Phía chính quyền: Về phía chính phủ 4 : Chiều ngày 24/6, Văn phòng Chính phủ truyền đi chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Côngthương v
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Việt Nam luôn đề cao vai trò của “Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa”, tứcthượng tôn pháp luật là điều tất yếu tồn tại của một xã hội Nhà nước pháp quyền đượchình thành trải qua các giai đoạn của những học thuyết chính trị - pháp lý, những tưtưởng chính trị Đó là cả quá trình của sự phát triển xã hội nhằm đạt đến mức cao nhấtcủa giá trị dân chủ, công bằng, bình đẳng và đỉnh cao của những tư tưởng tiến bộ nhất,giúp con người chống lại những thế lực xấu xa tổn hại giá trị của con người Những giátrị về tư tưởng và thực tiễn đời sống nhiều xoay chuyển từ xa xưa đến hiện đại ngày nay
đã cho con người biết rằng để xây dựng nên một Nhà nước pháp quyền là điều hết sứckhó khăn và nan giải, bởi lẽ cần có sự đồng điệu nhịp nhàng của những nội hàm cơ bảnnhất của một Nhà nước pháp quyền Trong đó, mục tiêu chính yếu - trung tâm là việc tôntrọng, bảo đảm và bảo vệ những quyền của con người sống trong xã hội chủ nghĩa Nhànước có nhiệm vụ phải ban hành những quy định, khung hành lang pháp lý, phải ra sứcbảo vệ thực thi những quyền của con người và tự đặt mình ngay dưới sự ràng buộc bởipháp luật do chính mình ban hành đó thì mới có quyền lực giám sát, kiềm chế và kiểmsoát quyền lực đối với xã hội
Hạt nhân quan trọng của sự phát triển bền vững Nhà nước pháp quyền được hìnhthành và củng cố trên nền tảng một nền kinh tế phát triển bền vững, nó xác lập và pháttriển trên nền tảng lợi ích của mọi người trong xã hội được bảo vệ, song những tiềm lựcphát triển khác cũng phải được củng cố Không thể để một cá nhân, tập thể phát triển cho
dù bền vững đi lên chăng nữa nhưng mang lại những hậu quả khôn lường cho không chỉmột số mà rất nhiều thành phần trong xã hội chủ nghĩa bi ảnh hưởng đi xuống, đánh mất
cơ hội củng cố các mối liên kết bền vững khác của xã hội Điều đó hoàn toàn đi lại vớinhững định hướng, quy hoạch phát triển của Nhà nước pháp quyền Nhà nước chúng taluôn luôn đau đáu với những trăn trở trong việc xây dựng một Nhà nước pháp quyềncông bằng, công lý được đảm bảo thực thi thì lại có những cá nhân, tập thể đi ngược lạivới mong muốn đó, làm tổn hại đến chủ thể, mục tiêu chính yếu - trung tâm mà Nhà nướcđang ra sức bảo vệ này đây Trong đó, vụ án của tập đoàn Asanzo, “Made in Vietnam” làmột ví dụ điển hình cho việc những cá nhân, tập thể sống trong một xã hội chủ nghĩa lại
đi ngược lại với những giá trị xã hội mà Nhà nước đang tạo dựng và giám sát Nhà nướcluôn muốn hướng xã hội phát triển đến mức tự do và nhân quyền của cá nhân, con ngườiđược tối đa, bởi lẽ một xã hội dân chủ chính là đầu mối kết nối của dân chủ và nhân
Trang 2quyền Song điều đó không có nghĩa là cá nhân, tập thể hay bất cứ thành phần nào trong
xã hội chủ nghĩa này được phép đi xa quá mức cho phép của khung hành lang pháp lý dochính Nhà nước pháp quyền kiểm soát và bảo vệ Trong vụ án Asanzo này, sẽ bàn đếnnhững yếu tố về nhân quyền - quyền con người bị xâm phạm một cách nghiêm trọng, cụthể là quyền của người tiêu dùng Từ đó sẽ bàn đến vai trò của Nhà nước pháp quyềntrong vụ việc này được thể hiện ra sao với những hành vi vi phạm mang tính chất nghiêmtrọng từ doanh nghiệp có quy mô lớn như Asanzo này Những quy định mà Nhà nước banhành liệu có đủ sức răn đe, có sức nặng lên các doanh nghiệp có quy mô lớn và mang tầmảnh hưởng như Asanzo khi bắt đầu nhen nhóm từ những dự án như “Made in Vietnam”?Liệu ngoài kia còn bao nhiêu vụ việc chưa được phanh phui để rồi một khi phát hiện sựdối trá, vi phạm những quy định pháp luật, lách luật thì sẽ lại mang đến cho toàn xã hộinhững đòn ảnh hưởng tâm lý và kinh tế nặng nề Việc thiết lập một chế độ Nhà nướcpháp quyền rất khó để thực hiện và giám sát được chặt chẽ, nhất quán Song đó có phảitất cả những sai phạm nghiêm trọng này hoàn toàn là lỗi đến từ mưu cầu lợi ích đen tốixấu xa của các doanh nghiệp hiện nay? Tính công bằng hay minh bạch pháp luật được ápdụng, đảm bảo thực hiện và áp dụng kịp thời như thế nào
Trong bài phân tích này, nhóm tác giả sẽ đi sâu phân tích những sai phạm củaAsanzo để từ đó thể hiện đa chiều hơn qua những luồng phân tích bình luận về vụ việctheo nhiều góc nhìn khách quan nhất Với tên đề tài ngắn gọn, súc tích nhưng mang đến
nhiều sự bình luận, “Vụ án Asanzo và Made in Vietnam”, sẽ đem lại những phân tích
kèm đánh giá bình luận chuyên sâu nhất những vi phạm của doanh nghiệp này có ảnhhưởng như thế nào đối với việc đảm bảo phát triển của một Nhà nước pháp quyền
Trang 3NỘI DUNG
1 Hoàn cảnh diễn ra vụ việc
Tổng quan về công ty Asanzo
Công ty Cổ phần Điện tử Asanzo (nay là công ty Cổ phần Tập đoàn Asanzo) đượcthành lập vào năm 2013 và có nhà máy sản xuất với giá trị đầu tư đầu tư lên đến 20 triệuUSD tại TP.HCM Với chiến lược thay vì đối đầu trực tiếp với những đại gia ngoại sừng
sỏ như Sony, LG và Samsung, Asanzo lại chọn phân khúc không ai đánh đó là tivi giá rẻchuyên phục vụ khu vực nông thôn và những gia đình có thu nhập thấp Đồng thời, công
ty này cũng chọn giải pháp giảm những chức năng không cần thiết và tiết kiệm chi phíquảng cáo đắt đỏ để tivi Asanzo có giá thành rẻ hơn 30% so với sản phẩm ngoại cao cấp.Nhờ các chính sách này mà Asanzo nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường tivi trong nước.Theo thống kê cuối năm 2017, Asanzo lọt vào Top 4 thị trường tivi Việt Nam với thị phần16%, bám đuổi LG (17%), Sony (25%) và Samsung (35%)1
Nhận thấy, thị trường tivi trong của Asanzo có dấu hiệu tăng trưởng chậm so vớikhoảng thời gian trước đây nên CEO của Asanzo, ông Phạm Văn Tam đã có chiến lược
đa dạng hóa sản phẩm để tăng doanh thu: kinh doanh, sản xuất smartphone, máy lạnh,các thiết bị điện tử gia dụng
Trong thời gian gần đây, tập đoàn Asanzo trở thành nhà tài trợ của nhiều chươngtrình và sự kiện truyền thông lớn: Thách thức danh hài, Giải hạng nhì bóng đá Quốc gia,tài trợ cho đội tuyển bóng đá Việt Nam khi chiến thắng AFF cup 2019, tài trợ trên áo độibóng Hải Phòng2
2 Hiền Vũ, “Tập đoàn Asanzo chính thức trở thành nhà tài trợ chính của CLB Bóng đá Hải Phòng”, Nhà báo và
[https://congluan.vn/tap-doan-asanzo-chinh-thuc-tro-thanh-nha-tai-tro-chinh-cua-clb-bong-da-hai-phong-post34190 html], (Truy cập ngày 11/01/2022)
1 Chí Bình, “Asanzo: 5 năm tốc hành trước khi 'húc đầu vào đá'”, Tạp chí điện tử đầu tư tài chính, [https://vietnamfinance.vn/asanzo-5-nam-toc-hanh-truoc-khi-huc-dau-vao-da-20180504224225357.htm], (Truy cập ngày 11/01/2022)
Trang 4Hoàn cảnh xảy ra vụ việc 3
Vào sáng ngày 21/6/2019, báo Tuổi Trẻ đăng tải các bài phóng sự điều tra: Asanzo
- hàng Trung Quốc 'đội lốt' hàng Việt và Công ty 'ma' nhập hàng Trung Quốc cho thươnghiệu Việt 'chất lượng cao' Trong đó, nội dung các bài viết chỉ ra rằng Tập đoàn Asanzo
dù được chứng nhận là 'Hàng Việt Nam chất lượng cao', quảng bá sử dụng 'đỉnh cao côngnghệ Nhật Bản' nhưng sự thực lại không phải như vậy
Phóng sự điều tra của Tuổi Trẻ cho thấy công ty Asanzo đã sử dụng nhiều thủđoạn tinh vi nhằm "đánh lừa người dùng", nhập hàng nguyên thùng từ Trung Quốc nhưnglại dán nhãn "Made in Việt Nam" để qua mặt khách hàng cùng các cơ quan quản lý.Thậm chí, Asanzo còn lập nên các công ty "ma", không có thật và lấy cả công ty Truyềnthông Asanzo, để nhập hàng từ Trung Quốc sau đó bí mật đưa về các nhà máy củaAsanzo tại Việt Nam
Không chỉ vậy công nhân gỡ tem "made in China" trên sản phẩm rồi dán đè tem
"xuất xứ Việt Nam" trước khi tung ra thị trường mà có hẳn một quy trình ráp màn hình ti
vi tại nhà máy Asanzo mà công nhân phải tuân theo việc bỏ tem "made in China"
2 Động thái của các chủ thể liên quan đến vụ việc
2.1 Phía chính quyền:
Về phía chính phủ 4 : Chiều ngày 24/6, Văn phòng Chính phủ truyền đi chỉ đạo
của Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Côngthương và các cơ quan liên quan khẩn trương kiểm tra, xác minh thông tin báo chí phảnánh vụ việc Công ty cổ phần điện tử Asanzo nhập khẩu sản phẩm sản xuất tại nước khácgắn nhãn xuất xứ Việt Nam
Ngoài ra, Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Tài chính và Bộ Công thương chỉ đạo các
cơ quan chức năng (Hải quan, Quản lý thị trường…) rà soát lại việc thực hiện quản lý nhànước và chức trách nhiệm vụ được giao trong vụ việc này, kiểm điểm làm rõ trách nhiệmtheo đúng quy định của pháp luật
4 Quốc Thái, “Thủ tướng yêu cầu xác minh vụ Asanzo bán hàng Trung Quốc dán mác hàng Việt”, Báo phụ nữ, [https://www.phunuonline.com.vn/thu-tuong-yeu-cau-xac-minh-vu-asanzo-ban-hang-trung-quoc-dan-mac-hang-viet -a136613.html], (Truy cập ngày 11/01/2022)
3 “Điều tra: Asanzo - hàng Trung Quốc 'đội lốt' hàng Việt”, Báo tuổi trẻ, [https://tuoitre.vn/dieu-tra-asanzo-hang-trung-quoc-doi-lot-hang-viet-20190621075211424.htm], (Truy cập ngày 11/01/2022)
Trang 5Về phía Bộ công thương 5 : Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh vừa có
chỉ đạo tất cả các đơn vị có liên quan rà soát đánh giá cụ thể về vụ việc Asanzo bán hàngTrung Quốc đội lốt hàng Việt đang gây xôn xao dư luận
Các đơn vị thuộc Bộ này như Cục, Vụ, Viện có liên quan như: Cục Xuất nhậpkhẩu, Cục Công nghiệp, Vụ Khoa học Công nghệ, Vụ Thị trường trong nước, Tổng cụcQuản lý thị trường… được yêu cầu tiến hành kiểm tra rà soát công tác quản lý nhà nước
và chức trách nhiệm vụ được giao trong vụ việc này Đồng thời có những biện pháp cụthể đảm bảo quyền và lợi ích của người tiêu dùng, cũng như đảm bảo môi trường sản xuấtkinh doanh lành mạnh
Giữa ồn ào Asanzo, Bộ Công thương lấy ý kiến về 'Made in Vietnam' 6
Dự thảo thông tư này được xây dựng chủ yếu dựa trên các bộ quy tắc xuất xứ hiệnđang áp dụng cho hàng xuất khẩu từ Việt Nam, trong đó có Nghị định số 31/2018/NĐ-CPngày 8/3/2018 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứhàng hóa
Cho tới nay, Việt Nam đã ban hành nhiều quy định về xuất xứ hàng hóa, trong đó
có việc quy định thế nào thì một sản phẩm được coi là có xuất xứ Việt Nam Tuy nhiên,các quy định này mới chỉ áp dụng cho hàng xuất khẩu và hàng nhập khẩu, giúp hàng hóađược hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu theo cam kết tại các hiệp định thương mại tự do hoặcphục vụ các mục tiêu khác của quản lý ngoại thương Với hàng hóa sản xuất, bao gồm cảsản xuất từ đầu vào nhập khẩu và sau đó lưu thông trong nước, hiện vẫn chưa có quy địnhnhư thế nào thì được gắn nhãn “sản phẩm của Việt Nam” hay “sản xuất tại Việt Nam”
Việc thiếu các quy định này đã khiến nhiều tổ chức và cá nhân lúng túng khi muốnghi chính xác nước xuất xứ trên nhãn sản phẩm theo quy định của Nghị định 43 Ở chiềungược lại, một số mặt hàng dù chỉ trải qua các công đoạn gia công, lắp ráp, chế biến đơngiản tại Việt Nam cũng được gắn nhãn “sản xuất tại Việt Nam” khiến người tiêu dùngthắc mắc, thậm chí bức xúc nhưng các cơ quan chức năng lại không có căn cứ để phânxử
6 Thư Hùng, “Giữa ồn ào Asanzo, Bộ Công thương lấy ý kiến về 'Made in Vietnam'”, Báo phụ nữ, [Giữa ồn ào Asanzo, Bộ Công thương lấy ý kiến về 'Made in Vietnam' - Báo Phụ Nữ (phunuonline.com.vn)], (Truy cập ngày 11/01/2022)
5 Quốc Thái, “Bộ Công Thương vào cuộc xác minh vụ Asanzo”, Báo phụ nữ, [https://www.phunuonline.com.vn/bo-cong-thuong-vao-cuoc-xac-minh-vu-asanzo-a136616.html], (Truy cập ngày 11/01/2022)
Trang 6Về phía Bộ tài chính 7 : Ngày 24/10, Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải
quan) xác nhận đã có Công văn số 1114/ĐTCBL-Đ4 ký ngày 16/10 bàn giao hồ sơ liênquan đến Tập đoàn Asanzo gửi đến Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh
tế, buôn lậu (C03) Bộ Công an
Về phía Bộ Công an 8 : thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng, Cơ quan CSĐT
Bộ Công an (C03) đã vào cuộc điều tra làm rõ có hay không các sai phạm xảy ra tại Công
ty CP Tập đoàn Asanzo
Kết quả điều tra ban đầu của C03 gửi Tổng cục Hải quan kết luận, trên cơ sở Côngvăn số 1114/ĐTCBL-Đ4 ngày 16.10.2019 và 07/TCHQ-ĐTCBL ngày 8.1.2020 của Tổngcục Hải quan, C03 đề nghị Tổng cục Hải quan tiếp tục thực hiện việc kiểm tra sau thôngquan đối với Công ty Asanzo và các công ty liên quan nhập khẩu các lô hàng hóa mangnhãn hiệu Asanzo và linh phụ kiện hàng hóa để sản xuất sản phẩm mang nhãn hiệuAsanzo Nếu có dấu hiệu tội phạm “buôn lậu” hoặc “trốn thuế”, chuyển hồ sơ, tài liệucho Cơ quan CSĐT Công an TP.HCM (PC03) để điều tra theo thẩm quyền
Theo thông báo kết quả cụ thể về hành vi gian lận xuất xứ hàng hóa Việt Nam củahàng hóa mang nhãn hiệu Asanzo, C03 cho rằng do pháp luật hiện hành chưa điều chỉnh
về xuất xứ hàng hóa lắp ráp và lưu thông trong nước, cũng chưa có quy định tiêu chí đểhàng hóa được ghi nhãn “Sản xuất tại Việt Nam” nên việc Asanzo mua linh kiện từ cáccông ty và cá nhân trong nước, sau đó thực hiện việc gia công, lắp ráp tạo ra sản phẩmđiện tử hoàn chỉnh, ghi nhãn “Sản xuất tại Việt Nam”, hoặc “Chế tạo tại Việt Nam”,
“Nước sản xuất Việt Nam”, “Xuất xứ Việt Nam” hoặc “Sản xuất bởi Việt Nam” là phùhợp quy định
2.2 Phía Asanzo 9 :
Ông Phạm Văn Tam, CEO Asanzo, chia sẻ với báo chí quy trình sản xuất các sảnphẩm của công ty Ông Phạm Văn Tam, CEO của Asanzo, mở đầu cuộc họp báo chiều23/6/2019 tại nhà máy ở quận Bình Tân, TP.HCM bằng cách nói về cấu phần của TVAsanzo Theo ông Tam, TV của Asanzo sử dụng 3 thành phần chính nhập từ Trung Quốc
9 “Asanzo nói gì khi bị tố nhập hàng TQ rồi dán 'Made in Vietnam'?”, Tin tức online, [Asanzo nói gì khi bị tố nhập hàng Trung Quốc (tintuconline.com.vn)], (Truy cập ngày 11/01/2022)
8 Ngọc Lê, “Bộ Công an có kết quả điều tra vụ Asanzo”, Báo thanh niên, [Bộ Công an có kết quả điều tra vụ Asanzo (thanhnien.vn)], (Truy cập ngày 11/01/2022)
7 Quốc Ngọc, “Tổng cục Hải quan, Viện KSND tối cao đồng ý chuyển hồ sơ Asanzo sang Bộ Công an”, Báo phụ nữ, [Tổng cục Hải quan, Viện KSND tối cao đồng ý chuyển hồ sơ Asanzo sang Bộ Công an - Báo Phụ Nữ (phunuonline.com.vn)], (Truy cập ngày 11/01/2022)
Trang 7đó là khung sườn, màn hình và bo mạch Theo ông Tam, đây là những thứ Việt Nam chưasản xuất được và chiếm đến 70% của một chiếc TV 30% còn lại Asanzo chủ động thiết
kế bảng mạch, hiệu chỉnh phần mềm Android TV cho phù hợp với thị trường Việt Nam,
bộ nguồn sao cho phù hợp với điện 220V cũng như điện từ ắc-quy để có thể hoạt độngtrên ghe thuyền của các vùng sông nước và các phần phụ trợ như điều khiển (remote)
Về thông tin con tem Trung Quốc xuất hiện trên sản phẩm Asanzo, ông Tam chobiết Con tem Trung Quốc đó dán lên một bộ phận linh kiện, chứ không phải dán lên chiếc
TV thành phẩm Còn con tem "Made in Vietnam" lại được dán đằng sau một chiếc TVkhi thành phẩm Tức là Asanzo gom nhiều linh kiện sản xuất tại Việt Nam cũng như nhập
từ Trung Quốc để lắp ráp Chúng tôi cũng liệt kê những nhà cung cấp phụ trợ như phầngiấy, bao bì, nhựa, nguồn, loa Asanzo không nhập nguyên chiếc TV về Việt Nam.Chúng tôi có chủ động về thiết kế Khi một khâu đầu cuối (ở đây là lắp ráp, hoàn thiện -PV) nằm ở nhà máy Asanzo, hoàn thiện trên dây chuyền sản xuất của Asanzo thì chúngtôi sẽ được phép ghi là xuất xứ Việt Nam, không vi phạm pháp luật
Asanzo khởi kiện báo Tuổi Trẻ ra tòa, yêu cầu bồi thường 10
Ngày 26/7/2019, TAND quận 11, TP.HCM cho biết đã nhận được đơn khởi kiệncủa Công ty cổ phần tập đoàn Asanzo (Asanzo) khởi kiện báo Tuổi Trẻ, yêu cầu giảiquyết bồi thường thiệt hại
Theo đơn khởi kiện của Asanzo, việc báo Tuổi Trẻ đăng loạt bài “Điều tra lật tẩyAsanzo” với nhiều cáo buộc gây thiệt hại nặng nề cho doanh nghiệp này
Cụ thể, các tội danh mà báo Tuổi Trẻ quy kết cho Asanzo như “thay đổi xuất xứhàng hóa”, “lừa người tiêu dùng”, “qua mặt cơ quan quản lý”, “lập công ty ma”…là hoàntoàn sai sự thật, xuyên tạc khi chưa có kết luận của cơ quan có thẩm quyền hay bản án cóhiệu lực pháp luật
Asanzo khẳng định: "tội danh giả xuất xứ hàng hóa mà báo Tuổi Trẻ quy kết chochúng tôi và mô tả quy trình sản xuất TV cắt xén nhiều khâu một cách có chủ ý, khiếnngười đọc hiểu sai về hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty chúng tôi là 2 quy kếtnguy hại nhất, là 2 nguyên nhân chính gây nên tổn thất cho việc kinh doanh của công tychúng tôi”
10 Đoàn Nga, “Asanzo khởi kiện báo Tuổi Trẻ ra tòa, yêu cầu bồi thường”, Báo Việt Nam Net, [Asanzo khởi kiện báo Tuổi Trẻ ra tòa, yêu cầu bồi thường - VietNamNet], (Truy cập ngày 11/01/2022)
Trang 8Asanzo khởi kiện yêu cầu báo Tuổi Trẻ cải chính thông tin, công khai xin lỗi, đồngthời giải quyết bồi thường thiệt hại (bao gồm không chỉ giới hạn ở tổn thất doanh thu, tổnthất về hình ảnh, chi phí luật sư suốt quá trình tố tụng)
2.3 Phía công luận:
Phía người dân 11 : Ngay sau khi loạt bài của Tuổi trẻ đưa tin về nghi vấn "Asanzo
hàng Trung Quốc đội lốt hàng Việt Nam", trang Facebook chính thức của tập đoàn sảnxuất điện tử này đã bị người dùng mạng xã hội ném đá bằng hàng loạt ngôn từ chỉ tríchnặng nề, thậm chí là thiếu văn hóa
Khi phải hứng chịu "cơn bão gạch đá" từ cộng đồng mạng, trang fanpage Asanzo(được Facebook tích dấu xanh xác nhận) của Asanzo Việt Nam với hơn 170.000 lượt theodõi đã phải sử dụng chặn tính năng bình luận
Phía nhà phân phối sản phẩm của Asanzo 12 : Sau thông tin nghi ngờ sản phẩm
Asanzo thay mác hàng Trung Quốc thành hàng Việt Nhiều siêu thị điện máy đã ngừngbán các sản phẩm Asanzo, có nơi thông báo cho phép đổi sản phẩm Asanzo lấy sản phẩmcủa thương hiệu khác hay dùng sản phẩm của Asanzo làm hàng… khuyến mãi Cụ thể:Trưa ngày 26/6/2019, trên website của Nguyễn Kim còn ra thông báo về việc thu đổi sảnphẩm tivi Asanzo trên toàn hệ thống siêu thị này Còn tại siêu thị điện máy Chợ Lớn(quận 10, TP.HCM) cũng vắng bóng hoàn toàn sản phẩm của Asanzo Một số nhà phânphối khác thì tiến hành liên hệ với các cơ quan chức năng để được hướng dẫn về trườnghợp này
Phía chuyên gia:
Tại Tọa đàm “Thế nào là Made in Vietnam" mới đây, luật sư Trần Ngọc Trung, Cốvấn cao cấp Công ty Luật Baker & McKenzie, khẳng định theo các quy định pháp luậthiện hành, Công ty cổ phần tập đoàn Asanzo ghi xuất xứ Việt Nam đối với các sản phẩmsản xuất trong nước là chính xác Tuy nhiên, ông Trung nhấn mạnh, dưới góc độ ngườitiêu dùng, vấn đề chất lượng được quan tâm nhất, thay vì quản lý chất lượng qua dánnhãn xuất xứ Quản lý không chỉ dựa vào xuất xứ, mà phải kiểm soát chất lượng, đểdoanh nghiệp yên tâm sản xuất
12 Quốc Thái, “Asanzo bị dọn sạch trên các kệ siêu thị sau bê bối hàng Trung Quốc đội lốt hàng Việt”, Báo phụ nữ, [Asanzo bị dọn sạch trên các kệ siêu thị sau bê bối hàng Trung Quốc đội lốt hàng Việt - Báo Phụ Nữ (phunuonline.com.vn)], (Truy cập ngày 11/01/2022)
11 Phi Phi, “Bị 'ném đá' dữ dội, fanpage của Asanzo chặn bình luận phản cảm”, VTC News, [Bị 'ném đá' dữ dội, fanpage của Asanzo chặn bình luận phản cảm (vtc.vn)], (Truy cập ngày 11/01/2022)
Trang 9Bình luận về vấn đề của Asanzo bị quy kết “bán hàng Tàu đội lốt hàng Việt”, Luật
sư Trần Ngọc Trung cho biết, qua theo dõi thông tin trên báo chí, báo chí đưa ra vấn đềxuất xứ là muốn bảo vệ người tiêu dùng, nhưng thực tế báo chí đã đặt vấn đề chất lượngsản phẩm Asanzo ra chưa, hay chỉ xoáy vào yếu tố nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc.Cũng qua báo chí phản ánh, mấy năm gần đây Asanzo phát triển nhanh và mạnh, chiếmlĩnh thị phần khá cao trong thị trường nội địa, nếu họ lừa dối khách hàng họ có thể tồn tại
và phát triển nhanh như vậy được không Người sản xuất có quyền sản xuất, người tiêudùng có quyền lựa chọn sản phẩm, các doanh nghiệp coi trọng giá trị thương hiệu là yếu
tố sống còn để tồn tại, nên họ sẽ không bán sản phẩm kém chất lượng để người tiêu dùngquay lưng lại13
Theo Chuyên gia kinh tế TS.Lê Đăng Doanh cho rằng, có 3 vấn đề cần được làm
rõ xung quanh câu chuyện của doanh nghiệp14
Thứ nhất, vị chuyên gia cho rằng, Asanzo nhập linh kiện Trung Quốc để lắp hàngcủa mình là bình thường, tuy nhiên, việc bóc tem "Made in China", dán tem "Made inVietnam" là một điều cần được điều tra, xem xét triệt để, bởi đó là lừa dối khách hàng và
13 “Luật sư Trần Ngọc Trung: Asanzo ghi xuất xứ 'Made in Vietnam' không sai khi căn cứ theo Hiệp định thương mại Asean Trung Quốc”, ICTNews, [ Luật sư Trần Ngọc Trung: Asanzo ghi xuất xứ "Made in Vietnam" không sai khi căn cứ theo Hiệp định thương mại Asean Trung Quốc - ICTNews (vietnamnet.vn) ], (Truy cập ngày 11/01/2022)
Trang 10Theo Luật sư Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch công ty luật SBLaw thì “Made in
Vietnam, Made in China hay Made in Korea đều là các chỉ dẫn về nguồn gốc xuất xứ của hàng hóa, và đều được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật hiện hành.”15
Quy định về xuất xứ hàng hóa tại Luật Quản lý Ngoại thương 2017 chỉ bao gồmcác quy định về biện pháp chứng nhận xuất xứ hàng hóa, áp dụng biện pháp chứng nhậnxuất xứ hàng hóa, thẩm quyền áp dụng biện pháp chứng nhận xuất xứ hàng hóa và kiểmtra xuất xứ hàng hóa từ Điều 32 đến Điều 35 Có thể thấy Luật Quản lý ngoại thương
2017 không có quy định cụ thể về khái niệm xuất xứ hàng hóa Căn cứ theo khoản 2 Điều
32 Luật Quản lý ngoại thương năm 2017, Chính phủ ban hành Nghị định số31/2018/NĐ-CP ngày 08 tháng 3 năm 2018, quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương
về xuất xứ hàng hóa (sau đây gọi là Nghị định số 31/2018/NĐ-CP) Theo đó thì xuất xứ
hàng hóa được định nghĩa tại khoản 1 Điều 3 như sau: “là nước, nhóm nước, hoặc vùng
lãnh thổ nơi sản xuất ra toàn bộ hàng hóa hoặc nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng đối với hàng hóa trong trường hợp có nhiều nước, nhóm nước, hoặc vùng lãnh thổ tham gia vào quá trình sản xuất ra hàng hóa đó”.
Về khái niệm xuất xứ hàng hóa thì trước đó tại Luật thương mại 2005 có quy định
xuất xứ hàng hóa “Là nước hoặc vùng lãnh thổ nơi sản xuất ra toàn bộ hàng hoá hoặc
nơi thực hiện công đoạn chế biến cơ bản cuối cùng đối với hàng hoá trong trường hợp có nhiều nước hoặc vùng lãnh thổ tham gia vào quá trình sản xuất ra hàng hoá đó” Bên
cạnh đó, theo Phụ lục chuyên đề K của Công ước quốc tế về hài hoà và đơn giản hóa thủ
tục hải quan (Công ước Kyoto sửa đổi và bổ sung), xuất xứ hàng hóa “là nước tại đó
hàng hoá được chế biến hoặc sản xuất, phù hợp với tiêu chuẩn được áp dụng trong biểu thuế hải quan, giới hạn về số lượng hoặc các biện pháp khác liên quan đến thương mại”.
Như vậy, có thể thấy mặc dù có sự khác nhau trong việc sử dụng từ ngữ nhưng cả kháiniệm ở Công ước quốc tế và luật và Nghị định quốc gia có cùng nghĩa với nhau, theo đóxuất xứ hàng hóa là “quốc tịch” của hàng hóa đó Nếu việc chuyên môn hóa quốc tế dẫnđến hàng hóa được sản xuất tại nhiều quốc gia, nhiều công đoạn chế biến, thì quốc tịchcủa hàng hóa đó được xác định là nơi hàng hóa đó được sản xuất, chế biến, gia công haylắp ráp và đáp ứng một số tiêu chuẩn nào đó phù hợp với các thỏa thuận thương mại giữacác nước, khối kinh tế, khu vực hoặc các vùng lãnh thổ
15 Thái Nam, "Made in Vietnam" cần hiểu thế nào cho đúng?, https://cafebiz.vn/thuong-hieu/made-in-vietnam-can-hieu-the-nao-cho-dung-20150527165631675.chn, CAFEBIZ, truy cập ngày 14/01/2022.
Trang 11Điều 6 Nghị định số 31/2018/NĐ-CP hàng hoá được coi là có xuất xứ khi thuộcmột trong các trường hợp sau:
(i) Hàng hóa có xuất xứ thuần túy hoặc được sản xuất toàn bộ tại một nước, nhómnước, hoặc vùng lãnh thổ theo quy định tại mục 3.2.1; hoặc
(ii) Hàng hóa có xuất xứ không thuần túy hoặc không được sản xuất toàn bộ tạimột nước, nhóm nước, hoặc vùng lãnh thổ, nhưng đáp ứng các quy định tại mục 3.2.2
Trong tình huống này chúng ta xét đến hàng hóa có xuất xứ không thuần túy vì cácsản phẩm mà Asanzo bán trên thị trường Việt Nam không được sản xuất toàn bộ tại ViệtNam mà chúng được nhập nguyên chiếc hoặc linh, phụ kiện từ Trung Quốc Hàng hóatheo quy định tại Điều 8 Nghị định số 31/2018/NĐ-CP được coi là có xuất xứ khôngthuần túy hoặc không được sản xuất toàn bộ tại lãnh thổ của một nước, nhóm nước, hoặcvùng lãnh thổ nếu hàng hóa đó đáp ứng tiêu chí xuất xứ thuộc Danh mục Quy tắc cụ thểmặt hàng do Bộ Công Thương quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư số05/2018/TT-BCT Theo đó thì các tiêu chí được xác định như sau16:
a) Tiêu chí “Chuyển đổi mã số hàng hóa” (sau đây gọi tắt là CTC): là sự thay đổi
về mã HS của hàng hóa ở cấp 2 (hai) số, 4 (bốn) số hoặc 6 (sáu) số so với mã HS củanguyên liệu đầu vào không có xuất xứ (bao gồm nguyên liệu nhập khẩu và nguyên liệukhông xác định được xuất xứ) dùng để sản xuất ra hàng hóa đó
Đối với tiêu chí CTC thì hàng hóa thành phẩm cần có sự thay đổi về mã HS củahàng hóa so với mã HS của nguyên liệu đầu vào không có xuất xứ (bao gồm nguyên liệunhập khẩu và nguyên liệu không xác định được xuất xứ) dùng để sản xuất ra hàng hóa đó.Trường hợp Asanzo nhập linh kiện đầu vào từ Trung Quốc để sản xuất tại Việt Nam vàhàng hóa thành phẩm sản xuất ra có tính chất khác biệt với sản phẩm nguyên liệu nhậpkhẩu thì được phân loại vào một mã HS khác với mã HS áp cho sản phẩm nguyên liệunhập khẩu Nếu thành phẩm vẫn chỉ được xếp vào cùng nhóm mã HS với chính sản phẩmnhập khẩu về thì hàng hóa đó sẽ không đáp ứng tiêu chí CTC Tuy nhiên quy định nàykhá chung chung
b) Tiêu chí “Tỷ lệ Phần trăm giá trị” (sau đây gọi tắt là LVC): được tính theo côngthức quy định tại Khoản 3 Điều 6 Thông tư 05/2018/TT-BCT quy định về xuất xứ hànghóa
16 Khoản 2 Điều 6 Thông tư 05/2018/TT-BCT quy định về xuất xứ hàng hóa.
Trang 12Tỷ lệ phần trăm giá trị là hàm lượng giá trị có được đủ để coi là có xuất xứ tại mộtnước, nhóm nước, hoặc vùng lãnh thổ nơi diễn ra công đoạn sản xuất, gia công, chế biếncuối cùng Tỷ lệ này được xác định là Phần giá trị gia tăng có được tính trên tổng giá trịcủa hàng hóa được sản xuất, gia công, chế biến tại một nước, nhóm nước, hoặc vùng lãnhthổ sau khi trừ đi giá nguyên liệu đầu vào nhập khẩu không thuộc nước, nhóm nước, hoặcvùng lãnh thổ đó hoặc giá trị nguyên liệu đầu vào không xác định được xuất xứ dùng đểsản xuất ra hàng hóa17.
Theo phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư số 05/2018/TT-BCT thì tỷ lệ tối thiểu
là 30%, tức là sản phẩm Asanzo phải có lớn hơn hoặc bằng 30% giá trị sản phẩm xuất ra
là của Việt Nam và hoàn thiện lắp ráp tại Việt Nam Con số 30% được tính bằng côngthức theo quy định nêu trên bao gồm nhiều yếu tố như: phí nhân công, nhà xưởng, anninh, kho bãi, nghiên cứu phát triển
Như vậy, đối với trường hợp Asanzo nhập nguyên chiếc các đồ gia dụng như ấmnước, lò nướng18, thì việc dán nhãn “Made in Vietnam” là hoàn toàn sai Tuy nhiên, đốivới mặt hàng tivi, nếu Asanzo muốn dán nhãn “Made in Vietnam” thì nó phải đáp ứng tỷ
lệ tối thiểu 30% như công thức trên Căn cứ theo Điều 13, 15 Nghị định 31/2018/NĐ-CPthì nếu Asanzo xuất khẩu sang Mỹ, công ty này có thể xin chứng nhận xuất xứ C/O với 1trong 2 điều kiện trên Nếu Asanzo áp dụng tiêu chí tỷ lệ % tỷ lệ này thường sẽ làm camkết từ nhà cung cấp Công ty này phải điền một bộ giấy tờ để xin xác nhận xuất xứ C/O
từ hải quan khi làm thủ tục xuất khẩu trong đó các giấy tờ chứng minh đều là tự khai Cơquan Hải quan sẽ dựa vào các giấy tờ này để cấp C/O; chỉ khi có vấn đề họ mới đi kiểmtra các số liệu trên giấy tờ có đúng không Đây cũng là một trong những khe hở của luật
vì việc kiểm tra trước (tiền kiểm) rất mất thời gian nên cơ quan hải quan chỉ hậu kiểm
Bên cạnh đó, ngoài hai tiêu chí trên thì theo quy định từ Điều 9 đến Điều 12 cónêu các tiêu chí khác như: công đoạn gia công chế biến đơn giản; xác định xuất xứ củabao bì, phụ kiện, phụ tùng, dụng cụ, hàng hoá chưa được lắp ráp hoặc tháo rời; tỷ lệnguyên liệu không đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa (De Minimis); các yếu tốgián tiếp
18 Quang Huy, Phát hiện công ty 'ma' nhập hàng điện tử Asanzo từ Trung Quốc, https://plo.vn/kinh-te/phat-hien-cong-ty-ma-nhap-hang-dien-tu-asanzo-tu-trung-quoc-842660.html, Báo điện tử Pháp Luật thành phố Hồ Chí Minh, truy cập ngày 14/01/2022.
17 Khoản 10 Điều 3 Nghị định 31/2018/NĐ-CP quy định chi tiết luật quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa.
Trang 13Theo Điều 9 quy định về trách nhiệm ghi nhãn hàng hóa Nghị định43/2017/NĐ-CP thì mọi tổ chức, các nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa tại Việt Namhoặc nhập khẩu hàng hóa đều phải ghi nhãn cho hàng hóa trừ một số trường hợp đặc biệt.Cũng tại Điều 10 Nghị định này quy định ghi rõ nhãn hàng hóa bắt buộc phải thể hiện cácnội dung gồm: tên hàng hóa; tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hànghóa; xuất xứ hàng hóa và các nội dung khác tùy theo tính chất mỗi loại hàng hóa Điều 15cũng yêu cầu tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu tự xác định và tự ghi xuất xứ đối vớihàng hóa của mình, bảo đảm trung thực, chính xác, tuân thủ các quy định của pháp luật
về xuất xứ hàng hóa hoặc các hiệp định mà Việt Nam đã tham gia hoặc ký kết
Như những lập luận trên, pháp luật Việt Nam chỉ mới xác định xuất xứ hàng hóa
để cấp các C/O theo các hiệp định thương mại mà chưa ràng buộc quy định đó với việcgắn mác “Made in Vietnam” Mặc dù quy tắc xác định xuất xứ thì đã có cả luật, nghị địnhhướng dẫn nhưng “Made in Vietnam” thì vẫn chưa có một văn bản nào hướng dẫn Thêmnữa, tuy có quy định về khái niệm tỷ lệ phần trăm giá trị nhưng hiện nay vẫn chưa có mộtvăn bản quy phạm pháp luật quy định cụ thể tỷ lệ hàm lượng giá trị gia tăng nội địa để cóthể xem xét gắn nhãn “Made in Vietnam” đối với hàng hóa được sản xuất và bán tronglãnh thổ Việt Nam Các quy định phân tích trên chỉ áp dụng đối với hàng xuất nhập khẩu
mà không hề có một văn bản pháp luật nào quy định rõ hàng hóa được sản xuất và bán tạiViệt Nam phải thỏa mãn những điều kiện hay tiêu chuẩn nào để có thể dán nhãn “sảnphẩm của Việt Nam”, “Made in Vietnam” hoặc tương tự Bản chất “Made in Vietnam”trong các văn bản pháp luật này chủ yếu để doanh nghiệp Việt Nam được ưu đãi trongthương mại quốc tế; ưu đãi cho hàng nội địa như miễn/giảm thuế, miễn giảm tiền thuêđất, Hay nói cách khác Việt Nam hiện nay vẫn chưa có một thước đo rõ ràng để xácđịnh quá trình sản xuất thế nào, hàm lượng giá trị bao nhiêu thì doanh nghiệp Việt Nam
có thể tự tin dán nhãn “Made in Vietnam” lên sản phẩm
Trở lại trường hợp Asanzo một công ty đang tập trung phát triển thị trường nội địathì với những quy định trên Asanzo hoàn toàn có thể dựa vào những khe hở của luật đểđánh tráo, lừa người tiêu dùng bằng nhãn “Made in Vietnam” C/O chủ yếu áp dụng chohàng xuất khẩu từ Việt Nam ra nước ngoài, điển hình là thị trường Mỹ Tương lai Asanzo
có thể xuất khẩu sang Mỹ hoặc các thị trường khác nhưng hiện tại có thể thấy Asanzo tậptrung bán ở Việt Nam việc cần một văn bản quy phạm pháp luật quy định về tỷ lệ hàmlượng giá trị gia tăng nội địa đặt ra yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết khi mà liên tục
Trang 14những năm vừa qua xảy ra liên tiếp các vụ án hàng Trung Quốc gắn nhãn “Made inVietnam” liên tiếp xảy ra như Khải Silk, Asanzo hay công nghệ lõi Một khi không cóhành lang pháp lý quy định cụ thể thì doanh nghiệp muốn dán mác “Made in Vietnam”thế nào cũng được và không sai luật, đặc biệt là các nhãn hàng nhập từ Trung Quốc và lắpráp tại Việt Nam Đây là những hành vi xâm phạm lợi ích của người tiêu dùng cũng như
vi phạm Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng Chính những lỗ hổng pháp luật đã khiếncác vụ án tương tự xảy ra Trách nhiệm trong trường hợp này thứ nhất là đặt ra với BộCông thương Trách nhiệm của Bộ Công Thương là đề xuất các dự án luật chuyên ngànhvới Quốc hội hay ban hành thông tư giải thích làm rõ Nghị định về “Made in Vietnam” vàthứ hai là Quốc hội với trách nhiệm soạn thảo ra những nghị định, Bộ luật liên quan Đâymới chính là việc cần thiết và lâu dài nhất, tránh được những hệ lụy kiểu Asanzo hayKhải Silk tiếp theo Từ năm 2018, Bộ Công Thương đã báo cáo Thủ tướng và hiện nayđang xây dựng dự thảo Thông tư quy định hàng hóa thế nào được gắn nhãn “Sản xuất tạiViệt Nam/Made in Vietnam” Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có một văn bảnpháp luật nào cụ thể ra đời mà mới vẫn chỉ đang ở diện dự thảo
3.2 Nhượng quyền thương mại
Theo dữ liệu của Cục sở hữu trí tuệ, từ tháng 4/2012 thì Asanzo được cấp giấychứng nhận đăng ký nhãn hiệu và được cấp bằng bảo hộ vào tháng 3/2014 cho hầu hếtcác sản phẩm điện gia dụng như máy ép trái cây, nồi hấp điện, ấm đun nước, lònướng, 19Ngoài ngành hàng điện gia dụng, thì phạm vi bảo hộ còn bao gồm hầu hết cácngành hàng từ đồ điện tử (tivi, loa, đầu đĩa, bộ khuếch đại âm thanh, ) đến điện lạnh(điều hòa không khí) Đơn vị cấp bảo hộ từ tháng 11/2012 là công ty TNHH Điện tử BảoNgọc (có địa chỉ tại quận Tân Phú, TP HCM) Nhãn hiệu này sau đó được Bảo Ngọcchuyển nhượng lại cho CTCP Điện tử Asanzo Việt Nam, cũng là chủ sở hữu thương hiệuAsanzo thời điểm hiện tại
Liên tiếp từ 2015 đến 2019 công ty Điện tử Asanzo và Truyền thông Asanzo cũngtiến hành đăng ký nhãn hiệu Asanzo Phạm vi đăng kí khớp với những mặt hàng màAsanzo đang kinh doanh trên thị trường
19 Cục sở hữu trí tuệ, Thư viện số về sở hữu công nghiệp (IP LIB)
http://iplib.ipvietnam.gov.vn/WebUI/WDetail.php?intRecNum=1&HitListViewMode=Text&ref=, truy cập ngày 16/01/2022.
Trang 15Về việc các mặt hàng gia dụng được nhập nguyên chiếc từ Trung Quốc và gắnnhãn “xuất xứ Việt Nam”, ông Phạm Văn Tam, người sáng lập thương hiệu Asanzo chobiết Asanzo đang nhượng quyền cho một vài công ty khác sử dụng thương hiệu của mình
và không có khiếu nại trước việc những đơn vị này thuê nhà sản xuất Trung Quốc đónglogo Asanzo vào sản phẩm điện gia dụng rồi nhập về thị trường trong nước bán Trướcvấn đề mà báo chí đặt ra liên quan đến nhãn mác thương hiệu, ông Tam cho rằng trongtập đoàn Asanzo có rất nhiều công ty con khác nhau, bộ phận nào làm sai thì đơn vị đó sẽchịu trách nhiệm20
Theo quy định tại Điều 284 Luật thương mại 2005, nhượng quyền thương mại làmột hoạt động trong thương mại trong đó có sự tham gia của thương nhân Việt Nam haynước ngoài gọi chung là bên nhượng quyền và bên nhận quyền Bên nhượng quyền sẽ cấpquyền cho bên nhận quyền được thực hiện các hoạt động mua bán, cung ứng về hàng hóa,dịch vụ liên quan đến các nhãn hiệu, tên thương mại, bí quyết, biểu tượng kinh doanh,quảng cáo của bên nhượng quyền theo cách thức tổ chức kinh doanh của bên nhượngquyền Đồng thời, được bên nhượng quyền trợ giúp, kiểm soát về việc kinh doanh đó
Câu hỏi đặt ra là nhượng quyền mà không có kiểm soát đối với bên nhân kèm theo
mô hình kinh doanh thì có đúng theo quy định pháp luật không?
Theo quy định tại Điều 286, 287 Luật thương mại 2005 thì Bên nhượng quyềnđược nhận tiền nhượng quyền, thực hiện các hoạt động quảng cáo, kiểm tra hoạt động củabên nhận quyền để đảm bảo sự thống nhất của hệ thống nhượng quyền và chất lượnghàng hóa, dịch vụ Bên cạnh đó, bên nhượng quyền phải thực hiện các hoạt động, côngviệc như cung cấp tài liệu, đào tạo, trợ giúp, bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ của đối tượngđược nhượng quyền…để đảm bảo hoạt động theo đúng hệ thống nhượng quyền thươngmại của bên nhận quyền Như vậy thì bên chuyển quyền nắm quyền chi phối nhất địnhđối với việc sử dụng nhãn hiệu ra sao và làm sao để đảm bảo được uy tín của mình cũngnhư đảm bảo được rằng việc sử sử dụng của bên nhận không làm ảnh hưởng hình ảnh của
họ Bên cạnh đó, bên chuyển quyền luôn có thể có những biện pháp để kiểm tra và sẽ tiếnhành chấm dứt bất kỳ hành vi nào làm tổn hại đến uy tín của họ Mặc dù theo pháp luậtViệt Nam thì việc kiểm soát bên nhận quyền của bên chuyển quyền là quyền chứ không
20 Trọng Đạt, CEO Asanzo thừa nhận sử dụng linh kiện Trung Quốc, Báo VietNamNet,
https://vietnamnet.vn/vn/cong-nghe/san-pham/ceo-asanzo-thua-nhan-su-dung-linh-kien-trung-quoc-nhung-khong-do i-lot-viet-nam-543646.html, truy cập ngày 16/01/2022.
Trang 16phải bắt buộc tuy nhiên việc Asanzo buông bỏ mọi quyền kiểm soát đối với bên nhậnquyền là điều rất khó hiểu.
Khi xảy ra hành vi xâm phạm pháp luật từ việc chuyển quyền như trường hợp của Asanzo thì đơn vị nào sẽ chịu trách nhiệm pháp luật?
Liên quan đến việc nhập nguyên chiếc đồ gia dụng từ Trung Quốc và gắn nhãnViệt Nam thì theo pháp luật Việt nam, hành vi nhập khẩu nguyên chiếc và thay đổi temnhãn, xuất xứ sản phẩm khi nhập về Việt Nam trong mọi trường hợp đều được coi là hành
vi gian lận về xuất xứ hàng hóa Tuy nhiên, cần phải làm rõ ai hoặc pháp nhân nào đứng
ra kinh doanh trực tiếp những mặt hàng đó và đưa sản phẩm đó ra thị trường Chúng tahoàn toàn có thể tìm ra nếu đối chiếu hợp đồng giữa các siêu thị, đại lý với bên cung cấpmặt hàng này Có thể thấy trong những trường hợp nhượng quyền thương mại, tráchnhiệm không đương nhiên thuộc về bên cấp quyền trong trường hợp bên nhận quyền cóhành vi vi phạm Rõ ràng thì bên chuyển quyền và bên nhận quyền là 2 chủ thể riêng biệt
vì vậy bên nào gây ra hành vi đó thì bên đó chịu trách nhiệm theo hành vi mình gây ratrước pháp luật
Theo ông Tam, Asanzo đã từng có công văn gửi sang phía công an khẳng địnhcông ty không bảo hộ thương hiệu của mình Trước vấn đề mà báo chí đặt ra liên quanđến nhãn mác thương hiệu, ông Tam cho rằng trong tập đoàn Asanzo có rất nhiều công tycon khác nhau, bộ phận nào làm sai thì đơn vị đó sẽ chịu trách nhiệm Theo quy định tạiĐiều 138 Luật sở hữu trí tuệ thì nhãn hiệu sẽ chỉ được chuyển nhượng cho tổ chức cánhân đáp ứng điều kiện như chủ thể có quyền đăng ký nhãn hiệu đó và việc chuyểnnhượng sẽ không gây ra sự nhầm lẫn về đặc tính nguồn gốc của hàng hóa, dịch vụ mangnhãn hiệu
Trong trường hợp này Công ty CPĐT Asanzo (nay là công ty Tập đoàn Asanzo)
đã ngừng sản xuất mặt hàng gia dụng Như vậy thì việc công ty chuyển nhượng nhãn hiệucho các công ty khác để bán các mặt hàng gia dụng bản chất là việc lách luật để các công
ty con có thể lấy danh “Asanzo” để những mặt hàng Trung Quốc đội lốt Việt Nam.Asanzo vào thời điểm từ năm 2019 trở về trước là công ty khá có tiếng và được cấp danhhiệu hàng Việt Nam chất lượng cao Vì vậy việc chuyển nhượng nhãn hiệu cho các bênnhận quyền của Asanzo đang gián tiếp lừa dối khách hàng, gây nhầm lẫn về đặc tínhnguồn gốc của hàng hóa