Tài liệu Tóc và sức khỏe doc

Mỗi sợi tóc đều có chu kỳ, đó là các thời kỳ sinh trưởng, thời kỳ ngừng sinh trưởng và thời kỳ rụng.. Nhưng chu kỳ đó giữa các sợi tóc không đồng loạt như nhau, mà lệch pha để giữ mái tó

Tóc và sức khỏe

Tóc không chỉ làm đẹp cho người mà còn phản ánh sức khỏe, bệnh tật, nhân tính Mái tóc óng ả thơm tho là tóc người siêng Tóc bết từng đám lởm chởm, cái dài cái ngắn là tóc người cẩu thả Ca dao xưa có câu: “Cá tươi thì xem lấy mang/ Người khôn xem lấy hai hàng tóc

mai”

Mỗi sợi tóc đều có chu kỳ, đó là các thời kỳ sinh trưởng, thời kỳ ngừng sinh trưởng và thời kỳ rụng Nhưng chu kỳ

đó giữa các sợi tóc không đồng loạt như nhau, mà lệch pha

để giữ mái tóc luôn có những sợi chờ rụng (ngừng sinh

trưởng), rụng và mọc thay thế nhau

Thời kỳ sinh trưởng khoảng 2 - 6 năm, trong thời kỳ này tóc không mọc dài ra, cũng không rụng đi Và cuối cùng là thời kỳ tóc rụng Như vậy độ dài, ngắn của mái tóc được quyết định bởi độ dài hay ngắn của thời kỳ sinh trưởng của sợi tóc

Tốc độ sinh trưởng của tóc vào khoảng 1,3 - 1,5cm/tháng Với người có thời kỳ sinh trưởng tóc 2 năm, thì nói chung tóc người ấy chỉ dài được 30 - 35cm Nhưng nếu thời kỳ

sinh trưởng là 5-6 năm thì tóc có thể dài đến 90 - 100cm Nếu thời kỳ sinh trưởng của tóc dài hơn nữa thì mái tóc đó

sẽ rất dài, như trường hợp có cô gái nuôi mái tóc dài đến 2m, đứng trên bàn xõa tóc chải đầu, tóc dài quá gót chân

Tuy nhiên, chu kỳ và tốc độ sinh trưởng cũng không phải là nhân tố duy nhất ảnh hưởng đến độ dài ngắn của tóc Trạng thái thể chất và thể trạng dinh dưỡng cũng có ảnh hưởng tới chu kỳ sinh trưởng và tốc độ sinh trưởng của tóc Nói

chung tốc độ dài của tóc nữ giới nhanh hơn một chút so với nam Tóc trẻ em, người khỏe, mọc nhanh; tóc người già, người yếu, mọc chậm Vào mùa hè tóc mọc nhanh hơn mùa xuân, mùa thu tóc cũng mọc nhanh hơn mùa đông Hàng ngày tóc vẫn lác đác rụng, và mọc thay thế nhau, chỉ khi nào rụng quá nhiều (trên 100 sợi/ngày) làm cho mật độ tóc thưa hẳn, nhất là khi vuốt nhẹ tóc đã rụng mới coi là rụng tóc bệnh lý

Tại sao tóc lại có màu sắc khác nhau?

Màu tóc là do sự kết hợp giữa sắc tố melanin và feomelanin

với các tỷ lệ khác nhau có trong tóc quyết định Sự hình thành của sắc tố là một quá trình hóa học phức tạp trong cơ thể Từ tyrosine (một acid amin) trong tế bào bị men

tyrosinase xúc tác và ôxy hóa biến thành sắc tố melanin Tùy số lượng melanin và feomelanin phối hợp nhiều ít khác nhau mà màu tóc khác nhau từ đen sẫm, đến nâu hung, màu hạt dẻ đến vàng đậm, vàng nhạt Số lượng sắc tố nhiều ít liên quan đến thể tạng, nòi giống, dân tộc và địa dư từng vùng Bởi vậy các dân tộc trên trái đất, châu lục khác nhau thì màu da sắc tóc khác nhau

Còn trường hợp “Mái tóc chòm xanh, chòm lốm đốm ” của người khi về già là do thiếu hoặc giảm sự sinh sản

melanin trong tế bào tóc do thiếu men tyrosinase, hoặc có

sự rối loạn hoạt động của men trong cơ thể

Về mặt phát triển sinh lý tự nhiên thì khi tuổi càng cao, việc sinh sản melanin của tóc càng giảm nên tóc bạc dần Thường từ 40 tuổi trở đi tóc lốm đốm hoa râm, rồi tóc bạc nhiều tăng lên Nhưng cũng có một số người, nhất là nữ thấy hiện tượng tóc bạc sớm khi mới 24-25 tuổi nhưng

không phát hiện được bệnh gì trong cơ thể thì đó là sự bạc

tóc sinh lý ở những người bình thường

Thời Xuân Thu Chiến Quốc ở nước Trung Hoa có Ngũ Tử

Tư sau một đêm lo lắng đến cực độ, sáng ra thấy tóc bạc trắng Đó là kiểu bạc tóc nhanh do choáng tâm thần ở

những người xúc động tinh thần dữ dội, tim buồn mãnh liệt, đột ngột, lo nghĩ hoảng hốt quá căng thẳng Ngoài ra còn có một số nguyên nhân bệnh lý cũng làm tóc bạc nhanh như: rối loạn tuyến yên, tuyến giáp trạng, hoặc sau khi bị một bệnh nhiễm khuẩn nặng

Ngoài sắc tố melanin ra, màu sắc tóc khác nhau thì cũng chứa những nguyên tố vi lượng khác nhau Qua các loại tóc

đã được kiểm tra, các nhà nghiên cứu còn thấy những

người tóc vàng mà xuất hiện một ít tóc đen thì trong tóc chứa một lượng nhỏ đồng và sắt, những người tóc trắng lại xuất hiện cả sợi tóc vàng thì trong tóc chứa một lượng nhỏ nguyên tố titan Tóc của người Indian có màu cọ đỏ, trong tóc họ có đồng và coban

Kho lưu trữ

Tóc tập hợp và lưu trữ các nguyên tố vi lượng chứa trong

cơ thể với những nồng độ cao hơn gấp 10 lần nồng độ các nguyên tố đó trong huyết thanh và nước tiểu Điều đó giúp cho việc phân tích dễ dàng hơn nhiều Khác hẳn các mẫu vật khác lấy ra để phân tích, tóc vẫn giữ nguyên các tính chất của nó khi bảo quản

Có thể lấy một thí dụ: Sau khi thất thế, Napoleon hoàng đế nước Pháp bị giam giữ ở một hòn đảo nhỏ và chết ngày 5/5/1821 Theo giải thích chính thức là chết bệnh, nhưng nhiều tùy tùng của ông cứ khăng khăng là Napoleon bị đầu độc Bản thân Napoleon một tuần trước khi chết, cũng đọc cho viết di chúc: “Tôi bị tập đoàn đầu sơ chính trị Anh và những kẻ giết người thuê của họ giết chết” Bởi vậy, xung quanh cái chết của nhân vật lừng danh này xuất hiện nhiều nghi vấn: có thể Napoleon bị đầu độc bằng thạch tín

(arsenic) Vô số giả thuyết được đưa ra, nhưng sự cần thiết

là phải có bằng chứng chắc chắn

140 năm sau khi Napoleon chết, một số nhà y học đã tìm lời giải đáp một cách hết sức độc đáo Họ gửi thư tới các

viện bảo tàng trên thế giới hỏi xem có nơi nào giữ được một món tóc của Napoleon không? Phải mất một thời gian, cuối cùng họ nhận được một ít tóc cắt từ mái tóc Napoleon mấy giờ sau khi ông ta chết Khi xét nghiệm các sợi tóc đó bằng các phương pháp đặc biệt thì thấy rõ ràng Napoleon chết vì thạch tín Hơn nữa còn xác định được lượng thạch tín đã được đưa vào cho nhà vua ăn uống từ từ, từng liều nhỏ một

Ngày nay, xét nghiệm tóc để tìm thạch tín là việc thường làm của khoa pháp y Tóc hấp thụ vững chắc thạch tín sau khi nạn nhân ăn uống và sống thêm một tuần Hoặc trong trường hợp ngộ độc trường diễn thạch tín quện với keratin tóc thành một hợp chất liên kết chặt chẽ không trở lại máu Bởi vậy khi nạn nhân chết, tóc là một bằng chứng cụ thể cho biết họ đã ăn uống thạch tín từ bao giờ Thạch tín lưu trữ ở trong sợi tóc gần da đầu nhất Tóc mọc chừng

15mm/tháng, nếu ta cắt tóc cần xét nghiệm thành từng 1cm

mà tìm và nếu tìm thấy thạch tín cách gốc tóc bao nhiêu thì

có thể đoán được Thí dụ nếu thấy thạch tín cách gốc tóc 2cm tức là nạn nhân đã ăn uống phải thạch tín cách đấy 1

tháng 10 ngày

Ngoài ra, còn có thể xét nghiệm phân tích tóc để phát hiện nhiều chất độc hại khác Tóc cũng còn được dùng để phát hiện chứng nghiện thuốc ngủ và nghiện ma túy Các thử nghiệm trên động vật cho thấy có thể phát hiện sớm các bacbituric và các amphetamin Nếu cắt sợi tóc thành từng đoạn ngắn và phân tích thứ tự những đoạn ấy, người ta biết được kẻ nghiện đã dùng ma túy vào thời gian nào

Phân tích tóc còn có thể cho ta thông tin về tình trạng ô nhiễm môi trường sống và cho thấy con người có bị tác động của nồng độ cao các kim loại nặng như chì, cadimi hoặc thủy ngân hay không Phân tích tóc của ngư dân có thể khẳng định mức độ ô nhiễm nước biển Phân tích lông gia súc, hay tóc những người dân sống gần các khu công nghiệp, các lò luyện kim, các nhà máy hóa chất để khẳng định mức ô nhiễm môi trường nước và không khí, từ đó đưa ra các biện pháp phòng chống để bảo vệ môi sinh cho con người

Ngày nay, việc nghiên cứu hàm lượng các chất “cất giữ trong bộ sưu tập” của tóc còn có nhiều triển vọng mở ra những vấn đề lý thú do dinh dưỡng học và y học không chỉ trong lĩnh vực chẩn đoán mà cả trong lĩnh vực y học dự phòng và điều trị