Việc tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng có lúc còn chưa kịp thời, giánđoạn, nhất là phân công, giao nhiệm vụ cho giáo viên trong bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh.. Đội ngũ giáo vi
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO YÊN BÁI
TRƯỜNG THPT HỒNG QUANG
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
BỒI DƯỠNG VĂN HOÁ ỨNG XỬ CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT HỒNG QUANG – LỤC YÊN – YÊN BÁI
LĨNH VỰC SÁNG KIẾN: GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
Người thực hiện: Nguyễn Thị Lan
Chức vụ: TTCM
Đơn vị công tác: Trường THPT Hồng Quang
Trang 2Yên Bái, tháng 1 năm 2021
I THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
4 Thời gian áp dụng sáng kiến:
Sáng kiến được thực hiện từ tháng 2 năm 2020 đến hết tháng 12 năm 2020 ( học kỳ 2 năm học 2019 - 2020 và học kỳ 1 năm học 2020 - 2021)
5 Tác giả:
Họ và tên: Nguyễn Thị Lan
Năm sinh: 06 tháng 10 năm 1982
Trình độ chuyên môn: Cử nhân Sinh - KTNN
Chức vụ công tác: TTCM
Nơi làm việc: Trường THPT Hồng Quang
Địa chỉ liên hệ: Thôn 6, xã Động Quan, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái
Điện thoại: 0983215224
II MÔ TẢ GIẢI PHÁP SÁNG KIẾN
1 Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến
Nhằm đánh giá thực trạng về bồi dưỡng văn hoá ứng xử tại trường THPT Hồng Quang huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái trong năm học 2019 - 2020, tôi đã xây dựng
bộ phiếu điều tra gồm 02 mẫu phiếu, trong đó có 01 mẫu phiếu dành cho giáo viên, 01 mẫu dành cho học sinh
Sáng kiến dự kiến khảo sát 655 người, bao gồm
- Giáo viên: 33 giáo viên trong nhà trường
- Học sinh: 422 học sinh khối 10, 11 năm học (2019 - 2020)
* Về phía học sinh
Đặc điểm học sinh trường THPT Hồng Quang - Lục Yên - Yên Bái
Trường THPT Hồng Quang – Lục Yên – Yên Bái là trường ở vùng đặc biệtkhó khăn đa phần học sinh là người dân tộc thiểu số Các em luôn có tínhthẳng thắn, thật thà nên có gì không vừa ý thường tỏ thái độ ngay.Không chỉ vậy các em còn có lòng tự trọng cao, nếu gặp phảinhững lời phê bình nặng nề, gay gắt hoặc khi kết quả học tậpkém, quá thua kém bạn bè một vấn đề nào đó trong học tập và
Trang 3sinh hoạt hoặc bị dư luận bạn bè chê cười, các em dễ xa lánhthầy cô giáo và bạn bè hoặc bỏ học
Một bộ phận học sinh có suy nghĩ, thái độ, hành vi chưa đúng, trách nhiệm chưa cao trong tự bồi dưỡng văn hóa ứng xử
Mặc dù đại đa số học sinh đã nhận thức được vị trí, vai trò bồi dưỡng văn hoáứng xử ở nhà trường, tuy nhiên trong thực tế không nhiều học sinh nhận thức rõyêu cầu cần đạt được bồi dưỡng văn hoá ứng xử của bản thân Học sinh còn nhậnthức hạn chế, coi nhẹ các hành vi ứng xử có văn hóa và không thường xuyên tựbồi dưỡng văn hoá ứng xử của bản thân
Một số bộ phận học sinh còn có biểu hiện văn hoá ứng xử kém, nhận thức,trách nhiệm của một số học sinh chưa đầy đủ về lối sống có văn hóa nóichung và văn hoá ứng xử nói riêng Hiện tượng đua đòi, hướng theo phongcách văn hóa trên các trang mạng xã hội đặc biệt là những trang không chính
thống Sử dụng ngôn ngữ không đúng ngữ pháp, không đúng chuẩn mực quy
định, từ các ngôn ngữ thuần Việt, nhiều em học sinh đã cắt bớt các kí tự hay
biến dạng chữ việt thành một dạng kí tự mới Sử dụng tiếng lóng trong giao
tiếp, dưới ảnh hưởng của mạng Internet, nhiều học sinh sử dụng ngôn ngữ
“Chát”, ngôn ngữ “Tuổi teen” vào nói chuyện, giao tiếp với bạn bè, với thầy
cô và bố mẹ Anh ngữ hóa tiếng Việt, trong cách giao tiếp với bạn bè, để tỏ ra
là sành điệu nhiều học sinh sử dụng lẫn lộn giữa Tiếng Anh và Tiếng Việt.Xưng hô với thầy, cô giáo và bạn bè, học sinh có nhiều cách xưng hô với thầy,
cô và bạn bè thể hiện sự thiếu tôn trọng giáo viên, thiếu sự thân thiết, gần gũigiữa thầy-trò, bạn bè và đi ngược với những giá trị truyền thống tốt đẹp củadân tộc Nhiều trường hợp học sinh chỉ sống cho riêng mình, không có sựquan tâm đến bạn bè, ngoài giờ học khi gặp giáo viên, cán bộ quản lí hayngười lớn tuổi trong khuôn viên của nhà trường lại dửng dưng không biếtchào hỏi, hay bên cạnh đó một số học sinh còn quay mặt đi và có sự lảngtránh Không chỉ vậy còn có các biểu hiện như: gây gỗ đánh nhau, thiếu tôntrọng giáo viên, vi phạm quy chế thi cử, vi phạm nội quy trường… đang có xuhướng tăng và bộc lộ thường xuyên trong hoạt động học tập và trong các mối
quan hệ xã hội của các em
Bảng 1 Thực trạng nhận thức của học sinh về vấn đề liên quan đến bồi dưỡng văn hoá ứng xử
Rất thường xuyên
Thường xuyên
Chưa thường xuyên
Lảng tránh
Nhu cầu của học sinh trong
bồi dưỡng văn hoá ứng xử
Văn hoá chào hỏi giao tiếp
với cán bộ GV, nhân viên
Trang 4Qua bảng số liệu bảng 1, ta thấy: chỉ có khoảng 35% HS rất thường xuyên vàthường xuyên quan tâm đến vấn đề bồi dưỡng văn hoá ứng xử Còn khoảng 65% HSchưa thường xuyên thậm chí còn lảng tránh khi nói về vấn đề bồi dưỡng văn hoá ứng
xử cho HS
*Về phía giáo viên
Chủ thể bồi dưỡng có trách nhiệm chưa cao trong hoạt động bồi dưỡng văn hóa ứng xử cho học sinh
Trong hoạt động bồi dưỡng, một bộ phận chủ thể có trách nhiệm chưa caotrong bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh Qua thực tiễn nhận thấy, một số giáoviên mới chỉ chú trọng truyền thụ kiến thức đơn thuần, chưa chú ý đến xây dựng,hình thành, phát triển các giá trị chuẩn mực đạo đức, các hành vi ứng xử có vănhóa ở người học Đôi khi còn có những biểu hiện thiếu chuẩn mực, thiếu tráchnhiệm trong hoạt động này Trong quá trình học tập, rèn luyện họ chỉ để ý nộidung và công tác chuyên môn mà cá nhân được đảm nhiệm, họ cho rằng hoạtđộng bồi dưỡng văn hoá ứng xử này là trách nhiệm của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm
Đối với giáo viên chủ nhiệm đã phát huy tốt vai trò, trách nhiệm trong thựchiện hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh Tuy nhiên, trong quá trìnhthực hiện, việc nắm các biểu hiện, hành vi của học sinh có lúc còn chưa sâu sắc Tổchức hoạt động ngoại khóa và hình thành kĩ năng sống còn chưa nhiều, nội dung,hình thức còn thiếu đa dạng, phong phú, chưa thật sự thu hút được học sinh tham gia.Qua trao đổi với lãnh đạo, giáo viên chủ nhiệm được biết các hoạt động bồi dưỡngvẫn chưa được tiến hành một cách có hiệu quả, thiếu tính thu hút người học
Việc xây dựng và thực hiện kế hoạch, nội dung chương trình bồi dưỡng chưa thường xuyên, thiếu tình đồng bộ.
Việc tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng có lúc còn chưa kịp thời, giánđoạn, nhất là phân công, giao nhiệm vụ cho giáo viên trong bồi dưỡng văn hoá ứng
xử cho học sinh Do vậy việc thực hiện kế hoạch đôi khi còn lúng túng, dẫn đếnhoạt động tổ chức bồi dưỡng không thường xuyên, không hiệu quả
Nội dung bồi dưỡng chưa thật sự đổi mới, chưa bám sát phương châm yếu mặtnào bồi dưỡng mặt đó, nhất là về phương pháp, cách thức các biểu hiện và hành visai lệch của học sinh Nội dung bồi dưỡng vẫn còn mang tính chung chung, chưa cónhiều nội dung thiết thực, chưa gắn sát với môi trường giáo dục mang tính đặc thù
Bảng 2 Thực trạng nhận thức của giáo viên về trách nhiệm bồi dưỡng văn hoá ứng xử
ở trường THPT Hồng Quang, huyện Lục Yên, tỉnh Yên Bái
* Gia đình học sinh
Trang 5Chưa nhận thức đúng về vai trò, vị trí bồi dưỡng văn hoá ứng xử Phương
pháp giáo dục sai lầm, không quan tâm tới việc học và rèn luyện của con cái
Bố mẹ, người lớn trong gia đình không gương mẫu trong giao tiếp, ứng xử Chưa có sự phối hợp với giáo viên, giáo viên chủ nhiệm và nhà trường trongviệc bồi dưỡng văn hóa ứng xử cho con em mình, mà học có quan điểm phó mặchoàn toàn cho nhà trường
1.2 Những đóng góp của sáng kiến để nâng cao chất lượng dạy và học
Từ thực trạng nêu trên, để góp phần vào việc nâng cao văn hoá ứng xử cho
học sinh, tôi đã mạnh dạn nghiên cứu viết và áp dụng sáng kiến “Bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh trường THPT Hồng Quang – Lục Yên – Yên Bái ”
trong năm 2020
Bản thân tôi là giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn Sinh học, kiêm côngtác chủ nhiệm và tham gia hoạt động của Đoàn trường Tôi thiết nghĩ: Bồi dưỡngvăn hoá ứng xử cho học sinh là vô cùng quan trọng, đây là hình thức giáo dụcmang lại nhiều lợi ích:
* Với học sinh
Giúp các em tự tin hơn trong giao tiếp
Rèn kỹ năng làm việc nhóm, tổ chức hoạt động nhóm
Rèn khả năng nói trước đám đông, thuyết phục người nghe
Ứng xử linh hoạt trong các tình huống khác nhau
Giúp học sinh hình thành động cơ, tinh thần trách nhiệm cao trong tự bồidưỡng văn hoá ứng xử
* Với lực lượng sư phạm trong nhà trường
Chủ thể đã nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng và tính cấp thiết của việcbồi dưỡng văn hóa ứng xử cho học sinh trường THPT Hồng Quang - Lục Yên - YênBái
Chủ thể bồi dưỡng đã tích cực, linh hoạt trong xác định kế hoạch, nội dungbồi dưỡng văn hóa ứng xử cho học sinh trường THPT Hồng Quang - Lục Yên - YênBái
Đã có phương pháp, hình thức bồi dưỡng văn hóa ứng xử cho học sinhtrường THPT Hồng Quang - Lục Yên - Yên Bái
* Đối với cha mẹ học sinh
Trao đổi, giáo dục con cái cách ứng xử, giao tiếp có văn hóa và nhữngthói quen đạo đức tốt đẹp
Đã thường xuyên quan tâm, tạo điều kiện cho con cái được học tập và rènluyện
Đã phối hợp với nhà trường,xã hội trong giáo dục con cái
2 Nội dung giải pháp
2.1 Mục đích của giải pháp
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn “Bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học
sinh trường THPT Hồng Quang – Lục Yên – Yên Bái.” Sáng kiến đề xuất phương pháp bồi
dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh nhằm nâng cao văn hoá ứng xử trong và ngoài nhàtrường
Trang 6Thông qua bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh, các em có được hành trang
vững vàng hơn cả về kiến thức, trí tuệ cũng như kỹ năng mềm trong quá trình họctập, đời sống và công việc sau này
Tạo một môi trường học tập nghiêm túc, năng động cho học sinh, từ đó chấtlượng học tập sẽ được nâng lên đáng kể Đồng thời thay đổi quan điểm sống củacác em theo hướng tích cực
Thay đổi tư duy làm việc của một bộ phận thầy cô giáo trong bồi dưỡng vănhoá ứng xử cho học sinh
Thay đổi quan điểm của một bộ phận phụ huynh trong bồi dưỡng văn hoáứng xử cho con e mình
Đưa ra phương pháp giảng dạy mới cho một số chủ đề bài học Đổi mớihoạt động tập thể: giờ sinh hoạt lớp, ngoại khoá, họp phụ huynh
2.2 Nội dung giải pháp
2.2.1 Những điểm khác biệt, tính mới và bản chất của sáng kiến
- Sáng kiến nghiên cứu về bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh THPT,qua đó tìm hiểu tâm lý, quan điểm của học sinh về các vấn đề cần tìm hiểu, cungcấp cho học sinh những kinh nghiệm quý giá giúp học sinh giải quyết các vấn đềkhó khăn trong quá trình học tập cũng như đời sống cá nhân
- Sáng kiến có mục tiêu thực hiện ở tất cả các bộ môn, các hoạt động giáodục mà học sinh có thể tự tiến hành
- Tăng cường mối liên hệ giữa học sinh – phụ huynh – nhà trường từ đónâng cao chất lượng dạy và học
- Trên cơ sở bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh, giáo viên cụ thể hóathành kế hoạch làm việc của bản thân
Đối với công tác chủ nhiệm, tổ chức 2 chủ đề/ tháng nhằm đổi mới giờ sinh hoạt, các nhóm đổi mới thành viên thường xuyên để học sinh có thể linh hoạttrong tổ chức hoạt động nhóm
Đối với hoạt động ngoài giờ lên lớp, ít nhất 2 hoạt động/kì
Tùy theo năm học, theo đối tượng học sinh và bộ môn mà giáo viên có thểthay đổi kế hoạch
Hồ Chí Minh đã dạy: “Tư tưởng đúng thì hành động mới khỏi sai lệch và mới làmtròn nhiệm vụ cách mạng” Các tổ chức, các lực lượng là chủ thể trực tiếp của hoạtđộng bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh ; do đó, cần phải có nhận thức đúngđắn, có trách nhiệm cao, đồng thời phải phối kết hợp chặt chẽ với nhau trong quátrình bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh Thực tiễn chỉ ra rằng, chỉ có trên cơ sở
Trang 7nắm vững, hiểu đúng về sự cần thiết của việc bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho họcsinh, thì các tổ chức, lực lượng trong Nhà trường mới có thái độ đúng, trách nhiệmcao trong nghiên cứu, tổ chức thực hiện và mới có kết quả như mong muốn
Để làm tốt việc giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể tiến hànhbồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh , đa dạng hoá các hình thức, phương pháp họctập
Cần tập trung giáo dục nâng cao nhận thức của các tổ chức, các lực lượng trongnhà trường về vị trí, ý nghĩa, tầm quan trọng, sự cần thiết của hoạt động bồi dưỡngvăn hoá ứng xử cho học sinh Làm cho mọi lực lượng, mọi tổ chức trong nhà trường,nhất là cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý học sinh và bản thân học sinh nhận thấy
rõ việc xây dựng, hình thành và hoàn thiện văn hoá ứng xử của bản thân là mục tiêuquan trọng, giải pháp cơ bản để nâng cao chất lượng đào tạo Từ đó bảo đảm cho họcsinh vừa học tập tốt ở nhà trường, vừa có các hành vi ứng xử chuẩn mực và có khảnăng phát triển trong thực tiễn sau này Bên cạnh đó, cũng cần tập trung giáo dục làm
rõ nội hàm, những biểu hiện văn hoá ứng xử cho học sinh Tuyên truyền giáo dụccho mọi lực lượng, mọi tổ chức nắm chắc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tráchnhiệm của mình đối với hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh trườngTHPT Hồng Quang - Lục Yên - Yên Bái
Đối với chi bộ Đảng, Ban giám hiệu: là lực lượng lãnh đạo, chỉ đạo toàn bộ
các hoạt động của Nhà trường, trong đó có hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử chosinh Chi bộ Đảng, Ban giám hiệu quyết định những vấn đề lớn về nâng cao chấtlượng giáo dục – đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới phương pháp dạy học vàkiểm tra đánh giá ở nhà trường… Đây là những chủ trương lớn chi phối các hoạtđộng của nhà trường nói chung và hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinhnói riêng Do đó, ngay từ cấp lãnh đạo, phải có nhận thức chỉ đạo đúng đắn, có tráchnhiệm cao trong các hoạt động của nhà trường Đặc biệt cần phải có sự chỉ đạo, quantâm sâu sắc đến hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh
Đối với Giáo viên: cần thấy rõ trách nhiệm, có chủ trương, biện pháp lãnh
đạo, chỉ đạo, tích cực, chủ động, thường xuyên đối với tổ chức thực hiện hoạtđộng bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh Thấy rõ vai trò trực tiếp quyết địnhđến chất lượng của hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh thông quadạy học Đội ngũ giáo viên cần được chuẩn hoá theo quy định của Nhà nước vàphù hợp với yêu cầu đặc thù của nhà trường; trong đó, chuẩn hoá về trình độ họcvấn, năng lực giảng dạy sẽ có tác dụng trực tiếp đối với hoạt động bồi dưỡng vănhoá ứng xử cho học sinh Mặt khác, giáo viên phải thường xuyên tự bồi dưỡng, tựrèn luyện, không ngừng phát triển trình độ tri thức, nghiệp vụ sư phạm của bảnthân, làm cơ sở để giáo dục, tổ chức, hướng dẫn cho học sinh tự bồi dưỡng, hoànthiện văn hóa ứng xử của bản thân
Đối với giáo viên chủ nhiệm, là những người thường xuyên tiếp xúc, gần gũi
với học sinh hiểu rõ đặc điểm cũng như biết được khả năng của học sinh Do đó, sự tácđộng của họ đến quá trình hình thành, phát triển và hoàn thiện văn hoá ứng xử làkhông nhỏ, nên đặt ra yêu cầu giáo viên chủ nhiệm cần nắm chắc mục tiêu, yêu cầuđào tạo để quán triệt tới từng học sinh các nhiệm vụ cụ thể về tri thức, các hành vi ứng
xử chuẩn mực, cách giải quyết các mối quan hệ sao cho hài hòa Tổ chức quản lýchặt chẽ, sâu sát quá trình học tập của học sinh, kịp thời động viên, uốn nắn, định
Trang 8hướng các em trong việc hình thành các giá trị, chuẩn mực văn hóa Thông qua nhiềucách thức, biện pháp giáo dục khác nhau để xây dựng động cơ, thái độ học tập đúngđắn thúc đẩy tính tích cực học tập, rèn luyện để đáp ứng mục tiêu, yêu cầu giáo dục –đào tạo của nhà trường.
Các lực lượng khác của nhà trường tham gia phối hợp bảo đảm nhân lực,
vật lực và bồi dưỡng theo kế hoạch, nội dung được giao
Như vậy việc nâng cao nhận thức, phát huy tinh thần trách nhiệm của các tổchức, các lực lượng tham gia vào hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho họcsinh là vấn đề có ý nghĩa quan trọng hàng đầu cho việc nâng cao, hoàn thiện vănhoá ứng xử của học sinh, góp phần quan trọng trong nâng cao chất lượng đào tạo ởnhà trường hiện nay Quá trình này phải được tiến hành thường xuyên, liên tục và
có sự gắn kết chặt chẽ giữa công tác giáo dục và công tác tổ chức
2.2.2.2 Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng văn hóa ứng xử cho học sinh trường THPT Hồng Quang - Lục Yên - Yên Bái.
* Về xây dựng kế hoạch bồi dưỡng
Xây dựng kế hoạch là làm cho toàn bộ hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng
xử cho học sinh được thực hiện một cách khoa học, đúng tiến trình, đảm bảotính lôgic, hệ thống Xây dựng kế hoạch còn có ý nghĩa to lớn trong việc điềuphối hài hòa các hoạt động của các cơ quan chức năng, các bộ phận và cá nhântrong toàn trường, đưa toàn bộ hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho họcsinh vào công tác kế hoạch, trong đó chỉ rõ hệ thống mục tiêu, các bước đi,biện pháp thực hiện và bảo đảm các nguồn lực để thực hiện mục tiêu đã xácđịnh.Vì vậy, đây là giải pháp đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo hoạt độngbồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh được thực hiện đúng kế hoạch, hợp quyluật, đem lại chất lượng, hiệu quả cao
Kế hoạch bồi dưỡng văn hoá ứng xử được thực hiện ở các cấp độ: Kế hoạch củanhà trường, kế hoạch của giáo viên, giáo viên chủ nhiệm và kế hoạch tự bồi dưỡng củatừng học sinh Dù kế hoạch ở cấp nào, mốc thời gian nào, thì trong kế hoạch cần làm tốtcác nội dung sau:
Thứ nhất, xây dựng được hệ thống mục tiêu cần đạt được của việc bồi
dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh THPT Hệ thống mục tiêu này cần được tiêuchí hóa theo từng đối tượng cụ thể Xác định mục tiêu một cách khoa học, hợp lý
có ý nghĩa hết sức quan trọng trong định hướng toàn bộ hoạt động bồi dưỡng, chiphối mạnh mẽ các nhân tố khác trong hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử chohọc sinhTHPT ở nhà trường
Thứ hai, xác định các nội dung bồi dưỡng cho học sinh Các nội dung bồi dưỡng
phải rõ ràng, cụ thể, phù hợp đối tượng, thuận lợi trong kiểm tra đánh giá, kiểm địnhchất lượng theo tinh thần chuẩn hoá Cần trang bị cho người học những kỹ năng cầnthiết, như: kỹ năng tự học, tự nghiên cứu, kỹ năng thu thập thông tin, xử lý thông tin, vàđặc biệt chú ý bồi dưỡng về cách giải quyết các tình huống mà học sinh thường gặp phảitrong cuộc sống hàng ngày, các kĩ năng mềm, kĩ năng từ chối để cho học sinh hiểuđược và hoàn thiện hơn trong giải quyết các mối quan hệ theo một chuẩn mực văn hóanhất định
Thứ ba, phân công các cá nhân, bộ phận thực hiện từng công việc trong toàn
bộ hoạt động bồi dưỡng Từ cấp lãnh đạo, chỉ đạo cho đến cấp tổ chức thực hiện cần
Trang 9có kế hoạch cụ thể, giao nhiệm vụ rõ ràng cho từng phân cấp để tránh sự ỷ lại, chôngchờ vào nhau trong quá trình thực hiện Bên cạnh đó, phải luôn chú ý sự hài hoà,thống nhất đồng bộ, không để chồng chéo trong thực hiện các công việc, các hoạtđộng khác, đặc biệt trong hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh THPT.
Thứ tư, xác định phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động của từng cá nhân,
từng bộ phận Phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động có ý nghĩa quyết định trựctiếp đến hiệu quả của hoạt động bồi dưỡng Phương pháp, hình thức phong phú sẽ dễlôi cuốn học sinh tham gia, tạo được sự hứng thú ở học sinh, do vậy hoạt động bồidưỡng sẽ diễn ra thuận lợi và thu được kết quả nhất định Ngược lại, nếu phương pháp
và hình thức chưa đa dạng, phong phú thì trong quá trình tham gia hoạt động bồidưỡng học sinh sẽ nhanh bị nhàm chán, không tích cực trong tiếp thu các nội dung bồidưỡng dẫn đến kết quả của hoạt động bồi dưỡng sẽ không đạt được như mục đích đặtra
Thứ năm, phân chia các khoảng thời gian thực hiện từng nội dung công việc
phải hợp lí từ khởi đầu đến kết thúc Các mốc thời gian phải cụ thể, căn cứ vàotình hình thực tiễn của nhà trường để đạt được kết quả đúng như đã dự kiến
Thứ sáu, bảo đảm cơ sở vật chất cho việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng văn
hoá ứng xử cho học sinh THPT Cơ sở vật chất đóng góp vào sự thành công củahoạt động bồi dưỡng, đó là các yếu tố cần thiết để trực tiếp sử dụng phục vụ trongcông việc Thông qua cơ sở vật chất đầy đủ sẽ góp phần tạo điều kiện thuận lợi đểhoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh THPT đạt được kết quả cao
* Về tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng
Trên cơ sở kế hoạch đã xác định, theo phân cấp quản lý, các chủ thể bồidưỡng tổ chức thực hiện kế hoạch như sau:
Đối với Chi bộ, Ban giám hiệu
Tổ chức xây dựng kế hoạch bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh THPT;hướng dẫn giáo viên, GVCN xây dựng kế hoạch bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho họcsinh THPT và phê duyệt kế hoạch đó
Kiểm tra việc thực hiện các kế hoạch bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinhTHPT thông qua hệ thống tổ chức quản lý giáo dục nhà trường theo đúng quy chế, quyđịnh Chỉ đạo việc đảm bảo cơ sở vật chất cho việc thực hiện kế hoạch bồi dưỡng vănhoá ứng xử cho học sinh THPT
Đối với các giáo viên
Tiến hành hoạt động bồi dưỡng đúng kế hoạch và đúng quy trình Phối hợpchặt chẽ với các cơ quan chức năng trong hoạt động bồi dưỡng văn hoá ứng xử chohọc sinh THPT Kiểm tra kết quả bồi dưỡng và tự bồi dưỡng văn hoá ứng xử củahọc sinh thông qua thực tiễn học tập và rèn luyện ở nhà trường để có sự đánh giá, rútkinh nghiệm trong quá trình thực hiện Báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch bồidưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh THPT cho cấp trên
Đối với giáo viên chủ nhiệm
Trên cơ sở kế hoạch của Nhà trường, tổ chức xây dựng và thực hiện kế hoạchbồi dưỡng văn hoá ứng xử phù hợp với học sinh lớp chủ nhiệm Nắm chắc chấtlượng học tập của học sinh qua từng môn học, thường xuyên trao đổi với giáo viên
bộ môn về tình hình học tập cũng như về thái độ, hành vi của học sinh khi tham giahọc tập; từ đó có sự phân loại học sinh để có kế hoạch bồi dưỡng cụ thể cho từng đối
Trang 10tượng; bồi dưỡng có trọng tâm, đúng nội dung, đúng đối tượng Thường xuyên tiếnhành kiểm tra, rút kinh nghiệm học tập đối với học sinh, thông qua đó đánh giá vềvăn hóa ứng xử của học sinh qua thực tiễn hàng ngày học tập và rèn luyện ở nhàtrường.
2.2.2.3 Đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng văn hóa ứng xử cho học sinh trường THPT Hồng Quang - Lục Yên - Yên Bái.
Nội dung, hình thức, phương pháp có quan hệ chặt chẽ với nhau; sự phùhợp giữa ba yếu tố này là điều kiện cơ bản để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạtđộng bồi dưỡng Vì vậy, nắm vững nội dung, vận dụng linh hoạt, sáng tạo cáchình thức, phương pháp là vấn đề có ý nghĩa quyết định trực tiếp đến hoạt độngbồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh trường THPT Hồng Quang - Lục Yên -Yên Bái
Việc đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng văn hoá ứng xửcho học sinh THPT phải phù hợp với mục tiêu, yêu cầu đào tạo, nhiệm vụ, trình độ
và đặc điểm của học sinh Trên cơ sở đó, phải có sự chọn lọc một cách chính xác,khoa học những nội dung có ý nghĩa thiết thực gắn với thực tiễn của nhà trường và
xã hội trực tiếp quyết định đến hoạt động bồi dưỡng, nâng cao trình độ nhận thức,giúp học sinh hoàn thiện văn hóa ứng xử của bản thân Đổi mới nội dung, hình thức
và phương pháp là nhằm xác định và tìm ra những nội dung, hình thức và phươngpháp phù hợp với nhiệm vụ của nhà trường, trên cơ sở đó, tiến hành công tác bồidưỡng đạt chất lượng và hiệu quả cao Đổi mới nội dung, hình thức và phươngpháp bồi dưỡng là công việc phải được tiến hành thường xuyên, liên tục và gắn vớiquá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ giáo dục, đào tạo của nhà trường; phải tiếnhành đồng bộ, không được tách rời giữa xác định nội dung với đổi mới hình thức vàphương pháp hoặc chỉ chú trọng một trong ba yếu tố đó Tuy vậy, trong quá trìnhnghiên cứu ta có thể đi sâu vào từng yếu tố cụ thể để có thể nhận thức một cách sâusắc hơn
Hiện nay về cơ bản học sinh học tập và rèn luyện ở nhà trường đều tham giavào rất nhiều mối quan hệ xã hội, do đó, việc ứng xử trong các mối quan hệ xã hội
ấy cần phải được giáo dục, uốn nắn thường xuyên để học sinh có cách cư xửchuẩn mực hơn Mặc dù vậy, có không ít trường hợp, hành vi ứng xử thiếu vănhóa, hiện tượng đó do nhiều nguyên nhân, trong đó có một nguyên nhân cơ bản làchưa tạo được nền tảng vững chắc cho văn hoá ứng xử Mọi sự giáo dục từ nhàtrường đến xã hội, phần lớn chưa làm cho học sinh nhận thức sâu sắc để trở thànhtiềm thức rằng: tại sao phải ứng xử như thế? ứng xử như thế nào là đúng vớichuẩn mực văn hóa dân tộc Học sinh vẫn có suy nghĩ cho rằng, mọi thái độ, hành
vi ứng xử do nhà trường đưa ra đều coi là bị áp đặt chứ chưa xuất phát từ nhu cầuthực sự của bản thân học sinh Chính vì thế, dù vô tình hay hữu ý đều bị học sinhtìm mọi cách đối phó và chấp hành một cách hình thức, máy móc Cách ứng xửmang tính áp đặt từ trên xuống và đối phó như vậy khiến cho việc thực hiện vănhoá ứng xử trở nên giả dối, bởi lời nói và hành vi bên ngoài trái với lương tâm,suy nghĩ của người đang thực hiện hành vi ứng xử Vì vậy, nền tảng của văn hoáứng xử và bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh phải xuất phát từ chính cái tâmtrong sáng, mẫu mực, lành mạnh của mỗi cá nhân học sinh
Trang 11Kết hợp phương pháp truyền thống và hiện đại, tuỳ tình hình cụ thể của lớp học
để mang lại chất lượng, hiệu quả bồi dưỡng cao nhất Hình thức, phương pháp trongbồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh chỉ có thể được coi là tối ưu khi phát huy caonhất tính tích cực, tự giác và năng lực toàn diện của chủ thể và đối tượng bồi dưỡng.Tích cực đổi mới hình thức bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh trườngTHPT Hồng Quang rất đa dạng hóa, kết hợp với đổi mới phương pháp, tận dụngcác phương tiện hiện đại để tăng thêm hiệu quả của nội dung, hình thức bồidưỡng Bên cạnh những hình thức bồi dưỡng lâu nay đã áp dụng như tuyêntruyền, thông qua giáo dục nhắc nhở qua các giờ chào cờ đã chú trọng nâng caochất lượng sinh hoạt của tổ chức đoàn gắn với việc thực hiện nghiêm túc Chỉ thị
05-CT/TW của Bộ Chính trị (Khóa XII) về “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo
đức, phong cách Hồ Chí Minh” bằng những câu chuyện và bài hát về Bác của lớp
trực tuần Từ đó chọn ra những câu chuyên và bài hát hay, ý nghĩa để thi chungkết vào tháng sinh nhật Bác Đồng thời, có thể phối hợp với các cơ quan tổ chứccác buổi ngoại khoá văn hoá giao thông, sức khoẻ sinh sản và phòng chống matuý, HIV/AIDS; tổ chức hoạt động giao lưu, tọa đàm về văn hoá ứng xử của họcsinh, kĩ năng sống, kĩ năng ứng xử, kĩ năng mềm để ứng dụng trực tiếp vào đờisống hàng ngày của học sinh Đồng thời, phải biết khai thác, phát huy có hiệu quảcác phương tiện thông tin đại chúng, các trang mạng xã hội để bồi dưỡng văn hoáứng xử cho học sinh
* Các hoạt động có thể tổ chức để bồi dưỡng văn hoá ứng xử cho học sinh trường THPT Hồng Quang:
Hoạt động tình nguyện của học sinh