B, DẠNG ĐỀ NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
1. Mở bài: Cần nêu được
- Giới thiệu tác giả.
- Giới thiệu hai bài thơ.
- Giới thiệu được vấn đề nghị luận.
Tham khảo mở bài:
- Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ trường kì, anh Bộ đội Cụ Hồ đã trở thành biểu tượng cho vẻ đẹp Việt Nam tập trung những phẩm chất cao quý nhất của cơn người thời đại.
- Hai bài thơ Đồng chí ( Chính Hữu ) và bài thơ về tiểu đội xe không kính ( Phạm Tiến Duật) giúp ta hiểu sâu sắc hơn về chân dung con người Việt Nam đẹp nhất ấy, những con người đã không tiếc máu xương chiến đấu để giữ gìn nền độc lập dân tộc.
2. Thân bài
a) Cảm nhận người lính trong từng bài thơ
Người lính trong bài thơ Đồng chí của Chính Hữu: vẻ đẹp chân dung anh bộ đội Cụ Hồ buổi đầu kháng chiến chống Pháp.
- Đó là những anh bộ đội xuất thân từ nông dân giàu lòng yêu nước. Họ sẵn sàng bỏ lại những gì quý giá, thân thiết của cuộc sống nơi làng quê để ra đi vì nghĩa lớn “ Ruộng nương anh …lung lay”.
- Trong gian khổ, thiếu thốn buổi đầu cách mạng ( áo rách, quần vá, chân không giầy những cơn sốt run người …) họ vẫn sáng ngời tinh thần lạc quan, dũng cảm, vượt khó.
- Đẹp nhất ở họ là tình đồng chí, đồng đội sâu sắc, thấm thiết:
+ Tình đồng chí, đồng đội bắt nguồn sâu xa từ sự tương đồng về ảnh ngộ xuất thân nghèo khó:.
Quê hương anh nước mặn đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
+ Tình đồng chí được nảy sinh bởi họ cùng chung mục đích, chung lí tưởng từ đôi người xa lạ, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, họ đã nhanh chóng tập hợp trung đội quân Cách mạng và quen nhau, rồi cùng chung nhiệm vụ, chung chiến hào.
+ Tình đồng chí nảy nở và càng bền chặt khi họ cùng chia sẻ ngọt bùi, đồng cam cộng khổ: “ đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ”. Trong gian khổ thiếu thốn buổi đầu cách mạng, họ tìm đến bên nhau, chia nhau từng hơi ấm yêu thương từ tấm chăn mỏng, thấu hiểu, đồng cảm, kết thành đôi tri kỉ rồi trở thành Đồng chí.
+ Là đồng chí, họ luôn đoàn kết, sát cánh bên nhau nơi chiến hào đánh giặc:
Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu súng trăng treo.
Ba câu thơ kết là bức họa tuyệt đẹp về hình ảnh hai người lính canh gác bên nhau trong cái hoang vu bát ngát của núi rừng Việt Bắc. Mặc cho cái lạnh thấm vào da thịt, họ vẫn kề vai, sát cánh bên nhau chung một chiến hào.
Tình đồng đội là sức mạnh tinh thần kì diệu nhất để các anh vững vàng tay súng bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân.
* Hình ảnh người lính trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính:
- Trong cuộc kháng chiến chống Mĩ vô cùng ác lieejtm người lính đã ngời lên phẩm chất cao đẹp.
- Tư thế hiên ngang, tinh thần lạc quan, dũng cảm, coi thường hiểm nguy.
- Tình đồng chí đồng đội cao đẹp, gắn bó keo sơn.
- Tình yêu Tổ quốc thiết tha và ý chí chiến đấu vì Miền Nam ruột thịt.
b) Điểm giống và khác nhau về hình ảnh người lính trong hai bài thơ
* Điểm giống nhau:
- Người lính trong hai câu thơ đều có những phẩm chất cao quý của anh bộ đội Cụ Hồ
+ Lòng yêu nước thiết tha, sự dũng cảm, can trường + Tinh thần lạc quan, lãng mạn, yêu đời
+ Tình đồng chí đồng đội thiêng liêng cao đẹp.
- Bút pháp tả thực kết hợp lãng mạn, tìm ra chất thơ ngay trong những chi tiết đời thường đã tạo ra chân dung người lính chân thực nhưng cũng rất lãng mạn.
* Điểm khác nhau:
- Hoàn cảnh của hai cuộc kháng chiến khác nhau. Cuộc kháng chiến chống Pháp buổi đầu, người kính gặp muôn vàn gian khổ, thiếu thốn. Cuộc kháng chiến chống Mĩ. Họ phải chịu sự khốc liệt của bom đạn chiến tranh, sự tàn bạo dã man của kẻ thù.
- Tiếp nối vẻ đẹp của người lính thời chống Pháp, người lính thời chống Mĩ đã nâng tình cảm đồng chí lên thành tình cảm gia đình ruột thịt để họ có thêm sức mạnh quyết tâm tiêu diệt kẻ thù.
- Ngôn ngữ thơ trong bài Đồng chí giản dị, mộc mạc như lời ăn tiếng nói hằng ngày của những người lính nông dân, cảm xúc dồn nén, hình ảnh cô đọng ,hàm súc. Còn Bài thơ về tiểu đội xe không kính , người lính trong thời chống
Mĩ lại hiện lên sinh động qua ngòi bút trẻ trung, ngôn ngữ hóm hỉnh, ngang tàn, đậm chất khẩu ngữ …