Từ thực trạng trên chúng tôi xin đề xuất một số giải pháp nâng cao Kiến thức về chế độ DD của NB ĐTĐ tuýp 2 điều trị nội trú tại Khoa nội III Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ công an năm 2022 như sau:
Đối với Bệnh viện: Tăng cường thêm nhân lực cho khoa Nội tiết, từ đó giảm khối lượng công việc cho NVYT, giúp họ có nhiều thời gian hơn cho quá trình điều trị, chăm sóc và tư vấn cho NB ĐTĐ. Bổ sung nội dung kiểm tra sự tuân thủ về thực hành chế độ DD và tư vấn kiến thức chế độ DD cho NB ĐTĐ vào quy trình. Hoạt động của câu lạc
bộ NB ĐTĐ tại Bệnh viện thường xuyên giúp NB tăng cường gặp gỡ, trao đổi, nâng cao hiểu biết, hỗ trợ về tâm lý giúp NB ĐTĐ nâng cao chất lượng cuộc sống. Bổ sung tờ rơi, tranh ảnh GDSK về bệnh ĐTĐ, chế độ ăn đúng giúp kiểm soát đường huyết tại Khoa, phát cho từng NB khám bệnh nội trú để NB dễ dàng tìm hiểu thông tin về bệnh, chế độ DD và cách tự chăm sóc bản thân. Có ti vi để phát các nội dung tuyên truyền GDSK cho NB ĐTĐ trong đó có nội dung về chế độ DD tại khu vực chờ khám, hành lang khu nội trú để củng cố kiến thức cho NB. Thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn về kỹ năng, phương pháp tư vấn GDSK cho NVYT làm việc tại khoa Nội III.
Đối với nhân viên y tế: Tích cực cập nhật các kiến thức về điều trị, chăm sóc cho NB ĐTĐ. Học tập, rèn luyện để nâng cao kỹ năng GDSK. Tăng cường thực hiện công tác tư vấn, GDSK cho NB để NB có kiến thức đúng về cách chăm sóc và điều trị bệnh, nhằm ngăn ngừa, giảm các biến chứng của bệnh ĐTĐ. Xây dựng các tờ rơi về các mẫu khẩu phần, món ăn hàng ngày cho NB ĐTĐ phù hợp với đặc điểm và thói quen về DD của địa phương, tôn trọng sở thích ăn uống cá nhân của NB nhưng phải đảm bảo mục tiêu kiểm soát đường huyết. Xây dựng mẫu sổ theo dõi thực phẩm ăn hàng ngày tại gia đình để NB tự theo dõi, NVYT sẽ kiểm tra mỗi lần khám và có những tư vấn điều chỉnh về DD phù hợp. Các hoạt động can thiệp GDSK về chế độ DD cần được thực hiện như một nội dung khám bệnh thường quy cho mọi NB ĐTĐ.
Đối với người bệnh: Chủ động lắng nghe và tìm hiểu kiến thức về bệnh, chế độ DD đúng qua các lần khám bệnh và tư vấn của cán bộ y tế. Tích cực tiếp nhận các thông tin về chế độ DD từ nhiều nguồn khác nhau như người thân, bạn bè, sách báo, tờ rơi hay tivi Internet. Tuân thủ thực hành về chế độ dùng thuốc, chế độ DD, hoạt động nâng cao thể lực để kiểm soát tốt đường huyết, phòng tránh được các biến chứng do bệnh ĐTĐ gây ra. Thường xuyên kiểm tra đường huyết tại nhà, biết cách phát hiện sớm các dấu hiệu, triệu chứng bất thường của bệnh để yêu cầu sự hỗ trợ cần thiết của NVYT. Một chế độ ăn uống hợp lý sẽ giúp người bệnh duy trì sức khoẻ, tránh bị thiếu hụt dinh dưỡng do ăn uống quá kiêng khem. Trên thực tế có một số bệnh nhân khi bị bệnh đái tháo đường rất sợ ăn, kiêng khem nhiều và không dám ăn nhiều loại thực phẩm, lâu dài sẽ làm cho cơ thể thiếu các chất dinh dưỡng và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khoẻ.
KẾT LUẬN
1. Kiến thức về chế độ ăn của người bệnh đái tháo đường tuýp 2
- 69% NB biết có một chế độ ăn hợp lý giúp ổn định đường máu. 93,7% người bệnh có nhận thức đúng về việc ăn hạn chế đường, chế độ ăn hạn chế muối là 74,5%.
Kiến thức về ăn hạn chế mỡ, chia khẩu phần ăn thành nhiều bữa nhỏ, việc mang theo ít bánh/kẹo đề phòng hạ đường huyết vẫn có tỷ lệ lớn người bệnh nhận thức không đúng lần lượt là: 60,2%, 81,3% và 82,5%.
- Về chế biến thức ăn có 56,3% người trả lời là nên luộc chín, số còn lại 25% cho rằng thức ăn hầm kỹ, chiên xào nướng 10%, không biết 8,7%.
- 93,8% người bệnh đã nhận biết một số thực phẩm cần tránh như bánh kẹo, nước ngọt, tinh bột 95%, thịt chứa nhiều nỡ 80%.
- Nhận thức đúng về chia nhiều bữa nhỏ, không bỏ bữa và không ăn quá no của người bệnh chiếm tỷ lệ lớn lần lượt là 53,8%, 62,5%, 72,5%.
- Điểm trung bình kiến thức về chế độ ăn của người bệnh đái tháo đường tuýp 2 là 11.2 ± 3.9. Người bệnh có kiến thức chưa đạt chiếm tỷ lệ 61,2% và chỉ có 38,8%
người bệnh có kiến thức đạt.
2. Một số giải pháp nâng cao kiến thức về chế độ ăn cho người bệnh đái tháo đường tuýp 2
- Bệnh viện bổ sung thêm nhân lực điều dưỡng phục vụ cho công tác chăm sóc toàn diện cho người bệnh.
- Tăng cường công tác tư vấn, giáo dục sức khỏe cho người bệnh đái tháo đường tuýp 2 về kiến thức chế độ ăn uống nhằm kiểm soát đường huyết theo hình thức tư vấn trực tiếp từng nhóm nhỏ với nội dung trọng tâm có hình ảnh minh họa, thực hành mẫu và thực hành có giám sát được thực hiện từ nhân viên y tế.
- Xây dựng nội dung GDSK cụ thể cho NB ĐTĐ tuýp 2: Nội dung GDSK đi vào những vấn đề người bệnh còn chưa biết, chưa hiểu, thiếu sót về chế độ ăn như: lợi ích của chế độ ăn hợp lý, các thực phẩm nên tránh, cách chế biến thức ăn và cách phân bố bữa ăn hợp lý.
- Khuyến khích người bệnh tham gia thường xuyên các câu lạc bộ Đái tháo đường do Bệnh viện tổ chức.