II. Thực hành Bước 1. Chuẩn bị
4. Tổ chức thực hiện
* Nhiệm vụ 1: Thực hành phần Ôn tập (Tr41, SGK, Chân trời sáng tạo, Ngữ văn 7, tập hai).
Hoạt động của GV
và HS Dự kiến sản phẩm
Bước 1: GV giao nhiệm vụ:
Chia lớp thành 4 nhóm và thực hiện yêu cầu:
+ Nhóm 1,2: Thảo luận các câu hỏi 1, 2.+ Nhóm 3, 4: Thảo luận các câu hỏi 4, 6-Cá nhân tự trả lời câu hỏi 3, 5 6.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ:
-Hs tiến hành suy nghĩ, thảo luận.
Bước 3: HS báo cáo sản phẩm, thảo luận.
Bước 4: Đánh giá sản phẩm bằng điểm. GV chốt kiến thức
Câu 1: Tóm tắt nội dung và xác định thể loại của các văn bản 1 và 2:
Tên văn bản Nội dung Thể loại
Những kinh
nghiệm dân gian về thời tiết
Các câu tục ngữ trong bài học thể hiện kinh nghiệm của nhân dân trong việc quan sát thời tiết
Tục ngữ
Những kinh
nghiệm dân gian về lao động sản xuất
Các câu tục ngữ trong bài học thể hiện kinh nghiệm của nhân dân trong lao động sản xuất
Tục ngữ
Câu 2: Xác định số dòng, số chữ, số cặp vần, các vế, biện pháp tu từ trong các câu tục ngữ
Câu Số chữ Số dòng Số vế Cặp vần Biện pháp tu từ
a 8 1 2 đen – đèn Ẩn dụ
b 8 1 2 uôm –
chuôm Từ láy
c 14 2 2 +thấp –
ngập Điệp từ, điệp ngữ
+cao –rào Câu 3: Điểm khác nhau giữa thành ngữ và tục ngữ
Thành ngữ Tục ngữ
-Đặc điểm: Thành ngữ là một cụm từ cố định, có thể làm một bộ phận của câu hay làm thành phần phụ trong các cụm từ.
- Chức năng:
+ Thành ngữ được sử dụng trong giao tiếp và trong sáng tác văn chương với mục đích làm cho sự diễn đạt trở nên giàu hình ảnh và cảm xúc.
-Đặc điểm: Câu tục ngữ diễn đạt trọn vẹn một ý (một nhận xét, một kinh nghiệm).
-Chức năng: Nhằm tăng độ tin cậy, sức thuyết phục về một nhận thức hay một kinh nghiệm.
Câu 4:- Viết ba câu sử dụng biện pháp nói quá:
VD: +Bài toán này khó quá, tớ nghĩ nát óc rồi vẫn không ra lời giải.
+ Lan mà nói thật thì tớ sẽ đi đầu xuống đất.
+ Cậu nhìn xem tớ khỏe như voi thế này cơ mà!
- Viết ba câu sử dụng biện pháp nói giảm nói tránh:
+ Cậu thanh niên kia bị mù. Thay thế bằng: Cậu thanh niên kia khiếm thị.
+ Bạn học môn văn tệ thật. Thay thế bằng: Bạn cần chăm chỉ và cố gắng hơn trong môn Văn
+ Chiếc xe này trông xấu và tồi tàn quá. Thay thế bằng: Chiếc xe này trông không được đẹp cho lắm.
Câu 5: Những kinh nghiệm khi viết bài văn nghị luận trình bày ý kiến về một câu tục ngữ hoặc danh ngôn bàn về một vấn đề trong đời sống:
Khi viết bài văn nghị luận trình bày ý kiến về một câu tục ngữ hoặc
danh ngôn bàn về một vấn đề trong đời sống:
- Nêu được vấn đề cần bàn luận.
- Trình bày được ý kiến tán thành, phản đối với vấn đề cần bàn luận.
- Đưa ra lí lẽ rõ ràng, bằng chứng xác thực, đa dạng để làm sáng tỏ cho ý kiến.
- Bố cục đảm bảo: 3 phần.
- Mỗi đoạn văn của HS chỉ nên trình bày một ý. Các ý phải tập trung vào chủ đề.
- Hs phải sử dụng các từ ngữ có chức năng chuyển ý để tạo ra liên kết trong bài văn.
Câu 6: Khi trao đổi ý kiến về một vấn đề trong đời sống, em cần lưu ý những điều sau để có thể trao đổi một cách xây dựng và tôn trọng ý kiến khác biệt:
- Tôn trọng ý kiến của người khác.
- Không chen ngang khi người khác đang trình bày.
- Không có thái độ khinh thường, dè bỉu ý kiến người khác.
- Tập trung, chú ý, lắng nghe ý kiến và quan điểm người khác.
- Có thể đưa ra lời nhận xét, góp ý với thái độ cầu thị.
Câu 7: HS có thể tham khảo gợi ý sau:
Qua bài đọc, em hiểu “trí tuệ dân gian” là những kiến thức, kinh nghiệm mà ông cha ta đã đúc kết trong đời sống sinh hoạt qua những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ,... được truyền từ đời này qua đời khác và được xem là bài học kinh nghiệm quý báu, có thể dựa vào đó để dự đoán và có cách xử lý kịp thời các tình huống.
* Nhiệm vụ 2: Lập bảng thống kê theo mẫu:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên yêu cầu HS đọc mở rộng VB tục ngữ ngoài sgk ở nhà và thống kê các tác phẩm đã đọc theo mẫu:
Tên văn bản Đặc sắc nội dung Đặc sắc nghệ thuật
………
………
………
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
HS điền nội dung vào từng cột của phiếu học tập Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Tổ chức báo cáo sản phẩm vào tiết học thêm buổi chiều.
Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét bài làm của HS.
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG CẢ BÀI HỌC 7 1. Mục tiêu:
HS hiểu được kiến thức trong bài học để vận dụng vào thực tế.
2. Nội dung:
HS làm việc cá nhân/làm việc nhóm để hoàn thành các bài tập mà GV yêu cầu.
3. Sản phẩm: Câu trả lời, sản phẩm học tập nhóm của HS.
4. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: (GV giao bài tập)
Bài tập: Sưu tầm các câu tục ngữ về nhiều chủ đề khác nhau và ghi vào cuốn “Sổ tay người yêu ca dao, tục ngữ”.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- Cá nhân hoàn thành bài tập, thuyết trình trước lớp và thảo luận.
- GV khích lệ, giúp đỡ.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
Bước 4: Kết luận, nhận định (GV)
- Nhận xét ý thức làm bài của HS, chất lượng sản phẩm học tập của các nhóm.
- Cho điểm hoặc phát thưởng.
1. Tìm đọc mở rộng các văn bản tục ngữ.
2. Tự giả định tình huống cần thuyết phục mọi người về một vấn đề trong đời sống.
3. Tham khảo các sách, tài liệu hướng dẫn kĩ năng viết bài luận cũng như kĩ năng thuyết trình, trao đổi để rèn luyện, nâng cao năng lực giao tiếp ngôn ngữ của bản thân.
4. Vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã học được từ bài học vào việc tham gia tổ chức các hoạt động ở trường và địa phương nơi em sinh sống.