Bài làm: Hiện nay, việc xác định cha mẹ cho con là một trong những vấn đề quan trọng theo pháp luật về hôn nhân và gia đình.. Cơ sở xác định cha mẹ cho con: Theo quy định tại Điều 88 Luậ
Trang 1ĐỀ KIỂM TRA MÔN DÂN SỰ CHUYÊN SÂU 2 - LS23.2
Anh, chị hãy trình bày những vấn đề Luật sư cần lưu ý khi tham gia giải quyết những vụ án về xác định cha mẹ cho con.
Bài làm:
Hiện nay, việc xác định cha mẹ cho con là một trong những vấn đề quan trọng theo pháp luật về hôn nhân và gia đình Việc xác định cha mẹ cho con nhằm xác định quan hệ huyết thống giữa các chủ thể, đồng thời sẽ làm phát sinh các vấn đề pháp lý liên quan đến quyền nhân thân và quyền tài sản đối với các thành viên trong gia đình Vì vậy, khi tham gia giải quyết những vụ án về xác định cha mẹ cho con, Luật sư cần chú ý những vấn đề sau:
1 Cơ sở xác định cha mẹ cho con:
Theo quy định tại Điều 88 Luật hôn nhân gia đình năm 2014 xác định cha,
mẹ cho con được thực hiện trên các nguyên tắc sau:
● Con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân hoặc do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của vợ chồng
● Con được sinh ra trong thời hạn 300 ngày kể từ thời điểm chấm dứt hôn nhân được coi là con do người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân
● Con sinh ra trước ngày đăng ký kết hôn và được cha mẹ thừa nhận là con chung của vợ chồng
Trường hợp cha mẹ không thừa nhận con phải có chứng cứ và được Tòa án xác định Người được nhận và không được nhận là cha, mẹ của một người
có thể yêu cầu Tòa án xác định người đó là con mình hay không
2 Chủ thể có quyền xác định cha mẹ cho con:
Cơ sở pháp lý: Điều 102 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014
Những người có quyền yêu cầu xác định cha, mẹ, con bao gồm:
Trang 2- Cha, mẹ, con đã thành niên không bị mất năng lực hành vi dân sự có quyền yêu cầu cơ quan đăng ký hộ tịch xác định con, cha, mẹ cho mình nếu không có tranh chấp
- Cha, mẹ, con, theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự, có quyền yêu cầu Tòa án xác định con, cha, mẹ cho mình trong trường hợp có tranh chấp hoặc một trong số họ đã chết
- Trong trường hợp xác định cha, mẹ, con cho người chưa thành niên,
đã thành niên nhưng mất năng lực hành vi dân sự các cơ quan tổ chức sau có quyền yêu cầu Tòa án xác định:
❖ Cha, mẹ, con, người giám hộ;
❖ Cơ quan quản lý nhà nước về gia đình;
❖ Cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em;
❖ Hội liên hiệp phụ nữ
3 Thẩm quyền xác định cha, mẹ cho con:
Các bên phát sinh tranh chấp việc xác định cha, mẹ, con do Tòa án nhân dân cấp huyện hoặc tỉnh (nếu có yếu tố nước ngoài) nơi đăng ký thường
trú hoặc tạm trú của người đang có tranh chấp với người đăng ký nhận cha,
mẹ, con
Thẩm quyền xác định cha, mẹ cho con của Tòa án:
(Viết giúp em đoạn này nhé ^^)
4 Phân biệt các thủ tục xác định cha, mẹ cho con:
4.1 Theo thủ tục hành chính:
Trong trường hợp, bên nhận cha, mẹ, con và bên được nhận cha, mẹ, con thống nhất mối quan hệ huyết thống và không có tranh chấp (tất cả những người có liên quan đều thống nhất và không có tranh chấp) thì việc nhận cha, mẹ, con được thực hiện theo thủ tục hành chính
4.2 Theo thủ tục tư pháp:
Tòa án có thẩm quyền giải quyết việc xác định cha, mẹ, con trong trường hợp có tranh chấp hoặc người được yêu cầu xác định là cha, mẹ, con đã chết và trường hợp người có yêu cầu xác định cha, mẹ, con chết theo thủ tục tố tụng dân sự
Người có yêu cầu xác định cha, mẹ, con buộc phải làm hồ sơ khởi kiện yêu cầu tòa án xác nhận cha, mẹ, con tới Tòa án có thẩm quyền
5 Thu thập tài liệu, chứng cứ xác định quan hệ pháp luật giữa cha mẹ
và con:
Nghĩa vụ chứng minh trong việc tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con thuộc về người có yêu cầu khởi kiện Nếu là người bảo vệ quyền lợi
Trang 3cho nguyên đơn, Luật sư cần giúp khách hàng thu thập chứng cứ để xác định mối quan hệ giữa người bị kiện và cha (mẹ) của đứa trẻ và chứng cứ chứng minh trực tiếp (giám định gen, ) mối quan hệ giữa người bị kiện và đứa trẻ có mối quan hệ huyết thống
Ngoài ra, tài liệu, chứng cứ chứng minh có thể thông qua các tài liệu, chứng cứ gián tiếp:
● Trong thời gian thụ thai đứa trẻ, người đàn ông bị kiện và mẹ của đứa trẻ đã chung sống như vợ chồng, khi đứa trẻ sinh ra, người đàn ông bị kiện đã yêu thương đứa trẻ như con của mình;
● Các giấy tờ/thư xác nhận con;
Để các tài liệu, chứng cứ trên mang tính thuyết phục cao thì cần có sự thừa nhận từ phía bị đơn
6 Lưu ý một số trường hợp khác:
a. Xác định cha mẹ con trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo:
Căn cứ theo khoản 22, Điều 3, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định:
“Mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là việc một người phụ nữ tự nguyện, không vì mục đích thương mại giúp mang thai cho cặp vợ chồng
mà người vợ không thể mang thai và sinh con ngay cả khi áp dụng kỹ thuật
hỗ trợ sinh sản, bằng việc lấy noãn của người vợ và tinh trùng của người chồng để thụ tinh trong ống nghiệm, sau đó cấy vào tử cung của người phụ
nữ tự nguyện mang thai để người này mang thai và sinh con.”
Theo Điều 94 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 quy định về việc
xác định cha mẹ như sau: “Con sinh ra trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ kể từ thời điểm con được sinh ra”.
Như vậy, Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 đã mở ra điểm mới cho việc xác định cha, mẹ cho con trong trường hợp mang thai hộ vì mục đích nhân đạo Theo quy định trước đây, con được người vợ sinh ra trong thời
kỳ hôn nhân hoặc người vợ có thai trong thời kỳ hôn nhân là con chung của
vợ chồng Với quy định Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 như trên, đứa trẻ không do người mẹ trực tiếp sinh ra nhưng trong trường hợp mang thai hộ là vì mục đích nhân đạo vẫn được xác nhận là con chung của vợ chồng nhờ mang thai hộ Xét về mặt sinh học hay pháp lý, điều này hoàn toàn hợp lý bởi đứa trẻ tuy không do người mẹ sinh ra nhưng hình thành từ
Trang 4phôi được cấy bởi tinh trùng và trứng của vợ chồng nhờ mang thai hộ.
b. Trường hợp người yêu cầu chết thì người thân thích của người này
có quyền yêu cầu Tòa án xác định cha, mẹ, con cho người yêu cầu
đã chết (Điều 92, Luật hôn nhân và gia đình năm 2014)