1.3. Thực trạng văn hóa an toàn người bệnh tại các bệnh viện trên Thế giới và Việt Nam
1.3.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa an toàn người bệnh
Kết quả nghiên cứu của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy nhóm điều dưỡng/kỹ thuật viên có tỷ lệ cao hơn bác sĩ ở 7/12 lĩnh vực. Nhóm bác sĩ và nhóm nhân viên làm việc lâu năm trong bệnh viện có vẻ “bi quan” hơn những đối tượng khác. Nhóm cán bộ quản lý có báo cáo trên 2 sự cố/năm nhiều hơn hẳn các đối tượng là bác sĩ, điều dưỡng, dược sĩ, trong đó điều dưỡng là nhóm có tần xuất báo cáo thấp nhất. Ngoài ra, Sở Y tế Thành phố. Hồ Chí Minh cũng tìm ra những vấn đề còn tồn tại gây ảnh hưởng đến VHATNB tại các bệnh viện trên địa bàn
HUPH
thành phố cần cải thiện như: hiểu biết về VHATNB của cán bộ y tế tại các bệnh viện ghi nhận tỷ lệ báo cáo sai sót còn rất thấp, báo cáo sai sót chưa hiệu quả, nhân viên chưa biết được lợi ích và quy trình báo cáo, các sự cố thường xảy ra khi nhân viên không tuân thủ các quy trình chuyên môn, thiếu nhân sự, nhiều sai sót trong khi thực hiện quy trình bàn giao và chuyển bệnh, bệnh viện ít khi tổ chức giao ban với nhân viên về ATNB, các khoa/phòng chưa có sự phối hợp với nhau tốt, nhân viên chưa có kiến thức đầy đủ về ATNB nên, hành vi tích cực về ATNB [6]
1.3.3.2. Yếu tố hệ thống và quản lý
Năm 2016, trong nghiên cứu đánh giá VHATNB các bệnh viện khu vực Jimma phía Tây Nam Ethiopia, đã ghi nhận yếu tố hệ thống ảnh hưởng đến VHATNB như:
Hệ thống báo cáo sự cố ảnh hưởng tích cực đến VHATNB, được các nhân viên bệnh viện nhắc đến như một thành phần thiết yếu để cải thiện văn hoá học tập và sau đó là VHATNB. Tuy nhiên, người được phỏng vấn nhấn mạnh rằng hệ thống báo cáo sự kiện chưa thành lập trong bệnh viện và hầu hết trong bệnh viện không bao giờ báo cáo sự kiện.
Tình trạng thiếu hụt trang thiết bị là những yếu tố cản trở VHATNB. Những người được phỏng vấn nhấn mạnh tình trạng thiếu nước, thiếu găng tay, ống tiêm, thuốc cấp cứu và kệ tủ mà dường như đơn giản nhưng ảnh hưởng mạnh đến VHATNB. Tình trạng thiếu hụt nhân sự và khối lượng công việc cao ảnh hưởng tiêu cực đến VHATNB.
Năm 2017, nghiên cứu tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Tháp cũng ghi nhận: yếu tố hoạt động quản lý chất lượng là một trong những hoạt động rất cần thiết trong bệnh viện; kiểm tra giám sát về ATNB là hoạt động không kém phấn quan trọng vì nó cung cấp các dữ liệu cơ bản về ATNB; trang thiết bị, cơ sở vật chất xuống cấp;
nhân lực là một yếu tố hầu hết nhân viên đều không hài lòng [9].
Năm 2018, nghiên cứu tại Trung Tâm Y tế huyện Lai Vung- tỉnh Đồng Tháp cũng ghi nhận: hệ thống báo cáo sự cố chưa hiệu quả, thiếu một số hướng dẫn an toàn người bệnh, hoạt động kiểm tra còn hạn chế, quá tải trong khám chữa bệnh là
HUPH
yếu tố hầu hết nhân viên được hỏi đều nói là do ảnh hưởng người bệnh quá đông [8].
1.3.3.3. Yếu tố nhân viên y tế
Nghiên cứu năm 2016 tại khu vực Jimma phía Tây Nam Ethiopia cũng ghi nhận: sự hợp tác của các NVYT và tôn trọng lẫn nhau là yếu tố không kém phần quan trọng, nghiên cứu thu được kết quả sự thiếu phối hợp giữa các nhân viên với nhau là một rào cản cho sự cải thiện VHATNB. Bên cạnh đó nhận thức của nhân viên y tế đối với sự ATNB được báo cáo là ảnh hưởng đến VHATNB một cách tiêu cực.
Nghiên cứu năm 2017 tại Bệnh viện Đa khoa Đồng Tháp cũng ghi nhận mối quan hệ đồng nghiệp là một yếu tố quan trọng. Tại bệnh viện sự phân biệt đối xử giữa các ngành nghề như bác sĩ, điều dưỡng và những nhân viên khác; giữa cấp trên và cấp dưới đã được thay đổi tốt hơn [9].
Nghiên cứu năm 2018 tại Trung Tâm Y tế huyện Lai Vung- tỉnh Đồng Tháp cũng ghi nhận các yếu tố như: kiến thức, thái độ về VHATNB còn hạn chế, bất cập về số lượng NVYT được đào tạo tập huấn, thiếu nhân lực đặc biệt là nhân lực Bác sĩ cũng là một trong những yếu tố hạn chế đối với việc thưc hiện VHATNB tại Trung Tâm Y tế huyện Lai Vung- tỉnh Đồng Tháp.
1.3.3.4. Yếu tố người bệnh
Nghiên cứu năm 2016 tại các bệnh viện khu vực Jimma phía Tây Nam Ethiopia cũng nêu ra yếu tố: nhận thức về dịch vụ y tế được cung cấp và sự tương tác của người bệnh cũng ảnh hưởng đến VHATNB theo suy nghĩ của họ, sự tham gia của người bệnh vào chăm sóc y tế là rất quan trọng để đạt được nền VHATNB.
Nghiên cứu cũng nhấn mạnh nhận thức của người bệnh về thái độ của NVYT, cải thiện giao tiếp giữa các NVYT, làm việc theo nhóm là những yếu tố quan trọng để đạt được VHATNB tốt hơn [21].
Nghiên cứu năm 2018 tại Trung Tâm Y tế huyện Lai Vung- tỉnh Đồng Tháp cũng ghi nhận yếu tố ảnh hưởng như: nhận thức của người bệnh và sự tương tác tham gia của họ vào chăm sóc y tế còn hạn chế, người bệnh chưa được cung cấp đủ thông tin về bệnh, về vấn đề ATNB.
HUPH