THIẾT BỊ ĐIỆN TRUNG - CAO ÁP
Chương 11. MÁY NGẮT ĐIỆN CAO ÁP
1. Cơ cấu tác động lò xo
Cơ cấu tác động lò xo là hệ thống cơ khí ở đó năng lượng được tích trong lò xo. Lò xo được nén bằng động cơ điện và được giải phóng bằng chốt.
151
Hình 11-27: Cơ cấu tác động lò xo(ABB)
a) Mặt trước; b) Cơ cấu tác động. 1. Thanh tác động, 2. Cần tác động, 3.Công tắc phụ, 4.Công tắc điều khiển, 5.Công tắc chọn điều khiển tại chỗ/Điều khiển từ xa, 6.Công tắc hạn chế khóa liên động,7. Lò xo đóng, 8. Đèn chỉ thị, 9. Công tắc tắt động cơ
Cơ cấu tác động máy ngắt gồm bộ trữ năng lượng, bộ điều khiển và bộ truyền năng lượng. Bộ trữ phải có khả năng cung cấp năng lượng tối thiểu đủ để thực hiện chu trình tự đóng lại.
Khi máy ngắt nhảy, nam châm nhả chốt, lực của lò xo được sử dụng để chuyển tiếp điểm ra khỏi bộ truyền lực cơ khí.
Hình 11-27 trình bày mặt trước và mặt bên của cơ cấu tác động lò xo các máy ngắt SF6 ngoài trời của ABB. Hình 11-28 là cơ cấu tác động lò xo trong máy ngắt của hãng AEG.
2. Cơ cấu tác động dùng khí nén
Cơ cấu khí nén sử dụng khí nén chứa trong thùng chứa đặt trực tiếp trên máy ngắt. Van hình xuyến cho phép khí nén qua xilanh tác động (khi đóng) hoặc tới áp suất khí quyển (khi cắt). Thùng chứa không khí được nạp đầy bằng máy nén.
3. Cơ cấu tác động thủy lực
Cơ cấu thủy lực có bình chứa nitơ để tích năng lượng cần thiết. Bộ đệm khí nitơ bị nén truyền áp lực lên dầu thủy lực. Năng lượng cần để tác động các tiếp điểm được truyền bằng pittông thủy lực.
Hệ thống làm việc theo nguyờn liù pittụng vi sai. Phớa "MỞ" (thanh pittụng) diện tớch tiết diện của thanh pittông nhỏ hơn phía "ĐÓNG" (mặt pittông). Thanh pittông thường xuyên chịu áp suất. Mặt khác, phía bề mặt pittông chịu áp suất hệ thống khi đóng và khi mở.
Hệ thống được nạp lại bằng truyền động động cơ bơm thủy lực, nó truyền dầu từ khối áp suất thấp đến bộ chứa nitơ.
4. Cơ cấu tác động lò xo thủy lực
Hình 11-28: Chức năng vận hành của một cơ cấu điều khiển cắt kiểu lò xo(AEG)
1.động cơ; 2.hộp số; 3.bánh xích; 4.lò xo đóng; 5.dây xích; 6.đĩa cam dày(đĩa lệch tâm) ; 7.cam bị dẫn; 8.cuộn dây hành trình; 9.chốt hãm mở; 10-hộp tay quay; 11.lò xo hành trình nhả; 12.cực máy ngắt; 13.thanh truyền nối; 14.đường trục tay đòn chính; 15.đệm dầu giảm chấn; 16.cuộn dây đóng;
17.chốt hãm đóng
153
Hình 11-29: Mặt cắt cơ cấu tác động lò xo thủy lực dùng cho máy ngắt tự thổi SF6
1.Lò xo, 2.Pittông lò xo, 3.Xilanh tác động, 4.Cần pittông, 5. Điểm nối đo lường, 6. nối đổ dầu, 7.Khối bơm, 8. Trục truyền động bơm, 9. Máy bơm
Cơ cấu lò xo thủy lực là phối hợp của hệ thống thủy lực và lò xo. Năng lượng được tích lũy trong lò xo và được kéo căng bằng thủy lực. Năng lượng được truyền bằng thủy lực, khi các tiếp điểm máy ngắt đóng hay mở bằng pittông vi sai, cơ cấu làm việc hoàn toàn như ở hệ thống thủy lực.
Cơ cấu lò xo thủy lực của ABB có nhiều kích cỡ. Tất cả được thiết kế sao cho không có ống nối ngoài. Mọi điểm làm kín áp suất động lớn bố trí giữa dầu áp suất cao và dầu áp suất thấp, như vậy dầu không có thể thoát ra ngoài khi có rò rỉ nhẹ. Mặt cắt cơ cấu lò xo thủy lực của máy ngắt tự thổi có thể xem hỗnh 11-29.
Các máy ngắt cao áp hiện đại thường được trang bị bằng cơ cấu tác động lò xo thủy lực hoặc cơ cấu lò xo.
5. Điều khiển điện
Bộ chỉ thị lệch pha dùng cho máy ngắt có tác động một cực. Nếu mạch "NHẢY" của cực máy ngắt bị hư hỏng, cực này không đáp ứng với lệnh "NHẢY" và ba cực máy ngắt ở các vị trí khác nhau. Hệ thống chỉ thị lệch pha phát hiện sai lệch này và sau khi đặt lại thời gian chờ đợi 2 giây, nó tác động thao tác "MỞ" của ba cực máy ngắt. Máy ngắt ba cực tự đóng lại không cần đến giám sát lệch pha, bởi vì ba cực có liên hệ về cơ khí và do vậy không có các vị trí khác nhau.