Để chơng trình ExamMaker phù hợp với yêu cầu thực tế, em
đã tiến hành các bớc khảo sát để từ đó xác lập đợc các giải pháp cho chơng trình này.
1.1 Khảo sát mô hình ra đề thủ công 1.1.1 Mô hình ra đề thủ công
Trong thực tế, việc ra bài tập, ra đề thi cho môn phơng pháp tính đợc tiến hành hoàn toàn thủ công. Các thầy cô phải tự nghĩ các dữ liệu đầu bài, sau đó phải tự tính đáp án bằng tay xem đề bài đã hợp lý cha. Nếu đề bài cha hợp lý các thầy cô
phải chỉnh sửa đề bài rồi lại phải giải ra đáp án. Quá trình đó lặp đi lặp lại cho đến khi ra đợc một đề bài phù hợp. Quy trình trên đợc thể hiện bằng sơ đồ sau :
Công việc ra đề phơng pháp tính là rất vất vả vì khối lợng tính toán lớn, số lợng bài tập và đề thi cho mỗi khoá nhiều. Chỉ riêng hệ đại học chính quy, Môn phơng pháp tính đòi hỏi phải có 2 bài tập lớn cho sinh viên luyện tập( mỗi bài tập lớn có khoảng 8 bài), và khoảng 10 đề thi hết môn (mỗi đề có khoảng 5 bài).
Ngoài ra mỗi bài lại bao gồm rất nhiều câu hỏi nhỏ. Nh vậy khối lợng đề bài cần phải ra là vô cùng lớn.
1.1.2 NhËn xÐt
u ®iÓm :
Tạo đề
Giải đề
Đề bài hoàn chỉnh
Nhợc điểm :
Các thầy cô phải bỏ ra qua nhiều công sức trong việc ra
đề.
Mặt khác do việc giải đề, tạo đáp án bằng tay nên việc sai sót là không thể tránh khỏi.
Việc quản lý đề qua các khoá học là rất khó.
Việc tạo đề rất vất vả nên bộ đề, bài tập không đợc phong phú và đa dạng.
1.1.3 Giải pháp
Giải pháp cho mô hình ra đề thi thủ công chính là một ch-
ơng trình trợ giúp ra đề phơng pháp tính.
1.2 Khảo sát thực tế
1.2.1 Khảo sát các hệ thống ra đề hiện có
Hầu hết các hệ thống ra đề hiện có chỉ là ra đề thi trắc nghiệm, chức năng chủ yếu của các chơng trình này là lu trữ
đề và đáp án có sẵn. Khi nào cần tạo một đề mới các chơng trình này chọn ngẫu nhiên trong ngân hàng đề có sẵn của m×nh.
Gần nh là cha có một chơng trình nào hỗ trợ ra đề kiểu viết tay, tự tạo đáp án theo từng bớc giải.
1.2.2 Khảo sát nhu cầu
Hiện nay, để nâng cao chất lợng dạy và học, việc ra đề và ra bài tập cho sinh viên tự luyện tập ở nhà là vô cùng cần thiết.
Với hệ thống ra đề thủ công nh hiện nay thì số lợng bài tập còn hạn chế. Còn với các hệ thống ra đề trắc nghiệm thì lại không thể kiểm tra đợc sinh viên lắm lý thuyết đợc đến đâu.
Môn phơng pháp tính là một môn học cơ sở, nên bất kỳ truờng đại học kỹ thuật nào cũng phải dạy và học. Mặt khác việc ra đề tiêu tốn rất nhiều thời gian công sức của giáo viên. Do đó nhu cầu về một chơng trình hỗ trợ ra đề phơng pháp tính là
1.2.3 KÕt luËn
Qua phần khảo sát thực tế, chúng ta thấy hệ thống ra đề hiện có cha đáp ứng đợc nhu cầu thực tế. Và việc xây dựng ch-
ơng trình hỗ trợ ra đề phơng pháp tính hoàn toàn nắm bắt đ- ợc tình hình thực tế.
1.3 Khảo sát các dạng bài môn phơng pháp tính
Bài tập môn phơng pháp tính xoay quanh 6 bài toán chính sau:
Bài toán 1 : Tính gần đúng nghiệm thực của phơng trình đại số và siêu việt
Bài toán 2 : Giải hệ phơng trình đại số tuyến tính
Bài toán 3 : Đa thức nội suy và phơng pháp bình phơng cực tiểu.
Bài toán 4 : Tính gần đúng đạo hàm và tích phân.
Bài toán 5 : Giải gần đúng phơng trình vi phân thờng.
Bài toán 6: bài toán dới dạng lý thuyết
Nhng ở mỗi bài toán lại có nhiều dạng, và phơng pháp tính khác nhau.
Em đã khảo sát các đề phơng pháp tính và bài tập lớn nhiều năm gần đây, và đã tổng kết các dạng bài, phơng pháp tính, các câu hỏi ở mỗi bài toán trên là:
1.3.1 Bài toán 1 : Tính gần đúng nghiệm thực của ph-
ơng trình đại số và siêu việt
Các phơng pháp tính: bao gồm 4 phơng pháp . 1) Phơng pháp chia đôi
2) Phơng pháp lặp
3) Phơng pháp dây cung 4) Phơng pháp tiếp tuyến
Dạng đề bài:
Giả thiết:
Cho phơng trình f(x) = 0 (trong đó f(x) có thể là phơng trình đại số, hoặc siêu việt).
Khoảng phân ly nghiệm (a, b) ( có thể không cho trớc)
Kết luận ( có thể cho một trong các câu hỏi sau):
1) Tìm khoảng phân ly nghiệm của phơng trình đã
cho ( a, b Z).
2) Kiểm tra điều kiện hội tụ 3) Tính nghiệm gần đúng
4) Đánh giá sai số của nghiệm gần đúng
1.3.2 Bài toán 2 : Giải hệ phơng trình đại số tuyến tÝnh
Các phơng pháp tính: 2 phơng pháp gần đúng 1) Phơng pháp lặp đơn
2) Phơng pháp Dâyđen
Dạng đề bài:
Giả thiết:
Cho hệ phơng trình Ax=b ( thờng là hệ phơng trình 3 ẩn)
Kết luận ( có thể cho một trong các câu hỏi sau):
1) Kiểm tra điều kiện hội tụ 2) Tính nghiệm gần đúng
3) Đánh giá sai số của nghiệm gần đúng
4) Tính số bớc lặp tối thiểu để đạt sai số theo yêu cÇu
1.3.3 Bài toán 3 : Đa thức nội suy và phơng pháp bình phơng cực tiểu.
1.3.4 Bài toán 4 : Tính gần đúng đạo hàm và tích ph©n.
1.3.5 Bài toán 5 : Giải gần đúng phơng trình vi phân thêng.
1.3.6 Bài toán 6: bài toán dới dạng lý thuyết 1.4 Xác lập giải pháp
1.4.1 Phạm vi và quy mô
1.4.2 Các chức năng đặc biệt
1.4.3 Xác định công cụ và phơng pháp
1.4.4 Đánh giá sơ bộ và dự kiến kế hoạch thực hiện