Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Gần đây, trước những tác động mạnh mẽ của lạm phát cao và suy thoái kinh tế do cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu gây ra đối với các doanh nghiệp,
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA QUẢN TRỊ VÀ KINH DOANH
Hà Nội - 2020
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA QUẢN TRỊ VÀ KINH DOANH
*** *** ***
NGUYỄN THÀNH TRUNG
HOÀN THIỆN QUY TRÌNH QUẢN TRỊ RỦI RO CHO CÔNG TY CỔ PHẦN NỘI THẤT THÔNG MINH
XHOME VIET NAM
Chuyên ngành: Quản trị An ninh phi truyền thống
Mã số: 8900201.05QTD
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG (MNS)
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS Nguyễn Ngọc Thắng
Hà Nội - 2020
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng bản thân tôi, không sao chép của người khác; các nguồn tài liệu trích dẫn, số liệu
sử dụng và nội dung luận văn trung thực Đồng thời cam kết rằng kết quả quá trình nghiên cứu của luận văn này chưa từng công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào
Tác giả
Nguyễn Thành Trung
Trang 4Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song do thời gian, phương pháp luận nghiên cứu và kinh nghiệm của bản thân tôi còn hạn chế nên luận văn không tránh khỏi những khiếm khuyết, tôi rất mong nhận được những ý kiến nhận xét, góp ý của các Thầy, Cô giáo và các bạn đồng nghiệp để vận dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn công tác của tôi trong lĩnh vực thiết kế và thi công nội thất
Xin trân trọng cảm ơn!
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN i
LỜI CẢM ƠN ii
DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT v
DANH MỤC BẢNG BIỂU vi
DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ vii
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI DOANH NGHIỆP 12
1.1 Một số khái niệm cơ bản 12
1.1.1 Rủi ro và Quản trị rủi ro 12
1.1.2 Quản trị rủi ro và An ninh doanh nghiệp 18
1.1.3 Quy trình quản trị rủi ro tại doanh nghiệp 22
1.2 Xây dựng quy trình quản trị rủi ro tai doanh nghiệp 26
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NỘI THẤT THÔNG MINH XHOME VIỆT NAM 28
2.1 Giới thiệu công ty XHOME 28
2.1.1 Thông tin về công ty XHOME 28
2.1.2 Cơ cấu tổ chức 30
2.2 Thực trạng quy trình quản trị rủi ro cho Công ty Cổ phần Nội thất thông minh Xhome Việt Nam 32
2.2.1 Công tác lập danh sách các rủi ro 32
2.2.2 Xác định khả năng xảy ra và mức độ các tác hại của các rủi ro 33
2.2.3 Công tác ngặn chặn hoặc giảm thiểu rủi ro 43
2.2.4 Chuẩn bị sẵn sàng các biện pháp ứng phó 45
2.2.5 Xác định các điểm kích hoạt và biện pháp ứng phó 46
2.2.6 Theo dõi và báo cáo 47
Trang 62.3 Đánh giá công tác hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro cho công ty Xhome 47
2.3.1 Những kết quả đã đạt được 47
2.3.2 Những hạn chế còn tồn tại 48
2.3.3 Nguyên nhân của hạn chế 49
CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT HOÀN THỆN QUY TRÌNH QUẢN TRỊ RỦI RO CHO CÔNG TY CỔ PHẦN NỘI THẤT THÔNG MINH XHOME VIỆT NAM 51
3.1 Căn cứ hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro cho công ty Xhome 51
3.1.1 Định hướng, mục tiêu của Xhome trong thời gian tới 51
3.2 Đề xuất quy trình quản trị rủi ro để đảm bảo phát triển bền vững tại công ty Xhome 53
3.2.1 Lập danh sách rủi ro 53
3.2.2 Xác định khả năng xảy ra và mức độ các tác hại cảu các rủi ro 54
3.2.3 Ngăn chặn hoặc giảm thiểu rủi ro 54
3.2.4 Chuẩn bị sẵn sàng các biện pháp ứng phó 59
3.2.5 Xác định các điểm kích hoạt và biện pháp ứng phó 60
3.2.6 Theo dõi và báo cáo 61
KẾT LUẬN 62
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 64 PHỤ LỤC
Trang 74 Xhome Công ty Cổ phần Nội thất thông minh
Xhome Việt Nam
Trang 8DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 Một số lĩnh vực an ninh doanh nghiệp trong an ninh phi truyền
thống 19
Bảng 1.2 Công cụ và căn cứ hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro cho doanh nghiệp thiết kế và thi công nội thất 25
Bảng 2.1 Thống kê phiếu khảo tại Xhome 32
Bảng 2.2 Nhận diện rủi ro tại Xhome 33
Bảng 2.3 Đánh giá Khả năng xảy ra của các rủi ro hiện có tại Xhome 34
Bảng 2.4 Đánh giá Mức độ phát sinh chi phí của các rủi ro tại Xhome 35
Bảng 2.5 Giá trị của các rủi ro hiện có tại Xhome 43
Bảng 2.6 Phân loại các rủi ro hiện có tại Xhome 44
Trang 9DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Hình 1.1 Xây dựng chiến lƣợc quản trị rủi ro theo quy trình rủi ro liên tục 23
Hình 1.2 Quy trình quản trị rủi ro trong lĩnh vực xây dựng 24
Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức của Xhome 30
Hình 3.1 Quy trình thực hiện quản trị rủi ro cho Xhome 53
Trang 10PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Gần đây, trước những tác động mạnh mẽ của lạm phát cao và suy thoái kinh tế do cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu gây ra đối với các doanh nghiệp, khái niệm quản trị rủi ro (Risk management - QTRR) trong doanh nghiệp được biết đến rộng rãi hơn Đó là quá trình tiếp cận rủi ro một cách khoa học và có hệ thống nhằm nhận dạng, kiểm soát, phòng ngừa và giảm thiểu những tổn thất, mất mát, những ảnh hưởng bất lợi của rủi ro, đồng thời tìm cách biến rủi ro thành những cơ hội thành công Một hệ thống quản lý rủi
ro được tổ chức tốt và vận hành hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp đứng vững và vượt qua những biến động Công tác quản trị rủi ro cho các khối doanh nghiệp khác nhau có những đặc thù riêng Hoạt động quản trị rủi ro với các doanh nghiệp Việt Nam đang được đánh giá thực hiện chưa tốt so với các doanh nghiệp có vốn đầu tư của nước ngoài Cũng bởi do quản trị rủi ro chưa được nhận thức đầy đủ về bản chất và vai trò của nó trong quá trình phát triển kinh doanh từ các lãnh đạo công ty Trong giai đoạn hiện nay, môi trường kinh doanh đang trải qua những thay đổi liên tục và khó dự đoán trước Môi trường kinh doanh ngày càng mở rộng thì rủi ro càng phức tạp, đặc biệt khi Việt Nam ngày càng tiến hành mở cửa thị trường cho các doanh nghiệp nước ngoài đầu
tư và cạnh tranh với doanh nghiệp Việt Nam với các chính sách thuận lợi hơn trước rất nhiều (đặc biệt từ khi Việt Nam gia nhập WTO)
Trong lĩnh vực xây dựng, rủi ro được nghiên cứu muộn hơn so với các ngành kinh tế, sản xuất khác Tổng kết từ nhiều nghiên cứu của các tác giả trên thế giới, khái niệm về quản lý rủi ro có thể được định nghĩa như sau: “Quản lý rủi ro
là một quá trình xác định, đánh giá và xếp hạng các rủi ro có thể xảy ra mà qua đó thì các biện pháp hữu hiệu và nguồn tài nguyên cần thiết được lựa chọn và áp
Trang 11dụng vào thực tế để hạn chế, theo dõi và kiểm soát các khả năng xuất hiện và/hoặc các tác động của các sự kiện không dự báo trước”
Trên thế giới đã có nhiều khoa học như Martin Barnes, D.F Cooper, D.H MacDonald và C.B.Chapman, H.Ren, He Zhi,… đóng góp thành tựu to lớn trong quá trình nghiên cứu về rủi ro và quản lý rủi ro (QLRR) Đồng thời, theo quan điểm nghiên cứu về rủi ro khi xảy ra, QLRR được xem xét trên khía cạnh dự báo và có khả năng đề phòng được
Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các hoạt động có liên quan đến việc
bỏ để mới, mở rộng hoặc cải tạo nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định Một trong những đặc điểm chính của dự án đầu tư xây dựng là môi trường không chắc chắn (tiềm ẩn nhiều rủi ro)
XHOME là công ty thiết kế, thi công nội thất hàng đầu tại Việt Nam với sự tin tưởng của hàng ngàn khách hàng khắp mọi nơi trên cả nước
Là đơn vị duy nhất có thể cung cấp đầy đủ trọn gói các sản phẩm dịch vụ từ thiết kế, thi công nội thất đến xây mới, cải tạo, trang trí Ngoài ra, chúng tôi còn mang đến các sản phẩm Nội thất cao cấp… với những bản thiết kế chi tiết đến hoàn hảo
Tiềm năng phát triển lớn cũng chính là yếu tố khiến các doanh nghiệp
đồ nội thất nước ngoài nhăm nhe tiến vào thị trường Việt Nam Năm 2017,
"gã khổng lồ" IKEA đến từ Thụy Điển sau khi nghiên cứu đã tuyên bố sẽ lên
kế hoạch mở rộng thị trường tại Đông Nam Á, và Việt Nam chính là điểm nhắm tới để phát triển trong tương lai gần Điều này cũng gây không ít áp lực cho các doanh nghiệp trong nước, buộc họ phải tối ưu hóa hoạt động, gia tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường bên cạnh đó, người tiêu dùng ngày càng
có yêu cầu cao hơn về chất lượng, mẫu mã và giá cả của sản phẩm Điều này đồng nghĩa với việc, nếu bạn cho khách hàng thấy sản phẩm của bạn không đáp ứng được tiêu chuẩn của họ thì đừng bao giờ mơ tưởng rằng họ sẽ đưa
Trang 12tiền cho bạn! Nhưng nếu cửa hàng kinh doanh nội thất của bạn vượt qua được những khó khăn từ thị trường thì đây quả là một thách thức Xuất phát từ các
phân tích trên, tác giả đã lựa chọn nội dung “Hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro cho Công ty Cổ phần Nội thất thông minh Xhome Việt Nam” làm đề
tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ của mình
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
2.1 Nghiên cứu về quản trị rủi ro
Rủi ro là một khái niệm không xuất hiện ngay trong thời kỳ đầu của văn minh nhân loại Sự phát triển của khoa học là nhân tố làm xuất hiện nhu cầu về việc tìm hiểu rủi ro và quản trị chúng Các nhà toán học là những người đi đầu trong việc tìm hiểu và lượng hóa rủi ro Rủi ro với tư cách là một khoa học ra đời vào thời Phục Hưng, thế kỷ 16, thế kỷ của những phát minh khám phá Sự khám phá ra Lý thuyết xác suất chính là tâm điểm quan trọng cho khoa học quản trị rủi ro ra đời Blaise Pascal và Daniel Bernoulli là những người đã lượng hóa được rủi ro Năm 1654, Pascal đã cố gắng giải quyết bài toán “bí ẩn của trò chơi đánh bạc” bằng cách tìm đến một giải pháp chia như thế nào những số tiền đặt cọc của một trò chơi may rủi, gọi là
“balla”, dẫn đến việc cho ra đời Lý thuyết xác suất, từ đó tìm ra công thức tính toán khả năng kết cục của các biến cố Mô hình đầu tiên xác định khả năng xuất hiện các kết cục chính là Tam giác Pascal nổi tiếng Năm 1738, Bernoulli trong bài viết “Trình bày một lý thuyết mới về đo lường rủi ro” đã giới thiệu khái niệm “lợi ích” (Utility), một phương pháp đo lường kết quả của một khả năng biến cố trong việc ước định rủi ro Với những nỗ lực và phát minh đầu tiên này, các nhà khoa học tiếp tục tiếp cận rủi ro theo các đặc điểm tư tưởng khác nhau nhưng thống nhất về mặt hệ thống, tạo nên khuôn mặt tương đối hoàn thiện về quản trị rủi ro ngày nay Và như vậy, khoa học quản trị rủi ro đã được thống nhất ghi nhận công lao khởi nguồn thuộc về các nhà bác học của Thời kỳ ánh sáng (châu Âu thế kỷ 18), thời đại của nghiên
Trang 13cứu, khám phá một kiến thức rộng lớn, chuẩn bị cho sự phát triển các phương pháp đo lường rủi ro sau này
Tiến bộ của khoa học kỹ thuật trong những thập kỷ gần đây cho phép phát triển và hoàn thiện một loạt các hệ thống và phương pháp định giá rủi ro như Value at Risk (VaR), thước đo tín nhiệm, rủi ro tín dụng, phân bổ ngân quỹ cho rủi ro Trong đó, đáng chú ý nhất là phương pháp xác định giá trị rủi
ro VaR Phương pháp VaR được phát triển từ năm 1993 và hiện được các tổ chức tài chính trên thế giới áp dụng rộng rãi JP Morgan là tổ chức tài chính đi tiên phong về ứng dụng và phát triển phương pháp này Hiệp định Basel áp dụng đối với các nước trong tổ chức G-10 đã coi VaR là nền tảng để xây dựng nên hành lang pháp lý, tạo ra sân chơi thống nhất và bình đẳng cho các tổ chức tài chính quốc tế Các phương pháp sau VaR là sự kế thừa và mở rộng ý tưởng của VaR được áp dụng phổ biến trong các tổ chức tài chính, ngân hàng trên thế giới, trong đó có Công ty chứng khoán
Trên thế giới đã có nhiều khoa học như Martin Barnes, D.F Cooper, D.H MacDonald và C.B.Chapman, H.Ren, He Zhi,… đóng góp thành tựu to lớn trong quá trình nghiên cứu về rủi ro và quản lý rủi ro (QLRR) Đồng thời, theo quan điểm nghiên cứu về rủi ro khi xảy ra, QLRR được xem xét trên khía cạnh dự báo và có khả năng đề phòng được
2.2 Nghiên cứu về rủi ro trong xây dựng
Nghiên cứu tại các nước phát triển trình độ cao
- Tại Hoa Kỳ: Ovidi Cretu và các tác giả, trong cuốn sách 285 trang, nghiên cứu về QLRR cho thiết kế và xây dựng trình bày khái niệm về sự không chắc chắn và rủi ro của dự án; phân tích rủi ro qua việc tác động của nó đến kết quả của việc thực hiện dự án và giúp nhà quản lý dự án có thể lên kế hoạch chuẩn bị để đối phó rủi ro dự án
-Tại Anh: Nghiên cứu QLRR của Chapman, C.B và Ward, Stephen, trong cuốn sách nghiên cứu về quy trình, kỹ thuật và thông tin dự án trong QLRR dự án
Trang 14Tác giả nhận thấy rủi ro là những yếu tố gây sai lệch so với kế hoạch đề ra, đồng thời trình bày chín giai đoạn QLRR của phương pháp luận là: định nghĩa, mục tiêu, nhận định, cấu trúc, sở hữu, ước tính, đánh giá, khai thác và quản lý
- Tại Pháp: Luis F.Alarcón và cộng sự, nghiên cứu rủi ro về chi phí và tiến độ ảnh hưởng hoàn thành việc mở rộng kênh đào Panama Nghiên cứu chỉ ra rằng: vai trò khảo sát, thiết kế và sự không chắc chắn cố hữu có tầm quan trọng này ở giai đoạn đầu của dự án
- Tại Nhật Bản: Các cộng sự nghiên cứu về Luật xây dựng và thực tiễn
ở Nhật Bản so sánh với Hoa Kỳ Chia sẻ rủi ro giữa chủ đầu tư và nhà thầu được quy định chi tiết trong điều khoản hợp đồng chứ không phải như ở Hoa
Kỳ đòi hỏi phải chuyển tất cả các rủi ro từ nhà thầu sang chủ đầu tư
- Tại Tây Ban Nha: M.Pilar de la Cruz và cộng sự, nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả quy trình quản lý dự án xây dựng do cơ quan công vụ Tây Ban Nha gồm các bước xác định và phân tích các rủi ro, đồng thời, xác định các phản ứng rủi ro tiềm ẩn
Nghiên cứu tại các nước phát triển
- Tại Nga: Artem Aleshin, nghiên cứu vấn đề QLRR của các dự án quốc tế và liên doanh với sự hợp tác của nước ngoài tại Nga Tác giả đã xác định, phân loại và đánh giá những rủi ro vốn có của các dự án chung ở Nga và đưa ra các khuyến nghị thực tiễn cho việc QLRR
- Tại Đài Loan: nghiên cứu rủi ro các dự án đường cao tốc ở Đài Loan Phân bổ rủi ro, xác định loại rủi ro ảnh hưởng đến quyết định xử lý rủi ro của nhà thầu
- Tại Singapore: Bon-Gang Hwang và cộng sự, cho rằng QLRR cần được thực hiện trong các dự án xây dựng để đảm bảo đạt được mục tiêu của
dự án, bất kể quy mô dự án
- Tại Hàn Quốc: J.W Seo và Hyun Ho Choi, nghiên cứu phương pháp đánh giá tác động an toàn dựa trên rủi ro cho các dự án xây dựng tàu điện
Trang 15ngầm ở Hàn Quốc Tác giả cho rằng sự an toàn của các công trình xây dựng
có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau như loại và quy mô dự án, phương pháp thi công, quy trình quản lý an toàn, khí hậu, địa điểm…
Nghiên cứu mới tại các nước đang phát triển có điều kiện tương đồng như Việt Nam
- Tại Malaysia: Cheng Siew Goh và cộng sự, nghiên cứu QLRR cho dự
án công cộng tại Malaysia thông qua các cuộc hội thảo Tác giả chỉ ra rằng việc lựa chọn các công cụ và kỹ thuật QLRR thích hợp là rất quan trọng để ra quyết định đối phó tốt hơn
- Tại Thái Lan: Sid Ghosh và Jakkapan Jintanapakanont, nghiên cứu rủi
ro các dự án cơ sở hạ tầng tại Thái Lan Nghiên cứu xác định các biến số nguy
cơ quan trọng đối với một dự án đường sắt ngầm Chaloem Ratchamongkhon tại Thái Lan
- Tại Indonexia: Andreas Wibowo và Bernd Kochendorfer, nghiên cứu các yếu tố rủi ro tài chính tại dự án ở đường Toll, Indonexia Các kết quả mô phỏng cho thấy rằng nhà tài trợ dự án trở nên tồi tệ hơn vì trì hoãn rủi ro thấp hoặc trung bình
Tổng quan các nghiên cứu trong nước
- Nguyễn Liên Hương, luận án tiến sĩ, nghiên cứu về rủi ro, quản trị rủi
ro của các doanh nghiệp xây dựng Quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp gồm 3 giai đoạn: giai đoạn lập chiến lược và kế hoạch, giai đoạn tham gia đấu thầu, giai đoạn thực hiện hợp đồng xây dựng sau khi trúng thầu
- Đỗ Thị Mỹ Dung, luận án tiến sĩ, đã làm rõ các lý thuyết về rủi ro và QLRR dự án đầu tư xây dựng Nghiên cứu áp dụng phương pháp xác suất thống kê phân tích tương quan để đánh giá mối liên hệ tương quan của một biến đến các biến khác để đánh giá về các rủi ro sau khi đã nhận dạng chúng
và sử dụng phần mềm QLRR trong quá trình QLRR thi công cọc Barret
- Trịnh Thùy Anh, luận án tiến sĩ, nghiên cứu cơ sở lý luận vê rủi ro,
Trang 16QLRR đứng trên nhiều góc độ: chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu, cộng đồng để thấy chủ thể chịu những rủi ro nào và gây ra các rủi ro nào Và đề xuất ba giải pháp QLRR hướng tới chủ thể QLRR là Nhà nước: Nhóm giảm nhẹ rủi ro; QLRR dự án theo chu trình; Hệ thống QLRR
- Thân Thanh Sơn, luận án tiến sĩ: nghiên cứu rủi ro trong hình thức hợp tác công tư phát triển các dự án hạ tầng giao thông đường bộ Việt Nam Tác giả đã tổng hợp được 51 rủi ro cụ thể, đồng thời phân bổ rủi ro giữa Nhà nước và tư nhân tham gia dự án dựa trên quan điểm rủi ro nên được quản lý bởi bên có khả năng QLRR đó tốt nhất
Tổng quan tình hình nghiên cứu có thể dẫn tới một số kết luận:
- Rủi ro là khái niệm không còn mới, do đó những nghiên cứu về rủi
ro rất nhiều cả trong và ngoài nước, nhưng chủ yếu là rủi ro tài chính hay rủi
ro trong lĩnh vực ngân hàng Riêng rủi ro về xây dựng đã bắt đầu có nhiều nghiên cứu hơn
- Nghiên cứu về quản trị rủi ro còn mang tính bị động, thường dựa vào rủi ro có sẵn mang rời rạc chứ chưa được nghiên cứu ở cấp độ chiến lược
Việc nghiên cứu rủi ro và quản trị rủi ro dưới góc độ đảm bảo an ninh
doanh nghiệp đã bắt đầu được đề cập nhưng còn rất ít
3 Câu hỏi nghiên cứu
Với nội dung nghiên cứu như trên, tác giả đặt ra các câu hỏi nghiên cứu như sau:
- Trong lĩnh vực thiết kế, thi công nội thất doanh nghiệp thường gặp phải những rủi ro gì?
- Tác động và khả năng xảy ra của rủi ro được đo lường như thế nào?
- Công ty Cổ phần Nội thất thông minh Xhome Việt Nam nên sử dụng quy trình quản trị rủi ro nào cho doanh nghiệp
4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu: là xây dựng quy trình quản trị rủi ro để đảm bảo phát triển bền vững cho Công ty Cổ phần Nội thất thông minh Xhome Viet Nam
Trang 17Để thực hiện mục đích trên, luận văn có những nhiệm vụ nghiên cứu:
- Tổng quan nghiên cứu quản trị rủi ro, quy trình quản trị rủi ro, quản trị rủi ro trong thiết kế và thi công nội thất
- Xác lập cơ cở lý luận về quy trình quản trị rủi ro để đảm bảo phát triển bền vững doanh nghiệp thiết kế và thi nội thất
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: là quy trình quản trị rủi ro để đảm bảo phát triển bền vững
5.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nội dung: nghiên cứu quy trình quản trị rủi ro ở cấp độ doanh
nghiệp, ko nghiên cứu ở cấp độ ngành hay quốc gia Mục đích của xây dựng quy trình quản trị rủi ro là nhằm đảm bảo phát triển bền vững doanh nghiệp, các mục tiêu khác như lợi nhuận, thị phần, sự hài lòng của nhân viên/khách hàng được coi là mục tiêu tham chiếu cho mục tiêu chính là đảm bảo an ninh doanh nghiệp
Phạm vi không gian: tại Công ty Cổ phần Nội thất thông minh Xhome
Việt Nam
Phạm vi thời gian: nghiên cứu thực trạng của Xhome trong giai đoạn
2015-2017, dữ liệu khảo sát vào năm 2018, giải pháp tới năm 2021 và định hướng tới năm 2030
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
Trang 18(2) Các nghiên cứu khoa học trong nước và quốc tế về chủ đề này (3) Các bài báo, tài liệu hội thảo trong và ngoài nước
Việc nghiên cứu dữ liệu thứ cấp sẽ giúp học viên hoàn thiện được mô hình nghiên cứu và phát triển được các giả thuyết nghiên cứu về hoàn thiện quy trình, quản trị rủi ro, rủi ro trong doanh nghiệp thiết kế và thi công nội thất (xây dựng), làm căn cứ cho việc kiểm định tại chương thực trạng và đề xuất các giải pháp
6.1.2 Thu thập dữ liệu sơ cấp
a/ Bằng phiếu khảo sát
Để kiểm định các giả thuyết nêu ra từ mô hình nghiên cứu, tác giả sẽ thiết kế và phát một phiếu hỏi định lượng tới các đối tượng khảo sát Phiếu khảo sát sẽ bao gồm các thông tin chung về nghiên cứu, các câu hỏi xoay quanh vấn đề hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro nhằm đảm bảo an ninh doanh nghiệp theo những căn cứ nghiên cứu đã đề xuất, và những nội dung thu thập thêm từ người trả lời
Thang đo: Thang Likert từ 1 đến 5 sẽ được sử dụng cho đa số các câu
hỏi trong phiếu hỏi định lượng với 5 tương ứng với mức “cao nhất” và 1 tương ứng với mức “thấp nhất”
Đối tượng khảo sát: sẽ là ban lãnh đạo, cán bộ nhân viên của Xhome
Số lượng phiếu dự kiến sẽ phát ra tầm 150 phiếu và thu về từ 70-100 phiếu với tỷ lệ phiếu hợp lệ tầm 50-80 phiếu
Thiết kế phiếu điều tra: Phiếu điều tra được thiết kế cho phù hợp với
các mục tiêu của luận văn và khung lý thuyết một cách ngắn gọn, rõ ràng Quy trình thiết kế như sau:
- Dựa vào mục tiêu và khung lý thuyết nghiên cứu để xác định các thông tin cần: các nhân tố, biến số và các thước đo;
- Xác định loại câu hỏi;
- Xác định nội dung của từng câu hỏi;
Trang 19- Xác định từ ngữ sử dụng cho từng câu hỏi;
- Xác định tính logic cho các câu hỏi;
- Dự thảo phiếu điều tra;
- Tổ chức seminar tại bộ môn về bảng hỏi để chỉnh sửa;
- Nộp phiếu điều tra cho giảng viên hướng dẫn;
- Giảng viên hướng dẫn kiểm tra, chuẩn chỉnh lại và đồng ý cho triển khai điều tra;
Nội dung cơ bản của phiếu điều tra:
- Giới thiệu về đề tài: tên tác giả, tên đề tài, nội dung chính cần khảo sát
- Giải thích từ ngữ cần thiết cho điều tra: hoàn thiện quy trình; rủi ro, quản trị rủi ro, quản trị rủi ro xây dựng
- Đánh giá rủi ro và ảnh hưởng của từng loại rủi ro đang tồn tại trong Xhome theo 02 tiêu chí khả năng xảy ra và tác động
- Thông tin cá nhân của khách hàng: giới tính, tuổi, nghề nghiệp, thu nhập bình quân/tháng
b/ Khảo sát thử và tư vấn chuyên gia Trước khi được phát rộng rãi tới mẫu khảo sát, tác giả sẽ phát phiếu tới
05 người trả lời phiếu, để đánh giá sơ bộ xem các câu hỏi đặt ra có dễ hiểu không, cần bổ sung hoặc loại bổ những câu hỏi nào Đồng thời tác giả cũng sẽ gửi phiếu hỏi cho các chuyên gia, giảng viên về quản trị để tham vấn và hoàn thiện phiếu khảo sát
6.2 Phương pháp phân tích dữ liệu
Phương pháp định lượng: Tác giả sẽ sử dụng phần mềm excel để phân tích các dữ liệu đã thu thập được Mục đích của phân tích định lượng là xác định được khả năng xảy ra và tác động của từng rủi ro trong công ty Từ đó, căn cứ vào mô hình để lựa chọn quy trình quản trị rủi ro để tác giả đưa ra đề xuất phù hợp cho công tác quản trị rủi ro của Xhome
Phương pháp định tính: song song với phương pháp định lượng, luận
Trang 20văn cũng sử dụng những phương pháp định tính như so sánh, phân tích, đánh giá nhằm làm rõ vấn đề nghiên cứu
7 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục; phần nội dung của luận văn được chia thành 03 chương:
- Chương 1: Lý luận cơ bản về quản trị rủi ro tại doanh nghiệp
- Chương 2: Thực trạng công tác quản trị rủi ro tại Công ty Cổ phần Nội thất thông minh Xhome Việt Nam
- Chương 3: Đề xuất hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro cho Công ty
Cổ phần Nội thất thông minh Xhome Việt Nam
Trang 21CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI
DOANH NGHIỆP
1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Rủi ro và Quản trị rủi ro
1.1.1.1 Rủi ro
Đối với một cá nhân thì rủi ro được hiểu là bất kỳ một sự kiện, hành động, hay tác động nào có thể ảnh hưởng hay ngăn cản cá nhân đạt được các mong muốn hợp lệ
Đối với một tổ chức hay doanh nghiệp thì rủi ro được hiểu là bất kỳ sự kiện hay hành động nào có thể tác động hoặc ngăn cản doanh nghiệp trong việc đạt được các mục tiêu đã đề ra (Hoàng Đình Phi, 2016)
Rủi ro theo trường phái tiêu cực:
Rủi ro được coi là sự không may, sự tổn thất, mất mát, nguy hiểm Thuộc trường phái này, ta có thể thấy các định nghĩa:
Theo Từ điển Tiếng Việt do trung tâm từ điển học Hà Nội xuất bản năm 1995: “Rủi ro là điều không lành, không tốt, bất ngờ xảy đến”
Theo cố GS Nguyễn Lân: “Rủi ro (đồng nghĩa với rủi) là sự không may” (Từ điển và ngữ Việt Nam, năm 1998, tr 1540)
Theo từ điển Oxford: “Rủi ro là khả năng gặp nguy hiểm, hoặc bị đau đớn, thiệt hại…”
Khác số từ điển khác lại đề cập tương tự: “Rủi ro là sự bất trắc, gây ra mất mát, hư hại”, “Rủi ro là yếu tố liên quan đến nguy hiểm, sự khó khăn hoặc điều không chắc chắn”
Trong lĩnh vực kinh doanh: “Rủi ro là sự tổn thất về tài sản hay là sự giảm sút lợi nhuận thực tế so với lợi nhuận dự kiến” “Rủi ro là những bất trắc ngoài ý muốn xảy ra trong quá trình sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, tác động xấu đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp”
Trang 22Tóm lại, theo cách nghĩ truyền thống: “Rủi ro là những thiệt hại, mất mát, nguy hiểm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm, khó khăn, hoặc điều không chắc chắn có thể xảy ra cho con người”
Thực tế cho thấy: Chúng ta đang sống trong một thế giới mà rủi ro luôn tiềm ẩn và ngày càng tăng theo nhiều hướng khác nhau Xã hội loài người càng phát triển, hoạt động của con người ngày càng đa dạng, phong phú và phức tạp thì rủi ro cho con người ngày càng nhiều và đa dạng hơn Mỗi ngày qua lại xuất hiện thêm những loại rủi ro mới, chưa từng có trong quá khứ Con người cũng quan tâm đến việc nghiên cứu rủi ro, nhận dạng rủi ro và tìm các biện pháp quản trị rủi ro Trong quá trình nghiên cứu đó, nhận thức của con người về rủi ro cũng thay đổi, trở nên khoan dung, trung hòa hơn
Rủi ro theo trường phái trung hòa:
Rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được” (Frank Knight)
Rủi ro là sự bất trắc có thể liên quan đến việc xuất hiện những biến cố không mong đợi” (Allan Willett)
“Rủi ro là một tổng hợp những ngẫu nhiên có thể đo lường được bằng xác suất” (Irving Prefect)
“Rủi ro là giá trị và kết quả mà hiện thời chưa biết đến”
Diễn giả một cách đầy đủ hơn về rủi ro và nguy cơ rủi ro, trong cuốn
“Risk management and insurance”, các tác giả C Arthur William, Jr Micheal, L Smith đã viết: “Rủi ro là sự biến động tiềm ẩn ở những kết quả Rủi ro có thể xuất hiện trong hầu hết mọi hoạt động của con người Khi có rủi
ro, người ta không thể dự đoán được chính xác kết quả Sự hiện diện của rủi
ro gây nên sự bất định Nguy cơ rủi ro phát sinh bất cứ khi nào một hành động dẫn đến khả năng được hoặc mất không thể đoán trước”
Theo David Apgar: “Rủi ro là bất cứ điều gì không chắc chắn có thể ảnh hưởng tới các kết quả của chúng ta so với những gì chúng ta mong đợi” (Risk Intelligence: Learning to Manage What We Don’t Know, 2006)
Trang 23Như vậy, theo trường phái trung hòa, rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được Rủi ro có tính 2 mặt: vừa tích cực, vừa tiêu cực Rủi ro có thể gây
ra những tổn thất, mất mát, nguy hiểm, … Nhưng chính rủi ro có thể mang đến cho con người những cơ hội Nếu tích cực nghiên cứu rủi ro, nhận dạng,
đo lường rủi ro, quản trị rủi ro, người ta không chỉ tìm ra được những biện pháp phòng ngừa, né tránh mà còn có thể “lật ngược tình thế”, biến thủ thành công, biến bại thành thắng, biến thách thức thành những cơ hội, mang lại kết quả tốt đẹp trong tương lai
Trong quá trình nghiên cứu luận văn, tác giả nghiêng về trường phái
trung hòa“Rủi ro là những sự kiện ngoài mong đợi, tuy nhiên, con người có thể biến rủi ro thành cơ may”
Cũng theo tác giả Hoàng Đình Phi (2016), rủi ro có thể phân thành những loại như sau:
(1) Phân loại theo lĩnh vực:
- Chính trị, chính sách, luật pháp, kinh tế, văn hóa, kinh doanh, tài chính, ngân hàng…
- Các rủi ro từ môi trường thiên nhiên…
(2) Phân loại theo cấp độ: Rủi ro mức độ từ thấp đến cao
- Có thể phân loại và thể hiện theo màu sắc: từ màu vàng đến màu cam
và màu đỏ Thang màu sử dụng: Trung bình (màu vàng); Cao (màu cam); Rất cao (màu đỏ)
- Có thể đánh giá theo thang điểm từ thấp đến cao: 1-10 (3) Phân loại theo các chức năng quản trị của tổ chức hay doanh nghiệp:
- Các rủi ro về chiến lược, nguồn nhân lực, tài chính, công nghệ, sản xuất, marketing, bán hàng…
- Các rủi ro từ nội bộ, các rủi ro từ ngành công nghiệp, từ môi trường bên ngoài…
1.1.1.2 Rủi ro trong doanh nghiệp thiết kế và thi công nội thất
Trang 24Theo Cooke and Williams (2004) rủi ro trong xây dựng thường cao nhất ở giai đoạn đầu của dự án khi bắt đầu quá trình mua sắm Có rất nhiều tuyến mua sắm mà các doanh nghiệp xây dựng sử dụng với những sự cân bằng về rủi ro đối với khách hàng hay nhà thầu khác nhau Ví dụ như thiết kế và xây dựng dựa theo yêu cầu khách hàng sẽ coi trọng rủi ro từ phía khách hàng và giai đoạn thiết kế; trong khi vấn đề tài chính của nhà thầu hoặc PFI (Private finance initiative - Sáng kiến tài chính tư nhân trong Hợp tác công-tư) thì thường coi trọng rủi ro của nhà thầu thông qua các giai đoạn thiết kế và xây dựng
Các loại rủi ro thường có đối với những doanh nghiệp xây dựng:
Rủi ro của khách hàng
Rủi ro của khách hàng là thường xoay quanh vấn đề thời gian, chi phí
và chất lượng Các cân nhắc về quản lý rủi ro cho khách hàng có thể bao gồm:
- Rủi ro trong tính khả thi - quyết định tiếp tục ủng hộ một điển hình kinh doanh, xem xét các lựa chọn và đưa ra giải pháp ưu tiên
- Rủi ro thiết kế - quyết định mức độ kiểm soát để việc tiếp tục phải thiết kế theo yêu cầu khách hàng
- Rủi ro kinh phí - đảm bảo có đủ tiền để trả cho nhà thầu và tránh nguy cơ mất khả năng thanh toán của nhà thầu
- Rủi ro thương mại - ảnh hưởng đến thu nhập và lợi nhuận nếu tài sản mới (tòa nhà) không bán được theo thời gian, do chi phí hoặc do chất lượng
Rủi ro của chủ đầu tư
Rủi ro của nhà thầu sẽ là việc không lựa chọn đúng chủ đầu tư có năng lực, có uy tín; có thể gây ra ảnh hưởng tới chất lượng, tiến độ thực hiện của các công trình, dự án Mối quan hệ giữa chủ đầu tư và nhà thầu luôn được quản lý chặt chẽ bởi hợp đồng, điều này phần nào hạn chế được rủi ro cho nhà thầu Nhưng cũng có nguy cơ liên quan tới việc đội giá khi giá nguyên vật liệu đầu vào tăng cao Rủi ro này có thể được ngăn ngừa bằng việc tạm ứng một tỷ lệ phù hợp để nhà thầu có thể dự trữ được nguyên nhiên vật liệu sản
Trang 25xuất phòng ngừa tăng giá, đồng thời đẩy nguy cơ đội giá sang phía chủ đầu
tư Ngược lại, nếu chủ đầu tư tạm ứng quá ít mà thời gian thi công kéo dài thì việc đội giá là không thể tránh khỏi do giá nguyên nhiên vật liệu đầu vào tăng quá nhiều khiến cho nhà thầu không thể đảm bảo được chất lượng và tiến độ nếu không được trợ giá từ chủ đầu tư Bên cạnh đó, bằng kinh nghiệm và thực
tế làm việc, nhà thầu sẽ có được những lựa chọn chủ đầu tư phù hợp, có năng lực vốn tốt, có uy tín để đảm bảo những rủi ro về đội giá sẽ được hạn chế ở mức tối thiểu
Về phía các nhà thầu thi công, rủi ro lớn nhất là ở giai đoạn đấu thầu khi có cam kết về giá và thời gian Tiền bảo lãnh có thể bị mất nếu số lượng không chính xác Nhà thầu phụ không chịu nổi do báo giá và công việc có thể đắt hơn ước tính nếu lựa chọn phương pháp xây dựng không phù hợp hoặc do biến động giá theo thời gian
Rủi ro về Sức khoẻ và An toàn
Thống kê cho thấy trung bình hai người chết mỗi tuần trên các công trình, nhưng 90% số người chết có thể tránh được (Cooke & Williams, 2004, p83) Rủi ro về sức khoẻ và an toàn được quản lý thông qua các quy định pháp luật trực tiếp và gián tiếp liên quan đến xây dựng (Quy chế Quản lý và thiết kế, 1994; Quy chế xây dựng - Y tế, An toàn và Phúc lợi - năm 1996) Một kế hoạch về vấn đề sức khoẻ và an toàn là cần thiết và là phương tiện truyền thông vô cùng quan trọng cho tất cả các dự án (trừ một số dự án rất nhỏ) Bộ luật Các quy tắc thực hiện được thông qua (HSE, 2001) đưa ra hướng dẫn liên quan đến nội dung của kế hoạch an toàn và sức khoẻ và giải thích trách nhiệm của những người có các nghĩa vụ theo quy định
Rủi ro cháy nổ trong các dự án xây dựng
Nguy cơ cháy nổ luôn luôn xuất hiện trên các công trình xây dựng và các quy định về Xây dựng (Y tế, An toàn và Phúc lợi) năm 1996 yêu cầu các nhà thầu áp dụng các biện pháp để ngăn ngừa nguy cơ thương tích do hỏa
Trang 26hoạn, cung cấp và duy trì các thiết bị phòng cháy và hướng dẫn người sử dụng thiết bị Hợp đồng cung cấp bảo hiểm cho các công trình trong quá trình xây dựng bao gồm cả hỏa hoạn Một Bộ luật Thực hành Chung, Phòng Cháy Cứu hỏa trên các địa điểm xây dựng quy định rằng một nhà thầu chính phải xây dựng một kế hoạch an toàn hỏa hoạn Tuân thủ quy định là điều khoản trong một số hợp đồng tiêu chuẩn được sử dụng trong ngành xây dựng
1.1.1.3 Quản trị rủi ro
Theo tác giả Hoàng Đình Phi (2015), Quản trị rủi ro của tổ chức và DN
là các quy trình mà ở đó những người có trách nhiệm tiến hành mọi hoạt động
và sử dụng mọi công cụ có thể để nghiên cứu, dự báo, hoạch định và thực thi các chiến lược và các kế hoạch để phòng ngừa các rủi ro và ứng phó với các khủng hoảng để đảm bảo duy trì được khả năng cạnh tranh bền vững hay sự phát triển bền vững của tổ chức hay doanh nghiệp
Cùng với quản trị rủi ro thì quản trị khủng hoảng của tổ chức và doanh nghiệp là các quy trình mà ở đó những người có trách nhiệm xây dựng và thực thi các kế hoạch để ứng phó với các khủng hoảng để đảm bảo doanh nghiệp có thể vượt qua được khủng hoảng
Bên cạnh đó, khái niệm về Quản trị công ty (corporate governance) hay năng lực quản trị công ty là tổng hợp các khả năng/năng lực của các cổ đông trong việc phát triển bền vững DN Quản trị công ty tốt hay không tốt phụ thuộc vào các quy trình và năng lực của tất cả các thành viên hội đồng quản trị do các cổ đông bầu ra theo nhiệm kỳ
Trang 271.1.2 Quản trị rủi ro và An ninh doanh nghiệp
1.1.2.1 An ninh doanh nghiệp
Tác giả Hoàng Đình Phi (2015) đã xác định an ninh doanh nghiệp được tính toán theo phương trình như sau:
An ninh doanh nghiệp
=
An toàn + Ổn định + Phát triển bền vững
– Rủi ro + Khủng hoảng + Chi phí khắc phục + n
Như vậy, có thể thấy quản trị rủi ro góp phần cho công tác đảm bảo an ninh của doanh nghiệp
Mô hình khung lý thuyết cơ bản của quản trị an ninh phi truyền thống (Nguyễn Văn Hưởng, Hoàng Đình Phi, 2015)
AN NINH PHI TRUYỀN THỐNG CỦA 1 CHỦ THỂ
– CHI PHÍ QUẢN TRỊ RỦI RO (Cost for Risk Management)
+ CHÍ PHÍ MẤT DO KHỦNG HOẢNG (Cost of Crisis)
+ CHI PHÍ KHẮC PHỤC KHỦNG HOẢNG (Cost of Crisis Recovery)
Trang 28Công thức ngắn gọn
S’S = (S1 + S2 + S3) – (C1 + C2 + C3)
(Nguồn: TT.TS Nguyễn Văn Hưởng & PGS.TS Hoàng Đình Phi, 2016.)
Những lĩnh vực an ninh doanh nghiệp cơ bản trong an ninh phi truyền thống được tác giả Hoàng Đình Phi (2015) chỉ ra dưới đây:
Bảng 1.1 Một số lĩnh vực an ninh doanh nghiệp trong an ninh phi
truyền thống T
T
AN NINH TÀI CHÍNH
AN NINH CÔNG NGHỆ
AN NINH CON NGƯỜI
AN NINH THƯƠNG HIỆU
1 Khái niệm
cơ bản
Khái niệm mới trong bối cảnh toàn hội nhập và cạnh tranh toàn cầu, biến đổi toàn cầu
Khái niệm mới trong bối cảnh toàn hội nhập
và cạnh tranh toàn cầu, biến đổi toàn cầu
Khái niệm mới trong bối cảnh toàn hội nhập và cạnh tranh toàn cầu, biến đổi toàn cầu
Khái niệm mới trong bối cảnh toàn hội nhập và cạnh tranh toàn cầu, biến đổi toàn cầu
2 Mục tiêu chính
Phòng tránh được các rủi
ro tài chính,
nguồn lực tài chính để cạnh tranh bền vững
Phát triển, bảo
vệ, sử dụng hiệu quả các năng lực công nghệ để cạnh tranh bền vững
Phát triển, sử dụng an toàn
và hiệu quả nguồn nhân lực để cạnh tranh bền vững
Xây dựng,
sử dụng, bảo vệ, phát triển thương hiệu để cạnh tranh bền vững
3 Chủ thể chính
Các chủ doanh nghiệp
Các chủ doanh nghiệp
Các chủ doanh nghiệp
doanh nghiệp
Trang 29T
AN NINH TÀI CHÍNH
AN NINH CÔNG NGHỆ
AN NINH CON NGƯỜI
AN NINH THƯƠNG HIỆU
4 Công
cụ chính
Điều lệ công ty Chiến lược tài chính DN Quy chế kiểm soát thu chi
Quy trình quản trị rủi ro
Chiến lược kinh doanh
và chiến lược công nghệ
Quy trình quản trị công nghệ Quy chế bảo mật công nghệ
Quy trình quản trị rủi ro
Chiến lược phát triển nguồn nhân lực
Quy trình quản trị nhân lực Quy trình giám sát nhân lực
Quy trình quản trị rủi
ro
Chiến lược kinh doanh và chiến lược thương hiệu Đăng ký bảo hộ Quy chế quản trị thương hiệu
Quy trình quản trị rủi
ro
5 Mối đe dọa chính
Mất cân đối thu chi
Khủng hoảng KT-TC lớn nhỏ Tham nhũng nội bộ Lừa đảo tài chính, KD
Năng lực công nghệ yếu kém Trộm cắp bí mật công nghệ
Thiếu tiền và nhân lực cho R&D
Công nghệ mới thay thế
Mất an toàn lao động
Mâu thuẫn, xung đột, đình công, phá hoại, (M&A…) Đối thủ câu nhân tài Nội gián
Hàng giả, hàng nhái Cạnh tranh không lành mạnh
Thương hiệu không có sức mạnh như 1 tài sản trí tuệ
Uy tín lãnh đạo DN giảm
Nguồn: Nguyễn Văn Hưởng, Bùi Văn Nam, Hoàng Đình Phi (2015)
Trang 301.1.2.2 Quản trị an ninh doanh nghiệp
Cũng theo tác giả Hoàng Đình Phi (2015), quản trị an ninh doanh nghiệp là các quy trình mà ở đó những người có trách nhiệm thường xuyên theo dõi các yếu tố liên quan, nghiên cứu, ứng dụng, xây dựng và thực thi các chiến lược và các kế hoạch quản trị rủi ro để đảm bảo DN luôn trong trạng thái an toàn, ổn định và phát triển bền vững Bên cạnh đó, công ty cũng cần
có những hoạt động quản trị công ty hiệu quả Quản trị công ty có hiệu quả giúp cho công ty thích ứng tốt hơn đối với những thay đổi liên tục diễn ra trong môi trường hoạt động Doanh nghiệp có thể xây dựng được một hệ thống quản trị công ty có hiệu quả thông qua việc xây dựng và thông qua các chiến lược và kế hoạch kinh doanh có tính đến các rủi ro tiềm tàng, thiết lập
hệ thống nghiên cứu và quản trị rủi ro, chính sách ứng phó với khủng hoảng phù hợp và thể chế hóa quy trình ra quyết định Mục tiêu cơ bản của quản trị công ty là phát triển khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, hay chính là an ninh doanh nghiệp Cụ thể:
Khả năng cạnh tranh bền vững doanh nghiệp
Sự phát triển bền vững của doanh nghiệp
Do vậy, quản trị an ninh doanh nghiệp hay quản trị công ty cần đảm bảo các nguyên tắc của OECD như sau:
1 Quyền của các cổ đông
2 Lợi ích của các bên liên quan
3 Vai trò và trách nhiệm của hội đồng quản trị
Trang 314 Ứng xử liêm chính và có đạo đức
5 Công khai và minh bạch Tuân thủ tốt sẽ giúp giảm đáng kể các rủi ro và khủng hoảng từ nội bộ,
từ đó giúp cho công tác đảm bảo an ninh doanh nghiệp được thực thi tốt hơn
1.1.3 Quy trình quản trị rủi ro tại doanh nghiệp
1.1.3.1 Quy trình
Quy trình (tiếng Hán: 規程- tiếng Anh: Procedure) là trình tự (thứ tự, cách thức) thực hiện một hoạt động đã được quy định, mang tính chất bắt buộc, đáp ứng những mục tiêu cụ thể của hoạt động quản trị (quản lý và cai trị) Những hoạt động này bao gồm tất cả các dạng thức hoạt động (hoặc quá trình) trong đời sống xã hội của con người, ví dụ như các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đào tạo, nghiên cứu, tôn giáo, nghệ thuật, chiến tranh Quy trình xuất hiện phổ biến trong quá trình tồn tại và phát triển của vạn vật, ví dụ như quy trình giăng tơ của loài nhện, làm tổ của chim hoặc săn mồi của hổ báo
Thuật ngữ “Quy trình – Procedure” như là “một phương pháp cụ thể để thực hiện một quá trình hay công việc Quy trình thường được thể hiện bằng văn bản Như vậy, thông thường các đơn vị phát triển các “Quy trình” nhằm thực hiện và kiểm soát các “Quá trình” của mình Một quy trình có thể nhằm kiểm soát nhiều quá trình, và ngược lại, một quá trình có thể được kiểm soát bằng nhiều quy trình
Là quy phạm đề cập đến trình tự các bước công việc, nguồn lực được
sử dụng, trách nhiệm của các bộ phận/phòng ban trực thuộc; trách nhiệm của các cá nhân trong việc phối hợp để quản lý và thực hiện một hoạt động hay một công việc nào đó
Mỗi cá nhân có kiến thức, kỹ năng khác nhau dẫn đến cách làm việc khác nhau Quy trình giúp cho người thực hiện công việc biết rằng trong một nghiệp vụ thì họ phải tiến hành những bước công việc nào, làm ra sao và phải
Trang 32cần đạt kết quả như thế nào? Sẽ không có tình trạng nhân viên nhận chỉ thị của Sếp mà không biết phải làm thế nào? Hay tình trạng làm đi làm lại mà vẫn không đúng ý Sếp
1.1.3.2 Quy trình quản trị rủi ro
Quản lý rủi ro giúp giảm thiểu, giám sát và điều khiển tính khả thi hoặc tác động của các sự kiện không dự đoán được hoặc tối đa hóa sự nhân dạng các cơ hội Việc này được thực hiện qua 6 quy trình như sau:
Để hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro, phải làm theo các bước, mà theo tác giả Hoàng Đình Phi (2015) thì đây là một quá trình liên tục
Hình 1.1 Xây dựng chiến lược quản trị rủi ro theo quy trình rủi ro liên tục
Đây là quy trình quản trị rủi ro đúng và chung nhất cho tất cả các lĩnh vực, sau khi tác giả nghiên cứu, đánh giá thực tế, tác giả lựa chọn quy trình có biến thiên trong lĩnh vực xây dựng, vì lĩnh vực xây dựng rủi ro xảy ra liên tục
và hàng ngày, hậu quả thường hậu quả về mặt kinh tế lớn, do vậy cần có điểm
Trang 33kích hoạt làm sau đúng thời điểm để giảm thiểu rủi ro Hình dưới thể hiện quá trình này
Hình 1.2 Quy trình quản trị rủi ro trong lĩnh vực xây dựng
Nguồn: Tác giả đề xuất từ quy trình của công ty Xhome
Theo quy trình này, việc hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro cho doanh nghiệp sẽ bao gồm những bước sau:
Bước 1: Lập danh sách các rủi ro Bước 2: Xác định khả năng xảy ra và mức độ tác hại của các rủi ro; Bước 3: Ngăn chặn hoặc giảm nhẹ rủi ro;
B1: Xác định khả năng xảy ra
và mức độ tác hại của các rủi ro
B3: Ngăn chặn hoặc giảm nhẹ rủi ro
B5:
Chuẩn bị sẵn sàng các biện pháp ứng phó
B5: Xác định điểm kích hoạt
và biện pháp ứng phó
B6: Theo dõi và báo cáo
Trang 34Bảng 1.2 Công cụ và căn cứ hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro cho
Các lĩnh vực an ninh doanh nghiệp trong
an ninh phi truyền thống (Hoàng Đình Phi, 2015)
- Phương pháp thiết lập bảng kê - Phương pháp phát phiếu khảo sát - Phương pháp tham khảo ý kiến chuyên gia - Phương pháp phân tích báo cáo tài chính
2 Xác định khả năng xảy
ra và mức độ tác hại của các rủi ro;
Ma trận rủi ro Cách thức phân hạng rủi ro theo Đại học Sydney (2015)
3 Ngăn chặn hoặc giảm
Sử dụng bảng liệt kê danh mục rủi ro
5 Điểm kích hoạt và biện
pháp ứng phó
Chiến lược quản trị rủi ro dựa trên ma trận Goossens & Cooke (2001) và tác giả tổng hợp (2016)
Mẫu biểu cho công tác quản trị rủi ro
6 Theo dõi – báo cáo Mẫu biểu theo dõi - báo cáo
Nguồn: Tác giả (2019)
Cách thức phân hạng của rủi ro theo Đại học Sydney
Trang 35Theo cách phân hạng này, 8<giá trị của rủi ro <15 rủi ro ở mức cao, giá trị của rủi ro> 15 rủi ro đang ở mức nguy kịch
1.1.3.3 Hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro cho doanh nghiệp
Như vậy, hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro cho doanh nghiệp có thể hiểu là việc doanh nghiệp phải xác định, đánh giá và đưa ra được những chiến
lược cụ thể đối với từng loại rủi ro có thể xảy đến với doanh nghiệp Để làm
được việc này, doanh nghiệp cần nắm được quy trình về quản trị rủi ro để từ
đó hoàn thiện một quy trình và lựa chọn các công cụ phù hợp cho việc hoàn
thiện quy trình quản trị rủi ro Những nội dung này sẽ được trình bày ở phần
dưới đây
1.2 Xây dựng quy trình quản trị rủi ro tại doanh nghiệp
Lập danh sách các rủi ro: là quy trình xác định rủi ro nào có thể ảnh
hưởng đến dự án và lập tài liệu về các đạc điểm của nó Lợi ích của quy trình
này là có 1 tài liệu đầy đủ về các rủi ro đang tồn tại và kiến thức cũng như khả
năng mà danh sách rủi ro cung cấp giúp đội dự án dự đoán các sự kiện
Trang 36Xác định khả năng xảy ra và mức độ tác động của rủi ro: là quy
trình xác định các hoạt động cần thực hiện để quản lý rủi ro dự án Lợi ích của quy trình này là đảm bảo mức độ, tầm nhìn và các loại hoạt động quản lý rủi
ro tương xứng với cả rủi ro và tầm quan trọng của dự án trong tổ chức
Ngăn chặn hoặc giảm nhẹ rủi ro: là quy trình sắp xếp thứ tự ưu tiên
các rủi ro dựa vào khả năng xuất hiện và ảnh hưởng của từng rủi ro Lợi ích của quy trình này là cho phép các nhà quản lý dự án giảm mức độ không chắc chắn và tập trung vào rủi ro có độ ưu tiên cao
Chuẩn bị sẵn sàng các biện pháp ứng phó: là quy trình đưa ra các
lựa chọn và hành động để tăng cường cơ hội và giảm thiểu đe doạ tới mục tiêu dự án Lợi ích của quy trình này là xác định mức độ ưu tiên của các rủi
ro, thêm nguồn lực và các hoạt động cần thiết vào dự án tuỳ vào chiến lược phản ứng cho từng rủi ro được chọn
Điểm kích hoạt và biện pháp ứng phó: là quy trình hiện thức kế
hoạch phản ứng rủi ro, theo dõi các rủi ro đã được xác định, giám sát các rủi
ro còn lại, xác định rủi ro mới, và đánh giá hiệu quả của quy trình quản lý rủi
ro Lợi ích của quy trình này là cải thiện hiệu suất của cách tiếp cận rủi ro trong suốt vòng đời quản lý dự án để liên tục tối ưu các phản ứng rủi ro
Theo dõi và báo cáo: Theo dõi và báo cáo hoạt động quản lý rủi ro và những thay đổi có thể ảnh hưởng đến hệ thống quản lý rủi ro doanh nghiệp
Quy trình theo dõi và báo cáo được thực hiện nhằm đánh giá tính hiệu quả và sự phù hợp của khung quản trị rủi ro doanh nghiệp
Trang 37CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NỘI THẤT THÔNG MINH XHOME VIỆT NAM 2.1 Giới thiệu công ty Xhome
2.1.1 Thông tin về công ty Xhome
Thành lập năm 2013, thương hiệu Xhome, sau 6 năm thành lập và phát triển, từ một công ty nhỏ với vỏn vẹn 4 nhân viên, đến nay Xhome đã phát triển với 9 chi nhánh gồm 10 showroom trải dài khắp 3 miền, 1 văn phòng tại Singapore và sở hữu 6 thương hiệu nổi tiếng cùng ngành, quy mô hơn 500 nhân viên Không chỉ nổi tiếng với các sản phẩm nội thất thông minh, tiện ích
mà những thiết kế của Xhome còn tạo ra trào lưu, được nhiều gia đình ưa chuộng, sử dụng Từ khởi điểm là sản xuất nội thất bản lẻ cho người thu nhập thấp đến nay Xhome đã phát triển mạnh mẽ trở thành một trong những “ông lớn” trong ngành nội thất ở Việt Nam Xhome hiện đã đã phát triển thành công các nhãn hiệu mới: XLUXURY Design - Thiết kế thi công nội thất cao cấp, XCONS - Thiết kế & Thi công Xây dựng, LEO - Các sản phẩm tranh gia đình, ga gối, H.O.A Store - Cung cấp các sản phẩm hoa trang trí trong gia đình và gần đây nhất là Hệ thống Showroom XHOME Store - Nội thất bán lẻ theo các bộ sự tập do Xhome tự phát triển mẫu
Địa chỉ: 168 Đường Láng, Phường Thịnh Quan, quận Đống Đa, Thành Phố Hà Nội
Điện thoại: 024 6671 8333 Fax: 024 6671 8333
Website: http://www.xhome.com.vn
Đặc điểm nổi bật của Xhome
TOP 10 Thương hiệu vàng Thăng Long năm 2017 do người tiêu dùng bình chọn
Trang 38Là Doanh nghiệp duy nhất có thể cung cấp đầy đủ trọn gói các sản phẩm dịch vụ từ Thiết kế thi công nội thất đến xây mới, cải tạo, cung cấp các sản phẩm trang trí gia đình, thiết bị đồ dùng nhà bếp, đồ gia dụng… Các sản phẩm được phối hợp ngay từ khi thiết kế để hiện thực hóa đến 100% bản thiết
kế 3D Thi công chìa khóa trao tay cho khách hàng
Chính sách bảo hành & bảo trì sản phẩm độc nhất kéo dài đến 06 năm
đi kèm với chế độ kiểm tra định kỳ từ 3 tháng đến 6 tháng/ 1 lần để đánh giá chất lượng sản phẩm trong quá trình sử dụng của khách hàng
Đội ngũ nhân sự chất lượng cao gồm hơn 500 Kiến trúc sư, Cử nhân
Có nhà máy sản xuất trực thuộc và hàng chục cơ sở sản xuất liên kết, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động
Giành giải thưởng Sản phẩm dịch vụ uy tín, chất lượng năm 2015 do Hội tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam bình chọn Top những thương hiệu mạnh dẫn đầu Việt Nam năm 2016 do Người tiêu dùng bình chọn
Tại hội nghị công bố chỉ số tín nhiệm doanh nghiệp Việt Nam 2016 (Lần thứ 12) - Xhome đã được Hội đồng Viện doanh nghiệp Việt Nam và Tổ chức Đánh giá & Chứng nhận toàn cầu INTERCONFORMITY - CHLB ĐỨC trao giải thưởng thương hiệu vàng theo đánh giá chỉ số tín nhiệm - Chứng chỉ giám sát chất lượng có giá trị trên toàn cầu
Với việc khai trương chi nhánh tại Singapore cuối năm 2019 tại địa chỉ: 17/F - MBFC Tower 3 - 12 Marina Boulevard, XHOME đã từng bước đưa những sản phẩm thiết kế của mình hướng ra thế giới
Là đối tác thường xuyên của Đài truyền hình Việt Nam VTV, Đài truyền hình KTS VTC trong các chương trình với nội dung về Nội thất, Kiến trúc, Nhà đẹp và Địa ốc
Trang 39
2.1.2 Cơ cấu tổ chức
Công ty cổ phần Xhome hiện đang đƣợc tổ chức theo mô hình nhƣ sau:
Hình 2.1 Cơ cấu tổ chức của Xhome