skkn NGÂN 2016 - tự phục vụ

Tuy nhiên ba mẹ đã vô tình đánh mất khả năng của con mình trẻ có thể làm được.Trong lớp trẻ có thể giúp cô chuẩn bị đồ dùng học cụ giờ học giờ ăn giờ chơi trẻ còn ngồi chờ cô bày ra sẵn.

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 4-5 TUỔI PHÁT TRIỂN KỸ

NĂNG TỰ PHỤC VỤ

A.ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong một lần đi làm về tôi có gặp một trường hợp làm cho tôi phải suy nghĩ, khi chạy ngang qua một trường học Tôi thấy có một phụ huynh tay cầm rất nhiều thứ và có cả cái cặp của con mình Tôi thử nhìn xung quanh tìm xem người con ấy có đi cạnh mẹ mình không Bên cạnh cô là một cậu bé tròn trĩnh, cũng khá cao,cậu ấy vừa đi vừa cầm quyển truyện trên tay Phải chăng người mẹ này quá nuông chìu con hay do chính bản thân cậu bé ấy.Tại sao cậu bé không tự mang cặp của mình là chuyện vô cùng đơn giản với cậu bé mà Nhìn lại trong lớp tôi đang chủ nhiệm cũng có một vài trường hợp tương tự như: mẹ bế đến lớp, mẹ lấy cặp vả thay dép luôn cho con, đúc cho con ăn, thức ăn cắt nhuyễn… Tôi nghĩ là một cô giáo mầm non tôi phải làm điều gì đó cho các con của mình Bản thân cảm thấy kỹ năng tự phục vụ là rất cần thiết và đặt biệt quan trọng cho trẻ sau này

nó giúp trẻ hoàn thiện hơn về mặt nhân cách ,cách ứng xử, và khả năng tự phục vụ cho bản thân hằng ngày nói riêng và có thể giúp người khác nói chung và đặt biệt là giúp trẻ phát triển khả năng độc lập về sau

Chính vì thế là giáo viên mầm non đang chủ nhiệm lớp 4 -5 tuổi tôi chọn “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi phát triển kỹ năng tự phục vụ” làm đề tài cho mình Tôi muốn cho đàn con thân yêu của mình trở thành người biết tự phuc vụ bản thân và biết tự chủ tự lập sau này

B.NỘI DUNG :

I.Thực trạng :

Trong năm học mới tôi nhận lớp 4-5 tuổi với nhiều bở ngỡ về đặc điểm sinh lý của trẻ.Trẻ

chủ yếu chờ cô đúc ăn, chờ cô lấy đồ chơi cho trẻ chơi,về phụ huynh thì làm thay trẻ tất cả mọi mặt Vì thế trẻ ỉ lại vào ba mẹ việc nào cũng nhờ đến ba mẹ mình

Mỗi gia đình đa số có 1-2 con nên ba mẹ rất thương yêu và chìu bé hết mức vì tình thương dành cho con mà ba mẹ làm thay con tất cả từ soạn quần áo đến chuyện đúc ăn và còn nhiều hơn thế nữa Tuy nhiên ba mẹ đã vô tình đánh mất khả năng của con mình trẻ có thể làm được.Trong lớp trẻ có thể giúp cô chuẩn bị đồ dùng học cụ giờ học giờ ăn giờ chơi trẻ còn ngồi chờ cô bày ra sẵn.Vì thế ba mẹ hãy làm gương cho trẻ và khuyến khích trẻ cùng thực hiện với mình sẽ giúp trẻ dần dần hình thành kỹ năng tự phục vụ cho bản thân mình Điển hình về khâu chăm sóc trẻ hầu như không biết tự múc ăn mà phải cần sự trợ giúp của cô giáo Muốn giáo dục kỹ năng này cần sự trợ giúp của phụ huynh rất nhiều ở nhà

II.Biện pháp thực hiện :

1.Giáo dục trẻ kỹ năng tự phục vụ trong giờ học:

Mỗi giờ học trẻ được học các kiến thức khác nhau tùy theo giáo án mà giáo viên đã chuẩn bị bám sát theo chương trình giáo dục mầm non Để có được những tiết học hay thì giáo viên đã phải chuẩn bị trước học cụ tìm hiểu đặc điểm trẻ lớp mình như thế nào?Sử dụng học cụ của trẻ đem vào lớp hay cô và trẻ cùng chuẩn bị,sắp xếp học cụ ngăn nắp rõ ràng Vd: Dạy trẻ học về tạo hình thì cô và trẻ cùng chuẩn bị những gì?

Cô chuẩn bị giáo án, tranh mẫu cho trẻ xem

Trẻ giúp cô mang những nguyên vật liệu không còn dùng nữa vào lớp,ngoài ra trẻ còn chuẩn bị rổ khăn lau tay, cọ để vẽ, giấy tạo hình

Sauk hi trẻ học xong trẻ phải biết thu dọn đồ dùng học cụ vừa học xong một cách ngăn nắp gọn gàng

Đề cô và trò cùng phối hợp tốt với nhau thì trẻ sẽ giúp cô chuẩn bị môi trường học tốt hơn Kỹ năng tự phục vụ được phát huy thông qua các hành động như: khiêng bàn ghế vào học, lấy học cụ để học….qua thời gian học lâu dài trẻ biết được cách kê bàn như thế nào, vị trí sắp xếp sao cho đẹp mắt,khoảng cách như thế nào để không đụng vào nhau Tất cả các hoạt động của trẻ đều có sự giám sát của cô

Trẻ chuẩn bị học cụ cho giờ học trong lớp

Sau khi kết thúc giờ học trẻ cùng nhau dọn dẹp bàn ghế học cụ Tuy nhiên trẻ thực hiện dưới

sự giám sát của cô để tránh kịp thời những nguy hiểm cho trẻ

Trẻ sắp xếp học cụ sau khi học xong

2.Giáo dục trẻ kỹ năng tự phục vụ trong giờ chơi:

Thông qua trò chơi có thể giúp cho trẻ phát triển rất nhiều, góp phần hình thành nhân cách phẩm chất cho trẻ Trẻ có một số góc chơi như( có chơi tự do, chơi theo góc phân vai, chơi xây dựng ….mà hoạt động vui chơi là chính thông qua trò chơi giáo dục trẻ có kỹ năng tự phục vụ) khi chơi trẻ biết khi chơi loại đồ chơi đó cần những gì? Cô hỏi trẻ lúc đó trẻ sẽ trả lời

cô và sẽ đi lấy dụng cụ để bắt đầu trò chơi Khi trẻ chơi góc gia đình thì trẻ chơi vai gì trẻ sẽ biết chuẩn bị đồ dùng cho mình

VD: Trẻ chơi gia đình

Trước khi chơi

Trẻ sẽ chuẩn bị bàn ghế để chơi, phân công các bạn trong nhóm cùng thực hiện

Đồ dùng gia đình như: chén ,dĩa, muỗng, nồi nấu ,dao, kéo,…

Trong khi chơi

Trẻ sẽ phân công vai chơi trong quá trình chơi

Người đi chợ mua thức ăn phải đem theo giỏ để đựng thức ăn, đem theo tiền để trả tiền cho người bán hàng

Người nấu ăn sẽ mang tạp dề để nấu ăn không bị bẩn quần áo

Trẻ biết chuẩn bị tạp dề khi nấu ăn

Sau khi chơi xong các bạn cùng nhau dẹp đồ chơi của mình đúng vị trí

Sau khi chơi xong các góc chơi khác nhau thì trẻ sẽ dọn dẹp đồ chơi vào góc phù hợp hoặc phân công bạn cùng dọn đồ chơi vừa chơi xong

Một số biện pháp giúp trẻ có ý thức tự phục vụ:

Cô làm mẫu cho trẻ xem

Giáo dục trẻ mọi lúc mọi nơi

Giao nhiệm vụ khuyến khích trẻ thực hiện

Được khen thưởng nếu thực hiện sắp xếp đẹp mắt

Bài thơ sáng tạo giúp trẻ thích tự phục vụ

BÉ CHĂM LÀM

Bé ơi nghe này

Tự ăn tự ngủ là ngoan

Bé ngoan ai cũng thương nhiều Học hành cho giỏi

Cô cho chơi nhiều Khi chơi bé nhớ nhé Được chơi bé phải nghe lời Phải biết sẻ chia

Hay rủ bạn cùng chơi Cùng nhau xây dựng Xây nhà và làm xe Nuôi thêm con vật cho nhà thêm vui

Bé ơi hãy nhớ câu này Chơi xong phải dọn Sao cho gọn gàng mới là bé ngoan

Trẻ dọn đồ chơi sau khi chơi xong

*HĐNT:

Trẻ được cô cho quan sát và chăm sóc cây như: nhặt lá,tưới cây, …ngoài ra cô còn cho trẻ được gieo hạt trồng cây vào chậu

Đối với các hoạt động vui chơi ngoài trời khi gặp sự cố như dép bé bị dơ thì bé sẽ tự tìm cách rửa hay nói cho cô biết nếu trẻ không có cách giải quyết Trường hợp đang đi gặp phải rác dưới sân thì bé liền nhặt rác bỏ vào thùng rác Như vậy thì môi trường chúng ta sẽ trong lành Vì vậy ai ai trong chúng ta hãy cùng nhau thực hiện và giáo dục cho con em mình cùng thực hiện

Bên cạnh đó trẻ còn thực hiện hoạt động lao động chăm sóc trường lớp như: lao dọn tủ cặp của mình, lao kệ , tưới cây

3.Giáo dục trẻ kỹ năng tự phục vụ trong giờ ăn:

Giờ ăn rất quan trọng đối với trẻ nhưng cần giáo dục trẻ gì ở đây? Có rất nhiều vấn đề cần giáo dục trẻ :

Trẻ phải biết vệ sinh cá nhân trước khi ăn (rửa tay đúng cách,lau mặt) như vậy giúp trẻ phòng được các loại bệnh nguy hiểm giúp trẻ ăn ngon miệng hơn

Biện pháp giúp trẻ tự phục vụ bản thân

Cho trẻ xem phim về sự nguy hiểm khi không vệ sinh

Cô hướng dẫn trẻ các thao tác vệ sinh

Cô thường xuyên theo dõi trẻ thực hiện

Cô động viên khen thưởng cho trẻ

VD: dạy trẻ rửa tay: đầu tiên trẻ sẽ làm ướt tay, lấy xà phòng ,tạo bọt rồi rửa các ngón tay, mu bàn tay và cổ tay,sau khi rửa xong xả lại nước sạch Sau đó trẻ lấy khăn lau khô hai tay và lấy khăn khác để lau mặt:lau trán gấp khăn lau hai má gấp tiếp khăn lau mũi và cổ Sau khi ăn xong trẻ sẽ được đánh răng( trẻ lấy bàn chải của mình,lấy kem và ly đựng nước)

Trẻ rửa tay

Trẻ biết kê bàn ăn và trực bàn ăn của mình(trẻ biết trải khăn bàn, dọn chén muỗng, lấy thức ăn

về bàn của mình) từ nhỏ chúng ta tập cho trẻ có thói quen văn minh như thế thì đó sẽ là hành trang cho trẻ đến khi trưởng thành hình thành nhân cách đẹp cho trẻ

Biện pháp giúp trẻ chuẩn bị giờ ăn

Trẻ tự dọn đồ chơi ,rửa tay

Trẻ lấy khăn trải bàn

Trẻ xếp chén vào bàn của mình

Trẻ lấy thức ăn vào dĩa thố và đem đến bàn ăn

Trẻ tự múc thức ăn đem về bàn ăn

Bạn khác sẽ lấy bình hoa khăn giấy

Trẻ tự biết chia nhau thực hiện như bạn xếp chén thì bạn khác lấy thức ăn về bàn hay xếp muỗng…

Biện pháp giúp trẻ tự phục vụ trong giờ ăn

Cô khuyến khích trẻ tự múc ăn

Cô tập cho trẻ tự chia thức ăn

Tập cho trẻ vét sạch thức ăn trong tô

Ăn tráng miệng tại bàn không để rơi xuống bàn ăn

Trẻ đang cùng bạn dọn bàn ăn

Khi trẻ ăn cơm cô động viên trẻ tự múc ăn,cô hạn chế đúc trẻ ăn chỉ là người khuyến khích trẻ múc ( khi trẻ được cô đúc trẻ sẽ ỉ lại mà không chịu tự múc ăn) như vậy trẻ sẽ gặp khó khăn khi sau này khi trẻ vào lớp 1

Trẻ tự múc ăn trong giờ ăn

Sau khi ăn xong trẻ biết dọn bàn ghế

Trẻ cùng bạn dọn bàn

4.Giáo dục trẻ kỹ năng tự phục vụ trong giờ ngủ:

Trong giờ ngủ chúng ta có thể giáo dục trẻ kỹ năng tự phục vụ gì cho trẻ.Trong giờ ngủ chúng ta có thể giáo dục trẻ biết trải chiếu, biết xếp gối

Khi ngủ dậy trẻ biết tự cất gối vào tủ gối và cuốn chiếu để cất

Biện pháp giúp trẻ chuẩn bị giờ ngủ:

Trẻ ăn xong lấy gối trong tủ ra xếp

Trẻ rủ bạn cùng nhau trải chiếu

Trẻ cùng cô giăng mùng ,trẻ sẽ tìm mối dây cho cô

Biện pháp sau khi ngủ dậy:

Trẻ tự đem gối lại tủ để cất vào

Trẻ cùng nhau cuốn chiếu

Trẻ cất gối vào tủ

5.Giáo dục trẻ kỹ năng tự phục vụ trong giờ vệ sinh chiều :

Trong lớp tôi vào giờ vệ sinh chiều thay quần áo đôi khi tôi thấy còn có bạn mặc áo ngược hay gài nút áo không đúng, quần trái tôi không la rầy trẻ mà nhẹ nhàng giúp trẻ hiểu được mặc như vậy là chưa đẹp Khi đó trẻ sẽ tự nhận thấy cái sai của mình mà rút kinh nghiệm lần sau Cảm thấy lớp mình có nhiều bạn con thay gấp quần áo chưa đúng nên tôi dạy cho trẻ và làm mẫu cho trẻ vài lần rồi mời 1 số bạn lên làm mẫu cho các bạn khác cùng xem

Dạy trẻ biết tự thay và gấp quần áo.Nếu trẻ nào chưa thực hiện được cô hướng dẫn trẻ và nhờ phụ huynh hỗ trợ khi trẻ ở nhà

Trẻ học cách gấp quần áo

Biện pháp giúp trẻ tự thay quần áo

Cô hướng dẫn làm mẫu cho trẻ cách gấp quần áo

Trẻ nào chưa thực hiện được cô quan sát giúp đỡ trẻ

Trẻ biết lấy thun cột tóc trên tóc ra chuẩn bị cột tóc mới

*Giờ trả trẻ

Cô dạy trẻ biết tự lấy cặp và thay dép khi ba mẹ đón

Trẻ nào còn nhờ ba mẹ thay dùm thì hôm sau cô quan sát xem trẻ có tự thay không.Từ đó

cô sẽ dạy cho bé tự lấy cặp và thay giày dép

Cô quan sát buổi sáng khi trẻ đến lớp

Trao đổi với phụ huynh nên tập cho bé tự thay dép chỉ quan sát hướng dẫn trẻ thực hiện

Bé tự thay cặp và dép

6.Tuyên truyền phối hợp phụ huynh :

Để phụ huynh và giáo viên cùng có cách giáo dục cho trẻ thích hợp thì cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa 2 bên Tuyên truyền bằng cách nào và hình thức ra sao Dưới đây là một số hình thức phối hợp giữa cô giáo và phụ huynh:

Thông qua bảng tin tuyên truyền của lớp theo tuần theo tháng, phụ huynh theo dõi để cùng trẻ ôn lại các kiến thức cô đã dạy và cung cấp kiến thức mới cho trẻ Qua đó cũng giúp tình mẹ con được vun đắp nhiều hơn

Biện pháp dạy trẻ tự phục vụ thông qua tuyên truyền:

Trò chuyện với phụ huynh

Động viên phụ huynh cho trẻ giúp việc nhà cho ba mẹ khi ở nhà

Ba mẹ nên cho bé tự chọn và xếp quần áo của mình khi đi chơi

Ba mẹ nên cho bé tự dọn tủ quần áo của mình sau 1 tuần hay sắp xếp đồ chơi sau mỗi lần chơi xong

Bảng tin tuyên truyền

Ngoài ra còn có thể tuyên truyền với phụ huynh thông qua các lễ hội ở trường, mời phụ

huynh đến dự

III.Kết quả đạt được:

Qua việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ nhóm lớp 4-5 tuổi tôi thu được những kết quả như sau

100% trẻ thực hiện tốt kỹ năng tự phục vụ trong giờ học.Trẻ có thể tự chuẩn bị học cụ và biết dọn bàn ghế sau khi học xong

100% trẻ biết tự chọn đồ chơi phù hợp với góc chơi,trẻ biết lấy đồ chơi và cất đúng nơi quy định từ đó dần dần hình thành thói quen cho trẻ trong trường lớp

90% trẻ biết chuẩn bị bàn ăn và tự múc ăn còn lại 10% trẻ ăn chậm nhờ sự giúp đỡ của cô

sẽ cố gắng cho % con lại đến cuối năm trẻ sẽ tự múc ăn như các bạn

100% trẻ biết chuẩn bị giờ ngủ

100% trẻ có thói quen tự phục vụ trong vệ sinh cá nhân như giờ ăn, vệ sinh sau khi thức dậy

100% tuyên truyền với phụ huynh

Bảng thống kê

1.Trong giờ học

2.Trong giờ chơi

3.Trong giờ ăn

4.Trong giờ ngủ

5.Trong giờ vệ sinh

6.Trong tuyên truyền với

phụ huynh

90%

80%

80%

95%

90%

95%

100%

100%

90%

100%

100%

100%

IV.Bài học kinh nghiệm :

Với những kết quả đạt được,bản thân tôi nêu rút ra được một số kinh nghiệm trong giáo dục kỹ năng tự phục vụ cho trẻ như sau:

Trước hết cô và gia đình hay những người xung quanh trẻ hãy là tấm gương sáng cho trẻ noi theo

Các hoạt động tự phục vụ phải thực hiện liên tục từ ngày này qua ngày khác và làm sao cho các kỹ năng đó ngày một tiến bộ hơn

Trường học luôn tạo điều kiện cho trẻ học tập và vui chơi thật tốt cho trẻ để trẻ có thể phát huy hết các kỹ năng của trẻ, trẻ có thể sáng tạo thông qua các hoạt động giúp trẻ hình thành nhân cách toàn diện sau này Bên cạnh đó thì gia đình là một nhân tố không thể thiếu trong quá trình hình thành nhân cách cho trẻ Ba mẹ thường xuyên dành thời gian cho con mình cho trẻ được vui chơi được phát triển một cách toàn diện ,không nên gò bó ép buộc trẻ trong bất

kỳ hoạt động nào sẽ dẫn đến áp lực trong trẻ Do đó cần sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhà trường và gia đình là rất quan trọng trong quá trình phát triển và hình thành nhân cách ,khả năng sống của trẻ

V.Khả năng áp dụng:

Thông qua những thành quả đạt được,tôi cảm thấy dạy kỹ năng tự phục vụ cho trẻ cũng không đến mức độ khó,cần có thời gian và long kiên trì trẻ sẽ dần dần thực hiên được.Không chỉ riêng trường tôi thực hiện giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mà các trường khác trong Huyện cũng thực hiện như vậy.Hiện nay việc giáo dục kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng sống cho trẻ đang được quan tâm phát triển rộng giúp trẻ có những kỹ năng cơ bản để bước vào các bậc học tiếp theo tùy theo lứa tuổi mà chúng ta chọn nội dung giáo dục phù hợp cho trẻ

VI.Kết luận:

Nói tóm lại kỹ năng tự phục vụ đối trẻ là rất quan trọng và cần thiết nhằm hình thành nhân cách cho trẻ.Trẻ em là niềm vui là hạnh phúc là niềm tự hào của gia đình là những mầm xanh của đất nước.Giáo dục và chăm sóc trẻ là đang chăm sóc cho tương lai của dân tộc Cô giáo

mầm non, trường học là nơi cung cấp những kiến thức cơ bản đầu tiên cho trẻ vì thế các cô hay bản thân tôi sẽ cố gắng đem đến cho trẻ những gì tốt đẹp nhất đặc biệt là kỹ năng tự phục

vụ kỹ năng sống Trẻ em như những trang giấy trắng như những mầm non còn rất bé nhỏ vì thế cần có sự chăm sóc giáo dục thật tốt để trở thành người có nhân cách và phẩm chất tốt Là một cô giáo và cũng đã trở thành mẹ tôi hiểu được tình yêu dành cho con là như thế nào? Học trò là cả một đàn con thì tình cảm đó càng lớn hơn nữa đều mong cho các con hiểu được và thực hiện tốt những gì cô dạy

Vĩnh Lộc B,ngày 20 tháng 01 năm 2016

Người viết