VĂN HỌC stt Văn bản/năm sáng tác Tác giả H/cảnh sáng tác/ xuất xứ/ khái niệm 1 Văn bản: Tinh thần yêu nước của nhân dân ta +Tác giả: Hồ Chí Minh 1890-1969 Bài văn trích trong báo cáo chí
Trang 1VĂN HỌC stt Văn bản/năm
sáng tác
Tác giả H/cảnh sáng tác/ xuất
xứ/ khái niệm
1 Văn bản: Tinh
thần yêu nước
của nhân dân
ta
+Tác giả:
Hồ Chí Minh (1890-1969)
Bài văn trích trong báo cáo chính trị của Chủ tịch HCM tại đại hội lần
2 (2-1954) của Đảng Lao động Việt Nam( tên gọi từ năm 1951 đến
1976 của Đảng cộng sản Việt Nam hiện nay)
+Thể loại: Nghị luận
+Phương thức biểu
đạt chính: Nghị luận
do người soạn sách đặt nêu lên truyền thống yêu nước quý báu của nhân dân ta cần được phát huy
* Nội dung, nghệ thuật:
- Bố cục chặt chẽ, lập luận mạch lạc sáng sủa
Lí lẽ, dẫn chứng cụ thể, phong phú, giàu tính thuyết phục Giọng văn hùng hồn, thiết tha, truyền cảm thuyết phục trong lịch sử dân tộc
và cuộc kháng chiến chống thực dân pháp xâm lược bài văn đã làm sáng tổ một chân lí: Dân ta
có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của dân tộc ta
2 Văn bản: Đức
tính giản dị
của Bác Hồ
Tác giả:
Phạm Văn Đồng (1906 - 2000)
Xuất xứ văn bản: được trích trong diễn văn kỷ niệm 80 ngày sinh của Bác (1970)
+Thể loại: Nghị luận
+Phương thức biểu
đạt chính: Nghị luận
* Nội dung, nghệ thuật:
- NT:Kết hợp chứng minh với giải thích, bình luận Dẫn chứng cụ thể, tiêu biểu, gần gũi Nhận xét sâu sắc, tình cảm chân thành
- ND: Giản dị là đức tính nổi bật của Bác Hồ: Giản dị trong đời sống trong quan hệ với mọi người trong lời nói bài viết Ở Bác sự giản dị hòa hợp với đời sống tinh thần phong phú với
tư tưởng và tình cảm cao đẹp
3 Văn bản: Sống
chết mặc bay
Phạm Duy Tốn (1833-1924) quê
ở Hà Tây, là một trong số ít người
có thành tựu đầu tiên về thể loại truyện ngắn hiện đại
Xuất xứ:
trích truyện ngắn:
Nam Phong số 18-1918
Thể loại : Truyện ngắn
PTBĐ chính: Tự sự
Ngôi kể: Ngôi thứ 3
Bằng nhan đề này, Phạm Duy Tốn đã phê phán xã hội Việt nam những năm trước CM Tháng tám
1945 với cuộc sống tăm tối, cực khổ nheo nhóc của muôn dân và lối sống thờ ơ vô trách nhiệm của bọn quan lại phong kiến
để nói bọn quan lại làm tay sai cho Pháp là những
kẻ vô lương tâm , vô trách nhiệm , vơ vét của dân rồi lao vào các cuộc chơi đàng điếm, bài bạc
* Nội dung, nghệ thuật:
a/ Giá trị nghệ thuật :
- Ngôn ngữ sinh động
- Vận dụng, kết hợp thành công hai phép tương phản và tăng cấp
b/ Giá trị hiện thực : Phản ảnh sự đối lập giữa cuộc sống của người dân hộ đê và cuộc sống bọn quan lại mà đứng đầu là tên quan phụ mẫu c/ Giá trị nhân đạo : Thể hiện niềm cảm thương của tác giả trước cuộc sống lầm than cơ cực của người dân và thái độ vô trách nhiệm của tên quan phủ
4 Tục ngữ:
*Khái niệm: Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt, được nhân
dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn, tiếng nói hằng ngày
+ PTBĐ chính: Nghị luận
Trang 2Tục ngữ có 02 chủ đề : Tục ngữ về t hiên nhiên và lao động sản xuất Tục ngữ về con người và xã hộ i
Câu tục ngữ Thể loại
PTBĐ chinh
PTBĐ chinh
ND-NT
Đêm tháng năm / chưa
nằm đã sáng
Ngày tháng mười /
chưa cười đã tối
Tục ngữ PTBĐ chính: Nghị luận
+NT: sử dụng: Nói quá phép đối, vần lưng +ND: nhấn mạnh: Tháng 5 đêm ngắn ngày dài,
tháng 10 đêm dài ngày ngắn
+Ý Nghĩa: Câu tục ngữ giúp con người có ý thức
chủ động để sử dụng thời gian cho hợp lý vào những thời điểm khác nhau trong một năm
Một mặt người bằng mười mặt của
Tục ngữ PTBĐ chính: Nghị luận
+ NT:
Nhân hoá-> mặt của
So sánh-> Bằng
Tác dụng: nhấn mạnh con người quí
hơn của
+ND: Khẳng định tư tưởng coi trọng
con người, đề cao con người của nhân dân ta
Mau sao thì nắng,
/vắng sao thì mưa
Tục ngữ PTBĐ chính: Nghị luận
+ NT: -Phép đối.Cách gieo vần liền rất nhịp nhàng
+ Nội dung:
- Sao dày (nhiều sao) -> Nắng
- Sao thưa (không có sao-> Mưa
=>Câu tục ngữ giúp con người có kinh nghiệm quan sát sao để dự đoán thời tiết, sắp xếp công việc
Đói cho sạch / rách cho thơm
Tục ngữ PTBĐ chính: Nghị luận
+ NT: Vế đối -> Làm người đều phải giữ gìn phẩm chất trong sạch Không vì nghèo khổ
mà làm điều xấu xa, có hại cho nhân phẩm
Ráng mỡ gà, có nhà thì
giữ
Tục ngữ PTBĐ chính: Nghị luận
+ NT: Kiểu câu rút gọn
Cách gieo vần lưng +Nội dung: Khi chân trời mây màu vàng mỡ gà thì nghĩa là sắp có bão, phải lo bảo vệ nhà cửa?
Không thầy đó mày làm nên
Tục ngữ PTBĐ chính: Nghị luận
+ NT: Dạng câu đố -> Sự thành công của trò đều có công sức của thầy Vì vậy, phải biết
ơn, kính trọng thầy
Tấc đất, tấc vàng Tục ngữ
PTBĐ chính: Nghị luận
- NT: đối,câu rút gọn => nhấn mạnh đất quý như vàng + Nội dung:Đất đai là nguồn tài nguyên quý báu, con người, cần phải biết quí trọng và sử dụng đất
có hiệu quả
“Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.”
Tục ngữ PTBĐ chính: Nghị luận
+ Ăn quả: Người hưởng thành quả + Trồng cây: Người gây dựng nên
Khi hưởng thành quả phải nhớ đến người có công gây dựng
Nhất thì, nhì thục Tục ngữ
PTBĐ chính: Nghị luận
+ NT: Câu rút gọn, phép đối
-> Trong trồng trọt cần phải đảm bảo 2 yếu tố: Thời
vụ và đất đai, trong đó thời vụ là quan trọng hàng đầu
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao
Tục ngữ PTBĐ chính: Nghị luận
NT ẩn dụ đối lập giữa 2 vế khẳng định sức mạnh đoàn kết chia rẽ sẽ thất bại
ND: phải có tinh thần tập thể trong sống và làm việc tránh lối sống cá nhân
