Chương 3 hệ thống khởi động

* Dựa vào phương pháp điều khiển khởi động:+ Điều khiển trực tiếp: Tác dụng bằng tay hoặc chân trực tiếp cho mạch khởi động + Điều khiển gián tiếp: Thông qua những bộ phận bằng điện rơle

TRANG BỊ ĐIỆN VÀ CÁC THIẾT BỊ ĐIỀU

KHIỂN TỰ ĐỘNG TRÊN Ô TÔ

Giảng viên: ThS Vũ Thế Truyền TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ GTVT

CƠ SỞ ĐÀO TẠO THÁI NGUYÊN

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.1 Khái quát chung về hệ thống

3.1.1.1 Nhiệm vụ

Tạo ra mô men quay để truyền cho trục khuỷu số vòng quay nhất định để động

cơ khởi động được

Đối với động cơ xăng, số vòng quay khởi động 20 ÷ 30 vòng/ phút

Đối với động cơ điezel , số vòng quay khởi động 80 ÷ 250 vòng/ phút

3.1.1.2 Yêu cầu

+ Kết cấu gọn nhẹ nhưng chắc chắn Có sự ổn định và tin cậy cao

+ Lực kéo sinh ra trên trục của máy phải đảm bảo đủ lớn, tốc độ quay cũng phải đạt tới phạm vi làm cho trục khuỷu có tốc độ quay nhất định

+ Khi động cơ của ôtô đã làm việc, phải cắt sự truyền động từ máy khởi động tới trục khuỷu

+ Có thiết bị điều khiển (nút bấm hoặc khoá) thuận tiện cho người sử dụng

3.1.1 Nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại

* Dựa vào phương pháp điều khiển khởi động:

+ Điều khiển trực tiếp: Tác dụng bằng tay hoặc chân trực tiếp cho mạch khởi động + Điều khiển gián tiếp: Thông qua những bộ phận bằng điện (rơle điều khiển) để thực hiện việc đóng mạch cho máy khởi động một cách tự động

3.1.1 Nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.1 Khái quát chung về hệ thống

3.1.2 Sơ đồ chung của hệ thống khởi động điện điều khiển gián tiếp

3.1.2.1 Hệ thống khởi động điện điều khiển gián tiếp trên hộp số thường

- Mạch luôn có dòng từ accu

đến máy khởi động tại chân 30

- Khi công tắc ở vị trí START:

+ Nếu tài xế quên không đạp

Ambraya thì không có dòng tới

máy khởi động

+ Nếu đạp Ambraya thì có

dòng điện đi từ bình -> cầu chì

-> IGSW -> rờle đề -> chân 50

của máy khởi động -> mass

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.1 Khái quát chung về hệ thống

3.1.2 Sơ đồ chung của hệ thống khởi động điện điều khiển gián tiếp

3.1.2.2 Hệ thống khởi động điện điều khiển gián tiếp trên hộp số tự động

- Mạch luôn có dòng từ accu

đến máy khởi động tại chân 30

- Khi công tắc ở vị trí START:

+ Nếu tài xế không trả số về N

Cơ Cấu Gài Khớp

Động Cơ Điện

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.2 Các bộ phận chính trong hệ thống máy khởi động

Máy khởi động điện gồm 3 phần: Động cơ điện, khớp truyền lực, cơ cấu điều khiển

Máy khởi động loại giảm tốc

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.2 Các bộ phận chính trong hệ thống máy khởi động

Máy khởi động điện gồm 3 phần: Động cơ điện, khớp truyền lực, cơ cấu điều khiển

Máy khởi động loại thông thường

Phần ứng

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.2 Các bộ phận chính trong hệ thống máy khởi động

3.2.1 Động cơ điện một chiều

Chổi than và giá đỡ chổi than

Vỏ máy khởi động

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.2 Các bộ phận chính trong hệ thống máy khởi động

3.2.1 Động cơ điện một chiều

Sơ đồ kích từ của các động cơ điện khởi động

1.Trục rôto; 2 Cuộn dây Phần ứng của rôto; 3 Thân Rôto; 4.Cổ góp;

5.Má cực; 6.Cuộn dây stato; 7 Chổi than; 8 Giá đỡ chổi than.

- Phần tĩnh: Stator

+ Gồm 4 má cực lắp cố định với vỏ

và được bố trí lệch nhau 900

+ Trên các má cực có các cuộn dây

kích thích được mắc nối tiếp

hoặc hỗn hợp với nhau

- Phần động: Rôto

+ Trên thân có sẻ các rãnh song

hoặc chéo so với trục rôto

+ Trên các rãnh có lắp các cuộn dây

được mắc nối tiếp với nhau

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.2 Các bộ phận chính trong hệ thống máy khởi động

3.2.2 Khớp truyền lực

* Công dụng:

- Truyền mô men của máy khởi động đến bánh đà động cơ để quay động cơ ô tô

- Bảo vệ máy khởi động bằng cách tách bánh răng máy khởi động ra khỏi bánh đà ngay khi động cơ đã khởi động được

* Phân loại:

- Khớp truyền động theo quán tính

1.đầu chủ động; 2 Lò xo; 3.5.Vít hãm; 4.Ống bị động; 6.ốc hãm; 7.Bánh răng; 8.Chốt hãm và lò xo; 9.Trục;

10.Đối trọng của bánh răng

4

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.2 Các bộ phận chính trong hệ thống máy khởi động

3.2.2 Khớp truyền lực

* Phân loại:

- Truyền động cơ khí cưỡng bức

1 Cơ cấu điều khiển bằng cơ khí;

2.Khớp xoay; 3,6 Vành răng trong;

4.Rãnh gắn cần gạt; 5 Ống răng di

trượt; 7 Bánh răng khởi động

Bánh răng của máy khởi động cùng với khớp truyền động được điều khiển một cách cưỡng bức của cơ cấu gài khớp để đi ra ăn khớp với bánh đà

Và sau khi động cơ đã tự làm việc được thì lại điều khiển cưỡng bức để tách khỏi vành răng bánh đà

- Ống chủ động : lắp với trục động cơ máy khởi động thông qua các rãnh xoắn.

- Ống bị động: lắp với bánh răng máy khởi động

Phần chủ động và bị động được nối với nhau thông qua khớp nối kiểu bi 1 chiều

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.2 Các bộ phận chính trong hệ thống máy khởi động

3.2.3 Cơ cấu điều khiển

Rơle gài khớp (Công tắc từ)

* Sơ đồ, cấu tạo

1 Cuộn hút; 2 Cuộn giữ;

3 Đĩa đồng tiếp điện;

4 Đầu tiếp xúc;

5,6 Các đầu nối dây;

7 Lò xo hồi vị;

8 Trục điều khiển điã đồng

Khi đóng khoá khởi động, lúc này các dòng điện đi qua cả hai cuộn 1,2 (đĩa 3 chưa nối mạch) có tác dụng tạo ra lực từ hoá hút lõi thép của rơle kéo Dòng điện đi qua 1 khi tiếp tục đi qua mạch kích thích của động cơ điện sẽ làm cho trục của động cơ điện xoay đi một góc nhỏ, tạo điều kiện cho bánh răng khởi động có thể tự lựa tốt hơn trong quá trình vào khớp với các vành răng trên bánh đà Khi các tiếp điểm được nối thì cuộn dây 1 bị nối tắt nhờ đó tiết kiệm được năng lượng của ắc quy, làm thuận lợi trong quá trình khởi động

* Nguyên lý hoạt động

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.2 Các bộ phận chính trong hệ thống máy khởi động

3.2.3 Cơ cấu điều khiển

Rơle gài khớp (Công tắc từ)

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.3 Sơ đồ hệ thống khởi động thông dụng

Sơ đồ cấu tạo

1-Khóa điện; 2- Cọc 50; 3- Cuộn kéo; 4- Cuộn giữ;

5-Chuột đề; 6-Lõi thép Chuột đề; 7- Nạng gạt; 8-Bánh răng đề;

9- Vành răng bánh đà; 10-Tiếp điểm chính; 11- Đầu tiếp điện; 12- Cọc C

3.3.1 Máy khởi động loại thông thường

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.3 Sơ đồ hệ thống khởi động thông dụng

Nguyên lý làm việc của hệ thống

Khi nhả khoá điện, dòng điện từ ắc quy đến cọc 50 bị ngắt, dòng từ ắcquy đến cọc 30, qua cọc C đến cuộn kéo rồi mới đến cuộn giữ và ra mát Lực từ của hai cuộn kéo và giữ triệt tiêu nhau Lò xo hồi vị sẽ tách tiếp điểm chính và bánh răng

đề ra khỏi vành răng bánh đà Quá trình đề kết thúc

3.3.1 Máy khởi động loại thông thường

Khi bật khóa điện có điện vào giắc 50

của máy đề

Cuộn dây WK (kéo), WG (giữ)

được cấp điện tạo ra từ trường hút,

giữ nõi thép của chuột

tiến về đến khi ăn khớp đủ với vành răng bánh đà thì tiếp điểm chính (đĩa đồng, thỏi đồng) đóng mạch từ cọc 30 đến cọc C, ắc quy cung cấp điện trực tiếp vào môtơ đề làm nó quay với mômen lớn kéo bánh đà và trục khuỷu quay đến tốc

độ đủ lớn để nổ máy

Khi lõi thép của chuột đề di chuyển,

thông qua nạng gạt, đẩy khớp

truyền động cùng bánh răng đề

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.3 Sơ đồ hệ thống khởi động thông dụng

3.3.2 Máy khởi động loại giảm tốc

Sơ đồ cấu tạo

Hút Vào

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.3 Sơ đồ hệ thống khởi động thông dụng

3.3.2 Máy khởi động loại giảm tốc

Nguyên lý làm việc của hệ thống

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.3 Sơ đồ hệ thống khởi động thông dụng

3.3.2 Máy khởi động loại giảm tốc

Nguyên lý làm việc của hệ thống

Hồi Về

Chương 3-HỆ THỐNG KHỞI ĐỘNG

3.3 Sơ đồ hệ thống khởi động thông dụng

3.3.2 Máy khởi động loại giảm tốc

Nguyên lý làm việc của hệ thống

Kiểm Tra Hư Hỏng

Kiểm tra chạm mạch các khung dây rotor

Kiểm tra Rotor

Kiểm tra thông mạch cuộn rotor Kiểm tra cổ góp

Kiểm tra stator

Kiểm tra cuộn hút, cuộn giữ