SKKN năm 2020 2021 vương phú ngọc THPT thái lão

ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC THEO CHỦ ĐỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH TRONG BÀI 5: THƯỜNG THỨC PHÒNG TRÁNH MỘT SỐ LOẠI BOM, ĐẠN VÀ THIÊN TAI...12 1... Chiến lược phát triển giáo

MỤC LỤC

A ĐẶT VẤN ĐỀ 1

I Lý do chọn đề tài 1

II Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài 2

III Đối tượng nghiên cứu của đề tài 2

IV Phạm vi nghiên cứu: 3

V Kế hoạch nghiên cứu 3

VI Phương pháp nghiên cứu: 3

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: 3

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: 4

6.2.1 Điều tra xã hội bằng phiếu khảo sát, ý kiến của giáo viên, học sinh các trường THPT trên địa bàn huyện 4

6.2.2 Phương pháp quan sát, tự quan sát 4

6.2.3 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục trong quá trình giảng dạy 4

6.2.4 Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động 4

6.2.5 Phương pháp phỏng vấn 4

6.2.6 Phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia 4

6.2.7 Phương pháp thống kê toán học 4

6.2.8 Phương pháp phân tích số liệu 4

6.2.9 Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm 5

B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 6

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 6

1 Tên đề tài: 6

2 Cơ sở lý luận 6

2.1 Dạy học định hướng phát triển năng lực 6

3 Cơ sở thực tiễn 8

4 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài 9

CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC 11

1 Một số vấn đề về PPDH tích cực 11

2 Đặc điểm của dạy học tích cực 11

3 Phân loại 11

4 Xác định vai trò nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong dạy học tích cực .11

5 Tiêu chuẩn thành công theo phương pháp dạy học tích cực theo chủ đề phát triển năng lực học sinh 11

6 Quy trình triển khai phương pháp dạy tích cực theo chủ đề phát triển năng lực học sinh 11

7 Ưu, nhược điểm của phương pháp dạy học tích cực theo chủ đề phát triển năng lực học sinh 11

CHƯƠNG III ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC THEO CHỦ ĐỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH TRONG BÀI 5: THƯỜNG THỨC PHÒNG TRÁNH MỘT SỐ LOẠI BOM, ĐẠN VÀ THIÊN TAI 12

1 Bài 5 Thường thức phòng tránh một số loại bom đạn và thiên tai (T1) 12

2 Bài 5: Thường thức phòng tránh một số loai bom đạn và thiên tai (t2) 21

IV Đóng góp khoa học của đề tài nghiên cứu 31

C KẾT LUẬN 32

1 Kết luận 32

2 Ý kiến đề xuất 32

TÀI LIỆU THAM KHẢO 33

PHIẾU KHẢO SÁT 34

A ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Những năm gần đây, giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển

từ chương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học,nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm họcsinh vận dụng được cái gì qua việc học Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn2011-2020 ban hành kèm theo quyết định 711/QD-TTG ngày 13/6/2012 của Thủ

tướng Chính phủ đã nêu rõ “tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo và năng lực của người học” Để đảm bảo được điều đó, Giáo viên phải nhận

thức được việc chuyển từ phương pháp dạy học theo lối truyền thống, truyền thụ 1chiều sang dạy “lấy học sinh làm trung tâm”, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện

kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất cho học sinh nhằm nâng cao chất lượngcủa các hoạt động dạy học Nghĩa là giáo viên không chỉ phải đổi mới phươngpháp dạy học, tạo hứng thú cho học sinh, kích thích khả năng sáng tạo và trí tuệcủa học sinh mà còn phải đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá học sinh trongtừng bài học, từng chương và cả chương trình với nhiều hình thức khác nhau

Tuy nhiên nhìn chung, hoạt động đổi mới phương pháp dạy học và kiểm trađánh giá học sinh ở các môn nói chung, môn Giáo dục quốc phòng_An ninh nóiriêng, đặc biệt là dạy học lý thuyết, thuộc trường trung học phổ thông chưa thực sựmang lại hiểu quả cao Đặc biệt là bộ môn giáo dục quốc phòng_An ninh, do đặcthù nội dung lý thuyết xen kẽ với nội dung thực hành Và phải chuyển mình từphương pháp giảng dạy truyền thống một chiều của sĩ quan Quân đội để phù hợpvới chương trình phát triển giáo dục hiện đại, một yếu tố nữa cũng cần phải nhắctới đó là công tác tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng pháttriển năng lực của học sinh đối với bộ môn chúng ta chưa được quan tâm, đa phần

là giáo viên phải tự học hỏi Mặc dù có cố gắng nhưng việc sử dụng các phươngpháp dạy học tích cực hiện nay chưa thực sự tổ chức được hoạt động nhận thứctích cực, sáng tạo và bồi dưỡng phương pháp tự học cho học sinh, chưa kết hợpđược sự đánh giá của giáo viên và sự tự đánh giá của học sinh trong quá trình dạyhọc Các hình thức kiểm tra kết quả học tập của học sinh còn lạc hậu, chủ yếu làđánh giá sự ghi nhớ của học sinh mà chưa đánh giá được khả năng vận dụng sángtạo, kỹ năng thực hành và năng lực giải quyết vấn đề của học sinh, chưa liên hệ vớicông tác chuẩn bị ở nhà để hỗ trợ cho bài học tiếp theo trên lớp

Ngoài việc bản thân không ngừng tự bồi dưỡng nâng cao chất lượng giảngdạy, và nâng cao vị thế của bộ môn so với những bộ môn khác Thì trong năm

2020 chúng ta phải chứng kiến nhiều thảm họa khủng khiếp từ thiên tai, dịchbệnh gây tổn thất rất lớn về con người và tài sản của nhân dân Và chắc chắn rằngnhững hiện tượng như thế này sẽ còn xảy ra, với đạo đức của một nhà giáo, và tính

chất của bộ môn Giáo dục quốc phòng_An ninh tôi giác ngộ được vai trò công táctuyên truyền, công tác giáo dục của mình, làm sao gây sự chú ý quan tâm của họcsinh, để cho học sinh hiểu và có kỹ năng phòng tránh cơ bản để hạn chế mức thiệthại ở mức thấp nhất.

Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh là một nội dung quan trọngcủa công tác giáo dục quốc phòng toàn dân Giáo Dục Quốc Phòng là môn họcchính khóa nằm trong chương trình giảng dạy của các trường THPT nhằm rènluyện hình thành nhân cách, góp phần nâng cao ý thức quốc phòng, củng cố nềnquốc phòng toàn dân vững mạnh, đồng thời hình thành cho học sinh những kỷnăng cơ bản nhất để giải quyết các tình huống thực tiễn và phòng tránh các tai nạnthông thường

Trong những năm gần đây giáo viên bộ môn giáo dục quốc phòng-An ninhcũng rất tích cực đầu tư viết sáng kiến kinh nghiệm, nhưng đa phần là tập trungviết về nội dung thực hành, và kỹ thuật giảng dạy… còn nội dung đổi mới phươngpháp giảng dạy học theo định hướng phát triển năng lực đối với các bài lý thuyếtvẫn còn hạn chế Đặc biệt là theo khung kế hoạch bài dạy Công văn 5512BGDĐT-GDTrH ngày 18 tháng 12 năm 2020

Với những lý do trên và mục đích hướng tới phát triển năng lực, phẩm chấtcủa học sinh, nâng cao hiệu quả học tập và kiểm tra đánh giá khi dạy môn Giáo

dục quốc phòng_An ninh tôi đã tiến hành thực hiện đề tài: “Vận dụng phương pháp dạy học tích cực theo định hướng phát triển phẩm chất năng lực học sinh trong dạy học bài 5: Thường thức phòng tránh một số loại bom đạn và thiên tai”

2 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài.

Tìm hiểu thực trạng, nguyên nhân, hậu quả, đồng thời tìm biện pháp cho vấnđề

Đề tài tức là đổi mới phương pháp và hình thức dạy học, phương pháp kiểmtra đánh giá học sinh ngay trong tiết Mục đích của đề tài là nâng cao hiệu quả củatiết dạy, gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, qua đó sẽ hình thành chohọc sinh những phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặc thù của bộ môn Giáodục quốc phòng (Năng lực cảnh báo, năng lực phán đoán và xây dựng phươngpháp phòng tránh; Năng lực làm việc nhóm; Năng lực thực hành bộ môn; Năng lựcxác định và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng, tác động giữa các sự kiện; Năng lực

so sánh, phân tích, năng lực tự chủ ) Mặt khác, thông qua kiểm tra, đánh giá giáoviên sẽ rút kinh nghiệm, điều chỉnh hoạt động dạy học và giáo dục ngay trong quátrình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học và giáo dục; kịp thời phát hiện những cốgắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ; khắc phục kịp thời những hạnchế của học sinh để nâng cao chất lượng dạy học

3 Đối tượng nghiên cứu của đề tài.

Đề tài thực hiện với học sinh khối 10

Vận dụng vào bài 5 sách giáo khoa lớp 10: Thường thức phòng tránh một sốloại bom đạn và thiên tai

Từ 1/8 đến 1/9/2019 - Tham khảo ý kiến của các

giáo viên, tìm hiểu Công vănliên quan đến phát triển nănglực học sinh

- Ghi chép sổ tay

- Tuyển tập cácdạng tài liệu

- Ghi chép phầnthực trạng

- Thực nghiệm tại lớp 10a2,10a3, 10a4, 10a6 của trườngTHPT Lê Hồng Phong

- Thực nghiệm tại lớp 10a1,10a3, 10a2, 10a6 của trườngTHPT Phạm Hồng Thái

- Viết đề cươngcủa SKKN

- Hoạt động cụ thể

- Viết đề tài

4 Từ 11/2020 đến2/03/2021 - Khảo sát thực tiễn và kếtquả thực nghiệm - Hoàn thiện đề tài

6 Phương pháp nghiên cứu:

6.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:

Tôi đã đọc và phân tích, tổng hợp các tài liệu liên quan đến đề tài để xây dựng

cơ sở lý luận bao gồm:

- Tìm hiểu các tài liệu liên quan đến dạy học phát triển năng lực, đổi mới

phương pháp dạy học, cách thức biên soạn câu hỏi và bài tập, cách thức kiểm tra

đánh giá học sinh, module 17,18, 20, 23 với quy trình : đọc và nghiên cứu sau đórút ra những đặc điểm chính, ứng dụng vào đề tài.

6.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

6.2.1 Điều tra xã hội bằng phiếu khảo sát, ý kiến của giáo viên, học sinh các trường THPT trên địa bàn huyện

6.2.2 Phương pháp quan sát, tự quan sát

Thu thập thông tin mạng có ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý xã hội

Thu thập thông tin và quan sát thái độ, hành động của giáo viên, học sinhtrường các trường THPT trên địa bàn huyện về các thông tin mạng có ảnh hưởngtiêu cực đến tâm lý xã hội

Thu thập thông tin và quan sát vấn đề phòng chống thông tin mạng có ảnhhưởng tiêu cực đến tâm lý xã hội

Thu thập thông tin mạng và quan sát thái độ hành động của giáo viên, họcsinh các trường THPT trên địa bàn huyện về vấn đề phòng chống thông tin mạng

có ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý xã hội

6.2.3 Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục trong quá trình giảng dạy

Năm học qua, tôi đã cố gắng không chỉ hoàn thành công tác chuyên môn màcòn gần gũi, tìm hiểu ở học sinh mọi phương diện trong đó có vấn đề thông tinmạng

6.2.4 Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động

Vấn đề tôi nghiên cứu thuộc lĩnh vực mới, thậm chí hiện là một vấn đề nóngcủa xã hội Tôi không ngừng nghiên cứu các sản phẩm nghiên cứu đi trước với hivọng có thể góp phần hoàn đề tài nghiên cứu của bản thân

6.2.5 Phương pháp phỏng vấn

Được thực hiện trong nhiều hoàn cảnh cụ thể như: giờ ra chơi qua cách nóichuyện trực tiếp , qua nói chuyện bằng điện thoại, mạng xã hội, tôi đã phỏng vấnthêm được nhiều giáo viên, học sinh ở trường khác hay một số phụ huynh quantâm đến vấn đề nghiên cứu

6.2.6 Phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia

6.2.7 Phương pháp thống kê toán học

Tôi đã sử dụng phương pháp này để xử lý kết quả khảo sát ở học sinh

6.2.8 Phương pháp phân tích số liệu

Sau khi số liệu thu thập từ kết quả thống kê, tôi đã phân tích để thấy được ýkiến của giáo viên, học sinh về thực trạng, hậu quả, nguyên nhân của vấn đề phòngchống thông tin mạng, từ đó tìm ra giải pháp cho vấn đề nghiên cứu

6.2.9 Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm

Sau khi đề ra các giải pháp cho vấn đề phòng chống thông tin mạng ở giáoviên, hoc sinh các trường THPT trên địa bàn huyện tôi đã cho thử nghiệm ngay ởphạm vi trường và hai trường lân cận Từ đó tìm ra, giữ lại các biện pháp, có tínhkhả thi nhất nhằm hi vọng đề tài nghiên cứu đạt kết quả tốt nhất

B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

1 Tên đề tài

Vận dụng phương pháp dạy học tích cực theo định hướng phát triển phẩmchất năng lực học sinh trong dạy học bài 5: Thường thức phòng tránh một số loạibom đạn và thiên tai

2 Cơ sở lý luận

2.1 Dạy học định hướng phát triển năng lực

Dạy học định hướng phát triển năng lực hiện nay đang là xu thế giáo dục quốc

tế Đối với phần lý thuyết môn Giáo dục quốc phòng_An ninh, do đặc thù riêngcủa bộ môn, dạy học phát triển năng lực đóng vai trò chính trong việc giúp họcsinh ghi nhớ, tái tạo bức tranh quá khứ và nhận thức được bản chất của sự kiện,hiện tượng, đồng thời hình thành cho học sinh những phương pháp và những kỹnăng cơ bản nhất để giải quyết tình huống thực tế

Dạy học định hướng phát triển năng lực là cách dạy học có khả năng khơigợi hứng thú cho học sinh Giáo viên quốc phòng muốn hướng dẫn dẫn học sinhtìm hiểu, nắm bắt kiến thức trước hết họ phải biết tạo ra hứng thú môn học

K.Henvêtuyt từng nói: “có việc gì ta không làm được dưới ảnh hưởng của hứng thú” Hứng thú làm tăng hiệu quả của quá trình nhận thức thông qua chuỗi các

nhiệm vụ, bài tập mà giáo viên yêu cầu học sinh thực hiện Phương pháp dạy họctheo quan điểm phát triển năng lực không chỉ chú ý tích cực hoá học sinh về hoạt

động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt

động thực hành, thực tiễn Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ

GV – HS theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xãhội Bên cạnh việc học tập những tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn họcchuyên môn cần bổ sung các chủ đề học tập phức hợp nhằm phát triển năng lựcgiải quyết các vấn đề phức hợp

Dạy học định hướng phát triển năng lực muốn thực hiện hiệu quả cần kết

hợp đồng bộ với việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực “Tính tích cực của học sinh trong học tập là hiện tượng sư phạm biểu hiện cố gắng cao

về nhiều mặt trong hoạt động học tập của trẻ em” Trong quá trình học, người học

sẽ tập trung cao độ, chủ động tìm tòi khám phá kiến thức để giải quyết những vấn

đề phù hợp với khả năng; người dạy sẽ linh hoạt, mềm dẻo, tạo cơ hội để ngườihọc có thể tham gia và làm chủ kiến thức Người học trở thành trung tâm ngườidạy chỉ đóng vai trò định hướng, tổ chức quá trình nhận thức

Dạy học phát triển năng lực gồm có những đặc trưng sau:

- Dạy học thông qua các hoạt động của học sinh, theo đó giáo viên không

cung cấp, áp đặt kiến thức có sẵn mà là người tổ chức và chỉ đạo HS tiến hành các hoạt động học tập như nhớ lại kiến thức cũ, phát hiện kiến thức mới, vận dụng

sáng tạo kiến thức đã biết vào các tình huống học tập hoặc tình huống thực tiễn,

- Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học, chú trọng rèn luyện cho

HS những tri thức phương pháp để họ biết cách đọc sách giáo khoa và các tài liệuhọc tập, biết cách tự tìm lại những kiến thức đã có, biết cách suy luận để tìm tòi vàphát hiện kiến thức mới, rèn luyện cho HS các thao tác tư duy như phân tích,tổng hợp, đặc biệt hoá, khái quát hoá, tương tự, quy lạ về quen để dần hình thành

và phát triển tiềm năng sáng tạo của họ

- Tăng cường học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác Tăng cường phốihợp học tập cá thể với học tập hợp tác theo phương châm “tạo điều kiện cho HSnghĩ nhiều hơn, làm nhiều hơn và thảo luận nhiều hơn” Qua đó, lớp học trở thànhmôi trường giao tiếp thầy – trò và trò – trò nhằm vận dụng sự hiểu biết và kinhnghiệm của từng cá nhân, của tập thể trong giải quyết các nhiệm vụ học tập chung

- Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò Chú trọng đánh giá kếtquả học tập theo mục tiêu bài học trong suốt tiến trình dạy học thông qua hệ thốngcâu hỏi, bài tập (đánh giá lớp học) Chú trọng phát triển kỹ năng tự đánh giá vàđánh giá lẫn nhau của HS với nhiều hình thức như theo lời giải/đáp án mẫu, theohướng dẫn, hoặc tự xác định tiêu chí để có thể phê phán, tìm được nguyên nhân vànêu cách sửa chữa các sai sót

Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011-2020 ban hành kèm theo quyết

định 711/QD-TTG ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ đã nêu rõ “tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo và năng lực của người học” Để

đảm bảo được điều đó, Giáo viên phải nhận thức được việc chuyển từ phương phápdạy học theo lối truyền thống, truyền thụ 1 chiều sang dạy “lấy học sinh làm trungtâm”, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩmchất cho học sinh nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học Nghĩa làgiáo viên không chỉ phải đổi mới phương pháp dạy học, tạo hứng thú cho học sinh,kích thích khả năng sáng tạo và trí tuệ của học sinh

Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Hội nghị Ban chấp hànhTrung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo

Theo chương trình hành động được phát động trong ngày thế giới phòngchống thiên tai năm 2010, thì nhiệm vụ giáo dục về thiên tai rất lớn, đó là “phòngchống thiên tai từ trường học” Cả thế giới quan tâm và tích cực thực hiện chươngtrình này bằng rất nhiều biện pháp và đã đạt được nhiều kết quả tích cực Còn ởViệt Nam, vấn đề này đã thực hiện như thế nào và hiệu quả đến đâu, đặc biệt tronglĩnh vực giáo dục ?

Và cũng phải kể đến nhiều giáo viên giảng dạy chủ yếu quan tâm, đầu tư vềnội dung thực hành, còn nội dung lý thuyết chưa thực sự quan tâm và đầu tư nhiều,ngại đổi mới, nên trong quá trình giảng dạy lý thuyết phụ thuộc vào phương phápdạy học truyền thống như: Phương pháp thuyết trình, vấn đáp, hoặc nếu có đổi mớithì chỉ sơ sài giao cho học sinh làm việc nhóm và báo cáo kết quả.

Qua khảo sát học sinh THPT trên địa bàn huyện đối với giáo viên bộ mônGiáo dục quốc phòng_An ninh thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học tôinhận được kết quả như sau:

( Bảng 1: Khảo sát 90 học sinh lớp 10 ở THPT Thái Lão; 87 em học sinh lớp

10 THPT Lê Hồng Phong và 88 em học sinh lớp 10 THPT Phạm Hồng Thái)

sinh

Phương pháp thuyết trình, vấn đáp

Đa dạng phương pháp (trò chơi ô chữ, diễn kịch, sơ đồ tư duy, hoạt động nhóm… )

Về phía học sinh: Phần đông các em chưa hứng thú, say mê đối với môn học,kết hợp với tâm lý chỉ xem trọng các môn thi Đại học Cho nên đa số còn học đốiphó, qua loa, vì thế hiệu quả học tập không có

Mức độ hứng thú của học sinh khi học lý thuyết bộ môn Giáo dục quốcphòng_An ninh ( Phiếu khảo sát – bảng phụ lục )

( Bảng 2: Khảo sát 76 học sinh lớp 10 ở THPT Thái Lão; 80 em học sinh lớp

10 THPT Lê Hồng Phong và 50 em học sinh THPT Phạm Hồng Thái )

Trường Số học sinh Hứng thú học lý thuyết

- Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn là một giáo viên giảng dạy bộ môn Giáodục quốc phòng và An ninh tôi luôn có ý thức phải học hỏi, trau dồi kinh nghiệm,đầu tư nội dung và đồng thời mạnh dạn đề xuất phương pháp dạy học tích cực

4 Mục tiêu nhiệm vụ của đề tài.

a Mục tiêu:

Sử dụng phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực trong bài 5: “Thường thứcphòng tránh một số loại bom đạn và thiên tai” nhằm phát triển năng lực và phẩmchất học sinh, tạo hứng thú, kích thích khả năng sáng tạo và trí tuệ của học sinh.Làm cơ sở cho học sinh chủ động tiếp cận tri thức và hình thành những kỷ năng cơbản để phòng tránh và giảm nhẹ bom, đạn và thiên tai

b Đối tượng nghiên cứu

Cho học sinh khối 10 đối với các trường THPT trong huyện Hưng Nguyên

c Phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu tìm hiểu về bản chất, và thực trạng giáo viên bộ môn giáo dục quốcphòng sử dụng phương pháp dạy học tích cực theo định hướng phát triển năng lực họcsinh

Ứng dụng phương pháp dạy học dạy học tích cực theo hướng phát triển năng lựchọc sinh đối với học sinh THPT trên địa bàn huyện

d Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lý luận, Phương pháp nghiên cứu thực tiễn, điềutra xã hội bằng phiếu khảo sát, ý kiến của giáo viên, học sinh trường THPT Tháilão, Lê Hồng Phong

e Kế hoạch nghiên cứu

- Từ 8/2019 - 6/2020: đọc tài liệu, khảo sát thực trạng, tham khảo ý kiến đồngnghiệp và ứng dụng sáng kiến lần 1

- Từ 8/2020 - 2/2021: tiếp tục tham khảo ý kiến đồng nghiệp, ứng dụng sángkiến lần 2, hoàn thiện sáng kiến

CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

1 Một số vấn đề về PPDH tích cực

- Khái quát về PPDH

- Sự cần thiết phải đổi mới các PPDH ở trường THPT

2 Đặc điểm của dạy học tích cực

- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh

- Coi trọng năng lực tự học của học sinh

- Giúp học sinh tăng cường các hoạt động cá nhân và tập thể, hợp tác vớinhau trong học tập

- Kết hợp đánh giá của giáo viên và học sinh

- Tính hứng thú, tính Định hướng

3 Phân loại

- Phân loại theo chuyên môn

- Phân loại theo sự tham gia của người học

- Phân loại theo quỹ thời gian

- Phân loại theo nhiệm vụ

4 Xác định vai trò nhiệm vụ của giáo viên và học sinh trong dạy học tích cực

5 Tiêu chuẩn thành công theo phương pháp dạy học tích cực theo chủ đề phát triển năng lực học sinh

6 Quy trình triển khai phương pháp dạy tích cực theo chủ đề phát triển năng lực học sinh

7 Ưu, nhược điểm của phương pháp dạy học tích cực theo chủ đề phát triển năng lực học sinh.

CHƯƠNG III ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC THEO CHỦ ĐỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH TRONG BÀI 5: THƯỜNG THỨC PHÒNG TRÁNH MỘT SỐ LOẠI BOM, ĐẠN VÀ THIÊN TAI

1 Bài 5 Thường thức phòng tránh một số loại bom, đạn và thiên tai (T1) TRƯỜNG THPT THÁI LÃO

TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI

Họ và tên giáo viên:

BÀI 5 THƯỜNG THỨC PHÒNG TRÁNH MỘT SỐ LOAI BOM, ĐẠN VÀ THIÊN TAI (T1)

Môn: Giáo dục quốc phòng_An ninh Thời gian thực hiện: tháng 2 năm 2021

I MỤC TIÊU

1 Về kiến thức: Cho học sinh biết và hiểu:

- Đặc điểm và biện pháp phòng tránh đối với một số loại bom đạn thôngthường

- Biết tham gia tuyên truyền, vận động và thực hiện chính sách phòng chốngbom, đạn phù hợp với khả năng thực tế của mình

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo đó là báo cáo kết quả hoạt độngnhóm, đồng thời sử dụng công nghệ để hỗ trợ cho việc báo cáo

- Trình bày được và tổ chức tuyên truyền phòng tránh bom, đạn cho bạn bè,người thân, xã hội

- Vận dụng kiến thức, kỹ năng đã học để rút ra bài học kinh nghiệm

3 Về phẩm chất

- Say mê, hứng thú, tự chủ trong học tập; trung thực

- Nghiêm túc, chăm chỉ trong nghiên cứu và trong học tập

- Tinh thần trách nhiệm cao trong việc hoạt động nhóm, phát huy khả năng

để đưa hoạt động nhóm đạt kết quả cao nhất

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

a Giáo viên: Phiếu học tập, máy tính, tài liệu liên quan đến bài giảng

b Học sinh: Học bài cũ, chuẩn bị đạo cụ, tư liệu phục vụ hoạt động thảoluận nhóm

Giúp học sinh xác định được vấn đề trong bài học là tìm hiểu đặc điểm củamột số loại bom đạn và hình thành một số biện pháp phòng tránh thông thường,xác định được tầm trọng của công tác phòng tránh bom đạn

3 Sản phẩm

+ Tầm bắn xa, độ chính xác cao

+ Sức công phá mạnh, gây hậu quả nghiêm trọng cho đối phương

+ Tạo ra sự bị động, bất ngờ cho công tác phòng tránh, đánh trả

+ Hạn chế được thương vong về lực lượng cho bên chủ động chiến tranh

+ Rút ngắn thời gian chiến tranh, gây ép về chính trị và tinh thần cho đốiphương

- Phát triển về vũ khí công nghệ cao luôn là sự chọn tối ưu, tiên quyết nhấtcủa các quốc gia chủ động chiến tranh và bảo vệ lãnh thổ

4 Tổ chức thực hiện:

- Giáo viên trình chiếu một số hình ảnh về vũ khí phương tiện chiến tranhhiện đại như: Tàu sân bay, tên lửa, máy bay, bom có điều khiển

- Yêu cầu học sinh quan sát, thảo luận và trả lời câu hỏi theo hướng dẫn

- Giáo viên theo dõi, hỗ trợ, đánh giá kết quả sản phẩm của học sinh

- Dẫn dắt học sinh tìm hiểu kiến thức mới gồm các phần:

+ Đặc điểm của một số loại bom đạn

+ Một số biện pháp phòng tránh bom đạn thông thường

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

- Ô chữ bí mật gồm 8 hàng ngang tương ứng với 8 từ khóa học sinh cần phảitìm

- Gợi ý hàng ngang thứ nhất: Là loại bom dùng để đánh phá các thiết bị điện

- Gợi ý hàng ngang thứ năm: Là loại bom dạng bom chùm, khi nổ văng oxitetylen tạo thành các đám mây dùng để phát quang cây cối

- Gợi ý hàng ngang thứ sáu: Là loại bom chứa các loại khí độc, chủ yếu sátthương sinh lực của đối phương

- Gợi ý hàng ngang thứ bảy: Là loại bom chứa các thành phần hỗn hợp nhưnhôm, phốt pho, na pan, dầu hỏa, benzen…

- Gợi ý hàng ngang thứ tám: Là loại bom khi các phương tiện giao thông đi qua

có thể cảm nhận tín hiệu và gây nổ

3 Sản phẩm:

a Tên lửa hành trình Tomahawk là loại được phóng đi từ trên đất liền, trên tàunổi, tàu ngầm, hoặc trên máy bay được điểu khiển theo một quỹ đạo bay nhất định

để tìm và tiêu diệt mục tiêu

b Bom điều khiển

- Ô chữ thứ nhất: Bom điện từ

- Ô chữ thứ hai: Bom mềm

- Ô chữ thứ ba: Bom CBU-24

- Ô chữ thứ tư: Bom GBU

- Ô chữ thứ năm: Bom CBU-55

- Ô chữ thứ sáu: Bom hóa học

- Ô chữ thứ bảy: Bom cháy

- Ô chữ thứ tám: Bom từ trường

4 Tổ chức hoạt động

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Giao nhiệm vụ học tập

- Giáo viên trình chiếu hình ảnh và giới

thiệu qua về đặc điểm tên lửa

Báo cáo nhiệm vụ:

- Lần lượt mỗi học sinh chọn một hàngngang và xem gợi ý, sau đó trả lời từkhóa

Hoạt động 2.2 Một số biện pháp phòng tránh thông thường (22 phút)

1 Mục tiêu:

- Học sinh biết được một số biện pháp phòng tránh bom đạn thông thường, vàtuyên truyền, phổ biến các quy định phòng tránh

2 Nội dung:

- Học sinh đọc thông tin mục 2: Một số biện pháp phòng tránh thông thường

và vận dụng kiến thức đã học, kết hợp với sản phẩm đã chuẩn bị ở nhà để làm việcnhóm theo nhiệm vụ giáo viên đã phân công

+ Nhóm 1: Báo cáo về nội dung tổ chức trinh sát thông báo, báo động, ngụytrang giữ bí mật chống trinh sát của địch

+ Nhóm 2: Báo cáo về nội dung làm hầm hố phòng tránh, sơ tán, phân tán cácnơi tập trung đông dân cư, các khu vực công nghiệp, khu chế xuất, tránh tụ họpđông người

+ Nhóm 3: Báo cáo về nội dung đánh trả và khắc phục hậu quả

3 Sản phẩm:

Nhóm 1: Diễn một tiểu phẩm ngắn thể hiện:

- Tổ chức trinh sát, thông báo, báo động

- Ngụy trang, giữ bí mật chống trinh sát của địch

Nhóm 2: Báo cáo kế hoạch sơ tán và bố trí đào hầm hố cho dân cư tổ chứcphòng tránh:

- Làm hầm hố phòng tránh

- Sơ tán, phân tán các nơi tập trung đông dân cư, các khu công nghiệp, khuchế xuất, tránh tụ tập đông người

+ Phân tích đánh giá mức độ nguy hiểm

+ Tổ chức tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân

+ Tăng cường cập nhật thông tin và tuân thủ theo chủ trương của ban chỉ huyquân sự các cấp

+ Chuẩn bị phương tiện, lương thực, nhu yếu phẩm

+ Đảm bảo bí mật, nhanh chóng di chuyển đến vùng an toàn