Chương 2: Qui trình thiết kế dàn trang
I. Nghiên cứu nội dung, thể loại tạp chí
4. Editorial design - thiết kế dàn trang
-Để thiết kế dàn trang tạp chí, trước hết bạn cần một cái máy tính, và phần mềm thiết kế dàn trang như Adobe Indesign. Sau đây là 15 bước thiết kế trên phần mêm Adobe Indesign cơ bản để tạo ra được 1 trang tạp chí. (xem hình 2.6)
Hình 2.5. Minh hoạ nội dung
Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 25
- Bước 1: Chuẩn bị nội dung - Bước 2: Tạo đường lưới - Bước 3: Chọn nền
- Bước 4: Sắp xếp nội dung - Bước 5: Đặt đường kẻ chuẩn
- Bước 6: Thay đổi phong cách cơ bản - Bước 7: Alignment
- Bước 8: Hyphenation/ Dấu gạch ngang - Bước 9: Justification/ Điều chỉnh - Bước 10: Màu sắc của chữ - Bước 11: Cột nội dung - Bước 12: Heading/ Tiêu đề - Bước 13: Span columns - Bước 14: Điều chỉnh Heading - Bước 15: Chỉnh lề
Hình 2.6. Kết quả sau khi thực hiện 10 bước
Bước 1: Chuẩn bị nội dung
- Hướng dẫn dựa trên kích thước chuẩn là A4. Bắt đầu bằng cách chọn số trang giấy là 8 chừa lề khoảng 2mm để chúng ta có đủ không gian cho hình, 10mm cho viền phía trên và phía dưới, phần khung trong chừa viền 13mm và 20mm cho phần khung ngoài. Nguyên nhân chúng ta có các kích thước khác nhau cho viền là do trong khoảng không của 2 trang thì việc có viền khung ngoài hơi rộng hơn sẽ cho ta cái nhìn thoáng hơn khi tạp chí đã được in thành phẩm. Cũng rất hữu ích cho các khoảng cách trang ở những bước tiếp theo. (xem hình 2.7)
Hình 2.7. Tạo trang giấy mới
Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 27
Bước 2: Tạo đường lưới
- Để tạo đường kẻ cho trang, đến ‘A-master speard: và chọn Layout>Create Guides. Việc sử dụng đường kẻ sẽ giúp cho việc trình bày trang có được sự thống nhất và tạo được khung để định vị nội dung. Tạo đường kẻ tốt là điều đầu tiên cần làm để tạo được một thiết kế chuyên nghiệp. Phần hướng dẫn sẽ sử dụng 12 hàng và 12 cột với khoảng cách 3mm. Chọn Fit Guide cho phần Margin (khung) để tạo đường kẻ với độ rộng cột là 12mm.
- Chiều ngang của trang thông thường là 210mm, với khung ngoài 20mm và khung trong 13mm, chúng ta còn 177mm cho cả 12 cột và rãnh. Mỗi cột 12mm thì 12 cột cộng với 11 rãnh là 177mm.(xem hình 2.8)
Hình 2.8. Tạo đường lưới
Hình 2.9. Chọn nền
Bước 3: Chọn nền
- Khi thiết kế trang tạp chí, bạn sẽ muốn cân bằng giữa khoảng trắng, hình ảnh và con chữ. Một kỹ thuật rất hay là hãy sử dụng hình có thật nhiều “khoảng trống”, khoảng trống xung quanh hình có chức năng như khoảng trống. Tôi sử dụng bức ảnh mang tên Summertime Sunshine của Stewart, nó còn phần nền mờ mờ giúp ta dễ dàng trình bày chữ lên trên.
- Di chuyển đến trang 2 – 3 và đặt hình vào khoảng không sao cho bao quát toàn trang. Di chuyển hình trong phạm vi khung sao cho vật thể nằm trong khung của trang đầu tiên và phần đầu của ly cocktail thì ngay mép cạnh của đường kẻ. (xem hình 2.9)
Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 29
Bước 4: Sắp xếp nội dung
- Tạo một khung cho nội dung và đặt vào cùng đường của ly cocktail ở trang kề bên, ngay tại hàng thứ 3 cột thứ 5. Điều này sẽ tạo ra sự liên kết giữa hình ảnh và chữ.
Tôi đã sử dụng tiêu đề ‘Summertime sunshine’ và phần còn lại tôi sử dụng chức năng
“Fill the placeholder text” của phần mềm InDesign. (xem hình 2.10)
Hình 2.10. Chèn nội dung vào hình
Bước 5: Đặt đường kẻ chuẩn
- Để nội dung được đẹp ta cần đặt đường kẻ chuẩn. Đi đến ‘Preference > Grids và đặt Increment Every là 8 pt. Trong phần hướng dẫn này chúng ta sẽ sử dụng cỡ chữ thường là 12 pts và khoảng cách giữa các dòng là 16 pts. Đường kẻ chuẩn là 8 pts nghĩa là bằng một nửa khoảng cách dòng sẽ tạo được sự linh động vì chúng ta cũng có thể sử dụng cỡ chữ nhỏ hơn.(xem hình 2.11)
Hình 2.11. Bảng Preference
Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 31
Bước 6: Thay đổi phong cách cơ bản
- Đi đến thanh công cụ chọn Paragraph styles và chọn Basic Character Formats.
Tôi sử dụng Font Family là Meta, cỡ chữ 12 pt và khoảng cách giữa các dòng là Auto vì đường kẻ chuẩn sẽ đảm bảo tất cả nội dung chữ sẽ thẳng hàng với nhau. (xem hình 2.12)
Bước 7: Alignment
- Đi đến Indents & Spacing, đặt Alignment là Left Justify. Đối với trang web thì việc canh lề cho chữ là không thể được, nhưng trong phần mềm InDeisgn thì việc này là rất dễ. Và cũng lưu ý là chỉnh Align Grid setting thành All Lines, thêm khoảng cách giữa các đoạn nội dung là 16 pts. Điều này không cần thiết và bạn có thể sử dụng First Line Indent để tạo khoảng cách dòng. (xem hình 2.13)
Hình 2.12. Bảng Paragraph style Option
Hình 2.13 Bảng Paragraph style Option
Bước 8: Hyphenation/ Dấu gạch ngang
- Dấu gạch ( – ) rất quan trọng trong việc điều chỉnh chữ. Nó giúp ngắt các từ dài ở cuối cột làm cho cột thẳng thay vì phải gồm nhiều khoảng trắng. Dấu gạch mặc định của InDesign cần điều chỉnh để khung nội dung chữ nhìn đẹp hơn. Tôi chỉ thay đồi cài đặt của dấu gạch với những chữ nhiều hơn 6 ký tự, và thường là sau hoặc trước 3 ký tự đầu. Phần cài đặt dấu gạch sẽ giới hạn có bao nhiều chữ trong một dòng có dấu gạch ở cuối. Tôi nghĩ 3 sẽ là quá nhiều nên 1 sẽ là đẹp nhất. Ngoài ra, bạn nên bỏ đánh dấu phần Capitalized Word và Last Word. (xem hình 2.14)
Bước 9: Justification/ Điều chỉnh
- Phần Justification mặc định thường khá lỏng lẻo. Hãy đặt Word spacing minimum còn 85% và maximum là 105%. Cách này sẽ làm cho khoảng cách giữa các từ không quá rộng hay quá hẹp. Phần letter spacing, đặt minimum còn -2% và maximum là 2%.
Việc này sẽ giúp phần Justification tốt hơn rất nhiều. Bạn có thể thử phần Glyph scaling nếu cần thiết. (xem hình 2.15)
Hình 2.14. Bảng Paragraph style Option
Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 33
Bước 10: Màu sắc của chữ
- Sử dụng màu chữ trắng vì nền tối. hãy chọn màu chữ sao cho có thể đọc được nội dung. (xem hình 2.16)
Hình 2.15. Bảng Paragraph style Option
Hình 2.16. Bảng Paragraph style Option
Bước 11: Cột nội dung
- Nhấp chuột phải vào phần Text Frame Options và thay đổi số cột là 2 với khoảng cách giữa các cột là 3mm. Cách này làm giảm độ dài của hàng và thuận tiên hơn khi đọc.
( xem hình 2.17 )
Bước 12: Heading/ Tiêu đề
- Phần tiêu đề, chúng ta cần sử dụng cỡ chữ lớn 42 pts và tracking (khoảng cách giữa các chữ) sẽ là -50 để giảm khoảng cách của chữ. Việc điều chỉnh tracking luôn là một lợi thế cho phần tiêu đề. ( xem hình 2.18)
Hình 2.17. Text frame options
Hình 2.18. Basic Character Frame
Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 35
Bước 13: Span columns
- Một chức năng mới của InDesign là khả năng giãn khoảng cách giữa các cột trong 1 đoạn. Chúng ta sẽ sử dụng chức năng này để giãn rộng phần tiêu đề ra cả 2 cột của nội dung. Đặt Paragraph Layout là Span Columns và Span là All. (xem hình 2.19) Bước 14: Điều chỉnh Heading
- Do phần điều chỉnh tracking, ký tự ‘r’ và ‘t’ sẽ bị đụng nhau. Vì vậy đây là điều bạn sẽ muốn tránh. Để làm được điều này tôi đã đặt Kerning (khoảng cách giữa 2 ký tự) là 75 để có đủ khoảng cách cho chữ.
Hình 2.19. Span Column
Hình 2.20. Điều chỉnh heading
Bước 15: Chỉnh lề
- Bước cuối làm với InDesign là cài đặt Story palette: Optical Margin Alignment.
Canh chỉnh này sẽ cần thêm dấu gạch ngang, dấu ngoặc kép và những khoảng chữ lớn như W và A phía ngoài khung nội dung. Điều này tạo nên cái nhìn khách cho nội dung.
Nhấp vào khung nội dung, chọn Optical Margin Alignment và đặt kích thước tương ứng cho chữ. (xem hình 2.21)
Kết luận
- Đã tạo được một trang tạp chí đơn giản, cân đối với phần thiết kế chữ khá tốt cùng với việc tận dụng các khoảng trắng. Bạn đã học được những điểm căn bản để trình bày một trang tạp chí.
- Sau khâu này, tạp chí của bạn sẽ dần hình thành, trở nên chi tiết hơn.
- Và khi đã có một bản pdf của tạp chí, giờ đã đến công đoạn cuối cùng : Xuất bản.
5. Publishing - xuất bản tạp chí
- Thực ra, công nghệ số đã thay đổi đáng kể cách xuất bản tạp chí và theo đó cũng thay đổi luôn cách người ta làm tạp chí, nhất là kể từ khi iPad ra đời và năm 2010. Giám đốc thiết kế tạp chí Wallpaper * từng nói rằng: ( xem hình 2.22 )
- Xu hướng của xuất bản tạ chí ngày nay là tích hợp với nhiều nên tảng khác nhau.
Hình 2.21. Chỉnh lề văn bản
Chương 2: Quy trình thiết kế dàn trang 37
Hình 2.22.Tạp chí Wallpapper
Và nền tảng sẽ quyết định hình thức của tạp chí. Thường những công ty truyền thông lớn xây dượng hẳn một nền tảng xuất bản cho riêng họ. Chẵng hạn như cách Condé Nast làm đề xuất bản Wired, GQ và Vanity Fair vậy.
- Còn với người xuất bản độc lập như chúng ta, những nền tảng như Issuu, Joomag hay Flipsnack mà mình gợi ý ở trên có lẽ là tối ưu nhất. Chúng cho phép bạn xem tạp chí trên mobile lẫn desktop, cho phép bạn chia sẻ trên mạng xã hội và thậm chí có thể kiếm tiền từ đó nữa (tất nhiên là khi số lượng người đọc đủ lớn). Một điểm đáng nói khác là chúng sử dụng Flash tạo hiệu ứng lật trang (Joomag thậm chí còn có cả âm thanh lật trang), gợi cảm giác tương tự như đang đọc một tạp chí in. Phải thừa nhận là báo giấy không còn ở vị thế độc tôn của nó nữa, nhưng cái cảm giác của cái thời đại “hoàng kim” ngành in ấn.
“ Khi làm tạp chí, chúng tôi luôn suy nghĩa đến việc nó sẽ hiển thị như thế nào trên giấy in, trên màn hình máy tính và trên iPad.
Chúng tôi không muốn mang một cách làm áp dụng cho mọi nơi.
Chúng phải khách nhau nhưng bổ trợ cho nhau.
- Nếu lướt những trang tạp chí thì hơn 90% các trang đó trình bày nội dung luôn sử dụng trên nền trắng cơ bản. Và đây cũng là lý do tại sao trong ngành công nghiệp in ấn lại sử dụng nền trắng để ấn hành báo chí. Nền trắng được sử dụng tạo cảm giác đơn giản, có tính vững chắc và tinh tế để làm nối bật thông tin văn bản và đặc biệt tránh gây rối loạn, căng thẳng thị giác cho người đọc. Trong một số trường hợp, có thể thấy những văn bản được in lên hay chèn trên hình ảnh. Dễ dàng nhận ra rằng việc sử dụng hợp lý kích thước văn bản trên hình ảnh sẽ thu hút sự quan tâm của người xem hơn, đồng thời cũng đảm bảo hiệu quả của tính tương phản giữa hình ảnh và văn bản. Rất ít khi việc sử dụng chữ viết chiếm tỷ lệ cao hơn hình ảnh trên một hình ảnh. Điều đó được coi là một nguyên tắc cơ bản trong thiết kế báo chí. (xem hình 2.23)
- Tạp chí – một phương tiện truyền thông phổ biến đòi hỏi những nguyên tắc khắt khe về hình thức. Nó khác với báo in không chỉ ở nội dung và cả những đòi hỏi kĩ hơn về tính thẩm mỹ.