tren sứ cách dién
Khi cân đặt đường dây chính ở những nơi không yêu cầu tính thẩm mỹ. có thể áp dụng phương pháp đi dây trên puli. Khi đi dây theo cách này, dù trong nhà hoặc ngoài trời, cần bảo đảm đường dây không bị hư
hỏng, chập mạch do các vật xung quanh vị trí đặt đường dây gây ra, và nguyên tắc là phải đặt đường dây cách mặt đất ít nhất 2 mét. Dây dẫn điện được sử dụng là loại dây có bọc nhựa dẻo.
Các quy phạm về đặt đường dây trên sứ cách điện
s Bệ cách điện phải là loại vật liệu cứng, không hút nước, chẳng
hạn, thủy tỉnh hoặc sành.
* Bệ cách điện phải được bố trí sao cho khoảng cách giữa các đường dây điện là 3 em.
s Các dây dẫn phải được kéo căng đến mức có thể, nhưng không làm giãn đường đây quá mức.
Khoảng cách giữa hai puli kế cận không được phép:
s Quá 1,2 mét đối với đường dây
có tiết điện dưới 10 mm” đạt
nằm ngang. Đối với dây có tiết điện trên 10 mm, có thể tăng khoảng cách này đến 1,5 mét,
© Quá 1,5 đối với đường dây có tiết diện như trên, nhưng được đặt đứng.
s Khoảng cách giữa hai đây không được nhỏ hơn 1,5 em, Đối với những nơi ẩm ướt hoặc nhiều bụi bặm, khoảng cách này không được nhỏ hơn 2 em,
® Đường dây điện cũng phải được đặt cách tường tối thiểu 1 em, Ở những nơi ẩm ướt hoặc có nhiều bụi bặm, dây điện phải cách tường ít nhất 2 em.
® Mối nối rẽ hoặc nối tiếp phải được thực hiện ở gần bệ cách điện có vật hoặc ống bảo vệ bằng chất cách điện.
ô Tiết diện dõy dẫn bằng dong dat trén puli téi thiểu là 4 mm” đối với loại dây cứng. 6 mm” đối với loại day cap.
ô Trong mạng điện xoay chiều, dây trung tính thường sử dụng dây màu xanh dương.
ô Loại dõy dẫn cú bọc cỏch điện bàng PVC không được sử dụng ngoài trời, nơi có nhiệt độ quá nóng, và cùng không được lắp đặt ở những nơi có nhiệt độ dưới
-10°C.
e Khi cần đi dây xuyên qua tường, trần nhà, phải thực biện cách điện an toàn đường dây bằng cách sử dụng ống cách điện không hút nước, hoặc bằng cách xơi tường hoặc làm đường hầm.
Cách đi dây trên puli
Phương pháp đi dây này được áp dụng ở những nơi ẩm ướt, ngoài trời, dưới mái che, và nơi không yêu cầu tính thẩm mỹ. Tuy nhiên, phương pháp này không được áp dụng ở những nơi có hơi khuếch tán và hơi đầu cặn, vì có nguy cơ gây hỏa hoạn.
Các loại puli
Tùy theo hình đạng và kích thước các puli được phân loại như sau:
sô Puli cao (đường kớnh bằng chiều
cao).
ô Puli chuụng (dựng ở nơi ẩm ướt).
Puli thấp (đường kính bằng hai lần chiều cao).
Puli góc.
ô Puli xương (được thiết kế để đặt đường dây mềm, dễ xoắn).
Cách lắp đặt puli
Khi cần mắc puli người ta thường sử 34
Hình 4-7. Các loại puli.
dụng vít gỗ đầu phay (E) có đường kính vít gân bằng đường kính 16 puli.
Trước khi đặt puli lên tường, cần đục (hoặc khoan) tường để lắp tắc-kê bằng gỗ, nhựa, hoặc kim loại vào vị trí định đặt puli. Nếu mắc puli trên đà sắt, phải sử dụng loại vít sắt.
Lert
2. HN
Hinh 4-8. Cach dat puli trén da
sắt, trên giá đỡ.
É@3xe——
<>
‘la
Hinh 4-9. Cach kién day 6 puli dau va cudi dudng day, va cach kién
doi puli ở đoạn giữa đường dây.
Hình 4-10. Cách đi dây trên puli đối với đường dây chính.
Cách đặt đường dây
Khi cần giữ chặt đường dây trên puli, ban ding dây đồng hoặc kẽm có tiết diện tương ứng với cỡ dây dẫn hoặc dùng loại dây gai, dây bố, nếu nơi đặt đường dây khô ráo. Phương pháp kiền dây trên puli có thể thực hiện theo kiểu kiển đơn. Nếu puli ở gần đầu đường day, ban nén kién đôi để đường dây được giữ chặt hơn.
Để đặt đường dây cho thẳng, trước hết bạn kiền chặt một đầu đường dây, sau đó căng thang day
cho nằm trên các puli và kéo đường dây dọc theo các puli, buộc tạm vào puli ở đoạn cuối đường dây. Thực hiện kiền dây ở các puli giữa cho đến puli cuối. Ở cuối đường dây bạn cảng mạnh dây cho thẳng rồi buộc chặt vào puli cuối. Cứ thế tiếp tục lắp đặt hết các đường dây.
Đặt dây trên kẹp dây
Ngày nay, cách đặt day nay it thong dụng, do độ thẩm mỹ kém, ngoại trừ trường hợp cân đặt dây tạm thời, hoặc những nơi không yêu cầu tính thẩm mỹ.
Khi dat day theo phuong phap này, bạn cũng phải tuân thủ các quy phạm về an toàn điện đã nêu trên.
Tuy nhiên, thông thường đường dây loại này tải dòng điện tương đối nhỏ, do đó dây sẽ có tiết diện nhỏ. Do sự hạn chế của kích thước rãnh kẹp dây. khoảng cách giữa hai kẹp dây thường ngắn hơn 0,5 m để giữ đường đây thẳng. Các nơi rẽ hướng cần bố trí kẹp dây sao cho kẹp giữ dây vững chắc, các góc phải được bo tròn để tránh làm gãy đường dây.
Phuong phap di đây trong ống
Do yêu cầu thẩm mỹ, an toàn điện và kỹ thuật đặt đường dây, khi cần bố trí hệ thống điện trong nhà hoặc xưởng sản xuất, nơi đặt đường dây ở
Hình 4-11. Kẹp dây bằng sứ cách
điện.
35
Hình 4-13. Cách dùng đục thép để đục lỗ đặt tắc kê.
trong tình trạng khô ráo, bạn có thể áp dụng phương pháp đi dây trong ống. Tùy theo điều kiện của nơi đặt đường dây, có thể thi công đường ống theo cách đặt nổi hoặc đặt ngầm trong tường, trong sàn bê tông.
Ngoài những điều kiện quy định đã trình bày ở phần trên, quy phạm về đặt đường dây trong ống còn lưu ý các điểm cơ bản sau đây:
{1] Một số loại ống không thể được sử dụng khi nhiệt độ vượt quá:
ô 60°C đối với loại dõy cú bọc cỏch điện bằng nhựa, ống có cấu tạo thành ống bằng nhựa.
ô 70°C đối với cỏc loại ống kim loại có lớp cách điện bằng nhựa bên trong ống.
{[2I Dây dẫn đặt trong ống phải chọn loại dây có bọc cách điện bằng PVC.
[3] Không được nối dây trong đường ống, chỉ được phép nối dây tại các hộp nối.
ag
Hình 4-14. Tắc kê gỗ đơn giản và loại tắc kê nhựa.
Cuộn bồng keo
Hình 4-15. Các kiểu ống dẹp và kỹ thuật cố định ống bằng vít, đỉnh,
keo dán.
Œ Khi đặt nổi, đường ống được giữ chặt cố định trên tường bằng móc. Tùy theo loại ống, cần bế trí các phụ kiện này theo các hướng dẫn được quy định đối với loại ống được dùng và điều kiện của nơi đặt ống. Đường dây đặt nổi loại này được áp dụng cho hầu hết các môi trường nóng, khô ráo, bụi bặm, ẩm ướt.
Khi đặt ngầm, các loại ống thường chỉ được chọn để sử dụng với hai điều kiện:
ô Nếu đặt ống sau khi xõy cất, cỏc đường ống phải được thiết kế trong các đường ngầm có kích thước đủ để đặt đường ống và các vật che chắn, bảo vệ đường ống. Ống được dùng trong cách đặt ngầm tối thiểu phải là ống số”15:
s Số sợi dây và tiết diện dây dẫn không được vượt quá quy định trong bảng hướng dẫn đã cho.
Các ống nối, êke, tê (L, T) không được sử dụng trong cách đặt ngầm này. Việc nối đường ống phải được thực hiện bằng các hộp nối T, L...
Đi dây trong ống thường (ống nhựa, ống kẽm)
Ống luôn day loại thường ít chịu được va chạm cơ học, thường được trang bị trong nhà. Dây là loại ống nhựa cứng PVC hoặc ống bọc tôn, kẽm, bên trong ống có lót lớp ruban gấy tẩm nhựa đường (hắc ín). Ống được sản xuất theo các đường kính 7, 9, 11, 13.5, 16, 23, 29, 36 và 48 mm;
chiều dài khoảng 3 mét.
Các phụ kiện
Các phụ kiện đi kèm với ống gồm CÓ:
ống nối T, ống nối L„ ống nối dài, ống cách điện miệng ống.
Ống nối T. Được sử dụng trong trường hợp cần rẽ nhánh đường dây không có mối nối rẽ. Ống nối T gồm hai mảnh hình chữ HN được ghép lại với nhau bằng ba khoen giữ chặt vào ống luồn dây ở phần đầu ống dài khoảng 6 đến 8 mm.
Ông nối L. Gồm hai mảnh hình chữ L, được ghép lại với nhau pang hai khoen 6 phan dai 6 mm tiếp xúc với ống luồn dây. Tùy theo loại ống nhựa hoặc ống kẽm, ống nối sẽ bằng nhựa hoặc bằng tôn lá. Ống nối L được sử dụng khi cần thi công đường ống đi sát góc tường hoặc cặp sát đà, cột.
Ống nối dài. Là đoạn ống bằng tôn lá dài khoảng 5 cm, tương ứng với
cỡ dây số 11; được sử dụng khi cần nối dài đường ống.
Ống cách điện miệng ống. Đây là ống bằng sứ cách điện, bên ngoài có bọc tôn lá dài khoảng 2 đến 3 cm, có kích thước tương ứng với cổ ống. Được lắp đặt ở đầu miệng ống luồn dây để ngăn miệng ống cắt thủng lớp cách điện của dây dẫn trong khi kéo dây qua đường ống.
Cách lắp đặt đường ống
Các loại ống nhựa, ống bọc kẽm thường được sử dụng theo kiểu đặt nổi. Số dây dẫn chứa bên trong ống không được vượt quá số lượng được quy định cho từng cỡ ống. Sau đây là hai phương pháp lắp đặt đường ống loại này.
s Đặt dây trong ống trước khi lắp đặt cố định đường ống lên tường.
Sau đó đặt các ống nối T, L và thực hiện từng đoạn ống với đầy đủ số đây đã dự trù trước. Việc cố định đường ống trên tường nhờ các móc giữ dùng với đỉnh thép. Nếu đường ống lớn, cần thực hiện các tắc kê bằng gỗ hoặc nhựa để giữ đường ống vững chắc. Khoảng cách giữa các móc đỡ đường ống được quy định theo QPXD 27-66 là 0,5 đến 0,7 mét.
s Đặt đường ống ngầm trong tường là do yêu cầu thẩm mỹ. Rhi tiến hành cân chú ý nơi lắp đặt đường dây phải khô ráo. Thiết kế đường ống đặt ngầm phải tính đến khả năng dự phòng, cỡ ông tối thiểu là cỡ số 13; không duo sử dụng ống nối T, éke, phải sử dụng hộp nối. Tại những nơi cần bẻ góc đường ống, không có mối nối rẽ, phải uốn cong 37
Dếu lỗ xuyên tường
Sử dụng đường ống dẹp làm viễn trồn
Hình 4-16. Cách lắp đặt đường ống vuông có nắp đậy.
đường ống theo bán kính bằng mười lần đường kính ống với dụng cụ uốn ống.
Sau khi đặt đường ống, tiến hành luôn dây qua ống bằng dụng cụ kéo dây. Bạn đẩy dây kéo qua đường ống rồi buộc chặt các đầu dây cần lắp
38
đặt vào đầu dây kéo mỗi; cố gắng chực hiện mối buộc nhỏ gọn, có thể quấn băng keo quanh mối buộc để tránh vướng mắc bên trong ống; nếu cần, bạn dùng bột bôi trơn để giảm ma sát trong đường ống. Từ từ kéo các dây dẫn qua ống cho đến hộp nối
Hình 4-17. Các phụ kiện dùng đi dây trong ống nhua PVC, ống kẽm.
CC tag TẾ fo PR 3 ca
Hình 4-18. Dụng cụ dùng để uốn cong loại ống kẽm.
thứ hai. Tiếp tục như thế để luồn các dây dẫn qua các đoạn ống kế tiếp.
Lắp đặt dây theo kiểu này cho phép bạn đặt thêm dây dẫn khi cần, vì đã có dự phòng độ rỗng bên trong ống luồn đây, hoặc thay các dây dẫn cũ sau một thời gian sử dụng.
Đi dây trong ống thép
Ống thép chứa dây dẫn là loại ống
Hình 4-19. Hộp nối dây khi sử dụng ống nhựa PVC đi ngầm.
Hình 4-20. Cách đi dây trong ống nhựa PVC.
bằng thép mềm, thành ống dày từ 1,2 đến 2,5 mm, hoặc là loại ống bằng hợp kim nhôm và magne hoặc ống hợp kim kẽm. Đối với ống thép, bên trong và bên ngoài ống được phủ một lớp sơn chịu nhiệt có khả năng chống rỉ.
Ong luén day bằng thép chủ yếu được sử dụng khi đặt ngầm, vì chúng bển và chịu được các tác động cơ học.
39
1ử xuyờn sũn
bê-tông †
Gọch lót nền xi măng
Hình 4-21. Cách chọn vị trí khoan lỗ xuyên sàn bê tông.
Bảng 4-1. Số lượng dây dẫn có bọc cách điện được phép đặt trong ống luồn dây.
2 oo Đặt nổi Đặt ngầm
Tiết Số a z Zz = 5
diện sơi Ông Ông Ông Ông Ông Ông
R i nhua kém thép nhua kẽm thép
2 9 9 9 11 13 9
15mm? | 3 9 9 9 11 13 9
(14/10) 4 9 9 9 11 18 9
5 9 11 9 11 13 9
2 9 9 9 11 13 9
25mm? | 3 9 11 9 11 13 9
(18/10) 4 9 11 9 11 13 9
5 9 13 9 11 13 9
2 9 11 9 11 13 9
4mm? 3 9 13 9 11 13 9
(22/10) 4 11 18 11 11 16 11
5 11 16 11 11 16 11
6mm? 2 11 13 11 11 13 11
(28/10) 3 11 13 11 11 16 11
Ghi chu: Bang 4-1 trích trong tai liéu "Technologie d'électricité" của tác giả R. Merlet, không chênh lệch nhiều so với tiêu chuẩn điện QPXD 27-66.
Ống thép được dùng để trang bị hệ thống điện ngầm bên trong nhà, dưới sàn bê tông, trong tường, trong hầm mỏ, đường hầm xe điện, ô tô,...
Đây là những nơi cần an toàn điện cao, vì các loại khí và bụi bặm có thể gây hỏa hoạn.
Ở những nơi quá ẩm ướt hoặc
40
cân lắp đặt đường dây ở bên ngoài nhà, nên đặt đường ống theo cách đặt nổi để tránh nước xâm nhập vào trong đường ống.
Các phụ kiện nối ống
Đi kèm với ống thép còn có các phụ kiện hộp nối đúc bằng gang, có ven răng, chẳng hạn, ống nối T, ống êke,
7) T
Lỗ xuyên tường-| Tường gạch
=
10-15 cm
tả—
Cách lắp đặt êke tai góc tường
Hình 4-22. Cách đi dây trên và dưới đà hoặc sàn bê tông.
Cách đặt ô-van
Đường ống đới trên đò gỗ
Hình 4-24. Cách kéo dây điện qua ống luồn dây khi đi ngầm.
hộp nuối rẽ,.. ic công tắc đặc biệt s Trường hợp kiến trúc mới.
kín nước và ổ lay điện trong hộp. Công việc lắp đặt đường ống Cách lắp đặt đường ống luôn day điện phải được tiến hành song song với quá trình xây dựng. Do đó, cần tính toán chính xác các vị trí đặt hộp nối, Khi tiến hành lắp đặt đường ống
dẫn điện thường gặp hai trường hợp.
41
Hình 4-25. Máy khoan lỗ tắc kê vào tường gạch, bê tông, và các dạng
lưỡi khoan bê tông.
SS
⁄
Hình 4-26. Cách bắt vít với tắc kê
nhựa.
2] Dây £
cóp thép je
i Đường da
dan dién
Hình 4-27. Cách đi dây treo trên dây cáp thép.
vị trí đèn, công tắc,.. Bố trí đường dây nối liền các hộp nối, và bịt kín các miệng đường ống để ngăn bê tông bít kín các miệng ống, gây khó khăn cho việc luôn dây sau này.
42
| Móc đỡ ống ⁄
Hình 4-28. Cách đi dây trong đường ống nhựa PVC, luồn dây vào ống trước sau đó đặt cố định lên tường
bằng móc đỡ ống.
Hình 4-29. Các dạng ống thép và ống PVC được sử dụng để đi ngầm
trong tường, và các phụ kiện nối 6ng PVC.
Việc luôn dây qua đường ống bằng dây kéo mổi tương tự như đi day ngầm trong tường đã trình bày trong phần trước.
ô Trường hợp lắp đặt ống luồn dõy sau khi xây dựng. Trong trường hợp này cần dục rãnh vào sàn, tường nhà để lắp ống luồn dây, hộp nối,... Sau đó dùng xi măng lấp kín các đường ống, trừ các hộp nối. Đối với các đường ống sát cạnh tường, không nên uốn cong quá bốn đoạn liên tục giữa hai hộp nối, điều này có thể gây khó khăn cho việc luôn dây. Tất cả các đường ống của hệ thống
Hình 4-30. Các phụ kiện hộp nối dây đi chung với ống thép, ống
PVC.
điện phải được nối đất nhằm bảo vệ trong trường hợp dây dẫn bị tróc lớp cách điện và tiếp xúc với đường ống, gây tai nạn điện giật cho người sử dụng.
Cách uốn ống luôn dây bằng thép Để uốn ống luồn dây bằng thép, bạn cần có dụng cụ uốn ống, tương tự đụng cụ uốn ống nước. Trên dụng cụ uốn ống luồn đây có gắn ống chỉ mực thăng bằng, và có chia độ để đạt kích thước chính xác khi uốn ống.
Sau đây là kỹ thuật uốn ống luồn dây.
Để uốn ống luôn dây một cách chính xác, bạn đo và vẽ đường cong lên sàn nhà theo đúng kích thước cần uốn thực tế. Đó là mẫu rập để so sánh trong quá trình uốn ống. Ví dụ, uốn ống theo hình gồm 3 doan a, b, c.
s Trước hết, lấy dấu đoạn cần uốn cong thực tế, góc độ, và vẽ lên sàn nhà.
Hình 4-31. Cách lắp đặt : aường ống t:áp, ống PVC.
43
Đã bê-iông góc ngơng bỏo vệ cửa
Cách lắp đặt đường ống đi ngồm
trong san, cot bé-t6ng
Vị trí dat hop ndi
Hình 4-32. Cách lắp dat ống xuyên cột thẳng, cột góc.
s Dự trừ đoạn uốn cong theo kích cỡ ống ở phần đoạn thẳng, đánh dấu ở phía trong đoạn cong tại nơi tiếp giáp giữa phần cong và phần thẳng.
eô Đặt dụng cụ uốn cỏch điểm đỏnh dấu khoảng 5 cm, chân đạp lên gốc đường ống còn hai tay nắm can dụng cụ, uốn cong đường ống theo chiều đã định với góc nhỏ.
ô Di chuyển dụng cụ uốn về phớa điểm đánh dấu một chút và tiếp tục uốn. Cứ tiếp tục như thế cho đến khi ống luôn dây đạt được hình dạng như mẫu vẽ trên sàn nhà.
44
|3 22 :
LL LLA 4)
Móc sốt git tuéng—.
Ong boc ngodi-—
Loai c6t cd 10 x 20 cm
Ong boc ngodi
Hình 4-33. Cách đặt ống xuyên đà bê tông.