn
Trang 10TÍƠP TRUNG VAĐO SÛƠ ĂOÂNG GOÂP
Nhađ quaên lyâ hiïơu quaê luön tíơp trung sûơ quan tím vađo sûơ ăoânggoâp Anh ta hûúâng suy nghô vïì caâc muơc ăñch ăïì ra Cíu hoêiăùơt ra lađ, “Töi coâ thïí ăoâng goâp gò nhùìm aênh hûúêng ăïịn thađnhtñch vađ kïịt quaê cuêa töí chûâc mađ töi phuơc vuơ?” Sûâc eâp ăöịi vúâi anh
ta lađ traâch nhiïơm
Viïơc tíơp trung vađo sûơ ăoâng goâp chñnh lađ chòa khoâa cuêa tñnhhiïơu quaê trong cöng viïơc (nöơi dung, cíịp ăöơ, tiïu chuíín vađ aênhhûúêng cuêa cöng viïơc ăoâ), trong quan hïơ cuêa möơt ngûúđi vúâi ngûúđikhaâc (ăöìng nghiïơp, cíịp trïn, cíịp dûúâi), trong viïơc sûê duơng caâccöng cuơ nhû höơi hoơp, baâo caâo
Hiïơn nay, ăaơi ăa söị moơi ngûúđi laơi tíơp trung vađo möơt hûúâng khaâc.Hoơ quan tím ăïịn caâc nöî lûơc hún lađ kïịt quaê Hoơ lo lùưng vïì nhûôngcaâi mađ töí chûâc vađ cíịp trïn “núơ” hoơ, cíìn phaêi lađm cho hoơ Hoơ quantím quaâ nhiïìu ăïịn nhûông thíím quýìn mađ hoơ cíìn coâ Kïịt quaê lađhoơ trúê nïn keâm hiïơu quaê
Laônh ăaơo möơt cöng ty tû víịn quaên trõ luön khúêi ăíìu möơt dûơaân tû víịn bùìng viïơc dađnh vađi ngađy ăïí thùm hoêi vađ trođ chuýơnvúâi tûđng nhađ quaên lyâ cíịp cao cuêa cöng ty thín chuê Öng ta thûúđng
thûơc hađnh khöng khoâ khùn gò Tuy nhiïn ăïí lađm cho töịt, cho
thađnh thuơc thò ríịt khoâ Chùỉng haơn, baơn cíìn hoơc thuöơc baêng cûêu
chûúng cho ăïịn khi caâc kïịt quaê ăïịn vúâi baơn tûâc khùưc, khöng cíìn
nghô ngúơi, biïịn chuâng trúê thađnh möơt thoâi quen ùn síu vađo trñ oâc
Ăiïìu nađy chó coâ thïí ăaơt ặúơc bùìng viïơc luýơn tíơp liïn tuơc mađ thöi
Haôy thûơc hađnh bùìng viïơc aâp duơng ăiïìu mađ trong tûâc giíơn, cö
giaâo daơy piano cho töi khi töi cođn beâ ăaô noâi: “Coâ thïí khöng bao
giúđ em chúi nhaơc Mozart ặúơc nhû Arthur Schnabel, nhûng khöng
coâ lyâ do gò em laơi khöng chúi ặúơc caâc gam nhû öng ta caê” Ăiïìu
mađ cö giaâo töi qún khöng thïm vađo – hay coâ leô ăiïìu nađy lađ ặúng
nhiïn vúâi bađ – lađ viïơc chñnh nhûông ngûúđi chúi dûúng cíìm gioêi
nhíịt cuông khöng thïí chúi nhaơc Mozart theo ăuâng caâch hoơ ăaô tûđng
chúi, trûđ phi hoơ luýơn tíơp gam hađng ngađy!
Do ăoâ, khöng coâ lyâ do gò mađ möơt ngûúđi bònh thûúđng laơi khöng
thïí luýơn tíơp ặúơc möơt khaê nùng nhíịt ắnh trong möơt thûơc hađnh
nađo ăoâ Trúê nïn thađnh thaơo hay ăiïu luýơn coâ thïí khoâ khùn, do
ăiïìu nađy ăođi hoêi tađi nùng ăùơc biïơt Song ăïí coâ tñnh hiïơu quaê thò
caâi chuâng ta cíìn chó lađ khaê nùng mađ thöi
Trang 11mön, chûâc nùng, phođng ban cuêa mònh vúâi toađn thïí töí chûâc vađ sûâmïơnh cuêa töí chûâc Vúâi lyâ do tûúng tûơ, anh ta cuông seô suy nghô vïìkhaâch hađng, thín chuê, bïơnh nhín v.v , vöịn lađ nhûông lyâ do töìntaơi cuêa töí chûâc Kïịt quaê lađ caâi mađ anh ta lađm vađ caâch thûâc anh talađm seô hoađn toađn khaâc nhau.
Möơt cú quan khoa hoơc cuêa chñnh phuê Myô ăaô nhíơn roô ăiïìu nađyvađi nùm trûúâc ăíy Viïn giaâm ăöịc phuơ traâch xuíịt baên vïì hûu.Öng nađy tûđng coâ mùơt taơi cú quan tûđ ngađy ăíìu thađnh líơp, tuy nhiïnöng ta khöng lađ möơt nhađ khoa hoơc mađ cuông khöng phaêi lađ möơtngûúđi viïịt baâo ặúơc ăađo taơo Caâc íịn phíím cuêa cú quan do öng
ta phuơ traâch thûúđng bõ phï phaân lađ thiïịu sûơ sùưc saêo vïì hoơc thuíơt.Ngûúđi thay thïị öng ta lađ möơt nhađ khoa hoơc vöịn coâ nhiïìu cöngtrònh, bađi viïịt ặúơc cöng nhíơn Tûđ ăoâ, caâc íịn phíím cuêa cú quantrúê nïn “chuýn nghiïơp” hùỉn Tuy nhiïn, cöơng ăöìng khoa hoơc (ăöơcgiaê chñnh mađ íịn phíím nađy hûúâng túâi) laơi khöng cođn chùm chuâtheo doôi noâ nûôa Möơt ăöơc giaê lađ nhađ khoa hoơc nöíi tiïịng cuöịi cuđngăaô nïu ra lyâ do cuêa viïơc nađy: “Ngûúđi giaâm ăöịc cuô cuêa íịn phíímviïịt cho chuâng töi, cođn ngûúđi thay thïị öng ta viïịt nhùìm vađochuâng töi”
Ngûúđi giaâm ăöịc cuô ăùơt cíu hoêi, “Töi coâ thïí ăoâng goâp gò vađo kïịtquaê cuêa cú quan?” Cíu traê lúđi cuêa öng ta lađ, “Töi coâ thïí thu huâtcaâc nhađ khoa hoơc treê ăïịn lađm viïơc vúâi chuâng ta” Vò víơy, öng íịynhíịn maơnh caâc víịn ăïì chñnh, caâc quýịt ắnh vađ caê nhûông tranhcaôi chñnh trong cú quan Ăiïìu nađy ăöi khi gíy ra míu thuíîn giûôaöng vúâi nhûông ngûúđi khaâc, nhûng öng víîn baêo vïơ quan ăiïím cuêamònh, “Ăiïìu quan troơng vúâi caâc íịn phíím khöng phaêi lađ chuâng tacoâ thñch chuâng hay khöng, mađ lađ viïơc bao nhiïu nhađ khoa hoơctreê, qua nhûông íịn phíím nađy seô ăïịn xin lađm viïơc cho cú quancuêa chuâng ta”
ăùơt ra nhûông cíu hoêi kiïíu nhû “Nhû víơy, öng/bađ ăaô lađm gò ăïí
xûâng ăaâng vúâi mûâc lûúng mađ cöng ty traê?” Ăa söị ngûúđi ặúơc hoêi
traê lúđi ăaơi loaơi nhû “Töi phuơ traâch phođng kïị toaân”, hay “Töi phuơ
traâch khöịi baân hađng”, hay “Töi coâ 850 nhín viïn dûúâi quýìn
quaên lyâ cuêa mònh” Ríịt ñt ngûúđi coâ caâc cíu traê lúđi theo kiïíu “Cöng
viïơc cuêa töi lađ cung cíịp thöng tin cho caâc nhađ quaên lyâ cíịp dûúâi
ăïí hoơ ra caâc quýịt ắnh chñnh xaâc”, “Töi chõu traâch nhiïơm tòm ra
nhûông saên phíím mađ khaâch hađng coâ nhu cíìu trong tûúng lai”,
hay “Töi phaêi suy nghô vađ chuíín bõ cho caâc quýịt ắnh mađ viïn
chuê tõch höơi ăöìng quaên trõ seô xem xeât ngađy mai”
Ngûúđi nađo tíơp trung vađo nhûông nöî lûơc trong cöng viïơc, quan
tím ăïịn thíím quýìn ăöịi vúâi cíịp dûúâi thò thûơc chíịt víîn chó lađ
möơt nhín viïn cíịp dûúâi, duđ trïn danh nghôa chûâc danh, võ trñ
cuêa ngûúđi ăoâ coâ to taât ăïịn ăíu ăi nûôa Ngûúơc laơi, ngûúđi nađo tíơp
trung vađo cöịng hiïịn, ăoâng goâp, chõu traâch nhiïơm vïì kïịt quaê cöng
viïơc thò duđ anh ta chó lađ möơt nhín viïn treê, anh ta víîn lađ möơt
“quaên lyâ cíịp cao” thíơt sûơ theo ăuâng nghôa ăen cuêa cuơm tûđ nađy
Nhûông ngûúđi nhû víơy tûơ bùưt buöơc hoơ chõu traâch nhiïơm vúâi thađnh
tñch cuêa caê töí chûâc
Cam kïịt cuêa baên thín
Sûơ tíơp trung, hûúâng vïì ăoâng goâp, cöịng hiïịn khiïịn nhađ quaên
lyâ khöng chó quan tím ăïịn chuýn mön, kyô nùng hay phođng ban
cuêa anh ta mađ thöi Thay vađo ăoâ, anh ta quan tím ăïịn thađnh
tñch, kïịt quaê cuêa caê töí chûâc Anh ta hûúâng sûơ quan tím ra bïn
ngoađi töí chûâc, núi caâc kïịt quaê hoaơt ăöơng cuêa töí chûâc hiïơn hûôu
Anh ta coâ xu hûúâng suy nghô vïì quan hïơ giûôa kyô nùng, chuýn
Trang 12cíìn coâ möơt hïơ giaâ trõ, nhûông lyâ do töìn taơi cuêa noâ, nïịu khöng súâmmuöơn seô suy thoaâi, höîn loaơn Trong möơt doanh nghiïơp, cam kïịtgiaâ trõ coâ thïí vïì chíịt lûúơng, kyô thuíơt, giaâ caê dõch vuơ v.v Giöịngnhû kïịt quaê trûơc tiïịp, caâc cam kïịt nađy cuông khöng phaêi luâc nađocuông roô rađng.
Böơ Nöng nghiïơp Myô trong nhiïìu nùm bõ giùìng xeâ giûôa hai camkïịt giaâ trõ khöng tûúng thñch nhau – möơt cam kïịt vïì nùng suíịtnöng nghiïơp, möơt cam kïịt vïì “trang traơi gia ằnh” nhû lađ “xûúngsöịng cuêa quöịc gia” Cam kïịt vïì nùng suíịt trong nöng nghiïơpnhùìm hûúâng túâi möơt nïìn nöng nghiïơp ặúơc cöng nghiïơp hoâa vúâikyô thuíơt cao, nhíịt lađ viïơc kinh doanh buön baân saên phíím nöngnghiïơp trïn quy mö lúân; cam kïịt thûâ hai mang nùơng tinh thíìnhoađi cöí, uêng höơ sûơ phaât triïín cuêa nöng dín ắa phûúng Tuynhiïn, maôi ăïịn gíìn ăíy caâc chñnh saâch cuêa Böơ Nöng nghiïơp víîndao ăöơng qua laơi giûôa hai cam kïịt giaâ trõ noâi trïn, kïịt quaê lađ böơnađy ăaô tiïu töịn möơt söị lûúơng tiïìn khöng nhoê
Cuöịi cuđng, töí chûâc lađ möơt phûúng tiïơn ăïí vûúơt qua caâc haơnchïị cuêa caâ nhín Möơt töí chûâc khöng coâ khaê nùng töìn taơi líu dađilađ möơt töí chûâc thíịt baơi Do ăoâ, möơt töí chûâc ngađy höm nay cíìntaơo ra ặúơc nhûông con ngûúđi coâ thïí ăiïìu hađnh noâ trong tûúnglai Töí chûâc cíìn lađm múâi nguöìn vöịn con ngûúđi cuêa noâ, liïn tuơcphaât triïín nguöìn lûơc nađy Caâc thïị hïơ tiïịp theo, “ặâng trïn vainhûông ngûúđi tiïìn nhiïơm”, cíìn thûđa hûúêng nhûông thađnh tûơu cuêathïị hïơ lao ăöơng trûúâc, tiïịp tuơc phaât triïín chuâng vađ ăùơt nïìn moângcho caâc thïị hïơ tiïịp theo
Möơt töí chûâc cûâ khû khû giûô laơi nhûông tiïu chuíín vïì tíìm nhòn,thađnh tûơu, sûơ tuýơt haêo cuêa hiïơn taơi seô díìn díìn ăaânh míịt khaênùng ăiïìu chónh vađ thñch nghi Vađ búêi moơi thûâ luön luön thay ăöíi,töí chûâc ăoâ seô khoâ coâ khaê nùng töìn taơi líu dađi
Ăùơt ra cíu hoêi “Töi coâ thïí ăoâng goâp, cöịng hiïịn gò?” tûâc lađ tòm
kiïịm nhûông khaê nùng chûa ặúơc sûê duơng trong cöng viïơc Hiïơn
nay, ríịt nhiïìu thûâ ặúơc coi lađ thađnh tñch töịt thûơc ra chó lađ caâc
boâng múđ cuêa toađn böơ tiïìm nùng cöịng hiïịn
Ngûúđi lao ăöơng tri thûâc nađo khöng ăùơt ra cíu hoêi, “Töi coâ thïí
ăoâng goâp ặúơc gò?” coâ khaê nùng khöng chó ăùơt ra muơc tiïu thíịp,
mađ cođn coâ thïí coâ nhûông muơc tiïu sai líìm nûôa Hún nûôa, hoơ coâ
thïí ắnh nghôa “sûơ cöịng hiïịn” theo möơt caâch quaâ haơn heơp
“Sûơ ăoâng goâp, cöịng hiïịn”, nhû hai vñ duơ trïn minh hoơa, coâ thïí
coâ nhûông yâ nghôa khaâc nhau Töí chûâc nađo cuông cíìn coâ thađnh tñch
trong ba khu vûơc chñnh: kïịt quaê trûơc tiïịp, xíy dûơng vađ khùỉng
ắnh caâc giaâ trõ, vađ xíy dûơng – phaât triïín con ngûúđi cuêa töí chûâc
cho tûúng lai Khöng coâ kïịt quaê úê möơt trong ba khu vûơc trïn seô
lađm töí chûâc suy tađn Do ăoâ, caê ba khu vûơc nađy ăïìu cíìn coâ trong
sûơ ăoâng goâp cuêa möîi thađnh viïn, möîi nhađ quaên lyâ Tíìm quan
troơng cuêa möîi khu vûơc seô coâ sûơ khaâc biïơt tuđy theo tñnh caâch vađ võ
trñ cuêa möîi ngûúđi, cuông nhû nhu cíìu cuêa töí chûâc
Kïịt quaê trûơc tiïịp cuêa möơt töí chûâc dïî nhíơn ra, ăiïìu nađy lađ möơt
quy luíơt Trong doanh nghiïơp, kïịt quaê trûơc tiïịp lađ caâc kïịt quaê
kinh tïị: doanh söị vađ lúơi nhuíơn Trong möơt bïơnh viïơn, kïịt quaê trûơc
tiïịp lađ sûơ chùm soâc bïơnh nhín Tuy nhiïn, coâ khi kïịt quaê nađy
cuông khöng roô rađng Khi ngûúđi ta luâng tuâng vïì ăiïìu nađy thò seô
khöng thïí coâ kïịt quaê töịt ặúơc
Caâc kïịt quaê trûơc tiïịp luön ăïịn trûúâc tiïn, chuâng quan troơng
trong viïơc duy trò möơt töí chûâc nhû tíìm quan troơng cuêa calorie
ăöịi vúâi cú thïí cuêa con ngûúđi Nhûng bíịt kyđ töí chûâc nađo cuông cíìn
cam kïịt hûúâng vïì caâc giaâ trõ vađ thûúđng xuýn taâi khùỉng ắnh
chuâng, nhû cú thïí con ngûúđi cíìn vitamin vađ chíịt khoaâng Töí chûâc
Trang 13Nguýn nhín phöí biïịn nhíịt cho thíịt baơi cuêa möơt nhađ quaên lyâlađ viïơc anh ta thiïịu khaê nùng hay khöng sùĩn sađng thay ăöíi chophuđ húơp vúâi ýu cíìu cuêa võ trñ múâi Nhûông ngûúđi chó tiïịp tuơc lađmnhûông viïơc mađ vúâi chuâng anh ta ăaô tûđng thađnh cöng seô dïî gùơpthíịt baơi trong nhûông cöng viïơc múâi Khöng chó coâ kïịt quaê thayăöíi, mađ tíìm quan troơng tûúng ăöịi giûôa ba khu vûơc cíìn ăaơt thađnhtñch cuông thay ăöíi Ai cuông hiïíu ngûúđi nađy súâm muöơn seô gùơp sailíìm trong caâc cöng viïơc múâi.
Sûơ ăoâng goâp cuêa tri thûâc
Ăöịi vúâi nhûông ngûúđi lao ăöơng tri thûâc, viïơc tíơp trung vađ hûúângvïì sûơ ăoâng goâp lađ ríịt quan troơng Nhûông ngûúđi nađy khöng saênxuíịt ra möơt saên phíím, hoơ taơo ra yâ tûúêng, khaâi niïơm, thöng tinv.v Noâi chung hoơ lađ nhûông chuýn gia Hoơ chó hiïơu quaê khi lađmtöịt möơt cöng viïơc cuơ thïí, tûâc lađ khi ặúơc chuýn mön hoâa Tuynhiïn, kïịt quaê lao ăöơng cuêa hoơ cíìn ặúơc kïịt húơp vúâi kïịt quaê laoăöơng cuêa caâc chuýn gia khaâc, caâc kïịt quaê riïng leê khöng coâ giaâtrõ gò
Nhiïơm vuơ cuêa chuâng ta lađ lađm sao cho caâc chuýn gia vađchuýn mön cuêa hoơ ăïìu trúê nïn hiïơu quaê Ăiïìu nađy coâ nghôa lađngûúđi chuýn gia cíìn phaêi suy nghô cuơ thïí: ai seô sûê duơng kïịt quaêlao ăöơng cuêa hoơ, ngûúđi ăoâ cíìn biïịt vađ hiïíu gò ăïí coâ thïí sûê duơnghiïơu quaê phíìn kïịt quaê ăoâ
Möơt ngûúđi coâ kiïịn thûâc luön ặúơc kyđ voơng chõu traâch nhiïơmlađm cho ngûúđi khaâc hiïíu mònh Viïơc cho rùìng nhûông ngûúđi “ngoaơiăaơo” cíìn nöî lûơc ăïí hiïíu mònh, hay chó trònh bađy vúâi möơt söị ñt nhûôngngûúđi ăöìng sûơ ngang hađng ăïìu bõ coi lađ nhûông thaâi ăöơ tûơ phuơ
Sûơ tíơp trung vađo ăoâng goâp, cöịng hiïịn cuêa nhađ quaên lyâ chñnh
lađ möơt cöng cuơ maơnh trong viïơc phaât triïín con ngûúđi Con ngûúđi
luön luön ăiïìu chónh tuđy theo mûâc ăöơ ngûúđi ta ýu cíìu, kyđ voơng
vađo hoơ Ngûúđi nađo hûúâng vïì sûơ ăoâng goâp, cöịng hiïịn trong cöng
viïơc seô lađm tùng caâc tiïu chuíín, tíìm nhòn vađ hoađi baôo cuêa nhûông
ngûúđi cuđng lađm viïơc xung quanh hoơ
Möơt viïn quaên lyâ bïơnh viïơn, trong cuöơc hoơp ăíìu tiïn vúâi caâc
nhín viïn, khi tûúêng rùìng möơt víịn ăïì khaâ khoâ khùn ăaô ặúơc giaêi
quýịt, thò möơt ngûúđi tham dûơ cuöơc hoơp chúơt ăùơt ra cíu hoêi “Liïơu
caâch giaêi quýịt nađy ăaô lađm hađi lođng bađ y taâ Bryan chûa?” Ngay
líơp tûâc, moơi ngûúđi bùưt ăíìu tranh luíơn söi nöíi cho ăïịn khi tòm ra
möơt giaêi phaâp múâi töịt hún cho víịn ăïì ăaô nïu ra
Thûơc ra cíu chuýơn diïîn ra nhû sau: bađ y taâ Bryan ăaô tûđng
phuơc vuơ úê bïơnh viïơn nađy tûđ ríịt líu Bađ khöng phaêi lađ möơt y taâ
xuíịt sùưc, thíơm chñ chûa tûđng lađm quaên lyâ Tuy nhiïn, khi lađm
viïơc, chùm soâc bïơnh nhín, bađ luön ăùơt ra cíu hoêi, “Liïơu chuâng
ta ăaô lađm hïịt nhûông gò coâ thïí vò bïơnh nhín nađy chûa?” Caâc bïơnh
nhín mađ bađ chùm soâc luön bònh phuơc mau choâng Qua thúđi gian,
caê bïơnh viïơn ăaô hoơc theo caâch lađm viïơc cuêa bađ, luön ăùơt ra cíu
hoêi, “Chuâng ta ăaô thûơc sûơ ăoâng goâp hïịt sûâc mònh cho bïơnh viïơn
hay chûa?”
Kïịt quaê lađ, duđ bađ y taâ Bryan ăaô vïì hûu caê chuơc nùm song nhûông
tiïu chuíín vađ phong caâch lađm viïơc cuêa bađ víîn aênh hûúêng vađ ăùơt
ra nhûông ýu cíìu cao cho nhûông ngûúđi ăang lađm viïơc, kïí caê
nhûông ngûúđi lađ cíịp trïn cuêa bađ
Cam kïịt ăoâng goâp chñnh lađ cam kïịt ăöịi vúâi tñnh hiïơu quaê Khöng
coâ cam kïịt nađy, möơt ngûúđi lađm viïơc trong töí chûâc seô tûơ lûđa döịi
baên thín vađ nhûông ngûúđi cuông lađm viïơc, cuông nhû lađm suy ýịu
chñnh töí chûâc ăoâ
Trang 14kiïịn thûâc – möơt cùn bïơnh dïî líy, lađm huêy hoaơi chñnh kiïịn thûâccuông nhû tûúâc ăoaơt veê ăeơp vađ tñnh hiïơu quaê cuêa noâ.
Quan hïơ ăuâng ăùưn vúâi ngûúđi khaâc
Nïịu tíơp trung vađo sûơ ăoâng goâp trong cöng viïơc vađ vađo quanhïơ vúâi nhûông ngûúđi khaâc, nhađ quaên lyâ seô coâ quan hïơ töịt trongcöng viïơc Quan hïơ töịt vúâi ngûúđi khaâc, theo ắnh nghôa, lađ quanhïơ taơo ra lúơi ñch cho cöng viïơc Nïịu khöng ăaơt muơc tiïu nađy, thònhûông lúđi leô ngoơt ngađo lađm ăeơp lođng nhau cuông trúê nïn vö nghôa.Mùơt khaâc, ăöi khi möơt vađi cíu noâi thö löî, thiïịu kiïìm chïị cuông chûachùưc ăaô lađm hoêng caâc quan hïơ töịt ăeơp vađ hiïơu quaê giûôa ngûúđivúâi ngûúđi trong cöng viïơc
Viïơc tíơp trung vađo sûơ ăoâng goâp vađ cöịng hiïịn tûơ thín noâ ăaôcung cíịp böịn ăiïìu kiïơn cú baên cho caâc quan hïơ giûôa ngûúđi vúâingûúđi möơt caâch hiïơu quaê, ăoâ lađ giao tiïịp, lađm viïơc theo nhoâm, tûơphaât triïín baên thín vađ phaât triïín ngûúđi khaâc
1 Míịy chuơc nùm qua, giao tiïịp luön thu huât sûơ chuâ yâ cuêa caâctranh luíơn vïì quaên trõ Ngûúđi ta quan tím ăïịn víịn ăïì nađy trongmoơi thïí chïị vađ töí chûâc trong xaô höơi hiïơn ăaơi Tuy nhiïn, kïịt quaêăaơt ặúơc khöng nhiïìu, giao tiïịp ngađy nay víîn cođn keâm hiïơu quaê
y nhû vađi chuơc nùm trûúâc ăíy, khi ngûúđi ta bùưt ăíìu nhíơn ra nhucíìu, tíìm quan troơng vađ sûơ ýịu keâm cuêa víịn ăïì nađy trong töí chûâc.Tuy nhiïn, chuâng ta ăaô bùưt ăíìu hiïíu ra lyâ do taơi sao caâc nöî lûơclúân lao trong víịn ăïì nađy laơi khöng mang laơi kïịt quaê
Ngûúđi ta ăaô xem xeât giao tiïịp theo quan ăiïím “tûđ trïn xuöịng”,tûâc lađ tûđ ăöơi nguô quaên lyâ, laônh ăaơo xuöịng nhín viïn, tûđ cíịp trïn
húơm hônh cuêa ngûúđi lao ăöơng tri thûâc Ngay caê trong trûúđng ăaơi
hoơc hay caâc phođng nghiïn cûâu, thaâi ăöơ nađy (ríịt phöí biïịn hiïơn
nay!!!) cuông seô biïịn caâc chuýn gia trúê thađnh vö duơng, kiïịn thûâc
cuêa hoơ trúê thađnh sûơ thöng thaâi rúêm mađ thöi Nïịu baơn muöịn trúê
thađnh möơt ngûúđi ăoâng goâp cho töí chûâc möơt caâch ăíìy traâch nhiïơm,
baơn phaêi quan tím ăïịn tñnh khaê duơng trong “saên phíím” cuêa baơn
– ăoâ chñnh lađ kiïịn thûâc
Nhûông nhađ quaên lyâ hiïơu quaê hiïíu ríịt roô ăiïìu nađy Hoơ luön ặúơc
ắnh hûúâng búêi nhu cíìu tòm hiïíu xem nhûông ngûúđi khaâc cíìn gò,
thíịy gò, vađ hiïíu gò Nhađ quaên lyâ hiïơu quaê ăùơt ra cíu hoêi vúâi cíịp
trïn, cíịp dûúâi, vađ nhíịt lađ vúâi ăöìng nghiïơp trong caâc böơ phíơn khaâc
cuêa töí chûâc, “Anh ýu cíìu töi coâ ăoâng goâp gò ăïí ăaêm baêo sûơ ăoâng
goâp cuêa chñnh anh cho töí chûâc? Khi nađo vađ bùìng caâch nađo anh
cíìn sûơ ăoâng goâp cuêa töi? Dûúâi daơng nađo?”
Ăõnh nghôa ăuâng cuêa möơt “generalist” (ngûúđi coâ kiïịn thûâc töíng
húơp) lađ möơt chuýn gia (specialist) coâ khaê nùng liïn hïơ lônh vûơc
hiïíu biïịt cuêa mònh vúâi toađn böơ kiïịn thûâc noâi chung Coâ leô ñt ai
hiïíu biïịt trïn nhiïìu lônh vûơc, vađ möơt ngûúđi hiïíu biïịt vađi lônh vûơc
khaâc nhau cuông chûa hùỉn ăaô lađ “generalist”, anh ta chó lađ möơt
chuýn gia trong míịy lônh vûơc ăoâ mađ thöi Tuy nhiïn, nhûông
ngûúđi lađm viïơc hûúâng vïì ăoâng goâp vađ cöịng hiïịn seô biïịt caâch taơo
liïn hïơ giûôa chuýn mön haơn heơp cuêa mònh vúâi caâi chung, caâi toađn
thïí Coâ thïí anh ta khöng hiïíu biïịt gò nhiïìu vïì nhûông lônh vûơc
chuýn mön khaâc Nhûng anh ta seô súâm nhíơn ra mònh cíìn phaêi
biïịt caâc nhu cíìu, ắnh hûúâng, haơn chïị vađ caêm nhíơn cuêa nhûông
ngûúđi khaâc, tûđ ăoâ lađm sao cho hoơ coâ thïí sûê duơng hiïơu quaê kïịt
quaê cöng viïơc cuêa anh ta Ăiïìu nađy nïịu khöng lađm ngûúđi ta hiïíu
vađ ăaânh giaâ cao tñnh ăa daơng cuêa kiïịn thûâc, thò cuông giuâp giaêm
búât vađ loaơi trûđ tñnh kiïu cùng cuêa nhûông ngûúđi coâ chuýn mön,
Trang 152 Viïơc tíơp trung vađo sûơ ăoâng goâp díîn ăïịn viïơc giao tiïịp theohađng ngang, tûđ ăoâ khiïịn hoaơt ăöơng lađm viïơc theo nhoâm trúê nïnhiïơu quaê.
Cíu hoêi “Ai seô sûê duơng kïịt quaê cöng viïơc cuêa töi ăïí cho noâ trúênïn hiïơu quaê?” thïí hiïơn roô tíìm quan troơng cuêa nhûông ngûúđi khaâcăöịi vúâi cöng viïơc cuêa nhađ quaên lyâ Noâ phaên aânh thûơc tïị úê möơt töíchûâc tri thûâc: möơt cöng viïơc hiïơu quaê thûơc sûơ khi noâ ặúơc lađmbïn trong vađ búêi möơt nhoâm ngûúđi vúâi nhûông kiïịn thûâc vađ kyô nùngkhaâc nhau Hoơ cíìn cuđng nhau lađm viïơc möơt caâch tûơ nguýơn, theologic cuêa tònh hònh thûơc tïị vađ ăođi hoêi cuêa nhiïơm vuơ, hún lađ theomöơt cú cíịu töí chûâc cûâng nhùưc nađo ăoâ
Vñ duơ, trong möơt bïơnh viïơn – dûúđng nhû lađ loaơi töí chûâc kiïịnthûâc phûâc taơp nhíịt hiïơn nay, ríịt nhiïìu ngûúđi (tûđ caâc y taâ, baâc sô,höơ lyâ, ăïịn caâc nhín viïn X quang, kyô thuíơt v.v ) ăïìu phaêi lađmviïơc trïn cuđng möơt bïơnh nhín, theo cuđng möơt kïị hoaơch chung,ăoâ lađ caâch ăiïìu trõ cuơ thïí do baâc sô chó ắnh Khöng ai quaên lyâ vađ
ra lïơnh cho ai caê Vïì mùơt cíịu truâc töí chûâc, möîi ngûúđi trong söịnhûông nhín viïn chùm soâc sûâc khoêe chuýn nghiïơp noâi trïn ăïìubaâo caâo cho trûúêng böơ phíơn cuêa hoơ, möîi ngûúđi ăïìu hoaơt ăöơngtrong lônh vûơc chuýn mön riïng cuêa hoơ, möơt caâch thíơt sûơ
“chuýn nghiïơp” Tuy nhiïn, cuông chñnh tûđng ngûúđi ăïìu phaêi ăaêmbaêo thöng tin ăíìy ăuê cho nhûông ngûúđi khaâc vïì ăiïìu kiïơn cuơ thïí,hay nhûông nhu cíìu cuơ thïí cuêa bïnh nhín Khöng coâ sûơ kïịt húơpăoâ, caâc nöî lûơc riïng leê nhiïìu khi coâ lúơi hún lađ coâ haơi
Trong möơt bïơnh viïơn coâ tinh thíìn cöịng hiïịn cao úê caâc thađnhviïn (ăiïìu nađy ăaô trúê thađnh möơt nïìn nïịp, möơt thoâi quen ùn síuvađo caâc thađnh viïn), seô khöng coâ khoâ khùn gò trong viïơc hònhthađnh möơt tinh thíìn lađm viïơc theo nhoâm nhû trïn Nïịu khöng,
xuöịng cíịp dûúâi Tuy nhiïn nïịu dûơa trïn quan ăiïím nađy thò giao
tiïịp lađ khöng thïí thûơc hiïơn ặúơc Caâc nghiïn cûâu vïì lyâ thuýịt giao
tiïịp vađ caêm nhíơn ăaô chó ra rùìng, möơt khi cíịp trïn cađng duđng
nhûông lúđi leô nùơng nïì thò cíịp dûúâi cađng coâ xu hûúâng boê ngoađi
tai Ngûúđi ta dïî nghe thíịy nhûông ăiïìu ngûúđi ta muöịn nghe hún
lađ ăiïìu ăang ặúơc ngûúđi khaâc noâi!
Caâc nhađ quaên lyâ nöî lûơc cöịng hiïịn cho töí chûâc, trïn nguýn tùưc,
luön ýu cíìu cíịp dûúâi cuêa hoơ lađm nhû víơy, tûâc lađ cuông hûúâng
moơi nöî lûơc vïì sûơ ăoâng goâp Hoơ thûúđng ăùơt ra cíu hoêi, “Töí chûâc
nađy vađ töi – cíịp trïn cuêa anh/chõ, coâ thïí kyđ voơng vađo ăoâng goâp
gò cuêa anh/chõ? Ăíu lađ caâch sûê duơng töịt nhíịt kiïịn thûâc vađ khaê
nùng cuêa anh/chõ?” Vađ sau ăoâ sûơ giao tiïịp trúê nïn dïî dađng, hiïơu
quaê
Khi nhín viïn cíịp dûúâi ăaô suy nghô kyô cađng vïì sûơ ăoâng goâp
mađ ngûúđi ta coâ thïí kyđ voơng úê mònh, tíịt nhiïn nhađ quaên lyâ cíịp
trïn coâ quýìn vađ coâ traâch nhiïơm ăaânh giaâ “hiïơu lûơc” cuêa ăïì nghõ
ăoâ
Moơi nhađ quaên lyâ mađ chuâng töi nghiïn cûâu ăïìu cho biïịt rùìng,
híìu hïịt caâc muơc tiïu ăoâng goâp mađ cíịp dûúâi cuêa hoơ tûơ ăïì ra cho
mònh ăïìu khöng phaêi lađ ăiïìu mađ cíịp trïn kyđ voơng Roô rađng lađ
cíịp dûúâi coâ caâi nhòn khaâc hùỉn Hoơ cađng coâ khaê nùng vađ sùĩn sađng
nhíơn laônh traâch nhiïơm thò quan ăiïím cuêa hoơ vïì thûơc tïị, vïì caâc
cú höơi vađ nhu cíìu muơc tiïu cađng trúê nïn khaâc biïơt so vúâi cíịp trïn
Tuy nhiïn khi ăoâ bíịt kyđ sûơ khaâc biïơt nađo cuông coâ lyâ do cuơ thïí vađ
thuýịt phuơc
Khi coâ khaâc biïơt, ai ăuâng ai sai khöng phaêi lađ ăiïìu quan troơng
Ăiïìu quan troơng lađ giao tiïịp hiïơu quaê theo ăuâng nghôa cuêa tûđ nađy
ăaô ặúơc thiïịt líơp úê ăíy
Trang 16BIÏỊT ROÔ ĂIÏÍM MAƠNH VAĐ GIAÂ TRÕ CUÊA BAƠN
Cađng ngađy seô coâ cađng nhiïìu ngûúđi trong lûơc lûúơng lao ăöơng –
ăùơc biïơt lađ lao ăöơng tri thûâc – seô phaêi tûơ quaên lyâ baên thín
mònh Hoơ seô phaêi biïịt tûơ ăùơt mònh vađo núi mađ hoơ coâ thïí ăoâng
goâp ặúơc nhiïìu nhíịt Hoơ phaêi hoơc caâch tûơ phaât triïín baên thín.Hoơ phaêi biïịt lađm thïị nađo giûô cho mònh luön luön treê trung vađ minhmíîn trong suöịt 50 nùm lađm viïơc cuêa cuöơc ăúđi Hoơ cuông phaêi biïịtthay ăöíi cöng viïơc hoơ ăang lađm, vađo luâc nađo vađ bùìng caâch nađo.Ngûúđi lao ăöơng tri thûâc thûúđng söịng líu hún töí chûâc sûê duơnghoơ Cho duđ ngûúđi lao ăöơng tri thûâc coâ trò hoaôn viïơc gia nhíơp lûơclûúơng lao ăöơng líu ăïịn ăíu ăi nûôa – chùỉng haơn nhû hoơ tiïịp tuơc
úê laơi trûúđng ăaơi hoơc cho ăïịn xíịp xó 30 tuöíi ăïí líịy bùìng tiïịn sô –thò tuöíi thoơ trung bònh úê caâc nûúâc phaât triïín hiïơn nay lađ 80 tuöíithò ríịt coâ thïí lađ hoơ seô laơi lađm viïơc, duđ lađ baân thúđi gian, cho ăïịnkhoaêng 75 tuöíi hoùơc líu hún nûôa Noâi caâch khaâc, thúđi gian lađmviïơc trung bònh trong ăúđi ngûúđi, ăùơc biïơt ăöịi vúâi lao ăöơng tri thûâc,lađ khoaêng 50 nùm Trong khi ăoâ, tuöíi thoơ trung bònh cuêa möơt
cíìn coâ nhûông nöî lûơc ríịt lúân ăïí xíy dûơng ăiïìu nađy thöng qua caâc
loaơi hònh giao tiïịp nhû höơi hoơp, höơi thaêo, tíơp san nöơi böơ, thöng
baâo v.v
3 Tûơ phaât triïín baên thín cuông phuơ thuöơc ríịt nhiïìu búêi viïơc
tíơp trung vađo sûơ ăoâng goâp
Khi baơn ăùơt ra cíu hoêi “Ăíu lađ sûơ ăoâng goâp quan troơng nhíịt
mađ töi coâ thïí cöịng hiïịn cho töí chûâc?”, tûâc lađ baơn ăaô hoêi “Töi cíìn
tûơ phaât triïín baên thín nhû thïị nađo? Töi cíìn coâ kiïịn thûâc vađ kyô
nùng gò ăïí coâ thïí ăoâng goâp ặúơc nhû víơy? Töi cíìn ặa ăiïím
maơnh nađo cuêa mònh vađo cöng viïơc? Töi cíìn phaêi xaâc líơp nhûông
tiïu chuíín nađo cho baên thín?”
4 Nhađ quaên lyâ tíơp trung vađo sûơ ăoâng goâp cho töí chûâc cuông seô
coâ khaê nùng thuâc giuơc, ăöơng viïn nhûông ngûúđi khaâc trong viïơc
phaât triïín baên thín Ăoâ lađ caâc ăöìng nghiïơp, cíịp trïn, cíịp dûúâi
cuêa hoơ Nhađ quaên lyâ khöng ăùơt ra nhûông tiïu chuíín caâ nhín,
mađ dûơa trïn caâc ýu cíìu cuêa nhiïơm vuơ cuơ thïí Hoơ luön ýu cíìu
úê ngûúđi khaâc sûơ cöịng hiïịn, caâc muơc tiïu tham voơng, chíịt lûúơng
cao trong cöng viïơc
Chuâng töi khöng biïịt nhiïìu vïì lônh vûơc tûơ phaât triïín baên thín
Nhûng chuâng töi biïịt roô möơt ăiïìu: con ngûúđi noâi chung, vađ caâc
lao ăöơng tri thûâc noâi riïng, ăïìu phaât triïín dûơa trïn nhûông ýu
cíìu tûơ ăùơt ra cho baên thín Hoơ phaât triïín dûơa trïn nhûông gò hoơ
coi lađ thađnh tûơu thíơt sûơ Hoơ cađng ýu cíìu cao úê baên thín thò cađng
ăaơt hiïơu quaê cao hún, mađ nöî lûơc boê ra thò khöng hïì nhiïìu hún
nhûông ngûúđi khaâc
Trang 17möơt quýịt ắnh quan troơng, hoùơc möơt hađnh ăöơng quan troơng,ngûúđi ta viïịt ra nhûông ăiïìu mònh dûơ kiïịn seô xaêy ra Sau ăoâ, tûđ 9-
12 thaâng, ngûúđi ta seô ăöịi chiïịu kïịt quaê ăaơt ặúơc vúâi muơc tiïumong ăúơi Baên thín taâc giaê ăaô tûđng lađm nhû víơy trong suöịt 15-
20 nùm nay Vađ cûâ möîi líìn lađm nhû íơy, taâc giaê ăïìu caêm thíịy bõbíịt ngúđ Ai ăaô tûđng lađm cuông seô caêm thíịy tûúng tûơ
Bùìng thuê thuíơt ăún giaên nađy, chó trong möơt thúđi gian ngùưn,khoaêng hai ăïịn ba nùm, ngûúđi ta biïịt ặúơc ăiïím maơnh cuêa hoơ lađ
gò vađ ăoâ coâ leô lađ möơt thöng tin quan troơng nhíịt cíìn biïịt vïì chñnhmònh Tûđ ăoâ, noâ seô giuâp ngûúđi ta biïịt ặúơc viïơc nađo nïn lađm, viïơcnađo nïn traânh ăïí coâ thïí phaât huy ặúơc töịt nhíịt thïị maơnh cuêamònh Noâ cuông cho ngûúđi ta biïịt baên thín hoơ thiïịu nùng lûơc gò,ăiïím ýịu cuêa hoơ úê ăíu, vađ viïơc gò hoơ khöng thïí lađm ặúơc
Tûđ sûơ phín tñch thöng tin phaên höìi coâ thïí ruât ra nhiïìu kïịt luíơn
cho hađnh ăöơng.
Kïịt luíơn ăíìu tiïn vađ quan troơng nhíịt: Haôy tíơp trung vađo ăiïím
maơnh cuêa mònh Haôy ăùơt mònh vađo chöî nađo mađ coâ thïí phaât huy
ặúơc töịt nhíịt thïị maơnh cuêa baên thín
Thûâ hai: Tiïịp tuơc níng cao khöng ngûđng thïị maơnh cuêa mònh.
Phín tñch thöng tin phaên höìi seô giuâp ngûúđi ta nhanh choâng biïịtặúơc cíìn níng cao nùng lûơc gò hoùơc cíìn thu thíơp kiïịn thûâc gòmúâi Noâ cuông cho biïịt nùng lûơc vađ kiïịn thûâc nađo khöng cođn phuđhúơp nûôa hoùơc cíìn phaêi ặúơc cíơp nhíơt Noâ cuông chó ra nhûông löîhöíng trong kiïịn thûâc cuêa möîi ngûúđi
Vađ ai cuông coâ thïí trang bõ cho mònh ăuê kyô nùng hay kiïịn thûâcnađo ăoâ cođn thiïịu
Kïịt luíơn thûâ ba ăùơc biïơt quan troơng: Sûơ phín tñch thöng tin
phaên höìi seô súâm xaâc ắnh ặúơc nhûông lônh vûơc mađ sûơ ngaơo maơn
doanh nghiïơp thađnh cöng cuông chó keâo dađi khoaêng 30 nùm – vađ
trong thúđi kyđ coâ nhûông biïịn ăöơng lúân, nhû thúđi kyđ chuâng ta ăang
söịng thò khöng chùưc noâ cođn ặúơc líu nhû víơy Do ăoâ, nhûông ngûúđi
lao ăöơng, ăùơc biïơt lađ lao ăöơng tri thûâc, seô ngađy cađng söịng líu hún
bíịt kyđ möơt töí chûâc nađo sûê duơng hoơ, vò víơy, hoơ cíìn phaêi chuíín bõ
sùĩn sađng cho nhiïìu loaơi cöng viïơc, nhiïìu loaơi nhiïơm vuơ vađ nhiïìu
nghïì nghiïơp khaâc nhau
Ăiïím maơnh cuêa töi lađ gò?
Ai cuông tûúêng rùìng tûơ mònh biïịt roô baên thín mònh coâ ăiïím
maơnh gò Nhûng ăíy lađ möơt sai líìm Thöng thûúđng thò ngûúđi ta
biïịt roô ăiïím ýịu cuêa baên thín mònh hún, nhûng ngay caê trong
trûúđng húơp nađy, ngûúđi ta víîn mùưc sai líìm Thïị nhûng ngûúđi ta
chó coâ thïí thađnh cöng khi dûơa vađo ăiïím maơnh, chûâ khöng phaêi
ăiïím ýịu, ặđng noâi chi ăïịn viïơc mađ ngûúđi ta khöng hïì coâ khaê
nùng lađm
Ăöịi vúâi nhiïìu ngûúđi, caâch ăíy chó möơt vađi thíơp kyê thöi, viïơc
biïịt ặúơc ăiïím maơnh cuêa mònh cuông chùỉng coâ yâ nghôa gò Búêi vò
vađo thúđi kyđ ăoâ, khi sinh ra ngûúđi ta ăaô coâ ngay möơt nghïì nghiïơp
vađ möơt chöî lađm viïơc chúđ sùĩn Con nöng dín röìi seô trúê thađnh nöng
dín Nïịu nhû anh ta lađm nghïì nöng keâm, anh ta seô thíịt baơi Con
thúơ thuê cöng seô trúê thađnh thúơ thuê cöng, vađ cûâ thïị Nhûng giúđ ăíy,
moơi chuýơn ăaô khaâc, ngûúđi ta coâ nhiïìu sûơ lûơa choơn hún Do víơy,
ngûúđi ta cíìn phaêi biïịt hoơ coâ thïị maơnh gò ăïí coâ thïí biïịt ăíu lađ
chöî cuêa hoơ
Chó coâ möơt caâch duy nhíịt ăïí tòm ra ăiïím maơnh cuêa mònh: aâp
duơng phûúng phaâp phín tñch thöng tin phaên höìi Möîi khi ặa ra
Trang 18cuông chùỉng coâ nùng lûơc, vađ thíơm chñ ríịt ñt cú höơi ăïí chuâng tathađnh ăaơt duđ úê mûâc tíìm thûúđng Ăöịi vúâi nhûông lônh vûơc nhû víơythò bíịt kïí ai, vađ ăùơc biïơt lađ lao ăöơng tri thûâc, cuông nïn traânh,khöng nïn nhíơn ăoâ lađm cöng viïơc, nhiïơm vuơ hoùơc nghïì nghiïơpcuêa mònh.
Kïịt luíơn cuöịi cuđng ruât ra lađ khöng nïn laông phñ sûâc lûơc cuêa
mònh trong viïơc tòm ra caâch caêi thiïơn nhûông lônh vûơc mađ baên thín mònh keâm nùng lûơc Cíìn tíơp trung sûâc lûơc vađo lônh vûơc mađ
baên thín mònh coâ nùng lûơc vađ trònh ăöơ töịt nhíịt Búêi vò seô töịn ríịtnhiïìu thúđi gian vađ cöng sûâc ăïí níng trònh ăöơ möơt ngûúđi tûđ chöîkhöng biïịt gò lïn trònh ăöơ thíịp so vúâi viïơc níng trònh ăöơ möơt ngûúđitûđ chöî coâ nùng lûơc lïn trònh ăöơ xuíịt sùưc ÍỊy thïị mađ ríịt nhiïìungûúđi – kïí caê caâc nhađ giaâo, caâc töí chûâc – víîn cöị tíơp trung sûâcvađo viïơc lađm cho möơt ngûúđi khöng coâ nùng lûơc thađnh ngûúđi coâtrònh ăöơ thíịp Thay vađo ăoâ, nïn dađnh sûâc lûơc, nguöìn lûơc vađ thúđigian ăïí lađm cho nhûông ngûúđi coâ nùng lûơc trúê thađnh xuíịt sùưc thòseô töịt hún
Töi lađm viïơc nhû thïị nađo?
Ăöịi vúâi lao ăöơng tri thûâc, cíu hoêi, “Töi lađm viïơc nhû thïị nađo?”cuông quan troơng khöng keâm cíu hoêi “Töi coâ thïí maơnh gò?”.Noâi ăuâng ra, cíu hoêi nađy cođn quan troơng hún cíu hoêi trûúâc.Thûơc ăaâng ngaơc nhiïn khi chó coâ ríịt ñt ngûúđi biïịt hoơ ăaô lađm cöngviïơc cuêa hoơ thïị nađo Ăa söị chuâng ta thíơm chñ cođn khöng biïịt rùìngmöîi ngûúđi coâ caâch lađm vađ thûơc hiïơn cöng viïơc ríịt khaâc nhau Dovíơy, seô khöng ăem laơi kïịt quaê khi ngûúđi ta phaêi lađm cöng viïơckhöng theo caâch cuêa hoơ
tri thûâc gíy ra sûơ döịt naât bíịt lûơc Ríịt nhiïìu ngûúđi, ăùơc biïơt nhûông
ngûúđi coâ kiïịn thûâc chuýn síu vïì möơt lônh vûơc, hay coi thûúđng
kiïịn thûâc thuöơc caâc lônh vûơc khaâc, hoùơc tin rùìng “thöng minh”
thò coâ thïí thay thïị cho hiïíu biïịt Thïị nhûng sûơ phín tñch thöng
tin phaên höìi seô súâm cho thíịy nguýn nhín chñnh lađm cho keâm
hiïơu nùng lađ do sûơ hiïíu biïịt khöng ăíìy ăuê hoùơc do coi thûúđng
caâc kiïịn thûâc khöng thuöơc lônh vûơc chuýn mön cuêa mònh Tûđ sûơ
phín tñch thöng tin phaên höìi coâ thïí ruât ra möơt kïịt luíơn quan troơng
cho hađnh ăöơng lađ cíìn traânh sûơ ngaơo maơn trñ túơ vađ khöng ngûđng
trang bõ cho mònh nhûông nùng lûơc vađ kiïịn thûâc cíìn thiïịt ăïí phaât
huy thïị maơnh cuêa mònh möơt caâch coâ hiïơu quaê nhíịt
Möơt kïịt luíơn cho hađnh ăöơng khöng keâm quan troơng khaâc lađ
khùưc phuơc nhûông thoâi quen xíịu, ăoâ lađ nhûông hađnh vi lađm giaêm
tñnh hiïơu quaê vađ hiïơu nùng Sûơ phín tñch thöng tin phaên höìi seô
cho thíịy caâc thoâi quen xíịu nađy
Phín tñch thöng tin phaên höìi cođn cho thíịy coâ ngûúđi khöng ăaơt
ặúơc kïịt quaê cöng viïơc lađ do khöng biïịt caâch cû xûê Nhûông ngûúđi
tađi gioêi, ăùơc biïơt lađ lúâp treê, thûúđng khöng hiïíu ặúơc rùìng caâch cû
xûê chñnh lađ “díìu böi trún” cuêa moơi töí chûâc
Kïịt luíơn cho hađnh ăöơng tiïịp theo ruât ra tûđ sûơ phín tñch thöng
tin phaên höìi lađ xaâc ắnh viïơc gò khöng nïn lađm.
Tûđ viïơc so saânh kïịt quaê ăaơt ặúơc vađ muơc tiïu ăïì ra seô cho thíịy
viïơc nađo lađ khöng nïn lađm Noâ cho thíịy ăoâ lađ lônh vûơc mađ ngûúđi
thûơc hiïơn cöng viïơc khöng coâ nùng lûơc cíìn thiïịt töịi thiïíu – nhûông
lônh vûơc nhû víơy thûúđng coâ ríịt nhiïìu ăöịi vúâi bíịt kyđ ai Bíịt kyđ
möơt lônh vûơc chuýn mön nađo ăïìu cođn ríịt thiïịu nhûông ngûúđi gioêi
coâ nùng lûơc vađ coâ trònh ăöơ chuýn síu, nhûng ăöịi vúâi tíịt caê chuâng
ta thò vö söị nhûông lônh vûơc mađ chuâng ta khöng coâ nùng khiïịu,
Trang 19rùìng chó coâ möơt caâch hoơc ăuâng ăùưn nhíịt vađ ăíy lađ caâch hoơc chungcho moơi ngûúđi.
Dûúâi ăíy lađ möơt vađi thñ duơ vïì caâch hoơc khaâc nhau cuêa möơt söịngûúđi
Beethoven ăïí laơi ríịt nhiïìu cuöịn söí nhaâp Thïị nhûng öng laơinoâi rùìng öng khöng bao giúđ nhòn vađo cuöịn söị nhaâp nađy möîi khiöng viïịt nhaơc caê Traê lúđi cíu hoêi, “Thïị thò taơi sao öng giûô caâc cuöịnsöí nhaâp lađm gò?”, öng noâi, “Nïịu töi khöng viïịt ngay ra giíịy thòtöi seô qún ngay tûâc khùưc Nïịu töi ghi laơi trong cuöịn söí nhaâp, töiseô khöng bao giúđ qún noâ vađ töi khöng cíìn phaêi xem laơi noâ nûôa”.Nhû víơy coâ nhiïìu caâch hoơc khaâc nhau Coâ ngûúđi hoơc bùìng caâchghi cheâp söí tay nhû Beethoven ăaô lađm; nhûng coâ ngûúđi laơi khöngbao giúđ ghi cheâp trong cuöơc hoơp nhû Alfred Sloan Coâ ngûúđi hoơcbùìng caâch tûơ nghe mònh noâi chuýơn; laơi coâ ngûúđi hoơc bùìng caâchviïịt ra; cuông coâ ngûúđi hoơc bùìng caâch thöng qua viïơc lađm Möơt cuöơcăiïìu tra khöng chñnh thûâc do taâc giaê tiïịn hađnh cho thíịy, möơt söịgiaâo sû taơi caâc trûúđng ăaơi hoơc Myô coâ xuíịt baên saâch giaâo khoa ríịtthađnh cöng ăaô nhùưc ăi nhùưc laơi vúâi taâc giaê rùìng, “Lyâ do töi giaêngdaơy lađ ăïí ặúơc nghe chñnh mònh noâi chuýơn, búêi vò nhû thïị töimúâi viïịt ặúơc.”
Thûơc ra, trong tíịt caê nhûông ăiïìu quan troơng cíìn biïịt vïì chñnhmònh, thò caâch mònh hoơc thïị nađo lađ ăiïìu dïî biïịt nhíịt Khi taâc giaêhoêi: “Baơn hoơc theo caâch nađo?”, moơi ngûúđi ăïìu coâ cíu traê lúđi.Nhûng khi hoêi: “Thïị baơn coâ duđng kiïịn thûâc nađy khöng?” thò ñtngûúđi traê lúđi ặúơc Thïị mađ chòa khoâa cho sûơ thađnh cöng trongcöng viïơc lađ biïịt sûê duơng kiïịn thûâc nađy, cođn khöng biïịt sûê duơngkiïịn thûâc nađy chó ăi ăïịn thíịt baơi
Nhû víơy, nhûông cíu hoêi quan troơng ăíìu tiïn tûơ ăùơt cho mònh
Cuông giöịng nhû ăiïím maơnh cuêa tûđng ngûúđi, caâch thûơc hiïơn
cöng viïơc cuêa möîi ngûúđi cuông khaâc nhau, nghôa lađ noâ cuông coâ caâ
tñnh hay phuơ thuöơc vađo tñnh caâch cuêa möîi ngûúđi Bíịt luíơn tñnh
caâch cuêa möîi ngûúđi lađ do “bíím sinh” hay do “nuöi dûúông” thò
ăiïìu chùưc chùưn lađ noâ ăaô ặúơc hònh thađnh tûđ líu trûúâc khi ngûúđi
ăoâ ăi lađm viïơc Vađ caâch thûâc lađm viïơc cuêa möîi ngûúđi, cuông giöịng
nhû nùng khiïịu hay sûơ vuơng vïì úê möîi con ngûúđi, lađ möơt thûâ coâ
sùĩn tûđ trûúâc Noâ coâ thïí ặúơc böí sung ăiïìu chónh, nhûng khöng
thïí thay ăöíi ặúơc Nhû víơy, nïịu nhû ngûúđi ta coâ ặúơc kïịt quaê
bùìng caâch lađm nhûông cöng viïơc mađ mònh coâ thïị maơnh, thò ngûúđi
ta cuông coâ thïí thu ặúơc kïịt quaê nïịu thûơc hiïơn cöng viïơc theo caâch
cuêa hoơ
Sûơ phín tñch thöng tin phaên höìi cuông coâ thïí chó ra nhûông sai
soât trong caâch thûơc hiïơn cöng viïơc cuêa möîi ngûúđi Nhûng ñt khi
noâ chó ra ặúơc nguýn nhín Tuy nhiïn, tòm ra nguýn nhín cuông
khöng phaêi quaâ khoâ khùn Chó cíìn coâ kinh nghiïơm sau vađi nùm
lađm viïơc, ngûúđi ta coâ thïí tòm ặúơc cíu traê lúđi hoơ ăaô thûơc hiïơn cöng
viïơc nhû thïị nađo Búêi vò möơt vađi neât caâ tñnh bònh thûúđng víîn quýịt
ắnh kïịt quaê cöng viïơc cuêa möơt ngûúđi
Ăiïìu trûúâc tiïn cíìn biïịt vïì caâch lađm viïơc cuêa möîi ngûúđi lađ xem
ngûúđi ăoâ thñch ăoơc hay thñch nghe Tuy víơy, ríịt ñt ngûúđi biïịt rùìng
coâ hai loaơi ngûúđi nhû víơy, vađ rùìng söị ngûúđi vûđa thñch ăoơc vûđa
thñch nghe lađ ríịt ñt Thûơc tïị söị ngûúđi biïịt ặúơc mònh thuöơc loaơi
ngûúđi nađo cođn ñt hún nûôa
Ăiïím thûâ hai cíìn biïịt vïì caâch thûâc lađm viïơc cuêa möơt ngûúđi lađ
xem caâch hoơc cuêa anh ta nhû thïị nađo ÚÊ ăíy tònh hònh cođn tïơ
hún trong víịn ăïì phín biïơt ngûúđi thñch ăoơc vađ ngûúđi thñch nghe
Búêi vò caâc trûúđng hoơc trïn thïị giúâi ặúơc töí chûâc dûơa trïn giaê ắnh
Trang 20Búêi vò thuê trûúêng ăođi hoêi phaêi lađ ngûúđi ra quýịt ắnh Nhûông ngûúđithuê trûúêng quýịt ăoaân thûúđng choơn ngûúđi mònh tin tûúêng lađmphoâ ăïí cöị víịn cho mònh Vađ úê võ trñ cöị víịn nhû víơy, ngûúđi cíịpphoâ hoađn thađnh cöng viïơc xuíịt sùưc, thïị nhûng khi ặúơc ăïì baơtlïn cíịp trûúêng, anh ta laơi khöng thađnh cöng Anh ta coâ thïí biïịtcíìn phaêi ra quýịt ắnh nhû thïị nađo nhûng laơi súơ traâch nhiïơm khi
ra quýịt ắnh
Kïịt luíơn ruât ra cho hađnh ăöơng: Chúâ nïn tòm caâch thay ăöíi baên
thín mònh, ăiïìu ăoâ khöng chùưc ăi ăïịn thađnh cöng Nhûng haôy
lađm viïơc vađ lađm viïơc tñch cûơc ăïí caêi thiïơn caâch lađm viïơc cuêa mònh.Vađ ặđng cöị lađm bíịt cûâ cöng viïơc gò theo caâch khöng phuđ húơp vúâicaâch lađm viïơc cuêa baơn hoùơc coâ hiïơu quaê thíịp
Caâi gò lađ giaâ trõ cuêa töi?
Ăïí tûơ quaên lyâ baên thín, baơn cíìn phaêi biïịt “Caâi gò lađ giaâ trõ cuêatöi?”
Möîi töí chûâc ăïìu phaêi coâ tiïu chuíín giaâ trõ cuêa mònh Vađ conngûúđi cuông víơy Ăïí lađm viïơc coâ hiïơu quaê trong möơt töí chûâc, thòtiïu chuíín giaâ trõ cuêa caâ nhín phaêi phuđ húơp tiïu chuíín giaâ trõcuêa töí chûâc ăoâ Khöng nhíịt thiïịt caâc tiïu chuíín giaâ trõ nađy phaêigiöịng nhau, nhûng chuâng phaêi gíìn nhau ăïịn mûâc coâ thïí cuđngtöìn taơi Nïịu khöng thò caâ nhín seô bõ ûâc chïị vađ khöng thïí lađm viïơccoâ kïịt quaê trong töí chûâc
Ñt coâ trûúđng húơp xaêy ra xung ăöơt giûôa caâc thïị maơnh cuêa möơtngûúđi vađ caâch thûơc hiïơn cöng viïơc cuêa ngûúđi ăoâ Chuâng thûúđngböí sung cho nhau Thïị nhûng ăöi khi xaêy ra xung ăöơt giûôa caâctiïu chuíín giaâ trõ cuêa möơt ngûúđi vađ caâc thïị maơnh cuêa ngûúđi ăoâ
lađ “Lađm theo caâch nađo?” vađ “Hoơc theo caâch nađo?” Nhûng ăíu phaêi
chó coâ thïị Ăïí tûơ quaên lyâ mònh, cođn phaêi tûơ ăùơt ra caâc cíu hoêi
khaâc nûôa nhû: “Thñch lađm viïơc vúâi ngûúđi khaâc, hay lađm viïơc möơt
mònh?” Nïịu nhû dïî lađm viïơc vúâi ngûúđi khaâc, thò: “Möịi quan hïơ ăïí
töi dïî lađm viïơc vúâi ngûúđi khaâc lađ gò?”
Möơt söị ngûúđi lađm viïơc töịt nhíịt nïịu lađ thađnh viïn trong möơt nhoâm
cöng taâc Möơt söị ngûúđi lađm viïơc cûơc kyđ töịt trong vai trođ huíịn luýơn
viïn hay cöị víịn, trong khi ngûúđi khaâc laơi lađm viïơc ăoâ ríịt töìi
Möơt ăiïìu quan troơng nûôa ăïí biïịt caâch thûơc hiïơn cöng viïơc cuêa
möơt ngûúđi lađ xem liïơu ngûúđi ăoâ lađm viïơc töịt khi chõu aâp lûơc, hay
lađ ăïí ngûúđi ăoâ lađm töịt thò cíìn coâ möi trûúđng öín ắnh vađ coâ töí
chûâc Möơt ăùơc tñnh khaâc lađ ngûúđi ăoâ lađm viïơc töịt nhíịt khi coâ vai
trođ nhoê cuêa möơt töí chûâc lúân hay khi coâ vai trođ lúân trong möơt töí
chûâc nhoê Ñt ai coâ thïí lađm töịt trong caê hai trûúđng húơp nađy Coâ
nhiïìu ngûúđi tûđng thađnh cöng khi lađm viïơc úê möơt cöng ty lúân nhû
General Electric hay Ngín hađng Citibank ăaô trúê nïn loaơng choaơng
möơt caâch thaêm haơi khi chuýín ăïịn möơt cöng ty nhoê Vađ coâ nhiïìu
ngûúđi lađm viïơc xuíịt sùưc trong möơt töí chûâc nhoê nhûng laơi loaơng
choaơng thaêm haơi khi nhíơn viïơc úê möơt töí chûâc lúân
Möơt cíu hoêi quan troơng khaâc cíìn nïu ra: “Baơn lađm viïơc töịt hún
khi lađ ngûúđi ra quýịt ắnh hay khi lađ ngûúđi cöị víịn?” Ríịt nhiïìu
ngûúđi lađm viïơc töịt nhíịt khi lađm cöị víịn, nhûng khöng chõu ặúơc
gaânh nùơng vađ aâp lûơc cuêa quýịt ắnh Ngûúơc laơi, möơt söị ngûúđi khaâc
laơi cíìn phaêi coâ ngûúđi cöị víịn ăïí thuâc ăííy mònh phaêi suy nghô vađ
trïn cú súê ăoâ hoơ coâ thïí ra quýịt ắnh vađ thûơc hiïơn quýịt ắnh
möơt caâch nhanh choâng, tûơ tin vađ quýịt ăoaân
Ăíy lađ lyâ do taơi sao möơt söị ngûúđi ăang úê võ trñ cíịp phoâ trong
möơt töí chûâc laơi thûúđng thíịt baơi khi ặúơc ăïì baơt lïn cíịp trûúêng
Trang 21nhiïn, ăïịn tuöíi ăoâ chuâng ta nïn biïịt ăíu lađ thïị maơnh cuêa mònh,caâch lađm viïơc cuêa mònh ra sao vađ caâi gò lađ tiïu giaâ trõ cuêa mònh.Röìi khi ăoâ, chuâng ta múâi xaâc ắnh ăíu lađ chöî thñch húơp vúâi mònh.Hoùơc noâi ăuâng hún, ăíu khöng phaêi lađ chöî thñch húơp vúâi mònh.Ngûúđi nađo ăaô biïịt mònh khöng thñch húơp vúâi cöng viïơc taơi cöng
ty lúân thò cíìn phaêi biïịt noâi “khöng” khi ặúơc ngûúđi ta ăïì nghõvađo möơt võ trñ taơi cöng ty lúân Ngûúđi nađo ăaô biïịt mònh khöng thñchhúơp vúâi cöng viïơc phaêi ra caâc quýịt ắnh thò phaêi biïịt noâi “khöng”khi ặúơc ăïì nghõ vađo võ trñ phaêi ra quýịt ắnh
Tòm ặúơc cíu traê lúđi cho ba cíu hoêi trïn cođn giuâp chuâng ta xûêtrñ ăuâng trûúâc möơt cú höơi, ăïì nghõ hay möơt nhiïơm vuơ múâi Khi ăoâchuâng ta seô noâi thïị nađy: “Víng, töi seô nhíơn nhiïơm vuơ nađy Vađăíy lađ caâch lađm cuêa töi Ăíy lađ caâch töí chûâc cöng viïơc Ăíy lađmöịi quan hïơ cíìn coâ Ăíy lađ nhûông kïịt quaê mađ quyâ võ coâ thïí chúđ
ăúơi töi trong khung thúđi gian nađy Búêi vò töi lađ ngûúđi nhû thïị ăoâ.”
Ngûúđi ta khöng thïí “vaơch kïị hoaơch sùĩn” cho sûơ thađnh cöngtrong nghïì nghiïơp Ăïí coâ ặúơc sûơ thađnh cöng trong nghïì nghiïơpngûúđi ta phaêi chuíín bõ sùĩn sađng khi cú höơi ăïịn, muöịn víơy, ngûúđi
ta phaêi biïịt thïị maơnh cuêa mònh, caâch lađm viïơc cuêa mònh vađ tiïuchuíín giaâ trõ cuêa mònh Búêi vò khi biïịt ặúơc ăíu lađ chöî thñch húơpvúâi mònh, thò duđ lađ ngûúđi bònh thûúđng, khöng coâ gò xuíịt sùưc nhûnglađm viïơc chùm chó thò ngûúđi ta víîn coâ thïí thađnh cöng
Coâ nhûông viïơc mađ möơt ngûúđi lađm ríịt töịt vađ ríịt thađnh cöng nhûng
noâ khöng thïí phuđ húơp vúâi tiïu chuíín giaâ trõ cuêa ngûúđi ăoâ Cöng
viïơc ăoâ ăöịi vúâi ngûúđi ăoâ coâ thïí khöng phaêi lađ möơt sûơ ăoâng goâp
hay möơt ăiïìu gò ăaâng ăïí cöịng hiïịn cuöơc ăúđi, hay möơt phíìn cuöơc
ăúđi mònh
Vïì víịn ăïì nađy, taâc giaê cuông xin ặúơc nïu ra möơt kinh nghiïơm
baên thín: nhiïìu nùm trûúâc ăíy, baên thín taâc giaê cuông phaêi quýịt
ắnh lûơa choơn giûôa cöng viïơc mađ taâc giaê lađm ríịt töịt vađ thađnh cöng
vúâi caâc tiïu chuíín giaâ trõ cuêa mònh Vađo giûôa nhûông nùm 1930,
luâc ăoâ taâc giaê lađ möơt nhađ ngín hađng ăíìu tû treê tuöíi taơi London,
cöng viïơc roô rađng lađ phuđ húơp vúâi thïị maơnh cuêa taâc giaê Thïị nhûng,
taâc giaê khöng thíịy mònh coâ ăoâng goâp gò vúâi tû caâch lađ möơt giaâm
ăöịc quaên lyâ tađi saên Luâc ăoâ, taâc giaê nhíơn ra rùìng con ngûúđi lađ
giaâ trõ cuêa mònh, vađ thíơt vö nghôa nïịu trúê thađnh giađu coâ nhíịt nghôa
ắa Trong cuöơc Ăaơi Khuêng hoaêng, taâc giaê cuông rúi vađo caênh tuâng
thiïịu, khöng viïơc lađm vađ khöng thíịy triïín voơng Nhûng taâc giaê
quýịt ắnh rúđi boê ngín hađng vađ ăoâ lađ quýịt ắnh ăuâng
Noâi caâch khaâc, thûúâc ăo cuöịi cuđng chñnh lađ caâc giaâ trõ
Ăíu lađ chöî cuêa töi?
Ăïí xaâc ắnh ăíu lađ chöî cuêa mònh, baơn cíìn tòm cíu traê lúđi cho
ba cíu hoêi: “Töi coâ thïị maơnh gò? Töi lađm viïơc nhû thïị nađo? Tiïu
chuíín giaâ trõ cuêa töi lađ gò?”
Ăíy khöng phaêi lađ quýịt ắnh mađ ai cuông coâ thïí coâ vađ cíìn phaêi
coâ luâc khúêi ăíìu sûơ nghiïơp cuêa mònh Thïị nhûng ăa söị chuâng ta,
nhíịt lađ nhûông ngûúđi coâ tađi, thûúđng khöng biïịt ặúơc ăíu lađ chöî
thñch húơp vúâi mònh cho ăïịn khi vûúơt quaâ tuöíi hai mûúi lùm Tuy
Trang 22Thúđi gian cuông lađ möơt nguöìn lûơc ăùơc biïơt Trong ba nguöìn lûơcchuê ýịu, thûơc ra tiïìn baơc laơi khöng phaêi lađ thûâ hiïịm hoi Leô rachuâng ta cíìn biïịt tûđ líu rùìng, nhu cíìu vïì vöịn (chûâ khöng phaêi lađlûúơng cung vïì vöịn) múâi lađ caâi quýịt ắnh giúâi haơn cuêa tùng trûúêngvađ caâc hoaơt ăöơng kinh tïị Con ngûúđi – nguöìn lûơc thûâ ba – cuôngvíơy: chuâng ta coâ thïí thú nhín cöng, duđ ñt khi coâ ặúơc ăuê nhûôngngûúđi lao ăöơng gioêi Riïng vúâi thúđi gian thò khaâc; ngûúđi ta khöngthïí thú, mua hay kiïịm thïm thúđi gian bùìng bíịt kyđ caâch nađo.Lûúơng cung vïì thúđi gian lađ khöng ăöíi, duđ nhu cíìu coâ tùng caobao nhiïu ăi nûôa Thúđi gian lađ vö giaâ, hún nûôa thúđi gian seô míịt
ăi mađ khöng thïí líịy laơi ặúơc Vò thïị, chuâng ta luön thiïịu thúđi gian.Thúđi gian cuông khöng thïí thay thïị ặúơc Trong nhûông giúâi haơnnhíịt ắnh, chuâng ta coâ thïí thay nguöìn lûơc nađy bùìng nguöìn lûơckhaâc: duđng ăöìng thay nhöm, duđng vöịn thay lao ăöơng, sûê duơngnhiïìu kiïịn thûâc hoùơc nhiïìu cú bùưp hún trong cöng viïơc Nhûngseô khöng coâ gò thay thïị ặúơc thúđi gian
Moơi thûâ ăïìu cíìn coâ thúđi gian, ăoâ lađ ăiïìu kiïơn chung nhíịt Moơicöng viïơc ăïìu diïîn ra trong böịi caênh thúđi gian vađ sûê duơng quyôthúđi gian Tuy nhiïn, ăa söị moơi ngûúđi laơi coâ xu hûúâng coi nguöìnlûơc nađy lađ caâi gò ăoâ ặúng nhiïn Caâi phín biïơt nhađ quaên lyâ hiïơuquaê vúâi nhûông ngûúđi khaâc chñnh lađ sûơ quan tím síu sùưc cuêa hoơdađnh cho thúđi gian
Mùơc duđ nhû moơi sinh víơt khaâc, con ngûúđi coâ “ăöìng höì sinhhoơc”, anh ta víîn thiïịu yâ thûâc ăaâng tin cíơy vïì thúđi gian; ăiïìu nađyăaô ặúơc caâc chuýn gia tím lyâ chó ra Nhûông ngûúđi bõ nhöịt trongmöơt gian phođng ăoâng kñn, khöng thíịy ặúơc saâng töịi bïn ngoađiseô mau choâng míịt ăi khaâi niïơm vïì thúđi gian bïn ngoađi Ngay caêtrong boâng töịi hoađn toađn, con ngûúđi víîn giûô ặúơc yâ thûâc vïì khönggian Nhûng duđ cho víîn ăïí ăeđn saâng, thò chó sau vađi tiïịng ăöìng
16.
QUAÊN LYÂ THÚĐI GIAN
Híìu hïịt caâc tranh luíơn vïì nhiïơm vuơ cuêa nhađ quaên lyâ bùưt ăíìu
vúâi lúđi khuýn vïì viïơc líơp kïị hoaơch trong cöng viïơc Ăiïìu
nađy nghe ríịt húơp lyâ Víịn ăïì duy nhíịt lađ úê chöî, kïị hoaơch luön chó
dûđng laơi trïn giíịy túđ, yâ tûúêng, khöng bao giúđ trúê thađnh hiïơn thûơc!
Kïị hoaơch ñt khi ặúơc biïịn thađnh nhûông thađnh tûơu cuơ thïí
Theo quan saât cuêa töi, nhûông nhađ quaên lyâ hiïơu quaê khöng bao
giúđ khúêi ăíìu vúâi nhiïơm vuơ cuêa hoơ mađ hoơ khúêi ăíìu vúâi thúđi gian
Hoơ khöng líơp kïị hoaơch mađ trûúâc tiïn xaâc ắnh xem thúđi gian cuêa
hoơ “ăi vïì ăíu”, tûâc lađ ặúơc sûê duơng nhû thïị nađo Sau ăoâ, hoơ cöị
gùưng quaên lyâ thúđi gian húơp lyâ vađ cùưt giaêm nhûông nhu cíìu khöng
cíìn thiïịt, hay khöng sinh lúơi ăöịi vúâi quyô thúđi gian Cuöịi cuđng, hoơ
cuêng cöị, húơp nhíịt quyô thúđi gian cuêa hoơ vađo trong caâc “ăún võ”
liïn tuơc Quy trònh ba bûúâc noâi trïn lađ cú súê cuêa tñnh hiïơu quaê
ăöịi vúâi nhađ quaên lyâ
Nhađ quaên lyâ biïịt rùìng, thúđi gian lađ möơt ýịu töị coâ haơn Haơn chïị
ăöịi vúâi kïịt quaê cuêa bíịt cûâ quaâ trònh nađo cuông ặúơc xaâc ắnh búêi
nguöìn tađi nguýn ñt oêi nhíịt Ăöịi vúâi quaâ trònh chuâng ta goơi lađ
“thađnh tûơu”, nguöìn tađi nguýn ñt oêi ăoâ chñnh lađ thúđi gian
Trang 23Yïu cíìu vïì thúđi gian ăöịi vúâi nhađ quaên lyâ
Nhađ quaên lyâ luön chõu sûâc eâp tûđ viïơc sûê duơng thúđi gian khönghiïơu quaê, laông phñ – tûâc nhûông khoaêng thúđi gian khöng ăoâng goâpñch lúơi gò caê Cađng úê võ trñ cao trong töí chûâc thò töí chûâc cađng coânhûông ýu cíìu lúân hún vïì thúđi gian ăöịi vúâi anh ta
Laônh ăaơo möơt cöng ty tûđng noâi vúâi töi rùìng, trong suöịt hai nùmlađm CEO, öng ta phaêi ăi ùn töịi bïn ngoađi (vúâi khaâch hađng, ăöìngsûơ ) tíịt caê caâc ngađy, trûđ Giaâng sinh vađ Nùm múâi! Nhûông bûôa
ùn töịi ăoâ ăïìu töịn vađi giúđ ăöìng höì, möơt sûơ laông phñ thúđi gian mađöng ta khöng sao khùưc phuơc ặúơc Lïî nghi lađ möơt phíìn trong cöngviïơc, vađ duđ ngûúđi baơn töi khöng hïì aêo tûúêng gò vïì sûơ ăoâng goâpcuêa nhûông bûôa ùn töịi ăíịy cho cöng ty hay cho chñnh baên thínöng ta, öng ta víîn cûâ phaêi coâ mùơt trong nhûông dõp ăoâ!
Nhûông sûơ laông phñ thúđi gian tûúng tûơ xaêy ra vúâi moơi nhađ quaênlyâ khaâc Khi möơt khaâch hađng quen thuöơc cuêa cöng ty goơi ăiïơnthoaơi túâi, giaâm ăöịc baân hađng khöng thïí noâi “Töi ăang bíơn”, duđcíu chuýơn sùưp kïí cuêa võ khaâch quyâ ăoâ chùỉng coâ gò quan troơngcaê Giaâm ăöịc bïơnh viïơn phaêi tham gia moơi cuöơc hoơp cuêa caâc böơphíơn dûúâi quýìn, nïịu khöng muöịn caâc baâc sô, y taâ v.v nghô rùìnghoơ bõ xem nheơ Vađ moơi chuýơn cûâ diïîn ra caê ngađy nhû thïị Caênhûông ngûúđi khöng coâ traâch nhiïơm quaên lyâ cuông khöng thoaât khoêinhûông víịn ăïì tûúng tûơ, nhûông caâi chó lađm töịn thúđi gian mađ chùỉngăem laơi gò cho hiïơu quaê cöng viïơc cuêa hoơ!
Nhû víơy trong cöng viïơc, möơt phíìn khaâ lúân thúđi gian bõ laôngphñ vađo nhûông viïơc roô rađng lađ cíìn lađm nhûng laơi híìu nhû khöngăoâng goâp, hay ăoâng goâp ríịt ñt cho hiïơu quaê cöng viïơc Tuy nhiïn,
ăa söị cöng viïơc cuêa nhađ quaên lyâ nïịu muöịn ăaơt mûâc hiïơu quaê töịi
höì trong möơt cùn phođng khoâa kñn cûêa, ăa söị chuâng ta khöng thïí
xaâc ắnh chñnh xaâc ặúơc bao nhiïu thúđi gian ăaô tröi qua Vò thïị,
nïịu chó dûơa vađo kyâ ûâc, chuâng ta seô khöng biïịt thúđi gian ăaô ặúơc
sûê duơng nhû thïị nađo
Coâ líìn töi thûê hoêi möơt söị ngûúđi coâ trñ nhúâ ríịt töịt thûê ăoaân trûúâc
caâch sûê duơng thúđi gian cuêa chñnh mònh nhû thïị nađo Sau ăoâ, töi
theo doôi sûơ chñnh xaâc cuêa nhûông dûơ ăoaân ăoâ trong vađi tuíìn hay
vađi thaâng, kïịt quaê lađ khöng bao giúđ coâ sûơ giöịng nhau giûôa thûơc
tïị vađ caâch thûâc nhûông ngûúđi ăoâ ăaô nghô vïì viïơc hoơ sûê duơng thúđi
gian caê!
Chuê tõch möơt cöng ty noơ tin chùưc rùìng, öng ta luön chia quyô
thúđi gian cuêa mònh lađm ba phíìn: möơt phíìn dađnh cho caâc trúơ lyâ
cao cíịp, möơt phíìn dađnh cho nhûông khaâch hađng quan troơng, vađ
phíìn cođn laơi dađnh cho caâc hoaơt ăöơng cöơng ăöìng Tuy nhiïn, caâc
theo doôi vïì hoaơt ăöơng cuêa öng trong saâu tuíìn lïî liïn tuơc cho thíịy
híìu nhû öng ta chùỉng hïì dađnh bíịt cûâ thúđi gian nađo cho nhûông
viïơc kïí trïn Ăoâ lađ nhûông nhiïơm vuơ mađ öng ta biïịt mònh cíìn phaêi
sûê duơng thúđi gian; vađ do ăoâ kyâ ûâc maâch baêo öng ta rùìng thûơc sûơ
öng ta ăaô sûê duơng thúđi gian vađo chuâng Thûơc tïị theo doôi laơi cho
thíịy, öng ta chuê ýịu duđng thúđi gian can thiïơp vađo caâc ăún hađng
cuêa caâc khaâch hađng thín quen vúâi caâ nhín mònh – möơt can thiïơp
chùỉng ăem laơi lúơi löơc gò caê, vò thûơc ra nhûông ăún hađng ăoâ víîn
ăang ặúơc nhađ maây xûê lyâ töịt! Khi thû kyâ ặa cho öng ta baêng
theo doôi viïơc sûê duơng thúđi gian thûơc tïị, thoaơt ăíìu öng khöng tin
Chó sau vađi líìn nhû víơy öng múâi hiïíu ra rùìng, cíìn phaêi tin vađo
nhûông theo doôi thûơc tïị hún lađ kyâ ûâc trong viïơc sûê duơng thúđi gian
Vò víơy, nhađ quaên lyâ hiïơu quaê hiïíu rùìng ăïí coâ thïí quaên lyâ thúđi
gian hiïơu quaê, trûúâc tiïn cíìn biïịt roô thíơt sûơ mònh ăaô sûê duơng
thúđi gian nhû thïị nađo
Trang 24baơn töịn nhiïìu thúđi gian Duđ bíịt kyđ lyâ do gò – rađo caên thíím quýìntrong cöng viïơc chuýn mön, hay chó ăún giaên lađ ngûúđi lao ăöơngtri thûâc coi troơng baên thín mònh hún – thò nhûông ngûúđi nađy cuônglađm baơn töịn nhiïìu thúđi gian hún hùỉn so vúâi nhûông ngûúđi lao ăöơngchín tay Ngoađi ra, do baên chíịt cöng viïơc cuêa hoơ khöng thïí ăolûúđng theo nhûông thûúâc ăo thöng thûúđng nhû lao ăöơng chín tay,nhađ quaên lyâ khöng thïí chó noâi vađi lúđi ngùưn goơn khi nhíơn xeât vïìmûâc ăöơ hoađn thađnh cöng viïơc cuêa hoơ Ngûúơc laơi, nhađ quaên lyâ cíìnngöìi laơi vúâi ngûúđi lao ăöơng tri thûâc, cuđng suy nghô, thaêo luíơn vïìcaâch thûâc lađm viïơc, lyâ do taơi sao cíìn lađm nhû víơy, sau ăoâ múâi coâthïí ăaânh giaâ kïịt quaê cöng viïơc cuêa hoơ ặúơc Roô rađng ăiïìu nađytöịn nhiïìu thúđi gian hún!
Búêi ngûúđi lao ăöơng tri thûâc tûơ ăiïìu chónh vađ ắnh hûúâng baênthín trong cöng viïơc, anh ta cíìn hiïíu roô ngûúđi ta kyđ voơng gò úêmònh vađ taơi sao laơi nhû víơy Anh ta cuông cíìn hiïíu cöng viïơc cuêanhûông ngûúđi seô sûê duơng kïịt quaê cöng viïơc cuêa anh ta Ăïí hiïíuặúơc nhûông ăiïìu ăoâ, anh ta cíìn nhiïìu thöng tin, thaêo luíơn, hûúângdíîn – tíịt caê ăïìu cíìn thúđi gian Ngûúơc vúâi suy nghô thöng thûúđng,ýu cíìu thúđi gian cuêa anh ta khöng chó ặúơc ăùơt lïn cíịp trïn mađcođn lïn caê caâc ăöìng nghiïơp nûôa
Ngoađi ra, ngûúđi lao ăöơng tri thûâc cođn cíìn dađnh thúđi gian ăïíhûúâng tíìm nhòn tûđ cöng viïơc sang kïịt quaê, tûđ chuýn mön sangbïn ngoađi töí chûâc, vò anh ta cíìn tíơp trung vađo kïịt quaê vađ muơctiïu cuêa töí chûâc nïịu muöịn ăaơt kïịt quaê vađ thađnh tñch cho baênthín
Caâc nhađ quaên lyâ cíịp cao dađnh thúđi gian ắnh kyđ noâi chuýơnvúâi nhûông ngûúđi lao ăöơng tri thûâc, thíơm chñ caê nhûông nhín viïnmúâi, ăùơt ra nhûông cíu hoêi nhû: “Lađ laônh ăaơo, chuâng töi cíìn biïịt
thiïíu thò ăïìu cíìn möơt söị lûúơng lúân thúđi gian, vađ nïịu khöng ăaơt
mûâc töịi thiïíu íịy thò chó laông phñ thúđi gian vađ phaêi bùưt ăíìu tíịt
caê laơi tûđ ăíìu
Vñ duơ, ăïí viïịt möơt baâo caâo cíìn 6-8 giúđ, ñt nhíịt lađ cho baên nhaâp
Vađ nïịu baơn dađnh möîi ngađy hai líìn, möîi líìn 15 phuât trong suöịt
ba tuíìn lïî, tûâc lađ töíng cöơng cúô 7 giúđ ăöìng höì cho viïơc nađy, thò kïịt
quaê ăaơt ặúơc coâ leô víîn chó lađ möơt túđ giíịy trùưng, cuđng lùưm lađ vađi
dođng ngúơch ngoaơc mađ thöi Nhûng nïịu baơn khoâa cûêa phođng,
cùưt ăiïơn thoaơi vađ thûơc sûơ “ăaânh víơt” vúâi baên baâo caâo ăoâ 5-6 giúđ
liïn tuơc thò coâ thïí baơn seô lađm ặúơc ñt ra lađ möơt baên phaâc thaêo
hay baên nhaâp nađo ăoâ Sau ăoâ, baơn coâ thïí tûđ tûđ sûêa chûôa baên
phaâc thaêo nađy cho ăïịn khi hoađn chónh
Ăïí trúê nïn hiïơu quaê, nhûông ngûúđi lao ăöơng tri thûâc, nhíịt lađ
nhûông nhađ quaên lyâ, cíìn ặúơc sûê duơng möơt quyô thúđi gian lúân vađ
liïn tuơc Nhûông khoaêng thúđi gian bõ cùưt vuơn búêi chuýơn nađy
chuýơn noơ ruât cuöơc chùỉng ăem laơi kïịt quaê nađo ăaâng kïí
Ăiïìu nađy ăùơc biïơt ăuâng ăùưn trong viïơc sûê duơng thúđi gian vúâi
con ngûúđi (gùơp gúô nhín viïn chùỉng haơn) – möơt nhiïơm vuơ trung
tím cuêa nhađ quaên lyâ Con ngûúđi lađ nhûông ngûúđi lađm baơn töịn thúđi
gian nhiïìu nhíịt Chó vađi phuât noâi chuýơn vúâi möơt ngûúđi seô chùỉng
ăem laơi hiïơu quaê gò, baơn cíìn möơt khoaêng thúđi gian nhiïìu hún thïị
Nhađ quaên lyâ nađo tin rùìng coâ thïí thaêo luíơn vúâi cíịp dûúâi vïì möơt
kïị hoaơch, möơt ăaânh giaâ thađnh tñch nađo ăoâ trong vođng 15 phuât
thò quaê thíơt lađ ăang tûơ lûđa döịi chñnh baên thín mònh Thúđi gian
töịi thiïíu mađ baơn cíìn ñt ra lađ möơt giúđ ăöìng höì Cođn trong trûúđng
húơp gùơp gúô ăïí xíy dûơng möơt quan hïơ thò baơn cođn cíìn nhiïìu thúđi
gian hún nûôa
Quan hïơ vúâi nhûông ngûúđi lao ăöơng tri thûâc khaâc cuông ăođi hoêi
Trang 25nhađ quaên lyâ hiïơu quaê mađ töi biïịt ăïìu nhíơn ra rùìng, hoơ cíìn dađnhnhiïìu giúđ suy nghô liïn tuơc, khöng giaân ăoaơn khi quýịt ắnh vïìnhín sûơ ăïí coâ ặúơc nhûông quýịt ắnh chñnh xaâc nhíịt.
Caâc quýịt ắnh nhín sûơ töịn thúđi gian búêi möơt lyâ do ăún giaên:Chuâa khöng taơo ra con ngûúđi nhû lađ nhûông “nguöìn lûơc” cho töíchûâc Hoơ khöng tûơ nhiïn thñch húơp, vûđa vùơn tuýơt ăöịi vúâi cöngviïơc hay nhiïơm vuơ, hoơ cuông khöng phaêi lađ nhûông cöî maây haynguýn liïơu ăïí chuâng ta coâ thïí cùưt goơt, ăiïìu chónh ặúơc Con ngûúđichó “gíìn nhû phuđ húơp” vúâi cöng viïơc mađ thöi, trong khaê nùng töịtnhíịt! Vò thïị, ăïí cöng viïơc hoađn thađnh vúâi nguöìn lûơc lađ con ngûúđi,ăođi hoêi ríịt nhiïìu thúđi gian, suy nghô vađ cín nhùưc
Coâ möơt cíu ngaơn ngûô úê Ăöng Íu: “Caâi gò mađ ngûúđi ta khöngcoâ trong ăöi chín thò ngûúđi ta seô coâ trong caâi ăíìu” Cíu nađy coâthïí coi nhû möơt caâch diïîn giaêi cuêa ắnh luíơt baêo toađn nùng lûúơng,hay “luíơt baêo toađn thúđi gian” Chuâng ta cađng giaêm nhiïìu thúđi giandađnh cho “ăöi chín” – caâc cöng viïơc chín tay, thò chuâng ta cađngphaêi dađnh nhiïìu thúđi gian cho “caâi ăíìu” – cöng viïơc liïn quanăïịn kiïịn thûâc Cöng viïơc cuêa nhûông lao ăöơng phöí thöng cađng dïîthò cöng viïơc cuêa nhûông ngûúđi lao ăöơng tri thûâc cađng nùơng nïìhún Baơn khöng thïí líịy kiïịn thûâc ra khoêi cöng viïơc, kiïịn thûâc cíìnphaêi ặúơc ăùơt trúê laơi ăíu ăoâ, vúâi söị lûúơng lúân hún
Yïu cíìu vïì thúđi gian ăöịi vúâi ngûúđi lao ăöơng tri thûâc khöng hïìgiaêm Ngûúđi lao ăöơng phöí thöng nay chó cođn lađm 40g/tuíìn vađsùưp túâi coâ thïí chó cođn 35g/tuíìn, vúâi ăúđi söịng ngađy möơt töịt hún.Tuy nhiïn ăïí ăöíi laơi, thúđi gian lađm viïơc cuêa ngûúđi lao ăöơng trithûâc seô tùng lïn Sûơ khan hiïịm thúđi gian ăöịi vúâi nhûông ngûúđi nađycuông seô trúê nïn töìi tïơ hún bao giúđ hïịt
Do nhûông lyâ do trïn ăíy (ýu cíìu cuêa töí chûâc, ýu cíìu vïì nhín
gò vïì cöng viïơc cuêa anh/chõ? Anh/chõ muöịn noâi gò vúâi chuâng töi
vïì töí chûâc nađy? Coâ cú höơi nađo mađ anh/chõ thíịy chuâng töi chûa
khai thaâc? Caâc nguy cú? Vađ noâi chung, anh/chõ cíìn biïịt gò thïm
vïì töí chûâc tûđ chuâng töi?”
Nhûông trao ăöíi nhû víơy ríịt cíìn thiïịt trong moơi loaơi töí chûâc
Nïịu khöng, nhûông ngûúđi lao ăöơng tri thûâc seô míịt ăi nhiïơt tònh,
hoùơc hoơ seô hûúâng nùng lûơc chó vađo chuýn mön, boê qua caâc cú
höơi vađ nhu cíìu cuêa töí chûâc Nhûng quaâ trònh trao ăöíi trïn töịn
thúđi gian, noâ cíìn ặúơc thûơc hiïơn möơt caâch thoaêi maâi, khöng vöơi
vaô, khöng bõ giaân ăoaơn
Kïịt húơp quan hïơ caâ nhín vađ quan hïơ cöng viïơc ăođi hoêi nhiïìu
thúđi gian Nïịu vöơi vaô, coâ thïí naêy sinh míu thuíîn Töí chûâc nađo
cuông phaêi dûơa trïn sûơ kïịt húơp cuêa hai quan hïơ nađy Cađng coâ nhiïìu
ngûúđi trong töí chûâc thò thúđi gian hoơ dađnh cho caâc quan hïơ, tûúng
taâc vúâi nhau laơi cađng tùng, ăöìng thúđi thúđi gian dađnh cho cöng
viïơc seô ñt ăi
Vò thïị, caâc töí chûâc coâ quy mö cađng lúân thò thúđi gian mađ nhađ
quaên lyâ coâ ặúơc laơi cađng ñt ăi Ăiïìu quan troơng vúâi nhađ quaên lyâ
bíy giúđ lađ biïịt roô thúđi gian ặúơc sûê duơng nhû thïị nađo vađ caâch
quaên lyâ khoaêng thúđi gian ñt oêi cođn laơi
Cađng coâ nhiïìu ngûúđi trong töí chûâc thò cađng coâ nhiïìu quýịt ắnh
liïn quan ăïịn nhín sûơ – loaơi quýịt ắnh luön ăođi hoêi nhiïìu thúđi
gian Trong caâc nhađ quaên lyâ mađ töi coâ dõp gùơp gúô vađ lađm viïơc, coâ
ngûúđi ra quýịt ắnh nhanh, coâ ngûúđi ra quýịt ắnh chíơm, song
riïng vúâi caâc quýịt ắnh vïì nhín sûơ thò hoơ ăïìu lađm ríịt chíơm raôi,
vađ thûúđng quýịt ắnh vađi líìn trûúâc khi thûơc sûơ cam kïịt thûơc hiïơn
Khöng coâ nhiïìu nhađ quaên lyâ ra quýịt ắnh vïì nhín sûơ gioêi,
chùỉng haơn nhû Sloan cuêa cöng ty GM Tuy nhiïn, tíịt caê nhûông
Trang 26chùơt cheô, vađo ngay luâc caâc sûơ kiïơn diïîn ra, chûâ khöng phaêi lađ dûơavađo trñ nhúâ sau ăoâ.
Nhiïìu nhađ quaên lyâ theo doôi bùìng caâc söí ghi cheâp, hađng thaânghoơ ăïìu xem laơi Hoùơc töịi thiïíu lađ hai líìn möơt nùm, möîi líìn hoơtheo doôi caâch sûê duơng thúđi gian trong 3-4 tuíìn liïn tuơc, tûđ ăoâ coânhûông ăiïìu chónh húơp lyâ nïịu cíìn Tuy nhiïn, híìu hïịt moơi ngûúđiăïìu thíịy rùìng líu líu hoơ laơi sa ăađ vađo viïơc laông phñ thúđi gian Roôrađng sûê duơng thúđi gian hiïơu quaê ăođi hoêi sûơ tíơp trung chuâ yâ liïntuơc
Bûúâc tiïịp theo lađ quaên lyâ thúđi gian möơt caâch coâ hïơ thöịng Cíìnxaâc ắnh caâc hoaơt ăöơng laông phñ thúđi gian, khöng sinh lúơi, sau ăoâcöị loaơi boê chuâng Ăïí lađm viïơc nađy, cíìn ăùơt ra möơt söị cíu hoêi mangtñnh chíịt chíín ăoaân sau ăíy
1 Ăíìu tiïn, baơn cíìn xaâc ắnh vađ loaơi boê nhûông viïơc khöng cíìnlađm, nhûông viïơc laông phñ thúđi gian vađ hoađn toađn khöng taơo ra kïịtquaê gò caê Haôy ăùơt cíu hoêi sau vúâi moơi hoaơt ăöơng trong baêng theodoôi cuêa baơn: “Ăiïìu gò seô xaêy ra nïịu töi khöng lađm viïơc nađy?” Nïịucíu traê lúđi lađ “Chùỉng coâ gò xaêy ra caê” thò ặúng nhiïn cíìn loaơi boêviïơc ăoâ
Ăiïìu ăaâng ngaơc nhiïn lađ ăöịi vúâi nhiïìu ngûúđi bíơn röơn, coâ nhûôngviïơc mađ hoơ hoađn toađn khöng thñch lađm hay khöng lađm töịt, thïịmađ hoơ víîn phaêi “chõu ặơng” tûđ nùm nađy qua nùm khaâc: nhûôngbađi diïîn vùn liïn miïn, caâc bûôa ùn töịi vúâi khaâch hađng Tíịt caênhûông ăiïìu baơn cíìn lađm lađ phaêi hoơc caâch noâi “Khöng” vúâi moơihoaơt ăöơng khöng ăoâng goâp gò cho töí chûâc hay caâ nhín baơn.Ngûúđi giaâm ăöịc hay phaêi ăi ùn töịi vúâi khaâch hađng, cíịp dûúâiv.v trong vñ duơ úê phíìn trïn, khi ngöìi laơi phín tñch tó mó tûđngtrûúđng húơp, nhíơn ra rùìng ñt nhíịt lađ möơt phíìn ba söị bûôa ùn töịi
sûơ, nhu cíìu thúđi gian dađnh cho thay ăöíi vađ caêi tiïịn) mađ viïơc quaên
lyâ thúđi gian cađng trúê nïn quan troơng ăöịi vúâi nhađ quaên lyâ Tuy
nhiïn, ăïí quaên lyâ thúđi gian thò trûúâc hïịt cíìn biïịt thúđi gian “ăi vïì
ăíu”, tûâc thúđi gian ặúơc sûê duơng nhû thïị nađo!
Chíín ăoaân viïơc sûê duơng thúđi gian
Chuâng ta ăïìu ăaô nhíơn ra rùìng, ăïí quaên lyâ thúđi gian thò trûúâc
hïịt cíìn theo doôi viïơc sûê duơng thúđi gian – tûâc lađ phaêi biïịt roô thûơc
sûơ thúđi gian cuêa baơn ăi vïì ăíu Cuơ thïí ăöịi vúâi caâc cöng viïơc lao
ăöơng chín tay (bao göìm caê lao ăöơng coâ kyô nùng vađ khöng cíìn kyô
nùng), tûđ ăíìu thïị kyê XX ngûúđi ta ăaô biïịt caâch theo doôi, ghi laơi
thúđi gian cíìn thiïịt ăïí hoađn thađnh möơt cöng viïơc cuơ thïí Ngađy nay
coâ leô khöng cođn quöịc gia nađo laơi khöng aâp duơng nhûông phûúng
phaâp tûúng tûơ trong viïơc theo doôi thúđi gian möơt caâch hïơ thöịng
Tuy nhiïn, chuâng ta ăaô aâp duơng sûơ hiïíu biïịt nađy vađo caâc cöng
viïơc mađ thúđi gian khöng thít sûơ quan troơng Trong lao ăöơng chín
tay, sûơ khaâc biïơt giûôa sûê duơng hiïơu quaê vađ laông phñ thúđi gian chuê
ýịu lađ chi phñ vađ hiïơu nùng Trong khi ăoâ, caâc cöng viïơc cuêa ngûúđi
lao ăöơng tri thûâc vađ cuêa nhađ quaên lyâ múâi liïn hïơ chùơt cheô vúâi thúđi
gian: sûơ khaâc biïơt giûôa sûê duơng hiïơu quaê vađ laông phñ thúđi gian
chñnh lađ tñnh hiïơu quaê vađ kïịt quaê cöng viïơc
Vò víơy, bûúâc ăíìu tiïn trong viïơc hònh thađnh tñnh hiïơu quaê cuêa
nhađ quaên lyâ lađ phaêi theo doôi, ghi cheâp caâch sûê duơng thúđi gian
thûơc tïị
Caâch thûâc theo doôi vađ ghi cheâp viïơc sûê duơng thúđi gian khöng
quan troơng Möơt söị nhađ quaên lyâ tûơ lađm ăiïìu nađy, möơt söị khaâc
nhúđ thû kyâ lađm höơ Ăiïìu quan troơng lađ phaêi theo doôi thúđi gian
Trang 27ặúơc coi nhû möơt cöng cuơ quaên trõ Tíịt nhiïn baơn seô phaêi ăi nhiïìu,song duđ sao baơn cođn treê vađ nhû víơy cođn töịt hún lađ nhíơn caâc cöngviïơc tûđ möơt cíịp trïn mïơt moêi!
Coâ nhûông cuöơc hoơp khöng nhíịt thiïịt nhađ quaên lyâ cíịp cao phaêiăïịn dûơ Coâ nhûông giúđ thaêo luíơn dađi dùìng dùơc trûúâc khi baên nhaâpăíìu tiïn cuêa möơt nghiïn cûâu ặúơc thöng qua Hay trong caâc phođngthñ nghiïơm, nhiïìu khi caâc nhađ víơt lyâ hađng ăíìu phaêi ngöìi viïịt möơtbaên thöng caâo, trong khi xung quanh öng ta cođn ríịt nhiïìu ngûúđicoâ thïí viïịt bùìng thûâ ngön ngûô dïî hiïíu hún, mađ hoơ cuông lađ nhûôngngûúđi coâ kiïịn thûâc vïì víơt lyâ Toâm laơi, möơt phíìn ăaâng kïí cöng viïơccuêa nhađ quaên lyâ thûơc ra coâ thïí ặúơc lađm dïî dađng búêi nhûông ngûúđikhaâc, vađ do ăoâ chuâng nïn ặúơc chuýín cho nhûông ngûúđi khaâc
“UÊy nhiïơm” lađ khaâi niïơm thûúđng bõ hiïíu líìm Tuy nhiïn gaơt boênhûông cöng viïơc mađ ngûúđi khaâc coâ thïí lađm ặúơc ăïí tíơp trung vađonhûông phíìn viïơc thûơc sûơ quan troơng cuêa baên thín thò thûơc sûơ lađmöơt bûúâc tiïịn quan troơng ăïịn tñnh hiïơu quaê trong cöng viïơc
3 Möơt nguýn nhín nûôa cuêa sûơ laông phñ thúđi gian lađ viïơc nhađquaên lyâ lađm laông phñ thúđi gian cuêa ngûúđi khaâc Ăiïìu nađy hoađntoađn nùìm trong phaơm vi ăiïìu chónh cuêa nhađ quaên lyâ vađ anh tahoađn toađn coâ thïí loaơi boê noâ
Hònh thûâc laông phñ nađy khöng coâ “triïơu chûâng”, song víîn coânhiïìu caâch nhíơn ra noâ Möơt trong söị ăoâ lađ hoêi thùỉng ngûúđi khaâc:
“Töi coâ lađm gò laông phñ thúđi gian cuêa baơn khöng?” Ăùơt cíu hoêiăoâ möơt caâch nghiïm tuâc vađ thùỉng thùưn chñnh lađ möơt díịu hiïơu cuêatñnh hiïơu quaê
Cíìn lûu yâ rùìng, caâch thûâc mađ möơt nhađ quaên lyâ thûơc hiïơn cöngviïơc coâ thïí lađm laông phñ thúđi gian cuêa ngûúđi khaâc
ăoâ seô víîn diïîn ra töịt ăeơp nïịu öng ta hay caâc nhađ quaên lyâ cao cíịp
cuêa cöng ty khöng ăïịn dûơ Öng ta cođn khaâm phaâ ra rùìng, nhiïìu
khi sûơ chíịp nhíơn lúđi múđi cuêa mònh chùỉng hïì ặúơc chuê nhín cuêa
bûôa tiïơc mong ăúơi, búêi hoơ chó múđi cho phaêi pheâp mađ thöi!
2 Cíu hoêi tiïịp theo cíìn ăùơt ra lađ “Hoaơt ăöơng nađo coâ thïí ăïí
cho ngûúđi khaâc lađm mađ hiïơu quaê víîn tûúng tûơ, nïịu khöng muöịn
noâi lađ töịt hún?”
Chuê tõch möơt cöng ty nhíơn thíịy rùìng, möơt phíìn ba söị lúđi múđi
ăi dûơ tiïơc hay ùn töịi ăïìu ghi tïn cöng ty, tûâc lađ ai trong söị caâc
cíịp quaên lyâ cíịp cao cuông coâ thïí ăi dûơ ặúơc
Ngûúđi ta ăaô noâi nhiïìu vïì “uêy nhiïơm” trong quaên trõ Ăa söị nhađ
quaên lyâ úê caâc töí chûâc lúân ăïìu hay ặúơc “thuýịt giaâo” vïì ăiïìu nađy!
Tuy nhiïn, nhûông thuýịt giaêng ăoâ khöng coâ míịy kïịt quaê, ăún
giaên lađ vò khaâi niïơm “uêy nhiïơm” khöng coâ yâ nghôa roô rađng Nïịu
noâ nghôa lađ ai ăoâ seô phaêi lađm möơt phíìn viïơc cuêa töi thò roô rađng lađ
sai, vò ai cuông ặúơc traê lûúng ăïí hoađn thađnh phíìn viïơc cuêa mònh
mađ thöi Cođn nïịu uêy nhiïơm hađm yâ nhađ quaên lyâ lûúđi biïịng nhíịt lađ
nhađ quaên lyâ töịt nhíịt, thò cuông hïịt sûâc vö lyâ
Tuy nhiïn, töi luön thíịy nhiïìu nhađ quaên lyâ sau khi theo doôi
viïơc sûê duơng thúđi gian liïìn mau choâng coâ thoâi quen ăííy viïơc cho
ngûúđi khaâc Ăiïìu nađy cuông dïî hiïíu: khi nhòn vađo baêng theo doôi
sûê duơng thúđi gian noâi trïn, ngûúđi ta dïî dađng coâ caêm nhíơn rùìng
seô khöng thïí nađo coâ ăuê thúđi gian ăïí möơt ngûúđi lađm nhûông viïơc
mađ anh ta cho lađ quan troơng, muöịn lađm hay cam kïịt seô lađm Caâch
duy nhíịt ăïí giaêi quýịt tònh traơng nađy lađ ăííy viïơc cho ngûúđi khaâc
Möơt vñ duơ vui do giaâo sû C Northcote Parkinson chó ra noâi rùìng,
caâch töịt nhíịt ăïí thoaât khoêi möơt öng sïịp khoâ ûa lađ baơn kiïịm caâch
ăi cöng taâc khùưp thïị giúâi liïn tuơc Maây bay trong trûúđng húơp nađy
Trang 28nhiïìu viïơc khaâc cíìn lađm, vađ ăa söị nhûông lúđi múđi noâi trïn khönggiuâp ñch gò cho hiïơu quaê cöng viïơc cuêa öng ta caê Ngay líơp tûâcöng ta loaơi boê chuâng vađ trúê nïn “xa rúđi quíìn chuâng” Tuy nhiïn,vađi tuíìn hoùơc vađi thaâng sau ăoâ, öng seô ặúơc baâo chñ vađ truýìnthöng khuýịn caâo vïì ăiïìu nađy, vađ súâm muöơn thò võ töíng thöịng seôtòm laơi ặúơc sûơ cín bùìng cíìn thiïịt giûôa tñnh hiïơu quaê vađ tíìn söịxuíịt hiïơn trûúâc cöng chuâng.
Thûơc ra, viïơc cùưt giaêm caâc ýu cíìu thúđi gian nhoê noâi trïn khönghađm chûâa ruêi ro nhiïìu lùưm Thöng thûúđng, chuâng ta coâ xu hûúângăaânh giaâ cao quaâ mûâc tíìm quan troơng cuêa baên thín vađ dïî ăi túâikïịt luíơn rùìng, coâ ríịt nhiïìu viïơc chó coâ baên thín múâi coâ thïí lađmặúơc! Thíơm chñ nhûông nhađ quaên lyâ hiïơu quaê nhíịt víîn ăang lađmnhiïìu viïơc hoađn toađn khöng cíìn thiïịt
Möơt trûúđng húơp ăiïín hònh chûâng minh cho sûơ cíìn thiïịt phaêicùưt boê nhûông ýu cíìu khöng coâ lúơi vïì thúđi gian lađ viïơc tñnh hiïơuquaê cao nhíịt ăöi khi laơi xuíịt hiïơn úê nhûông ngûúđi bïơnh tíơt haytađn tíơt ăang lađm viïơc Cöị víịn bñ míơt cuêa Töíng thöịng Roosevelttrong Thïị chiïịn thûâ thûâ II, öng Harry Hopkins lađ möơt ngûúđi nhûvíơy Bõ bïơnh nùơng, híìu nhû khöng di chuýín ặúơc, öng ta chólađm viïơc ặúơc 1-2 giúđ möîi ngađy, do ăoâ öng ta chó coâ thïí tíơp trungvađo nhûông víịn ăïì cöịt ýịu nhíịt, boê ra ngoađi moơi thûâ vuơn vùơt,khöng cíìn thiïịt Thïị mađ öng ta víîn ăaơt hiïơu quaê cao trong cöngviïơc vađ lađ ngûúđi coâ thađnh tñch cao nhíịt trong Nöơi caâc chiïịn tranhcuêa Töíng thöịng Roosevelt
Trûúđng húơp trïn tíịt nhiïn lađ möơt ngoaơi lïơ Song noâ cho chuâng
ta thíịy coâ thïí quaên lyâ thúđi gian cuêa baên thín nhû thïị nađo nïịuthíơt sûơ cöị gùưng, cuông nhû coâ thïí loaơi boê nhûông thûâ töịn thúđi gianmađ khöng hïì aênh hûúêng ăïịn hiïơu quaê ăoâ
Giaâm ăöịc tađi chñnh cuêa möơt töí chûâc lúân khöng biïịt roô rùìng, caâc
cuöơc hoơp trong vùn phođng cuêa öng ta ríịt laông phñ thúđi gian: tíịt
caê caâc cíịp dûúâi ăïìu phaêi dûơ hoơp duđ ăïì tađi buöíi hoơp lađ gò ăi nûôa
Quaâ nhiïìu ngûúđi ăïịn dûơ hoơp, ai trong söị hoơ cuông cöị toê ra quan
tím vađ ăùơt möơt hai cíu hoêi; kïịt quaê lađ coâ ríịt nhiïìu cíu hoêi khöng
hïì liïn quan gò caê Ngûúđi giaâm ăöịc tađi chñnh chó biïịt ăíy lađ sûơ
laông phñ thúđi gian cho ăïịn khi öng ta hoêi thùỉng cíịp dûúâi, vađ
nhûông ngûúđi ặúơc hoêi xaâc nhíơn ăuâng nhû víơy Trûúâc ăíy, öng
ta múđi hïịt moơi ngûúđi vò ngaơi rùìng ngûúđi khöng ặúơc múđi hoơp seô
khöng hađi lođng vò bõ cho ra ròa Nay ăïí ăiïìu chónh, trûúâc khi hoơp
öng ta gûêi thöng baâo cho nhûông ngûúđi cođn laơi nhû sau: “Töi seô
hoơp vúâi caâc öng/bađ vađo luâc taơi Nïịu öng/bađ caêm thíịy cíìn
thöng tin hay thaêo luíơn thò coâ thïí cuđng tham gia hoơp Tuy nhiïn,
trong bíịt kyđ trûúđng húơp nađo thò sau buöíi hoơp moơi ngûúđi cuông
seô nhíơn ặúơc biïn baên toâm tùưt cuöơc hoơp, cuđng lúđi ýu cíìu nhíơn
xeât cuêa quyâ võ”
Thïị lađ thay vò tíịt caê moơi ngûúđi ăïìu phaêi dûơ hoơp suöịt caê buöíi
chiïìu, chó cíìn ba ngûúđi hoơp cöơng vúâi möơt thû kyâ trong vođng
khoaêng möơt giúđ ăöìng höì Moơi viïơc víîn ặúơc giaêi quýịt, vađ khöng
ai caêm thíịy bõ cho ra ròa caê
Ríịt nhiïìu ngûúđi hiïíu roô vïì nhûông ýu cíìu thúđi gian khöng cíìn
thiïịt vađ khöng coâ lúơi nhû trïn, song hoơ khöng daâm cùưt boê búât
nhûông ýu cíìu íịy Ăún giaên lađ vò hoơ súơ vö tònh cùưt boê míịt caâi gò
ăoâ quan troơng Tuy nhiïn, thûơc tïị lađ nïịu baơn coâ “cùưt boê” quaâ mûâc
vađ phaơm sai líìm, thò sai líìm ăoâ cuông ặúơc sûêa chûôa dïî dađng vađ
nhanh choâng
Vñ duơ, caâc tín töíng thöịng úê Myô luâc múâi nhíơm chûâc ăïìu chíịp
nhíơn ríịt nhiïìu lúđi múđi Sau ăoâ, öng ta chúơt thíịy rùìng mònh cođn
Trang 29ăaơt doanh thu thíịp vađ khoâ dûơ ăoaân Tuy nhiïn vađo giûôa nùm(kïịt thuâc quyâ 2), ban laônh ăaơo luön lađm möơt baâo caâo vađ dûơ ăoaânthu nhíơp cho caê nùm Khi bûúâc vađo quyâ 4, caê cöng ty höịi haê,khíín trûúng lađm sao cho khúâp vúâi nhûông dûơ ăoaân cuêa Ban laônhăaơo noâi trïn Moơi ngûúđi ăïìu ríịt luâng tuâng Thíơt ra khöng coâ gòkhoâ ăïí giaêi quýịt “khuêng hoaêng” kiïíu nađy: Thay vò ặa ra möơtcon söị cuơ thïí, cöị ắnh, Ban laônh ăaơo nïn ăïì ra möơt dûơ baâo kïịtquaê caê nùm linh hoaơt, trong möơt mûâc giúâi haơn nađo ăoâ – ăiïìu nađyvíîn coâ thïí lađm hađi lođng caê Höơi ăöìng quaên trõ, cöí ăöng vađ cöơng ăöìngtađi chñnh Vađ nhû thïị, möơt “khuêng hoaêng” trong quyâ 4 coâ thïí ặúơcgiaêi quýịt nheơ nhađng, thíơm chñ kïịt quaê kinh doanh quyâ 4 cođn töịthún, do moơi ngûúđi khöng phaêi míịt thúđi gian vađo viïơc tñnh toaân saocho kïịt quaê phuđ húơp vúâi dûơ baâo cûâng nhùưc trûúâc kia.
Trûúâc khi öng McNamara lađm Böơ trûúêng Quöịc phođng, möơt cuöơckhuêng hoaêng tûúng tûơ cuông xaêy ra úê Böơ nađy vađo thúđi gian ăíìunùm, trûúâc khi kïịt thuâc nùm tađi chñnh vađo ngađy 30/6 Tíịt caê caâcnhađ quaên lyâ, caê quín sûơ vađ dín sûơ úê Böơ Quöịc phođng ăïìu lađmmoơi caâch trong hai thaâng 5 vađ 6 nhùìm tòm ra caâc khoaên chi tiïusao cho hïịt söị tiïìn mađ Nghõ viïơn ăaô phï chuíín cho nùm tađi chñnh.Nïịu khöng, hoơ súơ rùìng seô phaêi traê laơi ngín saâch ăaô ặúơc duýơtchi Tuy nhiïn, Böơ trûúêng McNamara ăaô giaêi quýịt víịn ăïì nađynhanh choâng: caâc khoaên ngín saâch ặúơc phï chuíín nhûng chûasûê duơng hïịt seô ặúơc ặa vađo möơt tađi khoaên treo taơm thúđi, khöngcíìn phaêi traê laơi
Nhiïìu nùm trûúâc ăíy, khi töi bùưt ăíìu lađm tû víịn, töi phaêi hoơccaâch phín biïơt möơt nhađ maây ặúơc quaên lyâ töịt vúâi möơt nhađ maâyặúơc quaên lyâ töìi ngay caê khi chûa biïịt ngađnh nghïì saên xuíịt cuêanhađ maây ăoâ Töi súâm nhíơn ra rùìng nhađ maây quaên lyâ töịt lađ möơtnúi ýn lùơng, nhađm chaân, khöng coâ gò “híịp díîn” xaêy ra vò moơi
Cùưt giaêm nhûông viïơc laông phñ thúđi gian
Ba cíu hoêi mang tñnh chíín ăoaân noâi trïn seô liïn quan ăïịn
nhûông hoaơt ăöơng laông phñ thúđi gian mađ nhađ quaên lyâ coâ thïí kiïím
soaât ặúơc ăïịn möơt mûâc ăöơ nađo ăoâ Bíịt cûâ nhađ quaên lyâ hay ngûúđi
lao ăöơng tri thûâc nađo cuông phaêi ăùơt ra nhûông cíu hoêi ăoâ Caâc
nhađ quaên lyâ cođn cíìn quan tím ăïịn sûơ laông phñ thúđi gian do quaên
trõ ýịu keâm trong töí chûâc Quaên trõ keâm lađm laông phñ thúđi gian
cuêa tíịt caê moơi ngûúđi, nhíịt lađ cuêa nhađ quaên lyâ
1 Nhiïơm vuơ ăíìu tiïn lađ xaâc ắnh nhûông cöng viïơc gíy laông phñ
thúđi gian, xaêy ra do thiïịu hïơ thöịng hay thiïịu sûơ sùưp xïịp, dûơ ăoaân
Cíìn tòm ra nhûông “khuêng hoaêng” lùơp ăi lùơp laơi hađng nùm Möơt
“khuêng hoaêng” xaêy ra ăïịn líìn thûâ hai lađ möơt khuêng hoaêng khöng
ặúơc pheâp xaêy ra thïm möơt líìn nađo nûôa!
Caâc víịn ăïì vïì lûu kho mađ doanh nghiïơp nađo cuông gùơp hađng nùm
thuöơc vađo loaơi “khuêng hoaêng” noâi trïn Ngay caê vúâi cöng nghïơ thöng
tin vađ chi phñ nhiïìu hún, hiïơn cuông khöng coâ míịy tiïịn triïín trong
víịn ăïì nađy Caâc khuêng hoaêng taâi diïîn nhiïìu líìn cíìn ặúơc dûơ ăoaân
trûúâc, tûđ ăoâ coâ thïí ngùn ngûđa hay chuýín thađnh nhûông cöng viïơc
thûúđng nhíơt mađ möơt nhín viïn bònh thûúđng coâ thïí xûê lyâ ặúơc
Möơt cöng viïơc “thûúđng nhíơt” lađ cöng viïơc mađ ngûúđi lao ăöơng khöng
coâ kyô nùng cuông coâ thïí lađm ặúơc, búêi noâ thïí hiïơn dûúâi daơng hïơ
thöịng, theo trònh tûơ caâc bûúâc nhíịt ắnh, lađ kïịt quaê cuêa viïơc hoơc
tíơp tûđ nhûông khuêng hoaêng xaêy ra trûúâc ăoâ Nhûông khuêng hoaêng
taâi diïîn nhiïìu líìn khöng chó aênh hûúêng ăïịn möơt böơ phíơn nađo
ăoâ, mađ aênh hûúêng ăïịn tíịt caê moơi ngûúđi trong töí chûâc
Vñ duơ, hađng nùm möơt cöng ty ăïìu gùơp möơt víịn ăïì tûúng tûơ vađo
ăíìu thaâng 12 Cöng ty kinh doanh theo muđa vuơ, quyâ 4 thûúđng
Trang 30Lyâ do cuêa sûơ böị trñ quaâ nhiïìu nhín lûơc luön lađ caâc quan ăiïímăaơi loaơi nhû “chuâng ta cíìn coâ möơt chuýn gia (vïì nhiïơt ăöơng lûơchoơc, baên quýìn, kinh tïị ) trong ăöơi nguô cuêa mònh” Ngûúđi chuýngia ăoâ coâ thïí ñt hoùơc híìu nhû khöng ặúơc sûê duơng, song anh taluön phaêi coâ mùơt úê ăoâ “khi chuâng ta cíìn”, vađ “anh ta cíìn ặúơclađm quen vúâi caâc víịn ăïì cuêa nhoâm, coâ mùơt vađ lađ thađnh viïn cuêanhoâm tûđ ăíìu” Thûơc tïị thò ngûúđi ta chó cíìn coâ trong ăöơi nguô nhûôngkiïịn thûâc vađ kyô nùng cíìn thiïịt cho cöng viïơc hùìng ngađy mađ thöi.Caâc chuýn gia, chuýn viïn vúâi vai trođ tû víịn trong möơt söị dõpnađo ăoâ nïn úê bïn ngoađi nhoâm/töí chûâc Nhû thïị seô tiïịt kiïơm chiphñ hún nhiïìu so vúâi viïơc sùưp xïịp hoơ trúê thađnh möơt thađnh viïnbïn trong töí chûâc.
3 Möơt nguöìn laông phñ thúđi gian nûôa lađ do töí chûâc keâm “Triïơuchûâng” cuêa noâ lađ coâ quaâ nhiïìu cuöơc hoơp
Vïì baên chíịt thò caâc cuöơc hoơp lađ möơt caâch giaêi quýịt víịn ăïì úêcaâc töí chûâc thiïịu huơt Möơt ngûúđi khöng thïí vûđa hoơp vûđa lađm viïơc.Möơt töí chûâc lyâ tûúêng seô khöng cíìn caâc cuöơc hoơp, úê ăoâ ai cuôngbiïịt nhûông ăiïìu cíìn thiïịt cho cöng viïơc cuêa mònh ăïí coâ thïí hoađnthađnh töịt cöng viïơc Ngûúđi ta höơi hoơp vò nhûông ngûúđi lađm caâc viïơckhaâc nhau cíìn phaêi húơp taâc ăïí hoađn thađnh möơt nhiïơm vuơ chung.Ngoađi ra kiïịn thûâc vađ kinh nghiïơm cíìn thiïịt trong möơt trûúđng húơpcuơ thïí cuông phaêi ặúơc “huy ăöơng” tûđ möơt söị ngûúđi, do ăoâ cíìn coânhûông cuöơc hoơp
Ngûúđi ta luön coâ xu hûúâng hoơp nhiïìu hún mûâc cíìn thiïịt Caâctöí chûâc luön ăođi hoêi ngûúđi ta cuđng lađm viïơc vúâi nhau, khiïịn ăöikhi nhûông cöị gùưng cuêa caâc nhađ khoa hoơc hađnh vi kïu goơi taơo ranhûông “cú höơi húơp taâc” trúê nïn dû thûđa Tuy nhiïn, nïịu caâc thađnh
“khuêng hoaêng” ăaô ặúơc dûơ baâo vađ chuýín ăöíi thađnh nhûông cöng
viïơc thûúđng nhíơt cuêa moơi ngûúđi Nhûông ăiïìu gíy chuâ yâ úê möơt nhađ
maây ặúơc quaên lyâ töịt lađ caâc quýịt ắnh cho tûúng lai, chûâ khöng
phaêi lađ nhûông quýịt ắnh giaêi quýịt caâc víịn ăïì töìn ăoơng trong
quaâ khûâ
2 Sûơ laông phñ thúđi gian thûúđng bùưt nguöìn tûđ viïơc böị trñ dû thûđa
nhín lûơc
Coâ möơt bađi toaân cho hoơc sinh cíịp I nhû sau: “Nïịu hai ngûúđi
thúơ ăađo trong hai ngađy ặúơc möơt con mûúng thò böịn ngûúđi thúơ
seô míịt míịy ngađy ăïí ăađo con mûúng tûúng tûơ?” Trong trûúđng
hoơc, cíu traê lúđi chñnh xaâc seô lađ “möơt ngađy” Tuy nhiïn ăöịi vúâi cöng
viïơc thûơc tïị thò cíu traê lúđi ăuâng phaêi lađ “böịn ngađy”, nïịu khöng
muöịn noâi lađ “khöng bao giúđ xong”
Ăöi khi sûơ thiïịu nhín lûơc lađm aênh hûúêng ăïịn kïịt quaê cöng viïơc
Tuy nhiïn, ăiïìu thûúđng xaêy ra hún lađ viïơc ăöơi nguô lao ăöơng lúân
quaâ mûâc cíìn thiïịt, do ăoâ hoơ cíìn dađnh nhiïìu thúđi gian hún ăïí
“tûúng taâc, trao ăöíi” vúâi nhau, thay vò lađm viïơc
Lađm thïị nađo ăïí biïịt chuâng ta ăang sùưp xïịp quaâ dû thûđa nhín
lûơc? Nïịu nhûông ngûúđi laônh ăaơo, quaên lyâ dađnh möơt phíìn ăaâng
kïí thúđi gian (chùỉng haơn hún möơt phíìn mûúđi quyô thúđi gian cuêa
hoơ) vađo caâc víịn ăïì liïn quan ăïịn quan hïơ con ngûúđi, caâc tranh
chíịp, bíịt ăöìng caâ nhín v.v thò gíìn nhû chùưc chùưn lađ úê ăíy coâ
sûơ dû thûđa nhín lûơc Noâi möơt caâch hònh aênh, moơi ngûúđi ăang díîm
chín lïn nhau Nhín lûơc khi ăoâ khöng cođn lađ phûúng tiïơn, mađ
trúê thađnh möơt lûơc caên cho cöng viïơc Trong möơt töí chûâc tinh goơn,
moơi ngûúđi coâ khöng gian cíìn thiïịt ăïí lađm viïơc mađ khöng “va
chaơm” nhau, ăöìng thúđi coâ thïí lađm viïơc mađ khöng phaêi míịt thúđi
gian giaêi thñch cöng viïơc cho nhûông ngûúđi liïn quan
Trang 31quaê quýịt rùìng hiïơn khöng cođn giûúđng nađo tröịng Song viïn quaênlyâ súâm muöơn thïị nađo cuông tòm ra ặúơc möơt vađi giûúđng tröịng Lyâ
do lađ böơ phíơn tiïịp nhíơn khöng ặúơc thöng baâo ngay khi möơt bïơnhnhín vûđa xuíịt viïơn, trong khi nhûông y taâ vađ böơ phíơn tñnh viïơnphñ laơi biïịt roô ăiïìu nađy Böơ phíơn tiïịp nhíơn bïơnh nhín chó kiïímtra söị giûúđng bïơnh cođn tröịng vađo 5 giúđ saâng hađng ngađy, trongkhi thúđi ăiïím mađ baâc sô cho bïơnh nhín xuíịt viïơn laơi lađ giûôa buöíisaâng, sau khi baâc sô khaâm bïơnh Víịn ăïì vïì thöng tin úê ăíy ặúơcgiaêi quýịt khöng coâ gò khoâ khùn: böơ phíơn y taâ coâ traâch nhiïơmặa möơt baên sao danh saâch bïơnh nhín xuíịt viïơn cho böơ phíơntiïịp nhíơn bïơnh nhín
Khöng chó coâ truơc trùơc thöng tin, mađ thöng tin úê nhûông daơngsai lïơch cuông lađm töịn thúđi gian
Caâc cöng ty chïị taơo thûúđng gùơp víịn ăïì vúâi nhûông con söị vïìsaên xuíịt, nhûông con söị nađy cíìn phaêi ặúơc “biïn dõch” cho caâcnhín viïn úê böơ phíơn vùn phođng sûê duơng Böơ phíơn saên xuíịtthûúđng chó dûơa trïn nhûông con söị trung bònh – ăiïìu mađ caâc kïịtoaân viïn ýu cíìu Caâc nhín viïn vùn phođng phín tñch saên xuíịt,ngûúơc laơi, cíìn nhiïìu hún thïị: caâc con söị töịi ăa vađ töịi thiïíu, matríơn saên xuíịt, sûơ dao ăöơng cuêa saên xuíịt Ăïí coâ ặúơc nhûôngthöng tin nađy hoơ phaêi töịn hađng giúđ ăöìng höì ăïí ăiïìu chónh haysuy ăoaân
Viïơc quaên lyâ thúđi gian laông phñ chó ra nhûông nguýn nhín nïutrïn: dû thûđa nhín lûơc, töí chûâc keâm, truơc trùơc thöng tin Nhûôngvíịn ăïì nađy coâ thïí ặúơc sûêa chûôa nhanh hoùơc chíơm, nhûng möơtkhi caâc víịn ăïì ăaô ặúơc giaêi quýịt thò chuâng ta seô coâ ặúơc thïmríịt nhiïìu thúđi gian ăïí giaêi quýịt cöng viïơc
viïn töí chûâc sûê duơng möơt tyê lïơ ăaâng kïí trong quyô thúđi gian vađo
viïơc höơi hoơp thò ăoâ lađ díịu hiïơu cuêa möơt töí chûâc keâm
Möîi cuöơc hoơp ăïìu keâo theo caâc cuöơc gùơp gúô, hoơp nhoâm nhoê
sau ăoâ ăïí triïín khai, theo doôi caâc víịn ăïì ăaô bađn trong cuöơc hoơp
chñnh ban ăíìu Tíịt caê ăïìu ríịt töịn thúđi gian Do ăoâ chuâng cíìn
phaêi ặúơc ắnh hûúâng Möơt cuöơc hoơp khöng coâ ắnh hûúâng khöng
nhûông chó töịn thúđi gian mađ cođn lađ möơt ăiïìu nguy haơi Trïn tíịt
caê, höơi hoơp khöng nïn trúê thađnh möơt quy luíơt mađ phaêi lađ möơt
“ngoaơi lïơ” Möơt töí chûâc mađ caâc thađnh viïn gùơp gúô, hoơp hađnh quaâ
nhiïìu lađ möơt töí chûâc laông phñ thúđi gian do ýịu keâm trong khíu
töí chûâc
Coâ nhûông ngoaơi lïơ: Möơt söị böơ phíơn trong töí chûâc coâ nhiïơm vuơ
hoơp, nhû Höơi ăöìng quaên trõ cuêa caâc cöng ty Du Pont vađ Standard
Oil of New Jersey: hoơ chó hoơp, nghe caâc ýu cíìu vađ ra caâc quýịt
ắnh mađ thöi Nhûng chñnh nhûông cöng ty nađy cuông ăaô tûđ líu
nhíơn ra rùìng vúâi möơt lyâ do tûúng tûơ, nhûông thađnh viïn Höơi ăöìng
quaên trõ cuông seô khöng ặúơc pheâp lađm bíịt cûâ ăiïìu gò ngoađi nhiïơm
vuơ hoơp vađ ra quýịt ắnh cuêa hoơ
Nguýn tùưc lađ khöng bao giúđ ăïí cho caâc cuöơc hoơp trúê thađnh
nguöìn nhu cíìu thúđi gian chuê ýịu Quaâ nhiïìu cuöơc hoơp luön coâ
nghôa lađ möơt cöng viïơc ăaâng ra nïn lađm búêi möơt ngûúđi/möơt böơ
phíơn bõ traêi röơng ra trïn nhiïìu ngûúđi/nhiïìu böơ phíơn Traâch nhiïơm
bõ phín taân, thöng tin khöng ăïịn ăuâng ngûúđi cíìn noâ
4 Yïịu töị cuöịi cuđng lađm laông phñ thúđi gian lađ sûơ truơc trùơc trong
thöng tin
Quaên lyâ möơt bïơnh viïơn lúân liïn tuơc bõ lađm phiïìn búêi caâc cuöơc
ăiïơn thoaơi tûđ caâc baâc sô, ýu cíìu tòm ra möơt giûúđng bïơnh cho möơt
bïơnh nhín nađo ăoâ cíìn nhíơp viïơn Böơ phíơn tiïịp nhíơn bïơnh nhín
Trang 32Chuê tõch möơt ngín hađng quaên lyâ thúđi gian cuêa öng ta theo caâchtrïn Vađo thûâ Hai vađ thûâ Saâu, öng ta coâ caâc cuöơc hoơp vúâi caâc ăöìngsûơ, giaêi quýịt caâc víịn ăïì hiïơn taơi, gùơp caâc khaâch hađng quan troơngv.v Caâc buöíi chiïìu thûâ Ba, thûâ Tû vađ thûâ Nùm ăïí tröịng khöngxïịp lõch, dađnh cho nhûông víịn ăïì bíịt chúơt naêy sinh Riïng ba buöíisaâng thûâ Ba, thûâ Tû, thûâ Nùm öng ta dađnh hùỉn ăïí giaêi quýịtnhûông víịn ăïì quan troơng, möîi víịn ăïì trong möơt khoaêng thúđi gian
Quan troơng hún nûôa lađ caâch thûâc tíơp trung thúđi gian Ăa söịmoơi ngûúđi thûơc hiïơn ăiïìu nađy bùìng caâch döìn nhûông nhiïơm vuơkhöng quan troơng, nhûông nhiïơm vuơ thûâ cíịp laơi vúâi nhau, bùìngcaâch ăoâ xoâa boê ăi nhûông “khoaêng tröịng vïì thúđi gian” giûôa chuâng.Caâch nađy toê ra khöng míịy hiïơu quaê Ngûúđi ta víîn ûu tiïn (caê trongsuy nghô vađ trong kïị hoaơch lađm viïơc) cho nhûông cöng viïơc keâmquan troơng, nhûông viïơc phaêi lađm duđ ăoâng goâp khöng ăaâng kïí chohiïơu quaê cöng viïơc Kïịt quaê lađ, taơo ra möơt sûâc eâp vïì thúđi giannhû caâch trïn seô lađm aênh hûúêng ăïịn quyô thúđi gian cođn laơi (mađ
Tíơp trung quyô thúđi gian sûê duơng
Nhađ quaên lyâ theo doôi vađ phín tñch viïơc sûê duơng thúđi gian, sau
ăoâ nöî lûơc quaên lyâ thúđi gian seô coâ thïí xaâc ắnh ặúơc quyô thúđi gian
anh ta coâ ặúơc cho nhûông cöng viïơc quan troơng Noâi caâch khaâc,
anh ta biïịt ặúơc mònh cođn bao nhiïu thúđi gian coâ thïí tuđy nghi sûê
duơng cho nhûông cöng viïơc quan troơng ăoâ Vađ duđ baơn coâ cùưt giaêm
cöng viïơc laông phñ thúđi gian ăïịn ăíu ăi nûôa, thò quyô thúđi gian
nađy cuông khöng phaêi lađ nhiïìu!
Nhađ quaên lyâ úê cíịp cađng cao thò phíìn thúđi gian anh ta coâ thïí
kiïím soaât vađ tuđy nghi sûê duơng cađng nhoê laơi Töí chûâc cađng lúân thò
cađng töịn thúđi gian nhiïìu cho caâc quan hïơ bïn trong hún lađ cho
hoaơt ăöơng vađ víơn hađnh cuêa noâ
Vò víơy, nhađ quaên lyâ hiïơu quaê cíìn phaêi nùưm chùưc, tíơp trung
khoaêng thúđi gian ñt oêi mađ anh ta coâ toađn quýìn sûê duơng Anh ta
hiïíu rùìng mònh cíìn nhûông khoaêng thúđi gian liïn tuơc, ăuê líu ăïí
lađm möơt cöng viïơc nađo ăoâ, cođn nhûông khoaêng thúđi gian ngùưn, bõ
giaân ăoaơn seô khöng coâ ñch lúơi gò
Bûúâc cuöịi cuđng trong quaên lyâ thúđi gian, do ăoâ, seô lađ viïơc tíơp trung
caâc khoaêng thúđi gian mađ sûơ theo doôi vađ phín tñch trûúâc ăoâ cho thíịy
chuâng thuöơc quýìn sûê duơng vađ kiïím soaât cuêa nhađ quaên lyâ
Coâ nhiïìu caâch ăïí lađm viïơc nađy Möơt söị ngûúđi lađm viïơc úê nhađ
möơt ngađy trong tuíìn, ăoâ lađ caâch tíơp trung thúđi gian phöí biïịn ăöịi
vúâi ngûúđi lađm cöng taâc biïn tíơp hay nghiïn cûâu
Möơt söị ngûúđi khaâc sùưp xïịp caâc cöng viïơc mang tñnh chíịt sûơ vuơ
(höơi hoơp, gùơp gúô khaâch hađng ) vađo hai ngađy cuơ thïí trong tuíìn,
vađ dađnh buöíi saâng nhûông ngađy cođn laơi cho nhûông cöng viïơc ăođi
hoêi tíơp trung thúđi gian liïn tuơc, khöng giaân ăoaơn
Trang 33“Biïịt roô baên thín mònh” – cíu ngaơn ngûô cöí nhùìm giuâp ngûúđi
ta ăaơt ăïịn sûơ thöng thaâi – lađ möơt nhiïơm vuơ khoâ thûơc hiïơn ăöịi vúâicon ngûúđi Tuy nhiïn, ai trong chuâng ta cuông coâ thïí thûơc hiïơnặúơc viïơc “biïịt roô thúđi gian cuêa baên thín” nïịu chuâng ta thûơc sûơmuöịn vađ quan tím lađm ăiïìu ăoâ Khi ăoâ baơn seô coâ nhûông bûúâcvûông chùưc trïn con ặúđng ăi túâi tñnh hiïơu quaê trong cöng viïơc
nhađ quaên lyâ coâ thïí tuđy yâ sûê duơng) vađ caê cöng viïơc nûôa Trong
vođng vađi ngađy hay vađi tuíìn, quyô thúđi gian cođn laơi ăoâ seô bõ chiïịm
míịt búêi nhûông viïơc vuơn vùơt múâi, nhûông víịn ăïì múâi v.v
Nhađ quaên lyâ hiïơu quaê, thay vađo ăoâ, cíìn khúêi ăíìu bùìng viïơc
xaâc ắnh, ûúâc lûúơng thûơc sûơ hoơ coâ bao nhiïu thúđi gian “cuêa mònh”,
sau ăoâ sùưp xïịp chuâng thađnh nhûông khoaêng thúđi gian liïn tuơc,
khöng giaân ăoaơn Sau ăoâ, nïịu hoơ thíịy möơt söị víịn ăïì aênh hûúêng
ăïịn quyô thúđi gian dûơ trûô nađy, hoơ xem xeât laơi baêng theo doôi sûê
duơng thúđi gian vađ loaơi boê möơt söị ýu cíìu vïì thúđi gian cuêa nhûông
hoaơt ăöơng khöng taơo ra lúơi ñch Nhû ăaô noâi úê phíìn trïn, hoơ hiïíu
rùìng sûơ cùưt giaêm nađy khöng bao giúđ lađ quaâ nhiïìu
Tíịt caê moơi ngûúđi phaêi liïn tuơc quaên lyâ thúđi gian cuêa mònh
Chuâng ta khöng chó ắnh kyđ theo doôi vađ phín tñch viïơc sûê duơng
thúđi gian, mađ cođn ăùơt ra nhûông haơn choât vïì thúđi gian cho caâc
nhiïơm vuơ quan troơng, dûơa trïn ăaânh giaâ sùưp xïịp quyô thúđi gian
tuđy yâ sûê duơng
Möơt nhađ quaên lyâ mađ töi biïịt coâ hai danh saâch theo doôi: Möơt
danh saâch nhûông nhiïơm vuơ khíín cíịp vađ möơt danh saâch nhûông
viïơc khöng thuâ võ gò song bùưt buöơc phaêi lađm; caê hai danh saâch
ăïìu coâ nhûông haơn choât vïì thúđi gian cuơ thïí Khi nhûông thúđi haơn
ăoâ bõ vi phaơm, anh ta biïịt rùìng thúđi gian ăaô khöng ặúơc quaên lyâ
töịt vađ trúê nïn laông phñ
Thúđi gian lađ nguöìn lûơc khan hiïịm nhíịt, vađ nïịu noâ khöng ặúơc
quaên lyâ thò nhûông nguöìn lûơc khaâc cuông seô khöng ặúơc quaên
lyâ Ngoađi ra viïơc phín tñch thúđi gian vađ sûê duơng thúđi gian lađ möơt
phûúng phaâp coâ hïơ thöịng, dïî thûơc hiïơn trong viïơc phín tñch cöng
viïơc vađ xaâc ắnh ăiïìu gò lađ thûơc sûơ quan troơng trong cöng viïơc
íịy
Trang 34ắnh töịt ăeơp mađ thöi Ăiïìu nađy nghôa lađ: trong khi baên thín möơtquýịt ắnh hiïơu quaê ặúơc dûơa trïn mûâc ăöơ hiïíu biïịt mang tñnhkhaâi niïơm cao nhíịt, thò hađnh ăöơng thûơc hiïơn quýịt ắnh íịy cíìnphaêi cađng gíìn vúâi mûâc ăöơ ăún giaên cuêa cöng viïơc chûđng nađo töịtchûđng íịy.
Ngûúđi ñt ặúơc biïịt túâi nhíịt trong caâc nhađ kinh doanh vô ăaơi cuêaMyô, öng Theodore Vail, coâ thïí ặúơc coi lađ ngûúđi ra nhûông quýịtắnh hiïơu quaê nhíịt trong lõch sûê kinh doanh Myô Lađ chuê tõch hïơthöịng ăiïơn thoaơi Bell (Bell Telephone System) tûđ 1910 ăïịn giûôathíơp niïn 1920, Vail ăaô xíy dûơng cöng ty nađy thađnh möơt cöng
ty tû nhín tíìm cúô thïị giúâi – möơt trong nhûông cöng ty coâ töịc ăöơtùng trûúêng cao nhíịt
Möơt vñ duơ khaâc thuöơc vïì Alfred P Sloan Jr Öng nađy nùưm quýìnlaônh ăaơo úê General Motors vađo nùm 1922, khi sûơ nghiïơp cuêa Vailsùưp ăïịn höìi kïịt thuâc Sloan lađ ngûúđi coâ tñnh caâch khaâc hùỉn Vail,hoađn caênh cuêa cöng ty General Motors cuông khaâc cöng ty Bell.Tuy nhiïn, quýịt ắnh khiïịn Sloan ặúơc nhúâ túâi nhiïìu nhíịt – quýịtắnh phi tíơp trung hoâa cú cíịu töí chûâc cuêa General Motors thò laơicuđng möơt loaơi so vúâi nhûông quýịt ắnh mađ Vail ặa ra cho hïơthöịng ăiïơn thoaơi Bell trûúâc ăoâ
Nhû chñnh Sloan nhúâ laơi trong cuöịn höìi kyâ Nhûông nùm thaâng
vúâi General Motors cuêa töi (New York, Doubleday, 1964), khi öng
ta nhíơm chûâc nùm 1922, cöng ty coâ cú cíịu töí chûâc khaâ loêng leêo.Nhiïìu böơ phíơn trûúâc ăoâ khöng líu cođn lađ nhûông cöng ty ăöơc líơp,múâi bõ GM mua laơi Laônh ăaơo caâc böơ phíơn víîn quaên lyâ chuângnhû thïí ăoâ lađ cöng ty cuêa riïng hoơ!
Sloan nhíơn ra rùìng, ăíy khöng chó lađ möơt víịn ăïì ngùưn haơn vađriïng leê gíy ra búêi sûơ saâp nhíơp vađ mua laơi, mađ lađ möơt víịn ăïìmang tñnh phöí quaât cho caâc doanh nghiïơp coâ quy mö lúân noâi
17.
CAÂC QUÝỊT ẮNH HIÏơU QUAÊ
Khöng ặa ra thíơt nhiïìu quýịt ắnh, nhađ quaên lyâ hiïơu quaê
chó tíơp trung vađo nhûông quýịt ắnh quan troơng nhíịt mađ thöi
Hoơ tíơp trung suy nghô vïì nhûông víịn ăïì chung nhíịt, mang tñnh
chiïịn lûúơc, hún lađ viïơc chaơy theo víịn ăïì vađ giaêi quýịt chuâng Hoơ
luön cöị ặa ra caâc quýịt ắnh trïn cú súê hiïíu biïịt cao nhíịt, chûâ
khöng vöơi vađng, chaơy theo thúđi gian vađ töịc ăöơ Luön tòm kiïịm
nhûông “hùìng söị” trong tònh huöịng, hoơ coi viïơc quaên lyâ hađng loaơt
“biïịn söị” lađ díịu hiïơu cuêa sûơ suy nghô cííu thaê vađ luöơm thuöơm
Hoơ muöịn biïịt roô aênh hûúêng cuêa quýịt ắnh vađ caê thûơc tïị mađ quýịt
ắnh ăoâ phaêi xûê lyâ
Nhađ quaên lyâ hiïơu quaê biïịt khi nađo möơt quýịt ắnh cíìn dûơa trïn
nguýn tùưc, vađ khi nađo noâ cíìn dûơa trïn thûơc tïị cuơ thïí Hoơ biïịt
rùìng möơt quýịt ắnh tinh tïị nhíịt lađ quýịt ắnh nùìm giûôa caâc thoêa
hiïơp ăuâng ăùưn vađ sai líìm, vađ hoơ coâ thïí phín biïơt nhûông thoêa
hiïơp íịy Hoơ biïịt rùìng bûúâc töịn thúđi gian nhíịt trong caê möơt quy
trònh khöng phaêi lađ viïơc ặa ra quýịt ắnh mađ lađ viïơc lađm cho noâ
trúê nïn coâ hiïơu quaê, coâ taâc duơng Möơt quýịt ắnh khöng ặúơc dûơa
vađo cöng viïơc seô khöng phaêi lađ möơt quýịt ắnh mađ chó lađ möơt yâ
Trang 355 Coâ cú chïị phaên höìi nhùìm kiïím tra tñnh hiïơu quaê, tñnh ăuângăùưn cuêa quýịt ắnh ăöịi vúâi tònh hònh thûơc tïị.
Ăoâ chñnh lađ nhûông ýịu töị cuêa möơt quaâ trònh ra quýịt ắnh hiïơu
quaê
Böịn loaơi tònh huöịng coâ thïí xaêy ra
1 Cíu hoêi ăíìu tiïn phaêi ăùơt ra lađ: “Ăíy lađ möơt tònh huöịngphöí quaât hay chó lađ möơt ngoaơi lïơ? Tònh huöịng nađy coâ thûúđngxuýn xaêy ra khöng, hay ăoâ chó lađ möơt tònh huöịng caâ biïơt cíìncoâ sûơ giaêi quýịt ăùơc biïơt?” Búêi lađ möơt tònh huöịng phöí quaât, möơtvíịn ăïì chung seô ặúơc giaêi quýịt qua möơt nguýn tùưc, möơt quytùưc nađo ăoâ
Chuâng ta cíìn phín biïơt böịn loaơi tònh huöịng khaâc nhau Loaơiăíìu tiïn thûơc sûơ mang tñnh chíịt phöí quaât, möơt sûơ kiïơn ăún leêchó lađ möơt “triïơu chûâng” mađ thöi Ăa söị caâc víịn ăïì naêy sinh trongcöng viïơc thûúđng nhíơt cuêa chuâng ta thuöơc loaơi nađy Vñ duơ, caâcquýịt ắnh vïì lûu kho hađng hoâa, thûơc ra khöng phaêi lađ möơt “quýịtắnh” thûơc sûơ, mađ chó lađ möơt sûơ ăiïìu chónh Möơt víịn ăïì thûơc sûơphaêi mang tñnh chíịt bao quaât, phöí biïịn; ăiïìu nađy cađng ăuâng húnvúâi caâc sûơ kiïơn trong quaâ trònh saên xuíịt
Trong quaên lyâ saên xuíịt, ngûúđi ta gùơp hađng trùm víịn ăïì trongmöơt thaâng Tuy nhiïn, sau khi phín tñch thò ăa söị chó lađ nhûôngtriïơu chûâng cuêa möơt söị tònh huöịng, hay víịn ăïì cú baên Caâc kyô
sû saên xuíịt hay quaên lyâ möơt quy trònh ăún leê trong möơt nhađmaây khöng thïí thíịy ặúơc ăiïìu nađy Möơt víịn ăïì chung chó löơ diïơnkhi phín tñch toađn böơ khöịi lûúơng cöng viïơc trong möơt thúđi gian
chung Theo öng, caâc tíơp ăoađn kinh doanh coâ quy mö lúân cíìn sûơ
thöịng nhíịt trong chó ăaơo vađ sûơ kiïím soaât, quaên lyâ tíơp trung, vúâi
quýìn lûơc thíơt sûơ trong tay böơ maây quaên lyâ cíịp cao Tuy nhiïn,
caâc cíịp quaên lyâ bïn dûúâi cuông cíìn coâ sûơ tûơ do, thíím quýìn vađ
traâch nhiïơm trong hađnh ăöơng, cuông nhû cíìn coâ quy mö cöng viïơc
ăuê lúân ăïí thïí hiïơn, vađ sau cuđng, cíìn ặúơc cöng nhíơn khi ăaơt thađnh
tñch vađ kïịt quaê Ăiïìu nađy cađng trúê nïn quan troơng khi cöng ty
phaât triïín vađ múê röơng – cađng luâc cöng ty cađng cíìn dûơa vađo nhûông
con ngûúđi lađm viïơc maơnh meô vađ ăöơc líơp
Caâc ýịu töị cuêa quaâ trònh ra quýịt ắnh
Caâc phíím chíịt quan troơng trong caâc quýịt ắnh nhû cuêa Vail
vađ Sloan khöng phaêi lađ tñnh cíịp tiïịn hay tñnh gíy tranh caôi cuêa
chuâng, mađ ăoâ lađ:
1 Sûơ yâ thûâc roô rađng vïì tñnh chíịt chung, phöí quaât cuêa möơt víịn
ăïì: möơt víịn ăïì phöí quaât chó coâ thïí ặúơc giaêi quýịt bùìng möơt quýịt
ắnh trong ăoâ ặa ra möơt nguýn tùưc cuơ thïí
2 Xaâc ắnh roô caâc ýu cíìu mađ cíu traê lúđi cho víịn ăïì phaêi thoêa
maôn, tûâc lađ caâc ăiïìu kiïơn bao quaât
3 Suy nghô kyô lûúông vïì nhûông gò lađ “ăuâng ăùưn”, tûâc lađ nhûông
giaêi phaâp cho caâc ýu cíìu noâi trïn trûúâc khi suy nghô ăïịn caâc
thoêa hiïơp, ăiïìu chónh, nhûúơng böơ cíìn phaêi lađm ăïí quýịt ắnh ặúơc
chíịp nhíơn
4 Xaâc ắnh möơt quýịt ắnh bao hađm viïơc ặa ra caâc hađnh ăöơng
ăïí thûơc hiïơn vađ triïín khai caâc quýịt ắnh íịy
Trang 36nay, coâ xu hûúâng trúê thađnh nhûông víịn ăïì phöí quaât, trûđ phi nhûônggiaêi phaâp chung ặúơc ặa ra.
Noâi chung, trûđ nhûông sûơ kiïơn ngoaơi lïơ, caâc sûơ kiïơn phöí quaâtăođi hoêi nhûông giaêi phaâp phöí quaât – möơt nguýn tùưc, möơt chñnhsaâch chung Möơt khi nguýn tùưc chung ăaô coâ, thò moơi biïíu hiïơnkhaâc nhau cuêa möơt tònh huöịng chung ăïìu coâ thïí ặúơc giaêi quýịthiïơu quaê, bùìng viïơc ăiïìu chónh nguýn tùưc ăoâ vađo tñnh chíịt cuơthïí cuêa tònh hònh hiïơn taơi Ngoađi ra, nhûông sûơ kiïơn, tònh huöịngthûơc sûơ lađ ngoaơi lïơ seô coâ nhûông caâch giaêi quýịt riïng Roô rađngchuâng ta khöng thïí ăïì ra nhûông nguýn tùưc trong nhûông tònhhuöịng ăùơc biïơt nađy
Ngûúđi ra quýịt ắnh hiïơu quaê cíìn dađnh thúđi gian xaâc ắnh xemanh ta ăang ăöịi mùơt vúâi loaơi tònh huöịng nađo trong böịn loaơi trïn.Nïịu xaâc ắnh sai, quýịt ắnh ặa ra cuông seô sai líìm theo Noâichung, löîi líìm phöí biïịn nhíịt hiïơn nay lađ viïơc xûê lyâ nhûông tònhhuöịng, víịn ăïì phöí quaât nhû thïí chuâng chó lađ möơt loaơt nhûông sûơkiïơn riïng leê, rúđi raơc, ăùơc biïơt, tûâc lađ thiïịu hùỉn sûơ hiïíu biïịt vađnguýn tùưc chung vïì víịn ăïì Tíịt nhiïn, ăiïìu nađy seô díîn ăïịn nhûônghïơ quaê xíịu cuêa noâ
Caâc ýu cíìu cuơ thïí cuêa möơt quýịt ắnh
2 Yïịu töị quan troơng thûâ hai trong quy trònh ra quýịt ắnh lađviïơc xaâc ắnh, thïí hiïơn roô ăiïìu mađ möơt quýịt ắnh phaêi ăaơt ặúơc;tûâc lađ muơc tiïu cuêa quýịt ắnh Quýịt ắnh phaêi ăaơt muơc tiïu töịithiïíu nađo? Ăíu lađ caâc ăiïìu kiïơn mađ noâ phaêi thoêa maôn – nhûôngăiïìu kiïơn mađ trong khoa hoơc ngûúđi ta goơi lađ “ăiïìu kiïơn vïì miïìngiaâ trõ, ăiïìu kiïơn bao quaât”? Möơt quýịt ắnh hiïơu quaê cíìn thoêa
ăaâng kïí, chùỉng haơn vađi thaâng Vađ chó khi xaâc ắnh ặúơc víịn ăïì
chung ăoâ thò viïơc quaên lyâ quy trònh saên xuíịt múâi trúê nïn hiïơu
quaê mađ thöi
Loaơi tònh huöịng thûâ hai lađ nhûông sûơ kiïơn ăùơc biïơt, ăöơc nhíịt
ăöịi vúâi töí chûâc; song vïì baên chíịt thò ăíy thûơc sûơ lađ möơt víịn ăïì
phöí quaât
Vñ duơ cho loaơi víịn ăïì nađy coâ thïí lađ trûúđng húơp möơt cöng ty
nhíơn ặúơc lúđi ăïì nghõ saâp nhíơp tûđ möơt cöng ty khaâc lúân hún Roô
rađng, nïịu cöng ty chíịp nhíơn thò tònh huöịng trïn lađ duy nhíịt,
khöng bao giúđ lùơp laơi nûôa Tuy nhiïn, vïì baên chíịt thò ăíy laơi lađ
möơt tònh huöịng phöí biïịn, luön xaêy ra Ăïí suy nghô vađ quýịt ắnh
traê lúđi “Coâ” hay “Khöng” cho ăïì nghõ saâp nhíơp nhû trïn, cíìn phaêi
coâ möơt söị nguýn tùưc chung Nhûông nguýn tùưc ăoâ cíìn ặúơc moơi
ngûúđi cuđng xíy dûơng dûơa trïn kinh nghiïơm caâ nhín
Loaơi tiïịp theo lađ nhûông sûơ kiïơn ngoaơi lïơ, duy nhíịt
Vñ duơ: Sûơ cöị míịt ăiïơn toađn khu vûơc Ăöng Bùưc cuêa Bùưc Myô tûđ
St Lawrence ăïịn Washington höìi thaâng 11.1965 lađ sûơ kiïơn thuöơc
loaơi bíịt thûúđng nađy Hoùơc coâ thïí kïí ra ăíy thaêm hoơa tûđ viïơc sûê
duơng thalidomide trong dûúơc phíím díîn ăïịn viïơc hađng loaơt treê
sú sinh bõ dõ tíơt höìi ăíìu thíơp niïn 60 Ăoâ thíơt sûơ lađ nhûông tònh
huöịng, nhûông sûơ kiïơn hiïịm khi xaêy ra Tuy nhiïn, khi chuâng xaêy
ra, ta ríịt cíìn ăùơt cíu hoêi: “Ăoâ thûơc sûơ lađ möơt ngoaơi lïơ hay lađ sûơ
xuíịt hiïơn líìn ăíìu tiïn cuêa möơt loaơi víịn ăïì múâi?”
Vađ chñnh ăoâ lađ loaơi sûơ kiïơn, tònh huöịng thûâ tû mađ caâc quýịt
ắnh phaêi giaêi quýịt: sûơ xuíịt hiïơn líìn ăíìu cuêa möơt víịn ăïì phöí
quaât múâi
Theo hai vñ duơ trïn, chuâng ta coâ thïí thíịy roô caê hai sûơ cöị míịt
ăiïơn vađ dõ tíơt treê sú sinh, trong ăiïìu kiïơn kyô thuíơt hiïơn ăaơi hiïơn
Trang 37Trong thûơc tïị, nhûông suy nghô vïì caâc ăiïìu kiïơn bao quaât lađ cíìnthiïịt cho viïơc xaâc ắnh khi nađo cíìn tûđ boê möơt quýịt ắnh Sauăíy lađ hai vñ duơ – möơt trûúđng húơp mađ caâc ăiïìu kiïơn ranh giúâi trúênïn rùưc röịi, gíy luâng tuâng, vađ möơt trûúđng húơp chuâng trúê nïn roôrađng ăïí coâ thïí thay quýịt ắnh cuô bùìng möơt chñnh saâch múâi, phuđhúơp hún.
Nhûông suy nghô, ăaânh giaâ vïì caâc ăiïìu kiïơn ranh giúâi cuông cíìnthiïịt trong viïơc ặa ra nhûông quýịt ắnh thuöơc loaơi “nguy hiïím”nhíịt Ăoâ lađ nhûông quýịt ắnh chó coâ thïí thađnh cöng nïịu moơi ăiïìukiïơn liïn quan ăïìu diïîn ra suön seê, khöng coâ bíịt kyđ truơc trùơc nađo.Nhûông quýịt ắnh kiïíu nađy múâi nhòn thò luön coâ veê húơp lyâ, songkhi xem xeât nhûông ăiïìu kiïơn mađ noâ phaêi thoêa maôn, baơn seô thíịychuâng hoađn toađn khöng tûúng húơp vúâi nhau Do ăoâ, khaê nùngthađnh cöng cuêa quýịt ắnh lađ khöng thïí Cođn vïì ăiïìu kyđ diïơuăïí cho quýịt ắnh coâ thïí thađnh cöng thò chuâng ta khöng thïí tröngchúđ vađo noâ ặúơc!
Möơt vñ duơ ăiïín hònh lađ quýịt ắnh cuêa Töíng thöịng Kennedytrong sûơ cöị Võnh Con Lúơn höìi nùm 1961 Möơt muơc tiïu roô rađng lađlíơt ăöí Castro, tuy nhiïn cuđng luâc ăoâ cuông phaêi ăaơt ặúơc möơt muơctiïu khaâc lađ che giíịu sûơ can thiïơp cuêa caâc lûơc lûúơng quín ăöơi Myôvađo cöng viïơc nöơi böơ cuêa möơt quöịc gia chíu Myô khaâc Muơc tiïusau hoađn toađn khöng khaê thi, vò chùỉng coâ ai trïn thïị giúâi nađy coâthïí tin rùìng ăíy khöng phaêi lađ möơt vuơ can thiïơp mađ chó lađ möơtcuöơc nöíi díơy tûđ bïn trong cuêa ngûúđi Cuba Ăöịi vúâi nhûông ngûúđilíơp chñnh saâch cuêa Myô luâc ăoâ, sûơ khöng can thiïơp laơi ặúơc coi lađmöơt ăiïìu kiïơn hađng ăíìu, vö cuđng cíìn thiïịt Hai muơc tiïu noâi trïnchó coâ thïí tûúng húơp vúâi nhau khi xaêy ra möơt cuöơc nöíi díơy thûơcsûơ úê Cuba, lađm tï liïơt quín ăöơi cuêa ăaêo quöịc nađy Mađ roô rađngăiïìu ăoâ lađ hoađn toađn khöng thïí úê möơt ăíịt nûúâc nhû Cuba! Nhû
maôn nhûông ăiïìu kiïơn ranh giúâi nađy, cíìn ăaơt ặúơc nhûông muơc tiïu
ăïì ra
Caâc ăiïìu kiïơn bao quaât noâi trïn cađng ặúơc thïí hiïơn roô rađng vađ
cuơ thïí bao nhiïu thò khaê nùng hiïơu quaê vađ ăaơt ặúơc muơc tiïu
cuêa möơt quýịt ắnh cađng lúân bíịy nhiïu Ngûúơc laơi, nhûông thiïịu
soât trong viïơc xaâc ắnh nhûông ăiïìu kiïơn seô lađm cho möơt quýịt
ắnh trúê nïn keâm hiïơu quaê, duđ ban ăíìu noâ coâ veê sùưc saêo ăïịn ăíu
ăi nûôa
Ăïí xaâc ắnh caâc ăiïìu kiïơn bao quaât, cíu hoêi ăùơt ra lađ: “Ăíu lađ
giúâi haơn töịi thiïíu cíìn thiïịt ăïí giaêi quýịt víịn ăïì nađy?” Khi laônh
ăaơo General Motors nùm 1922, Alfred P Sloan, ăaô tûơ hoêi: “Liïơu
caâc nhu cíìu cuêa chuâng ta coâ thïí ặúơc thoêa maôn bùìng viïơc loaơi
boê tñnh ăöơc líơp, tûơ chuê cuêa caâc trûúêng böơ phíơn ặúơc khöng?”
Cíu traê lúđi cuêa öng ta lađ “Khöng” Caâc ăiïìu kiïơn bao quaât cuêa
víịn ăïì nađy ăođi hoêi sûâc maơnh vađ traâch nhiïơm trong caâc võ trñ ăiïìu
hađnh, quaên lyâ Nhûông ăiïìu nađy cuông cíìn thiïịt khöng keâm gò tñnh
ăöìng nhíịt vađ sûơ kiïím soaât taơi möơt trung tím Chñnh nhûông ăiïìu
kiïơn nađy ăaô ýu cíìu möơt giaêi phaâp vïì cíịu truâc töí chûâc hún lađ
möơt sûơ thoêa hiïơp vïì tñnh caâch caâ nhín giûôa caâc laônh ăaơo böơ phíơn
taơi General Motors!
Nhađ quaên lyâ hiïơu quaê hiïíu rùìng möơt quýịt ắnh khöng thoêa
maôn ặúơc nhûông ăiïìu kiïơn bao quaât cuêa noâ lađ möơt quýịt ắnh
khöng hiïơu quaê, khöng phuđ húơp Thíơm chñ ăiïìu ăoâ cođn tïơ hún lađ
möơt quýịt ắnh thoêa maôn ặúơc nhûông ăiïìu kiïơn bao quaât sai líìm
Tíịt nhiïn caê hai trûúđng húơp nađy ăïìu lađ sai, song ngûúđi ta víîn
cođn coâ thïí “cûâu vúât” ặúơc trûúđng húơp sau – duđ sao ăoâ cuông lađ
möơt quýịt ắnh hiïơu quaê Cođn möơt quýịt ắnh khöng thoêa maôn
ặúơc nhûông ăiïìu kiïơn cuêa noâ thò chùưc chùưn seô khöng ăem laơi cho
chuâng ta ăiïìu gò ngoađi nhûông rùưc röịi mađ thöi
Trang 38Ngûúđi ta ăaô daơy cho töi nhû víơy khi töi nhíơn möơt nhiïơm vuơ tûvíịn lúân ăíìu tiïn vađo nùm 1944 Ăoâ lađ möơt nghiïn cûâu vïì cíịutruâc vađ chñnh saâch quaên trõ cuêa tíơp ăoađn General Motors Alfred
P Sloan Jr., luâc ăoâ lađ Chuê tõch vađ Töíng giaâm ăöịc cuêa GeneralMotors, ngay tûđ ăíìu ăaô múđi töi ăïịn vùn phođng cuêa öng ta vađ noâi:
“Töi seô khöng noâi cho anh biïịt phaêi nghiïn cûâu hay viïịt gò, cuôngnhû phaêi ặa ra kïịt luíơn gò Ăoâ lađ nhiïơm vuơ cuêa anh Hûúâng díînduy nhíịt cuêa töi vúâi anh lađ haôy trònh bađy thùỉng thùưn nhûông ăiïìuanh cho lađ ăuâng ngay khi anh nhíơn ra chuâng Ăûđng lo lùưng vïìphaên ûâng nïịu coâ cuêa bïn cöng ty chuâng töi, hay viïơc liïơu chuângtöi coâ thñch nhûông ăiïìu anh noâi hay khöng Vađ hún hïịt, xin anhặđng bao giúđ thoêa hiïơp ăïí nhûông nhíơn xeât, ăïì nghõ trúê nïn ‘loơttai’, dïî chíịp nhíơn Khöng coâ anh thò ai trong chuâng töi cuông ăaôbiïịt caâch thoêa hiïơp röìi Tuy nhiïn, khöng ai úê ăíy coâ thïí ặa ranhûông thoêa hiïơp ăuâng ăùưn, cho ăïịn khi anh noâi cho anh ta biïịtcaâi gò lađ ăuâng Khi ăoâ moơi nhađ quaên lyâ úê ăíy, khi ra caâc quýịtắnh, seô sûê duơng yâ kiïịn cuêa anh nhû lađ möơt kim chó nam hûúângdíîn víơy!”
Coâ hai loaơi thoêa hiïơp khaâc nhau Möơt loaơi ặúơc thïí hiïơn trongcíu thađnh ngûô: “Coâ nûêa öí baânh mò cođn hún lađ khöng coâ baânhùn!” Loaơi thûâ hai ặúơc thïí hiïơn trong cíu chuýơn vïì sûơ phaân xûêcuêa Solomon, theo ăoâ ngûúđi ta nhíơn ra rùìng “möơt nûêa ặâa treêthò cođn tïơ hún lađ khöng coâ ặâa treê con nađo caê” Trong loaơi thoêahiïơp ăíìu tiïn, caâc ăiïìu kiïơn bao quaât víîn ặúơc thoêa maôn Muơcăñch cuêa baânh mò lađ ăïí ùn, do ăoâ coâ nûêa öí víîn ùn ặúơc Cođn trong
vñ duơ thûâ hai vïì phaân xûê cuêa vua Solomon, thoêa hiïơp ặa ra khöngthoêa maôn ặúơc caâc ăiïìu kiïơn bao quaât: möơt nûêa ặâa beâ khöngthïí lađ möơt con ngûúđi coâ thïí söịng vađ phaât triïín ặúơc, mađ chó lađmöơt caâi xaâc!
víơy, hoùơc lađ yâ tûúêng nađy phaêi boê, hoùơc lađ sûơ höî trúơ cuêa Myô cho
möơt cuöơc can thiïơp quín sûơ phaêi ặúơc ăííy lïn mûâc töịi ăa
Töíng thöịng Kennedy ăaô ăuâng khi noâi rùìng löîi líìm cuêa öng ta
khöng phaêi lađ ăaô nghe theo yâ kiïịn cuêa caâc chuýn gia Löîi líìm úê
ăíy lađ viïơc khöng xem xeât, ăaânh giaâ ăíìy ăuê tíịt caê nhûông ăiïìu
kiïơn bao quaât mađ quýịt ắnh liïn quan ăïịn víịn ăïì nađy phaêi thoêa
maôn; cuông nhû viïơc khöng chíịp nhíơn möơt thûơc tïị phuô phađng rùìng
möơt quýịt ắnh phaêi ăaơt hai muơc tiïu hoađn toađn khöng tûúng húơp
nhû trïn seô khöng phaêi lađ möơt quýịt ắnh, mađ chó lađ möơt sûơ chúđ
ăúơi vađo pheâp mađu mađ thöi!
Tuy nhiïn, xaâc ắnh caâc ăiïìu kiïơn bao quaât cuêa möơt quýịt ắnh
– nhûông ăiïìu kiïơn mađ quýịt ắnh ăoâ phaêi thoêa maôn – khöng thïí
ặúơc thûơc hiïơn dûơa trïn nhûông dûô kiïơn, mađ dûơa trïn sûơ diïîn giaêi
tònh hònh Ăoâ coâ thïí coi lađ möơt sûơ ăaânh giaâ ăíìy ruêi ro tiïìm íín!
Ai cuông coâ thïí ăöi khi ra nhûông quýịt ắnh sai líìm Tuy nhiïn
baơn khöng ặúơc pheâp ra nhûông quýịt ắnh mađ ngay caê trïn bïì
mùơt cuêa noâ ăaô thïí hiïơn viïơc khöng thoêa maôn caâc ăiïìu kiïơn bao
quaât
Caâi gò lađ ăuâng?
3 Chuâng ta cíìn khúêi ăíìu bùìng viïơc suy nghô vïì viïơc “caâi gò lađ
ăuâng” hún lađ “caâi gò coâ thïí chíịp nhíơn ặúơc” (chûâ chûa noâi túâi
viïơc suy nghô “ai ăuâng”), búêi luön luön ngûúđi ta cíìn coâ sûơ thoêa
hiïơp sau nađy Nïịu khöng xaâc ắnh roô caâi gò lađ ăuâng ăïí thoêa maôn
nhûông ýu cíìu vađ nhûông ăiïìu kiïơn bao quaât, baơn seô khöng phín
biïơt ặúơc möơt thoêa hiïơp ăuâng vađ möơt thoêa hiïơp sai líìm – vađ díîn
ăïịn viïơc thûơc hiïơn möơt thoêa hiïơp sai
Trang 39Chuýín möơt quýịt ắnh thađnh caâc hađnh ăöơng ăođi hoêi baơn traêlúđi möơt söị cíu hoêi sau ăíy: Ai cíìn biïịt (ặúơc thöng baâo) vïì quýịtắnh? Hađnh ăöơng nađo cíìn thûơc hiïơn? Ai seô thûơc hiïơn chuâng? Hađnhăöơng ăoâ cíìn nhû thïị nađo ăïí ngûúđi ta coâ thïí lađm ặúơc? Cíu hoêiăíìu tiïn vađ cíu hoêi cuöịi cuđng trong söị caâc cíu hoêi trïn thûúđng
bõ ngûúđi ta xem nheơ, ặa túâi kïịt quaê xíịu
Coâ möơt cíu chuýơn khaâ phöí biïịn trong giúâi nghiïn cûâu, minhhoơa cho tíìm quan troơng cuêa cíu hoêi: “Ai cíìn phaêi biïịt vïì möơtquýịt ắnh?” Vađi nùm trûúâc ăíy, möơt nhađ saên xuíịt thiïịt bõ cöngnghiïơp quýịt ắnh dûđng saên xuíịt möơt míîu saên phíím Ăíy lađ möơtthiïịt bõ chuíín trong díy chuýìn saên xuíịt ăaô nhiïìu nùm, hiïơn víîncođn ặúơc sûê duơng Tuy nhiïn, lûúơng ăùơt hađng cho thiïịt bõ nađyăaô giaêm suât nhiïìu trong nhûông nùm gíìn ăíy Nhađ saên xuíịt quýịtắnh chó baân saên phíím cho nhûông khaâch hađng ăang sûê duơng noâtrong trûúđng húơp cíìn thay thïị hay hû hoêng, vađ 3 nùm sau seôngûđng hùỉn viïơc saên xuíịt vađ baân hađng ăöịi vúâi thiïịt bõ nađy Songhoađn toađn bíịt ngúđ, vađo luâc mađ thiïịt bõ noâi trïn khöng cođn ặúơcsaên xuíịt thò nhađ saên xuíịt laơi nhíơn ặúơc ăún ăùơt hađng tûđ möơtkhaâch hađng cuô Roô rađng lađ ngûúđi ta ăaô khöng chuâ yâ ăïịn cíu hoêi:
“Cíìn thöng baâo cho ai vïì quýịt ắnh?” Ngoađi ra, ngûúđi ta cuôngăaô khöng thöng baâo cho phođng mua hađng – nhûông ngûúđi chõutraâch nhiïơm mua víơt liïơu ăïí saên xuíịt ra chñnh thiïịt bõ noâi trïn.Phođng mua hađng trûúâc nay víîn mua caâc víơt liïơu theo möơt tyê lïơtûúng ûâng vúâi doanh söị baân ra cuêa saên phíím, vađ khöng ai thöngbaâo cho hoơ vïì thay ăöíi caê Do ăoâ, ăïịn thúđi gian ngûđng saên xuíịtthiïịt bõ nađy, trong kho cuêa cöng ty cođn ăuê nguýn víơt liïơu saênxuíịt cho 8-10 nùm, nhûông nguýn víơt liïơu nađy bùưt buöơc phaêiloaơi boê, vúâi phñ töín ríịt lúân
Nïịu baơn lo lùưng, quan tím ăïịn nhûông caâi “coâ thïí chíịp nhíơn
ặúơc” (chûâ khöng phaêi lađ nhûông caâi ăuâng ăùưn), baơn seô chó laông
phñ thúđi gian mađ thöi Nhûông ăiïìu baơn lo lùưng, ăïì phođng coâ thïí
chùỉng bao giúđ xaêy ra, trong khi nhûông khoâ khùn, nhûông víơt caên
khaâc laơi coâ thïí bíịt ngúđ ăïịn vúâi baơn Ăùơt ra cíu hoêi ban ăíìu “Caâi
gò coâ thïí chíịp nhíơn ặúơc?”, baơn seô khöng ăaơt ặúơc gò hïịt Khi cöị
traê lúđi cíu hoêi ăoâ, ngûúđi ta seô qún míịt nhûông ăiïìu thûơc sûơ quan
troơng, vađ ăaânh míịt cú höơi coâ ặúơc cíu traê lúđi ăuâng ăùưn, hiïơu quaê
Chuýín quýịt ắnh thađnh hađnh ăöơng cuơ thïí
4 Chuýín möơt quýịt ắnh thađnh hađnh ăöơng cuơ thïí lađ phíìn
quan troơng tiïịp theo cuêa möơt quaâ trònh ra quýịt ắnh Nïịu xaâc
ắnh caâc ăiïìu kiïơn bao quaât lađ bûúâc khoâ nhíịt thò viïơc chuýín
quýịt ắnh thađnh hađnh ăöơng laơi lađ bûúâc töịn thúđi gian nhíịt trong
quaâ trònh nađy Tuy nhiïn, chó khi caâc cam kïịt hađnh ăöơng ặúơc
ặa vađo trong möơt quýịt ắnh ngay tûđ ăíìu thò quýịt ắnh ăoâ múâi
trúê nïn hiïơu quaê ặúơc
Thûơc chíịt mađ noâi, nïịu möơt quýịt ắnh khöng ặúơc chuýín
thađnh nhûông cöng viïơc vađ traâch nhiïơm cuêa möơt söị ngûúđi nađo ăoâ,
thò noâ víîn chûa phaêi lađ möơt quýịt ắnh ăuâng nghôa, mađ chó lađ
möơt dûơ ắnh töịt ăeơp mađ thöi
Ăíy chñnh lađ víịn ăïì cuêa nhiïìu tuýn böị vïì chñnh saâch, nhíịt lađ
trong lônh vûơc kinh doanh: chuâng khöng coâ caâc cam kïịt hađnh ăöơng
cuơ thïí Khöng ai coâ traâch nhiïơm thûơc hiïơn nhûông tuýn böị ăoâ caê
Do ăoâ, cuông khöng coâ gò ăaâng ngaơc nhiïn khi caâc thađnh viïn cuêa
möơt cöng ty coâ xu hûúâng nghi ngúđ tñnh chín thûơc cuêa chuâng Hoơ
ăún giaên coi ăoâ lađ nhûông lúđi leô ba hoa, saâo röîng cuêa ban giaâm ăöịc!
Trang 40Vúâi sûơ xuíịt hiïơn cuêa tin hoơc, ăiïìu nađy cađng trúê nïn quan troơng,vúâi ngûúđi ra quýịt ắnh cađng ngađy cađng coâ xu hûúâng bõ ăííy ra
xa “hiïơn trûúđng thûơc tïị” Nïịu anh ta khöng chíịp nhíơn rùìng mònhcíìn phaêi ăïịn tíơn núi nhûông quýịt ắnh cuêa mònh ặúơc thûơc hiïơn,cađng ngađy anh ta cađng xa rúđi thûơc tïị, vöịn vö cuđng quan troơngăöịi vúâi anh ta: Tíịt caê nhûông gò maây vi tñnh coâ thïí xûê lyâ lađ nhûôngsöị liïơu trûđu tûúơng – nhûông thûâ nađy chó coâ thïí ăaâng tin cíơy nïịuthûúđng xuýn ặúơc kiïím tra, ăöịi chiïịu vúâi thûơc tïị, nïịu khöngchuâng seô díîn con ngûúđi ăi líìm ặúđng, laơc löịi
Tûơ mònh ăi vađ thíịy khöng chó lađ caâch töịt nhíịt, mađ cođn lađ caâchtöịt nhíịt ăïí kiïím tra xem caâi giaê ắnh hònh thađnh nïn möơt quýịtắnh nađo ăoâ coâ cođn hiïơu lûơc vađ phuđ húơp hay lađ chuâng ăaô trúê nïnlöîi thúđi, cíìn ăaânh giaâ laơi Vađ noâi chung chuâng ta nïn hiïíu rùìngsúâm muöơn gò caâc giaê ắnh cuông trúê nïn löîi thúđi, búêi thûơc tïị khöngbao giúđ ặâng ýn trong möơt thúđi gian dađi
Viïơc khöng ăaânh giaâ laơi thûúđng xuýn tñnh phuđ húơp, coâ hiïơulûơc cuêa möơt quýịt ắnh lađ lyâ do chñnh cho sûơ thíịt baơi cuêa quýịtắnh Ăiïìu nađy ăuâng vúâi caê caâc quýịt ắnh kinh doanh vađ caâcchñnh saâch cuêa chñnh phuê Khi thu thíơp phaên höìi, chuâng ta cíìncaâc thöng tin coâ töí chûâc – caâc baâo caâo vađ con söị thöịng kï Songnïịu khöng xaâc ắnh caâc phaên höìi dûơa trïn thûơc tïị, vúâi phong caâch
“tûơ mònh ăi vađ thíịy”, baơn seô dïî dađng rúi vađo thoâi giaâo ăiïìu, voôăoaân vađ tûđ ăoâ trúê nïn khöng coâ hiïơu quaê trong cöng viïơc
Phaên höìi
5 Cuöịi cuđng, trong möơt quýịt ắnh, cíìn xíy dûơng möơt chïị ăöơ
phaên höìi nhùìm cung cíịp möơt cú chïị kiïím tra liïn tuơc (trûúâc nhûông
sûơ kiïơn thûơc tïị ăang xaêy ra) vïì caâc kyđ voơng ăöịi vúâi quýịt ắnh
ăoâ
Con ngûúđi ặa ra caâc quýịt ắnh, mađ con ngûúđi thò vöịn khöng
hoađn haêo Ngay caê möơt quýịt ắnh töịt nhíịt cuông coâ thïí sai líìm
Ngay caê möơt quýịt ắnh hiïơu quaê nhíịt röìi cuông coâ luâc trúê nïn löîi
thúđi, khöng cođn phuđ húơp nûôa
Khi tûúâng Eisenhower ăùưc cûê Töíng thöịng, ngûúđi tiïìn nhiïơm cuêa
öng lađ Harry S Truman ăaô noâi, “Töơi nghiïơp Ike (tïn goơi thín míơt
cuêa Eisenhower)! Khi cođn lađ möơt võ tûúâng, anh ta ra lïơnh vađ mïơnh
lïơnh ặúơc thi hađnh Ngay khi anh ta sùưp sûêa vađo ngöìi úê vùn phođng
Töíng thöịng, sùưp sûêa ra lïơnh vađ seô chùỉng coâ gò xaêy ra sau ăoâ
nûôa!”
Lyâ do taơi sao “seô chùỉng coâ chuýơn gò xaêy ra” khöng phaêi búêi
möơt viïn tûúâng coâ nhiïìu quýìn lûơc hún Töíng thöịng! Caâc töí chûâc
quín sûơ tûđ líu ăaô hiïíu rùìng ăa söị mïơnh lïơnh ăïìu khöng ặúơc
thûơc hiïơn ăíìy ăuê, tûđ ăoâ töí chûâc ra cú chïị kiïím tra viïơc thûơc hiïơn
moơi mïơnh lïơnh Hoơ cuông hiïíu rùìng tûơ mònh ăi kiïím tra lađ caâch
phaên höìi töịt nhíịt, ăaâng tin nhíịt Cođn caâc baâo caâo (caâi duy nhíịt
mađ caâc Töíng thöịng coâ thïí coâ ặúơc) chùỉng coâ míịy taâc duơng úê ăíy
caê Caâc sô quan quín ăöơi hoùơc lađ tûơ mònh ăi kiïím tra, hoùơc lađ cûê
möơt ngûúđi phuơ taâ lađm viïơc ăoâ – hoơ chùỉng bao giúđ tin vađo lúđi cíịp
dûúâi – nhûông ngûúđi ặúơc hoơ giao nhiïơm vuơ ban ăíìu Khöng phaêi
hoơ khöng tin cíịp dûúâi – caâi mađ hoơ khöng tin tûúêng ặúơc lađ viïơc
thöng tin, baâo caâo