Tài liệu QUYỀN DÂN TỘC TỰ QUYẾT pptx

Vụ Aland• Ủy ban Luật quốc tế phản đối quyền tự quyết của người dân ở đảo Alan dựa trên lập luận: – Việc thừa nhận quyền của một nhóm người thiểu số, hình thành do ngôn ngữ hay tôn giáo

QUYỀN DÂN TỘC TỰ QUYẾT

TS Nguyễn Thị Lan Anh

Lịch sử pháp điển hóa quyền

Vụ Aland

• Ủy ban Luật quốc tế phản đối quyền

tự quyết của người dân ở đảo Alan dựa trên lập luận:

– Việc thừa nhận quyền của một nhóm người thiểu số, hình thành do ngôn

ngữ hay tôn giáo, tách ra khỏi một

cồng đồng mà họ tham gia theo

nguyện vọng của họ có thể phá hoại

sự ổn định và trật tự của các quốc gia – Đi ngược lại học thuyết về sự thống

nhất về lãnh thổ và chính trị của quốc gia

Quy định của Hiến chương LHQ

• Điều 1(2): mục tiêu của Liên Hợp Quốc “phát triển quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc trên

cơ sở tôn trọng các nguyên tắc bình đẳng về chủ quyền và quyền dân tộc tự quyết”

• Điều 55 gắn việc thực hiện mục tiêu này với các nhiệm vụ nâng cao mức sống, giải quyết các vấn đề quốc tế trong các lĩnh vực kinh tế

và xã hội, bảo vệ sức khỏe, giáo dục, văn

hóa và tôn trọng các quyền con người

Nghị quyết 1514 (XV) về Tuyên bố trao trả độc lập cho các nước và

dân tộc thuộc địa năm 1960

• Khẳng định là một quyền

• Đoạn 2 của Nghị quyết nêu rõ “Mọi dân

tộc đều có quyền tự quyết và để thực hiện quyền này họ có quyền tự do lựa chọn

chế độ chính trị, tự do phát triển kinh tế,

văn hóa và xã hội”

Nghị quyết 2625 (XXV) năm 1970

về quan hệ hữu nghị thân thiện

giữa các quốc gia

“Việc thiết lập một nhà nước độc lập có chủ quyền hay tự do gia

nhập vào nhà nước độc lập khác hoặc liên kết với quốc gia đó, cũng như việc thiết lập bất cứ chế độ

chính trị nào do nhân dân tự do quyết định là các hình thức thể hiện quyền dân tộc tự quyết”

Hai Công ước nhân quyền 1966

• Pháp điển hóa những tuyên bố của hai Nghị quyết 1514 và 1541

• Khẳng định dân tộc tự quyết là một quyền

pháp lý

• Điều 1(1) của cả hai Công ước quy định:

“Tất cả mọi dân tộc có quyền dân tộc tự

quyết Để thực hiện quyền này họ có quyền

tự do lựa chọn chế độ chính trị, tự do theo

đuổi sự phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội”

Ý kiến tư vấn của ICJ về

Namibia

• Toà án đã khẳng định rằng “… [với] sự

phát triển của luật quốc tế về các lãnh thổ

không tự quản, như đã được ghi nhận

trong Hiến chương LHQ, nguyên tắc

quyền tự quyết dân tộc [trở thành nguyên tắc] có thể được áp dụng cho tất cả các

lãnh thổ này” (ICJ Reports 1971, tr 16,

đoạn 52)

Ý kiến tư vấn của ICJ về Tây

Sahara

Toà án một lần nữa lại khẳng định mối

quan hệ giữa quyền tự quyết dân tộc và

quyền của các dân tộc thuộc địa:

“… nguyên tắc quyền tự quyết dân tộc

như là một quyền của các dân tộc, và sự

áp dụng nó nhằm mục đích chấm dứt

nhanh chóng mọi tình trạng thuộc địa”

(ICJ Reports 1975, tr.12, đoạn 162)

Kết luận

• quyền dân tộc tự quyết phát triển từ một nguyên tắc mang tính chính trị, đạo đức

sang một quyền pháp lý đầy đủ,

• được pháp điển hóa trong những văn kiện pháp lý quan trọng và được sự thừa nhận rộng rãi của cộng đồng quốc tế

Kết luận

Khả năng trở thành trở thành tập quán quốc tế và là một nguyên tắc mang tính bắt buộc chung của luật quốc tế

Nội dung của nguyên tắc

• Quyền dân tộc tự quyết được hiểu trên hai khía cạnh:

– quyền tự quyết độc lập

– quyền tự quyết bên trong

Nội dung của nguyên tắc

• Quyền tự quyết bên ngoài kéo theo hệ quả

Các trường hợp áp dụng quyền

tự quyết

• Tại các vùng lãnh thổ thuộc địa

• Tại các vùng lãnh thổ phi thuộc địa

Thảo luận của UB đặc biệt về

phi thực dân hóa 10/1999

• Uỷ ban đã nêu ra vấn đề quyền tự quyết dân tộc của các Lãnh thổ không tự quản

(Non-self-Governing Territories)

• Trong các cuộc thảo luận, quan điểm của các quốc gia vẫn chưa đồng nhất về vấn

đề này

Mối quan hệ giữa nguyên tắc quyền dân tộc tự quyết & cấm sử dụng vũ lực

• Hiệp ước Briand-Kellogg) ký tại Paris ngày 27/8/1928 giữa Đức, Mỹ, Bỉ, Pháp, Anh, Ý, Nhật, Ba Lan và Tiệp khắc

• Hiến chương LHQ Đ 2.4

• Tuyên bố 1970 của Đại hội đồng LHQ:

Cấm dùng vũ lực để ngăn cản các dân tộc thực hiện quyền dân tộc tự quyết của họ

Quyền dân tộc tự quyết và ly

khai

• Ly khai có đặc điểm:

• (i) Sự thoát ly đơn phương của một bộ phận lãnh thổ và dân cư sinh sống trên lãnh thổ đó

ra khỏi một quốc gia có sẵn;

• (ii) sự thoát ly này có thể được thực hiện bằng nhiều cách thức hay biện pháp khác nhau;

• (iii) kết quả cuối cùng của ly khai là có sự ra đời của một quốc gia mới được cộng đồng

quốc tế thừa nhận

• Các phong trào ly khai có xu hướng viện dẫn quyền dân tộc tự quyết.

• Ly khai có phải là nội hàm của quyền dân tộc tự quyết?

• Một bộ phận dân cư có phải là dân tộc?

• Quyền dân tộc tự quyết có nguồn gốc và được áp dụng trong bối cạnh thực dân, gắn với quyền của dân tộc thuộc địa, và không thể được áp dụng cho bối cảnh

phi thực dân.

• “dân tộc” được hiểu là một cộng đồng

dân cư của một quốc gia độc lập hoặc

một lãnh thổ thuộc địa, không phải là một nhóm người thiểu số trong một quốc gia