Tài liệu Tìm hiểu về quốc gia Lào pptx

Lào, Đất nước - Con người” - một công trình nghiên cứu có giá trị về nước Lào anh em Nguyễn Khắc Phê Toquoc- Công trình nghiên cứu “Lào, Đất nước - Con người” bản in lần thứ ba, có sữa

Tên nước: Laos

Tên tiếng Việt: Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào

Vị trí địa lý: Nằm ở Đông Nam Á ,phía Đông Bắc của Thái Lan, phía Tây của Việt Nam

Tài nguyên thiên nhiên: Gỗ xẻ ,thuỷ năng, vàng , thạch cao, thiếc, đá quý

Cấu trúc độ tuổi theo dân

số: 0-14 tuổi:41.2% 15-64 tuổi 55.7% 65 tuổi trở lên:3.1%

Tỷ lệ tăng dân số: 0.0237

Dân tộc: Người Lào vùng trên, vùng dưới và vùng trung, người Hmông

và người Dao,người Việt Nam và người Trung Quốc

Hệ thống luật pháp: Dựa theo truyền thống, trình tự , quy tắc pháp luật của Pháp vàthực tiễn xã hội chủ nghĩa

Tỷ lệ tăng trưởng GDP 0.07

GDP theo đầu người: 1900 (USD)

GDP theo cấu trúc ngành: Nông nghiệp:41.2% Công nghiệp: 32.5% Dịch vụ:26.3%Lực lượng lao động: 2.1 (triệu người)

Lực lượng lao động theo

lĩnh vực nghề nghiệp: Nông nghiệp:80% Công nghiệp&Dịch vụ: 20%

Xuất khẩu: 720.9 triệu (USD)

Mặt hàng xuất khẩu: Sản phẩm gỗ, cà phê, điện tử, đồng, vàng, thiếc

Đối tác xuất khẩu: Thái Lan, Việt Nam, Trung Quốc

Mặt hàng nhập khẩu: Máy móc và thiết bị , dây chuyền, nhiên liệu hàng tiêu dùngĐối tác nhập khẩu: Thái Lan, Trung Quốc, Việt Nam

Tổng quan:

Thể chế nhà nước – Thể chế Cộng hòa Nhân dân, một viện (từ năm 1975).

Hiến pháp được thông qua ngày 14 tháng Tám năm 1991

Có 16 tỉnh và một thành phố

Chủ tịch nước, Thủ tướng và Nội các chịu trách nhiệm trước Ban chấp hành trung ương Đảng nhân dân cách mạng Lào 5 năm một lần, Hội đồng nhân dân tối cao gồm 99 đại biểu được bầu bằng tuyển cử phổ thông đầu phiếu Chủ tịch nước do Quốc hội bầu, nhiệm kỳ 5 năm; Thủ tướng do Chủ tịch nước đề cử, Quốc hội biểu quyết, nhiệm kỳ 5 năm

Địa lý:

Thuộc Đông Nam Á Trừ cánh đồng Chum ở miền Bắc, thung lũng sông Mê-công và các cao nguyên thấp ở miền Nam, nước Lào chủ yếu là núi Đỉnh cao nhất là Phu Bi-a, 2.820m

Sông chính: Sông Mê-công, dài 4.350m.

Khí hậu: Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa mưa lớn từ tháng Năm đến tháng Mười.

Kinh tế:

Công nghiệp chiếm 22%, nông nghiệp: 51% và dịch vụ: 27% GDP

Lào là một trong những nước nghèo nhất thế giới Nền kinh tế còn nặng tính tự cung tự cấp Trước thời kỳ đổi mới được đề ra từ Đại hội IV đảng Nhân dân Cách mạng Lào năm

1986, phần lớn dân số làm việc khai thác lâm sản Nền kinh tế đang chuyển sang cơ chế thị trường Rừng có nhiều gỗ quý Công nghiệp bao gồm khai thác thiếc, thạch cao, gỗ, hàng may mặc; điện năng sản xuất đạt 1,34 tỷ kWh, tiêu thụ 514 triệu kWh; xuất khẩu

271 triệu USD, nhập khẩu 497 triệu USD; nợ nước ngoài: 2,32 tỷ USD

Văn hoá – xã hội:

Số người biết đọc, biết viết đạt 57%, nam: 70%, nữ: 44%

Giáo dục bắt buộc và miễn phí 8 năm (từ 7 đến 15 tuổi) Tuy vậy số học sinh bỏ học nhiều Lào có 4 học viện: Viện công nghệ điện và điện tử, Viện xây dung, Học viện giao thông – vận tải và Viện bách khoia; một trường đại học y khoa, trường đại học sư phạm đào tạo giáo viên

Công tác chăm sóc sức khoẻ cộng đồng yếu kém Tỷ lệ tử vong trẻ em cao, các bệnh lao, sốt rét, viêm gan, kiết lỵ khá phổ biến và là một mối quan tâm lớn của cộng đồng

Những danh thắng dành cho du lịch, nghỉ ngơi và giải trí: Viên-chăn, Tháp Luông, di tíchvăn hoá ở cánh đồng Chum, cố đô Luông Phra-băng.

Lịch sử:

Năm 1353, vương quốc Triệu Voi được thành lập Từ năm 1520, đất nước này mở mang nhanh chóng, bắt đầu đặt thủ đô tại Viêng-chăn Cuối thế kỷ XVI, đất nước chi thành hai vương uốc – Luông Phra-bang và Viêng-chăn và một quốc gia vương công –Chăm-pa-sắc Năm 1779, bị Xiêm (Thái Lan) đô hộ Đầu thế kỷ XIX, vương quốc Viêng-chăn sáp nhập vào nước Xiêm Pháp can thiệp vào Lào năm 1893 Theo hiệp ước Lào-Xiêm, Lào nằm dưới sự bảo hộ của Pháp Năm 1942, Nhật Bản đặt chân tới Vùng sông Mê-công Năm 1945, Khởi nghĩa Viêng-chăn, thành lập Chính phủ độc lập Năm 1946, Pháp lại chiến Lào Năm 1954, Pháp trao trả độc lập cho lào theo Hiệp nghị Giơ-ne-vơ (1954) Tuy nhiên, Lào đã có nội chiến giữa các lực lượng hoàng gia phản động thân phương Tây

và những người cộng sản Pa-thét Lào Đến năm 1975, Pa-thét Lào tiếp quản Lào sau khi

Mỹ rút đi Chế độ quân chủ chấm dứt và nước Cộng hoà Dân chủ Nhân dân Lào được thành lập Từ năm 1990, chính phủ bắt đầu tiến hành các cuộc cải cách và mở cửa Dưới

sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, các bộ tộc Lào đoàn kết giữ vững độc lập, chủ quyền, xây dung một nước Lào văn minh, tiến bộ

Lào, Đất nước - Con người” - một công trình nghiên cứu có giá trị về nước Lào anh em

Nguyễn Khắc Phê

(Toquoc)- Công trình nghiên cứu “Lào, Đất nước - Con người” (bản in lần thứ ba, có sữa chữa, bổ sung) được tác giả và NXB “Chính trị quốc gia” chuẩn bị từ năm

2007, nhân kỷ niệm 45 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam-Lào và 30 năm ngày ký kết Hiệp ước hữu nghị và hợp tác Lào-Việt Nam, vừa ra mắt bạn đọc vào đúng ngày Tết Năm Mới (Bun pi mày) của các dân tộc Lào anh em (14/4/2008)

Có thể nói cuốn sách đồ sộ dày gần một ngàn trang này là công trình “bách khoa” về nước Lào anh em Cuốn sách gồm có 3 phần: Phần I (“Lịch sử Lào từ

cổ đại đến năm 1975”) giới thiệu những trang sử anh hùng của dân tộc Lào từ thời tiền sử đến nhân vật Phạ Ngừm (sinh năm 1316) - người có công giải phóng các bộ tộc Lào khỏi sự thống trị của phong kiến Sukhôthay, lập nên Vương quốc Lạn Xạng và

Bìa sách

quá trình dựng nước, giữ nước về sau Với rất nhiều tư liệu và con số cụ thể, tác giả đã giúp người đọc hiểu được toàn cảnh cuộc đấu tranh cách mạng ở Lào (1945-1975) cũng như những thành tựu kinh tế xã hội sau 30 năm giải phóng Phần II (“Lịch sử con người Lào”) chiếm 2/3 số trang và cũng là mảng nghiên cứu có giá trị nhất cuốn sách Thực ra, đây là phần nghiên cứu về

sự hình thành các tộc người ở Lào, từ nguồn gốc lịch sử cho đến mọi mặt sinh hoạt văn hoá vật chất và tinh thần của dân tộc Lào (ngôn ngữ, văn học, ca múa nhạc, tín ngưỡng, lễ hội, phong tục tập quán…) Phần III là Phụ lục gồm những văn kiện, tư liệu quan trọng của các nhân chứng lịch sử Lào, từ các Nghị quyết Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc đến “Đơn xin thoái vị của vua Xixavang Váthana”, “Tuyên bố giải thể Hội đồng Chính phủ liên hiệp lâm thời của Thủ tướng Suvana Phuma”…

Nhà nghiên cứu Hoài Nguyên là chiến sĩ Tình nguyện quân Việt Nam tại Hạ Lào trong chống Pháp và từ năm 1964-1972, có may mắn được tham gia Đoàn nghiên cứu dân tộc và xã hội Lào được thành lập theo yêu cầu của Ban lãnh đạo Trung ương Đảng Lào và Bộ Chính trị Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã cử đoàn công tác phối hợp Đoàn đã in dấu chân hầu khắp đất nước Lào, tới tận những hang hốc còn giữ cuộc sống hoang dã Nhắc lại công phu của Đoàn

nghiên cứu, ông Xômxavạt Lêngxavát đã viết: “Đoàn công tác này do đồng chí Tổng Bí thư

Cayxỏn Phômvihản trực tiếp chỉ đạo…đã đi xuống các địa phương Lào từ Bắc đến Nam, từ vùng giải phóng đến vùng địch hậu, cả khu đô thị và nông thôn, đặc biệt là các vùng dân tộc thiểu số

xa xôi hẻo lánh …Đoàn công tác Lào-Việt đó đã vựơt qua muôn vàn khó khăn gian khổ trong điều kiện chiến tranh ác liệt… có đồng chí hy sinh, các đồng chí khác lạc rừng thiếu đói… có khi phải ăn cả khoai sắn gạo đã bị chất độc hoá học do máy bay Mỹ thả xuống…” Vì thế, đồng chí

Hoài Nguyên đã thực hiện công trình “Lào, Đất nước - Con người” với tất cả tâm huyết, với ý

thức của một người lính phải làm tròn lời hứa danh dự với nhân dân Lào, với đồng đội đã hy sinh hoặc đang ở những nơi xa Nhờ đó, người đọc cuốn sách không chỉ hiểu biết được toàn cảnh đất nước Lào như khi nghiên cứu một công trình khoa học nghiêm túc, mà còn như được sống, được cùng nếm trải những nỗi vui buồn trong tình nghĩa ruột thịt với nhân dân Lào anh em Nói đến thủ đô Vientiane không thể không nhắc tới Lễ Hội hay Hội Chợ That Luang (Boun That Luang)

Cảnh quan That Luang (Đại Tháp, tên chữ nguyên văn là Phra Chedi Lokatiounlamani = Phrả chê đi lô ka chun la ma ni, tạm dịch là Hoàn Vũ Đại Đỉnh Phật Tích) toạ lạc cách Vientiane 3 cs, về hướng Đông, được tôn tạo từ 1566 dưới triều vua Setthathirat Theo truyền thuyết, trong tháp nầy có lưu giữ xá lợi của Đức Phật là một sợi tóc và rất nhiều châu báu That Luang gồm tháp chính cao 45 thước, bao quanh là các tháp phụ, sơn thếp vàng rực rỡ, uy nghiêm dưới trời xanh trong

Người Lào gọi lễ hội là Bun Bun có nghĩa là phước, làm Bun = làm phước để được phước Lễ Hội That Luang được tổ chức hàng năm vào ngày 13 đến 15 tháng 12 lịch Lào ( tháng 11 dl), gồm phần Lễ và phần Hội

Phần Lễ trong Boun That Luang

Lễ là nghi thức tế tự do chính con người tưởng tượng ra để giao cảm với thần linh Ngoài

tính cách tín ngưỡng dân gian như nghi thức rước Phí Mương ( thần bảo hộ tỉnh) từ Chùa

Sí Mương đến That Luang, lễ trong Boun That Luang còn mang ý nghĩa chính trị của Một Ngày Hội Thề Từ thời vua Fa Ngum (thế kỷ XIV) cho đến 1975, lễ nầy do quốc vương Lào làm chủ tế Trong lễ Hội Thề người ta thấy có mặt đầy đủ chức sắc, đại biểu, tỉnh mường, làng bản trưởng được mời về bàn việc nước và mỗi vị có một cái kiệu bằngsáp ong (hó phợng), xếp thành hàng ngang trước nơi hành lễ Nhà sư chủ trì cầm một cuộn dây bằng sợi vải trắng đi vòng nối các tỉnh mường, làng bản lại với nhau Biểu tượng nầy phản ánh sự cam kết trung thành, thống nhất, đoàn kết quốc gia, cấm chia rẽ.Phần Hội trong Boun That Luang

Câu cửa miệng của nguời Lào là " khôn Lao mặc muồn " ( người Lào thích vui) được thể hiện rõ nét trong phần hội Hội chủ yếu là vui chơi, giải trí dưới nhiều hình thức từ ẩm thực đến văn nghệ, văn hoá, thể thao, mua bán, triển lãm Đặc biệt Boun That Luang cũng là thời điểm của Hội Chợ triển lãm tầm vóc quốc tế, kéo dài ba ngày, ba đêm Việt Nam, trước và sau 1975 đều có gian hàng triển lãm hàng hoá đặc sản trong dịp nầy kèm theo các bộ môn văn nghệ rất được bà con việt kiều yêu thích Những tên tuổi như Thanh Thúy, Trang Thanh Lan Duy Khánh, Elvis Phương đều từng có mặt nhiều lần trong Boun That Luang trong phái đoàn Tâm Lý Chiến thời VNCH

Xứ Lào có một nguồn vốn văn nghệ dân gian, cổ truyền phong phú, rực rỡ Trong dịp nầy, mọi thể loại tiêu biểu từ Lăm Lưởng (hát truyện thơ), I Kề ( giống cải lương) ; đến

vô số hình thức hò, ngâm như khắp, xởng, cạp, còn ; đối đáp giao duyên như lăm (hò) vạy, lăm loòng, lăm tơi ; các loại lăm có tính địa phương như lăm Sa La Văn, lăm Si Phăn Đon (Nam Lào), lăm Tằng Vạy ( Trung lào), vũ điệu quốc gia như LamVôông, Natasine đều được phô diễn, hài hoà vui nhộn trong tiếng khèn, tiếng la-nạt (bộ đàn gõ), tiếng khui (sáo), tiếng Koong (trống)

" Ti Khi " là một trò chơi không có không được trong Boun That Luang, nó vừa có tính cách thể thao vừa phản ánh nội dung tín ngưỡng Ti Khi là lối chơi đánh cù trên sân cỏ, nguồn gốc của môn Polo rất thịnh hành tại Ấn Độ và Anh, với chút khác biệt là người chơi Polo ngồi trên lưng ngựa, còn người chơi Ti Khi thì dùng cặp giò Trước 1975, vị khán giả đặc biệt là quốc vương Lào, nay là chủ tịch nước

Ti Khi được chia ra hai phe Phe áo đỏ tượng trưng cho quan chức (nay là cán bộ cao cấp) Phe áo trắng hay phe cởi trần là nông dân Ti Khi không có luật lệ, không có trọng tài Một trận đấu được chia làm 3 hồi, mỗi hồi 20-30 phút Mục đích của đôi bên là làm thế nào dùng cù đánh văng trái banh gỗ (loukkhi) cho quá làn ranh nửa phần sân bên kia Sau ba hồi, phe nào có điểm cao là phe thắng Theo tín ngưỡng dân gian, nếu năm nào phe áo đỏ ( phe quan chức) thắng phe nông dân thì đất nước sẽ khó được yên, nhân dân

sẽ bị khổ Do đó, hầu như năm nào phe áo trắng hay phe cởi trần cũng thắng cả Ngoài ra,

Ti Khi còn có thêm ý nghĩa cầu nắng vì vào tháng nầy việc nông tang, đồng áng đã xong

Lễ tết ở nước Lào

Có rất nhiều kiều bào, cán bôô ,học sinh VN, các công ty của VN sang làm ăn, sinh sống, học tập trên nước bạn Lào Có thể khẳng định, không ở đâu trên thế giới này, người VN lại được đón tiếp nồng hậu, được tạo điều kiện làm ăn, sinh sống tốt như ở nơi đây Hiểu bạn, hiểu văn hóa , hiểu phong

tục tập quán của bạn, cũng là một cách thể hiêôn sự tôn trọng của chúng ta đối với người anh em thân thiết.

Tết té nước Ảnh: VnExpress

Tết năm mới của Lào sắp đến, xin được viết đôi dòng giới thiệu về những lễ hôôi lớn, quan trọng nhất ở Lào Để bạn đọc thêm biết, thêm yêu đất nước thanh bình, có nền bản sắc văn hóa rất độc đáo này.

“ Bun” rồi lại “ Bun”

Trong tiếng Lào Bun – được hiểu đơn giản, có nghĩa là lễ hội, là phước lành, là biểu tượng cho ngày vui.

Bun ở Lào diễn ra hầu như quanh năm Tháng nào cũng có Bun Hết Bun của địa phương này lại nối tiếp Bun của địa phương khác, Từ Bun của vùng, của miền cho đến Bun của cả nước Thâôt hiếm có quốc gia nào lại “yêu” lễ hội như họ.

Giống như phần lớn các lễ hội ở Việt Nam, Bun của Lào gồm hai phần chính là Lễ và Hội Ở Lào đạo Phật là quốc đạo-chiếm tới 85% dân số Lễ sẽ do các vị sư trong Chùa chủ trì cúng

tế chính, nhưng chỉ diễn ra ngắn gọn Còn phần hội mới là phần vui nhất và kéo dài nhất trong một Bun.

Ba Bun lớn nhất, tiêu biểu nhất của nước Lào, đó là Bun Thatluong, Bun ooc phăn xả, và

Bun Pỉmày

Bun That Luong: That luong có nghĩa là cái tháp lớn Lễ hội That Luong được tổ chức chính

ở thủ đô Viêngchăn tại Chùa That Luong Ngôi chùa này được xây dựng vào năm 1566 dưới triều vua Sệt Thả Thi Lạt khi dời đô từ Luongprabang về Viêngchăn Chùa được dát vàng

toàn bộ phía ngoài và bị phá hủy vào thế kỷ 19 do người Thái xâm lược Sau đó chùa đã được vua Chạu Say Sệt Thả và nhân dân Lào khôi phục lại như hình dáng ban đầu.

Lễ hội này để tưởng nhớ đến hai vị vua là Pha Ngừm và Sẹt Thả Thi Lạt Một vị đã thống nhất nước Lào và một vị đã dời kinh đô về đây.

Bun được tổ chức vào trung tuần của tháng 11 và kéo dài trong vòng 1 tuần Mọi người từ khắp nơi nếu có điều kiện đều “hành hương” về Viêngchăn, tới chùa Thap Luong để hành lễ, mong gặp được nhiều may mắn Trong những ngày này, người ta tổ chức vui chơi, ăn uống, múa hát, hội chợ … Cả thủ đô Viêngchăn trong tuần đó đông nghẹt người, nhất là vào mấy ngày cuối.

Bun ooc phăn xả là lễ hội đua thuyền Được diễn ra trong thời gian lâu nhất bắt đầu từ tháng

7 cho đến tháng 10 Đây là lế hội được tổ chức tại các Mường ( tỉnh).Vào ngày 14, 15 âm lịch, mỗi Mường làm một chiếc thuyền rất to (tương tự như thuyền của người Khơme tại Vn)

để đua Thuyền của Mường nào giành được chiến thắng thì năm đó sẽ gặp nhiều may mắn.

Điều đặc biệt là trong vòng 3 tháng lễ hôôi, dân trong Mường sẽ không được dựng vợ, gả chồng, không săn bắn sát sinh, không uống rượu, bia, không “gần gũi” đàn bà!!!

Bun Pỉ Mày hay còn gọi là tết năm mới, tết té nước… được chính thức công nhận là nghi lễ

quốc gia, diễn ra vào ngày 14, 15, 16/4 hàng năm Toàn bôô đất nước được nghỉ tết trong 3 ngày này.

Ngày đầu tiên có tên gọi là Sẳng Khản Luông Là ngày chuẩn bị đón Tết Ở chùa cũng như

ở nhà, những bức tượng Phật được mang ra “tắm rửa”, kết hoa, treo đèn, trang hoàng rất đẹp để cúng tế Ở chùa, những pho tượng Phật đẹp nhất, quý giá nhất sẽ dành cho nhân dân lên hành lễ, tiến hành cúng tế và rưới nước hoa Vào chùa cúng tế trong ngày đầu tiên này mọi người sẽ xin lỗi, sám hối trước các nhà sư trong chùa Nếu như có điều gì “ không phải” trong ba ngày Tết thì cũng mong được bỏ qua

Ngày thứ hai gọi là Văn Nau.Trong ngày này, theo phong tục, người ta không được ngủ ban ngày! Họ cho rằng, nếu ngủ ngày trong ngày Văn Nâu, thì sẽ buồn ngủ cả năm, mệt mỏi cả năm, làm ăn không gặp nhiều may mắn Cho nên, người dân cứ nhảy múa, ăn uống, hát hò

cả ngày chứ không được ngủ Trong ngày Văn Nau, anh chị em , họ hàng, bạn bè thân thích

sẽ đến thăm hỏi lẫn nhau, và kiêng không nên đi xa.

Ngày thứ ba là ngày Sẳng Khản Khừn, ngày chuẩn bị kết thúc Tượng Phật được mang trở

về chỗ cũ, chuẩn bị cho linh hồn của người đã khuất về Trời Con cái, anh chị em trong gia đình xum họp lại, cùng ôn lại những chuyện đã xảy ra trong năm cũ, nếu có những vướng mắc thì xin lỗi lẫn nhau Sau đó họ lấy nước thơm tưới cho nhau, để mong cho mọi điều không tốt trong năm cũ sẽ được gột bỏ Nhiều điều may mắn, sẽ đến với họ trong năm mới Người lớn tuổi nhất trong gia đình, sẽ rưới nước đầu tiên, rồi theo thứ tự dần cho đến người nhỏ tuổi nhất Không giống kiểu “lì xì” ở Việt Nam, ở đây người nào “giàu nhất” trong gia đình sẽ “lì xì” và điều này cũng không bắt buộc.

Trong ba ngày tết, cả nước Lào đều diễn ra lễ hội Đi đến đâu bạn cũng có thể thấy cảnh tượng mọi người nhảy múa, vui chơi, tiệc tùng và té nước ( đây chính là phong tục đặc trưng nhất của Bun này)

Trong Bun Pỉ May người ta quan niệm ai ướt nhiều, người đấy sẽ gặp nhiều may mắn Đặc biệt là được té nước tắm cho Phật ở chùa hoặc ở nhà Trong ba ngày tết, nên đi được 7 đến

9 chùa, để vào tắm Phật Rồi lấy nước tắm Phật, về té cho người thân trong gia đình, thì cả gia đình và người thân của mình, được may mắn trong cả năm.

Trên đây là ba trong rất nhiều lễ hội ở nước Lào Ta biết để ta lại thêm yêu nét văn hóa độc đáo của người “anh em” thân thiết Nếu có dịp, mời bạn hãy đến với xứ sở Triệu Voi thanh bình nơi đây Bạn sẽ được đắm chìm trong những điệu múa Lămvông uyển chuyển, trong bát ngát hương hoa Chămpa nồng nàn, trong những đêm ven bờ Mêkong huyền ảo Và bạn

sẽ được tham dự, được chung vui, được hòa mình vào những lễ hội vui tươi, đậm đà bản sắc.

LÀO - Sức cám dỗ của đất nước hiền hòa

Đông Dương - vùng đất rộng nằm ngoài những bước nhảy hiện đại hóa của thế giới suốt mấy thập kỷ, nay đang trở thành những địa chỉ du lịch mới hấp dẫn nhất, trong đó, Lào là xứ sở đầy quyến rũ Lawrence Egan viết trên tờ Việt Nam News mới đây : "Nhiều người nước ngoài nói nếu được chọn nơi sống sẽ chọn Lào và Vientiane, chứ không phải Bangkok hay Singapore, Hồng Kông"

Nước Lào quyến rũ bởi bầu không khí êm ả bí ẩn của nó, bởi tập quán hiền lành, con người vui vẻ, ân cần

và hiếu khách Điều đầu tiên gây ấn tượng đối với du khách là sự thưa thớt dân cư Với diện tích gần bằng 1/2 diện tích của Thái Lan, Lào chỉ có 4 triệu rưỡi dân, chưa bằng 1/10 dân số của Thái Vientiane, thành phố thủ đô có 250.000 dân, ngoài kiến trúc đặc trưng của mình còn những di tích văn hóa thời Pháp thuộc với những biệt thự kiến trúc kiểu Pháp, những đại lộ 3 làn xe được trồng cây cao hai bên, những quán cà phê và bánh mì sừng bò và cả những quán bia ngoài trời, khách ngồi nghe nhạc êm dịu, ngắm hoàng hôn trên sông Mê Kông Khách sẽ cảm thấy sự yên tĩnh dễ chịu trong không khí mát mẻ thoang thoảng hương hoa nhài của đêm Vientiane

Để khám phá truyền thống văn hóa thật sự của nước Lào, khách phải đi 250 dặm lên phía Bắc, đến cố đô Luang Prabang Nằm ở nơi hợp lưu những con sông nhỏ với sông Mê Kông, bao quanh bởi những đồi cây, Luang Prabang vốn là thủ đô của Lan Xang, vương quốc đầu tiên của Lào (1350 - 1545) Là trung tâm truyền thống quan trọng của nghệ thuật và tôn giáo, Luang Prabang có đến 30 ngôi chùa chạm khắc rất đẹp Luang Prabang có vẻ đẹp mơ màng, thời gian như ngưng đọng Sáng sớm tinh mơ, dưới sông thuyền bè hiện ra trong sương mù, đổ lên bờ các thứ gạo, rau, heo, rượu Và cũng ở đây có những chiếc thuyền đưa khách đến hành hương Pak Ou có những hang động đá vôi nằm trên sông, chứa đầy Phật tích

Một địa chỉ không kém hấp dẫn là Cánh Đồng Chum ở Xiêng Khoảng, một tỉnh ở Đông - Nam Luang Prabang, một vùng bị oanh tạc nặng nề trong chiến tranh Trên cánh đồng rộng còn đầy hố bom đó, rải rác khá nhiều những cái chum đá lớn mà nguồn gốc còn là điều bí ẩn từ nhiều ngàn năm nay Các chum đá ấy

có thể là những cái quách hoặc thùng chứa rượu, chứa thóc của người xưa Nay nó là đối tượng thu hút khách du lịch lớn nhất trong vùng Cũng thu hút khách du lịch không kém là những làng dân tộc thiểu số phía Đông hay Đông - Bắc, về phía Sầm Nưa Vùng Nam Lào cũng có những địa chỉ đáng bỏ công tìm đến

như cao nguyên Boloven, xứ sở của những vùng trà và cà phê bát ngát, những rừng hoang dã phong phú,

"bốn ngàn đảo" nhỏ của sông Mê Kông giáp biên giới Campuchia và di tích đền cổ Khmer Wat Phu.

Cố đô Luang Prabang

Trải qua bao năm, Luang Prabang, cố đô của Lào, đã chứng kiến bao thăng trầm của lịch sử Tuy vậy, giá trị vật chất và tinh thần của nó vẫn trường tồn theo thời gian

Giờ đây với xu hướng phát triển du lịch ngày càng mạnh thành phố nhỏ

và rất đẹp này đang có những thay đổi Số lượng xe hơi và xe máy tăng hơn trước đây, tuy vậy xe đạp vẫn là phương tiện đặc trưng, thuận lợi nhất trong việc đi lại Sự phát triển của các khách sạn cũng đã được quản lý một cách chặt chẽ qua việc chuyển đổi một

số dinh thự hoàng gia xưa và nhà của các doanh thương người Hoa thành những khách sạn nhỏ

và rất đẹp Chất lượng của những khách sạn này ngày càng được cải thiện mà không hề gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường xung quanh.

Sự hấp dẫn của cố đô Luang Prabang cũng xuất phát từ cảnh sống hàng ngày rất đỗi bình thường: ánh lửa hồng bùng lên từ những thanh củi đốt và cảnh những nhà sư trong những chiếc

áo tu màu vàng chầm chậm đi khất thực Ngoài vẻ đẹp của thành phố, ẩn trong những dãy núi ở Nam Lào là một mũi đất mà một bên là dòng Mêkông, bên kia là nhánh sông Nam Khan với cảnh sắc cực kỳ hấp dẫn và chưa hề bị ô nhiễm Nhà thám hiểm đồng thời là nhà tự nhiên học người Pháp thế kỷ 19,ông Henri Mohount đã miêu tả thành phố này là một thiên đường "có ánh nắng rực rỡ của miền nhiệt đới và nếu cái nắng giữa trưa quá nóng thì cũng dịu bớt đi rất nhiều vì những cơn gió nhẹ dịu mát thổi về"

Giờ đây du khách có thể dễ dàng đến "thiên đường cuối cùng" này bằng các chuyến bay xuất phát từ Băng Cốc Trước đây, du khách phải bay đến Viêng Chăn và sau đó bắt những chuyến bay nội địa Thêm vào đó du khách cũng có thể đi trên những con thuyền nhỏ xuôi dòng Mê Kông từ Chiang Saen, ở phía Bắc Thái Lan để đến Luang Prabang

Luang Prabang được xây dựng như là một trung tâm quyền lực chính của Lan Xang vào năm

1353 Vào thế kỷ 16 thủ đô được chuyển đến Vientiane, nhưng thành phố này vẫn bảo tồn được địa thế của nó như là một cái nôi của nền văn hóa đa dạng của Lào Luang Prabang còn là nơi bảo tồn di sản những thành tựu về nghệ thuật và kiến trúc Các kiệt tác kiến trúc như Wat Xiengthong, điện thờ hoàng gia cổ xưa được xây dựng vào năm 1560 và Wat Mai với những mái ngói lợp dày năm tầng, là hai trong nhiều lăng mộ tuyệt đẹp có những đường nét kiến trúc và những chi tiết trang trí tuyệt vời Tường của điện thờ Wat May được phủ bằng một lớp nhựa thể hiện một niềm tin về câu chuyện hóa thân của Đức Phật, trong khi Wat Xiengthong lại có những tác phẩm chạm khắc trên gỗ và trang trí rất phong phú

Một thắng cảnh khác nữa là Wat Vixum, được xây dựng năm 1513 và sau đó được xây dựng lại vào năm 1898 Nó thờ bức tượng Phật lớn nhất Luang Prabang Trong cùng quần thể kiến trúc này còn có Ta Mak Mo nổi tiếng vì kiến trúc hình bán cầu tuyệt vời

Du khách tới đây có thể leo lên 328 bậc thang của Phousi (khối đá đặt trên đỉnh chùa ở trung tâm Luang Prabang) Những đài tưởng niệm tôn giáo ở đây rất nhỏ nhưng hình dáng thì rất đẹp Một trong những mái nhà của thành phố mà du khách có thể nhìn thấy từ trên Phousi là lăng mộ hoàng gia ngày xưa-một kiến trúc hình thập tự đôi rất ấn tượng trong sự kết hợp giữa những chi tiết kiến trúc khéo léo tinh vi của Lào và Pháp Giờ đây những lăng mộ này đã trở thành viện bảo tàng với nhiều hiện vật quý.

Bên kia sông cũng có những lăng mộ như Wat Long Khoum, xây dựng từ thế kỷ 18 và được phục hồi vào năm 1995 và lăng Wat Chum Phet tọa lạc trên đỉnh đồi Đi về hướng Nam Luang Prabang chỉ khoảng 30km du khách sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng thác nước Kuang Si tuyệt đẹp

Du khách cũng có thể ngồi trên con thuyền gỗ lên thượng nguồn đến những hang ở Pak Ou–nơi

có hai động lớn thờ Đức Phật Tổ, đặc biệt là động Tham Ting với hàng trăm bức tượng Phật cổ tạo nên bầu không khí tôn giáo đầy uy nghiêm.

Thủ đô Viêng Chăn được quy hoạch đẹp và hợp lý hơn Hà Nội rất nhiều

Đấy là cảm nhận đầu tiên của tôi khi đi hết một vòng quanh các đường phố của thủ đô Viêng Chăn Những khu phố cũ của Viêng Chăn xưa hầu như vẫn được giữ nguyên vẹn Không gian đô thị mới được quy hoạch với một tầm nhìn khá xa Không gian dành cho giao thông động và giao thông tĩnh ở các khu phố mới đều rộng rãi và thông thoáng.

Ngay cả các con đường giao thông nội bộ tại các khu chung cư cũng đều rộng rãi, chứ không chật chội như quy hoạch ở các khu đô thị mới của ta ở Hà Nội bây giờ Những trục đường chính của Viêng Chăn đều với

4 làn xe và vỉa hè rộng rãi Các dãy nhà thường làm cách vỉa hè khá sâu, không áp sát mặt đường như của

Hà Nội (đấy là tôi so sách với các khu đô thị được quy hoạch mới của Hà Nội) Không gian xanh được đặc biệt coi trọng ở Viêng Chăn.

Với quy hoạch hiện nay của Viêng Chăn thì nhiều năm nữa Thủ đô của đất nước Lào anh em vẫn chưa lạc hậu trước sự phát triển

Ý thức xã hội tuyệt vời

Những ngày ở Viêng Chăn tôi chưa một lần nghe thấy tiếng còi xe máy và ôtô Từ Viêng Chăn chúng tôi vượt gần 800km để xuống tỉnh Chămpacsăck phía nam Lào Dọc con đường xuyên Nam Lào đi qua bao thị trấn, thị tứ, trường học và các thôn bản của nhiều dân tộc thiểu số khác nhau của nước Lào Thế mà chẳng

có chiếc ôtô và xe máy nào bị người tham gia giao thông làm phiền để buộc phải dùng đến tiếng còi Người

đi xe máy, người đi xe đạp, đi bộ đều tự giác đi sát về phía tay phải của mình và luôn nhường đường cho ôtô Tuyệt nhiên không có hiện tượng xe máy, xe đạp đi nghênh ngang giữa đường như ở Việt Nam Cổng chào chiến thắng ở thủ đô Viêng Chăn

Nếu ở các chợ trời của các thành phố Việt Nam ta có thể thấy hàng chục quầy hàng chuyên bán các loại còi

xe Rồi còn thấy vô vàn các cửa hàng "độ còi" xe các loại nữa Nhưng ở Lào, bạn khó tìm thấy những cửa hàng chuyên bán các loại còi xe Bởi vì người Lào có dùng còi đâu mà hỏng?

Hành trình quay trở về Viêng Chăn, chúng tôi đã đi gần 3 tiếng đồng hồ vào buổi tối Ôtô, xe máy đi ngược chiều với chiếc ôtô của chúng tôi không hề bật đèn pha Họ chỉ bật đèn cốt Anh chàng lái xe của chúng tôi chỉ khi nào thấy phía trước không có ôtô và xe máy đi ngược chiều thì anh mới bật đèn pha để nhìn xa Ở Việt Nam những người lái xe đi trong thành phố vào ban đêm chỉ bật đèn cốt có lẽ chỉ đếm trên đầu ngón tay!

Trở về Viêng Chăn, một lần ra phố Tôi thấy tiếng còi hú Một xe cảnh sát dẫn đường cho một đoàn đại biểu nào đó đang đi về phía ngoại ô Khi nghe tiếng còi hú, tôi thấy các phương tiện đi cùng chiều với xe cảnh sát đều áp sát vào lề đường và dừng lại Hình ảnh này thì lâu lắm rồi, tôi bảo đảm với các bạn rằng chưa nhìn thấy ở Việt Nam chúng ta

Tôi phải thốt lên với mấy người bạn đi cùng rằng: Ý thức xã hội và nét đẹp văn hóa của người dân nước bạn Lào thật tuyệt vời Không biết 20-30 năm nữa những công dân Việt Nam có được ý thức công dân như nước bạn Lào hôm nay hay không?

Cầu bắc qua sông Mêkông sang Thái Lan

Ý thức môi trường

Đường phố sạch đẹp thật tuyệt vời Đó là điều mà tôi và những người bạn đi cùng đã khẳng định Chúng tôi

ít khi nào nhìn thấy rác trên đường phố dù đường phố ấy ở Viêng Chăn hay ở thị xã Savanakhệt, hay thị xã Pắcksế Tôi đã tới thăm khu du lịch thác nước đẹp nhất trên dòng sông Mê Kông ở phía nam tỉnh Chămpacsăck hay tới thăm đền thờ cổ Vạt Phu Tuyệt nhiên không hề nhìn thấy chuyện xả rác ở đây Chúng tôi ghé lại nhiều chợ nhỏ thuộc nhiều vùng quê miền núi dọc hai bên con đường xuyên Nam Lào Rác là thứ mà chúng tôi ít khi nhìn thấy trên đường và trong các khu chợ Chỗ nào người ta cũng để thùng rác Và quan trọng hơn, người Lào không có thói quen vứt rác ra đường

Ở mỗi khu chợ dù đấy là một vùng quê nghèo thì chỗ nào tôi ghé lại cũng thấy có toa-lét sạch sẽ Tôi thật

sự xấu hổ khi nghĩ về các khu nhà vệ sinh ở những chợ quê kể cả những chợ thuộc miền đất trù phú ở Việt Nam chúng ta.

Đây là một công trình nghiên cứu khoa học mang đầy đủ ý nghĩa của mối quan hệ đặc biệt hiếm có giữa hai dân tộc Lào - Việt, được tập hợp từ thực tế điều tra ở các bản làng của các dân tộc, bộ tộc Lào, kết hợp với tư liệu báo cáo của các địa phương trong nhiều năm, những tài liệu nghiên cứu khoa học của Lào và Việt Nam cũng như nhiều nước khác viết về Lào So với hai lần

xuất bản trước, cuốn sách này có nhiều tu chỉnh, bổ sung Ngoài hai phần chính - phần Lịch sử

và phần Dân tộc, để làm sáng tỏ thêm một số sự kiện lịch sử quan trọng, tác giả Hoài Nguyên đã

bổ sung thêm phần Phụ lục gồm những văn kiện và tư liệu mới, quan trọng của các nhân chứng

lịch sử

Phần I trình bày lịch sử Lào từ cổ đại đến cận hiện đại và lịch sử Lào hiện đại, phần II khái quát lịch sử con người Lào Qua đó, bạn đọc sẽ được tiếp cận những nét đặc trưng nhất về văn hoá, kinh tế, xã hội, sự hình thành và phát triển các tộc người ở Lào Độc giả sẽ có sự hiểu biết sâu sắc và sẽ yêu mến đất nước Lào hơn nữa sau khi tìm hiểu về các hình thái kinh tế, hình thái

xã hội, văn hoá vật chất, ngôn ngữ, chữ viết, văn học, ca múa nhạc của người Lào, các phong tục tập quán đặc sắc, những lễ hội đậm đà bản sắc văn hoá, tín ngưỡng, tôn giáo Lào,v.v Đặc biệt, sự hình thành các nhóm tộc người và các tộc người ở Lào là một nội dung rất hấp dẫn Có thể nói, Lào là một đại gia đình các dân tộc, trong đó mỗi tộc người lại có nguồn gốc lịch sử khác nhau, trình độ kinh tế, văn hoá, xã hội khác nhau, ngôn ngữ, đặc điểm tâm lý khác

nhau…Nhưng chính những đặc trưng riêng của các tộc người, dựa trên nền văn hoá đặc trưng chung của dân tộc và khu vực, qua bao đời đã tác động và ảnh hưởng lẫn nhau, tạo nên một đất nước Lào tươi đẹp, con người Lào nồng hậu, thuỷ chung.

Ở phần Phụ lục, bạn đọc sẽ tiếp cận với những văn kiện, tư liệu lịch sử quan trọng của Lào như: những nét độc đáo của ba lần thành lập Chính phủ liên hiệp ở Lào, Đại hội quốc dân Lào, Đơn xin thoái vị của vua Xixavang Vátthana, Nghị quyết về Quốc kỳ và Quốc ca của Lào,…

906 trang sách sẽ giúp bạn đọc hiểu biết hơn về đất nước Lào, lịch sử đấu tranh cũng như quá trình dựng nước, giữ nước và xây dựng đất nước của nhân dân các bộ tộc Lào; hiểu biết hơn về mối quan hệ đặc biệt giữa nhân dân hai nước Lào - Việt Nam như lời Chủ tịch

Xuphanuvông: “Mối tình hữu nghị (Lào - Việt) đó cao hơn núi, dài hơn sông, rộng hơn biển cả,

sáng hơn trăng rằm, ngát thơm hơn bất cứ đoá hoa nào thơm nhất”./

ND - Nghề dệt lụa truyền thống từ hàng nghìn năm của Lào, thật sự phát triển mạnh

mẽ từ một thập niên qua và tạo công ăn việc làm cho hàng nghìn phụ nữ, những người có thể kiếm được cuộc sống ổn định và sung túc từ việc dệt vải.

Trong cuốn sách "Lào, dệt lụa và truyền thống", tác giả Marie Connon viết: "Phụ nữ dệt cuộc sống những khát vọng thành những sản phẩm dệt Họ mơ ước có người chồng chung thủy, nhiều con cái, những cánh đồng tốt tươi, phì nhiêu và tránh xa ma quỷ và bệnh tật Tất cả được phản ánh trong các biểu tượng, hình mẫu được dệt nên trên sản phẩm dệt " Trang phục truyền thống có mầu sắc rực rỡ, chất liệu mềm óng được sản xuất từ lụa được người dân Lào không chỉ tham gia trong các chương trình, lễ hội văn hóa mà trong cả cuộc sống thường ngày Ðồng phục dành cho những người làm việc trong các trường học, nhà máy, cơ quan hành chính ở Lào đều được may bằng phasin, một loại vải lụa sặc sỡ, là thứ đồ cao cấp Một trong những sản phẩm lụa thường được phụ nữ Lào sử dụng hằng ngày là váy sinh Mỗi mảnh vải dệt dài 1,8 m được hoàn thiện trong một tuần và nhiều kiểu cách được thay đổi với mỗi vùng ở Lào Loại vải này rất được khách du lịch yêu thích Sản phẩm như khăn lụa thêu thường mất từ hai đến năm tuần mới hoàn thành tùy thuộc vào kích cỡ Còn chất liệu Cotton cũng được dệt lẫn với lụa trong các sản phẩm nội thất gia đình Mầu sắc của vải lụa vẫn là mầu tự nhiên được chiết xuất từ lá và vỏ cây Ðàn ông thường tham gia vào quá trình nhuộm vải Còn công việc dệt giao cho phụ nữ trong gia đình đảm nhiệm Mỗi vùng dệt vải có những đặc điểm nổi bật về sắc mầu, thiết kế hoa văn độc đáo nhưng đặc biệt là đều dựa trên cách trang trí hoa văn truyền thống của Lào Một số thiết kế được yêu thích với các biểu tương hình con vật, côn trùng, cây cối, hoa

Các sản phẩm dệt lụa từ các nơi được đem về tiêu thụ chủ yếu tại các chợ ở Thủ đô Viêng Chăn, nhiều nhất là chợ Sáng ở Viêng Chăn Chợ Sáng là trung tâm thương mại lớn đối diện trung tâm bưu điện thành phố là địa điểm quen thuộc với khách để lựa chọn mua sắm mỗi dịp đến với đất nước hoa Chăm-pa Ðiều thú vị nhất là du khách được đi vòng quanh chợ Sáng một cách dễ dàng, bằng cách thuê một chuyến xe tuk tuk

Một trong địa điểm đến chiêm ngưỡng lụa Lào là vila của Carol Cassidy nằm ở Thủ đô Viêng Chăn Bà tham gia ngành công nghiệp lụa Lào từ đầu năm 1989 Bà và gia đình chuyển tới sống ở Lào từ Mozambique, nơi bà là một tư vấn ngành dệt cho Tổ chức Lao động quốc tế và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc Tại Lào, bà truyền đạt các kinh nghiệm hơn 30 năm thiết kế và dệt lụa bằng tay Trong quá trình làm việc với các nhà thiết kế lành nghề ở Lào, kỹ thuật dệt của bà kết hợp phong cách truyền thống và hiện đại cùng với sự phối hợp mầu sắc

đa dạng và đặc sắc Từ sự hỗ trợ và hướng dẫn của bà và các nhóm thợ dệt chuyên nghiệp, những người dân sống ở các vùng nông thôn ở Lào đã có công việc ổn định và tạo ra được nhiều bộ sưu tập lụa độc đáo Các sản phẩm lụa Lào này không chỉ được trưng bày tại biệt thự của bà mà còn tại Viện Công nghệ thời trang Newyork, Bảo tàng dệt may Washington và Bảo tàng nghệ thuật Philadelphia.

Trên thực tế, lụa là sản phẩm khá cầu kỳ và mềm mượt bây giờ luôn được yêu thích, nhất là khi được dệt bằng tay Với ngành du lịch của Lào đang phát triển, áo quần, váy, khăn, túi xách

và nhiều sản phẩm phong phú bằng lụa khác được dệt hoàn toàn bằng tay ngày càng được ưa chuộng trên thị trường Các sản phẩm dệt lụa từ xứ sở hoa Chăm-pa từ nhiều năm nay được đem đi tham dự các cuộc triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ ở Pháp, Mỹ, Trung Quốc, Australia Các sản phẩm lụa Lào đạt tiêu chuẩn về chất lượng ngày càng được xuất khẩu nhiều sang Nhật Bản và một số thị trường khác trên thế giới.

Hiện nay, có khoảng 50 nhóm cộng đồng ở Lào tham gia dệt lụa và mỗi nhóm đều có truyền thống dệt Nhiều gia đình tích lũy vốn sản xuất đã liên tiếp tăng sản lượng lụa thô Một chương trình thúc đẩy kinh tế trong ngành sản xuất lụa ở Lào đã được thực hiện, giúp nâng cấp cơ sở

hạ tầng cho các địa phương, mở hướng phát triển cho các làng nghề, tăng thu nhập đáng kể