1 CHƯƠNG 7 CHƯƠNG 7 KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 2 Nội dung chương bao gồm: Nội dung chương bao gồm: - Những vấn đề chung - Những vấn đề chung - Kế toán quá trình mua hàng - Kế toán quá trình mua hàng - Kế toán quá trình bán hàng - Kế toán quá trình bán hàng - Kế toán xác định kết quả kinh doanh - Kế toán xác định kết quả kinh doanh - Trình bày thông tin trên BCTC - Trình bày thông tin trên BCTC 3 7.1 - NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG 7.1 - NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG 7.1.1- Quy trình hoạt động của DN TMại 7.1.1- Quy trình hoạt động của DN TMại - Thương mại là hình thức lưu thông hàng hoá - Thương mại là hình thức lưu thông hàng hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. - Chức năng chủ yếu của DN TMại là tổ chức Chức năng chủ yếu của DN TMại là tổ chức lưu thông hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi lưu thông hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng qua hình thức mua vào – bán ra tiêu dùng qua hình thức mua vào – bán ra hàng hóa. hàng hóa. - Quy trình hoạt động của DN TM là quy trình Quy trình hoạt động của DN TM là quy trình mua vào - dự trữ & bán ra hàng hóa. Cuối mua vào - dự trữ & bán ra hàng hóa. Cuối mỗi kỳ, xác định kết quả hoạt động kinh mỗi kỳ, xác định kết quả hoạt động kinh doanh kỳ đó. doanh kỳ đó. 4 7.1.2- Nguyên tắc kế toán hàng tồn kho 7.1.2- Nguyên tắc kế toán hàng tồn kho - Tuân thủ VAS 2 – Hàng tồn kho Tuân thủ VAS 2 – Hàng tồn kho - Ghi sổ tổng hợp theo nguyên tắc giá gốc. Ghi sổ tổng hợp theo nguyên tắc giá gốc. - Kế toán HTK theo một trong hai phương Kế toán HTK theo một trong hai phương pháp: KKTX hoặc KKĐK và sử dụng ổn định pháp: KKTX hoặc KKĐK và sử dụng ổn định ít nhất là 1 niênđộ kế toán ít nhất là 1 niênđộ kế toán - Kế toán chi tiết: chi tiết từng thứ hàng tồn Kế toán chi tiết: chi tiết từng thứ hàng tồn kho tại từng nơi bảo quản và theo dõi về kho tại từng nơi bảo quản và theo dõi về lượng và giá trị. lượng và giá trị. - Dự phòng giảm giá hàng tồn kho Dự phòng giảm giá hàng tồn kho 5 Chú ý: Chú ý: Hàng hóa mua: Hàng hóa mua: Giá gốc =Giá mua + Các khoản thuế + CP TMua Giá gốc =Giá mua + Các khoản thuế + CP TMua không được hoàn lại không được hoàn lại Tr. Hợp Giá mua và chi phí thu mua theo dõi chi tiết Tr. Hợp Giá mua và chi phí thu mua theo dõi chi tiết riêng ( TK 1561 , 1562) riêng ( TK 1561 , 1562) - Giá mua ( TK 1561): gồm GM và cả các khoản thuế Giá mua ( TK 1561): gồm GM và cả các khoản thuế không được hoàn lại. (Trường hợp hàng hóa mua về không được hoàn lại. (Trường hợp hàng hóa mua về cần phân loại, sơ chế, đóng gói cần phân loại, sơ chế, đóng gói   CP sơ chế , phân CP sơ chế , phân loại được tính thêm vào Giá mua hàng hóa) loại được tính thêm vào Giá mua hàng hóa) - Chi phí thu mua (1562) Chi phí thu mua (1562) 6 - Trong kỳ, khi xuất kho hàng hóa để Trong kỳ, khi xuất kho hàng hóa để bán: chỉ xác định bán: chỉ xác định giá mua hàng hóa giá mua hàng hóa xuất kho xuất kho (Bằng 1 trong các ppháp xác định giá (Bằng 1 trong các ppháp xác định giá trị hàng tồn kho) trị hàng tồn kho) - - Cuối kỳ, sau khi tập hợp đủ chi phí thu Cuối kỳ, sau khi tập hợp đủ chi phí thu mua, tiến hành mua, tiến hành phân bổ chi phí thu mua phân bổ chi phí thu mua cho: hàng hóa tiêu thụ trong kỳ & hàng cho: hàng hóa tiêu thụ trong kỳ & hàng hóa tồn (chưa tiêu thụ) vào cuối kỳ. hóa tồn (chưa tiêu thụ) vào cuối kỳ. 7 CP thu mua có thể phân bổ theo 1 CP thu mua có thể phân bổ theo 1 trong các tiêu thức : theo số trong các tiêu thức : theo số lượng, khối lượng hàng; theo giá lượng, khối lượng hàng; theo giá mua hàng hóa… mua hàng hóa… CPTM của hàng + CPTM phát sinh CPTM của hàng + CPTM phát sinh tồn đầu kỳ trong kỳ tồn đầu kỳ trong kỳ CPTM phân bổ = x Lượng(GM) CPTM phân bổ = x Lượng(GM) cho HH tiêu thụ Lượng (Giá mua) + Lượng (Giá mua) HH tthụ cho HH tiêu thụ Lượng (Giá mua) + Lượng (Giá mua) HH tthụ trong kỳ HH t.thụ trong kỳ HH tồn cuối kỳ trong kỳ trong kỳ HH t.thụ trong kỳ HH tồn cuối kỳ trong kỳ 8 7.1.3- Phương thức mua- bán hàng 7.1.3- Phương thức mua- bán hàng a/ a/ Bán buôn Bán buôn • Phương thức bán hàng qua kho: Phương thức bán hàng qua kho: - Phương thức nhận hàng trực tiếp - Phương thức nhận hàng trực tiếp - phương thức chuyển hàng - phương thức chuyển hàng • Phương thức bán hàng vận chuyển Phương thức bán hàng vận chuyển thẳng: thẳng: - Phương thức bán hàng vận chuyển - Phương thức bán hàng vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán thẳng có tham gia thanh toán - Phương thức bán hàng vận chuyển - Phương thức bán hàng vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán thẳng không tham gia thanh toán 9 b/ b/ Bán lẻ Bán lẻ : : Thường là bán hàng qua kho (theo Thường là bán hàng qua kho (theo phương thức nhận hàng trực tiếp hoặc phương thức nhận hàng trực tiếp hoặc chuyển hàng) chuyển hàng) Phương thức thu tiền trong bán lẻ: Phương thức thu tiền trong bán lẻ: - Phương thức thu tiền tập trung - Phương thức thu tiền tập trung - Phương thức thu tiền trực tiếp - Phương thức thu tiền trực tiếp 10 7.2- KẾ TOÁN QUÁ TRÌNH MUA HÀNG 7.2- KẾ TOÁN QUÁ TRÌNH MUA HÀNG Chứng từ Chứng từ : : - Hóa đơn Bên bán - Hóa đơn Bên bán - Phiếu nhập kho - Phiếu nhập kho - Biên bản kiểm nghiệm (nếu có) - Biên bản kiểm nghiệm (nếu có) - Các chứng từ phản ánh chi phí thu - Các chứng từ phản ánh chi phí thu mua hàng hóa… mua hàng hóa… [...].. .Tài khoản sử dụng(PP KK thường xun) TK 156 – Hàng hóa TK 156 có 3 TK cấp 2: TK 1561 – Giá mua hàng hố TK 1562 – Chi phí thu mua hàng hóa TK 1567 – Hàng hóa bất động sản TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ... doanh thu là phần hoa hồng ký gởi được hưởng 20 - Trường hợp bán hàng theo phương thức trả chậm, trả góp thì ghi nhận DTBH theo giá bán thu tiền ngay, phần lãi trả chậm, trả góp ghi nhận vào doanh thu tài chính trong kỳ hạn thanh toán - Khoản tiền khách hàng đã trả trước tiền hàng nhưng đến cuối kỳ vẫn chưa giao hàng thì không ghi nhận là DTBH trong kỳ 21 - Những sản phẩm, hàng hoá đã được xác đònh... 532, 531, 521, cuối kỳ mới chuyển trừ vào DTBH) 22 Chứng từ kế tốn - Hố đơn GTGT, Hố đơn bán hàng thơng thường - Chứng từ thu tiền bán hàng - Phiếu xuất kho, Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ - … 23 Tài khoản sử dụng TK 511 – Doanh thu bán hàng & CCDV TK 511 có 5 TK cấp 2 TK 5111 – Doanh thu bán hàng hố TK 5112 – Doanh thu bán các thành phẩm TK 5113 – Doanh thu cung cấp dịch vụ TK 5114 – DOanh thu . phản ánh chi phí thu mua hàng hóa… mua hàng hóa… 11 Tài khoản sử dụng(PP KK thường xuyên) Tài khoản sử dụng(PP KK thường xuyên) TK 156 – Hàng hóa TK