Định nghĩa 1:
Hệ thống là tập hợp các phần tử(hoặc bộ phận) có liên quan mật thiết với nhau, cùng hoạt động để đạt được mục tiêu chung.
Ví dụ:
-Ngành DL
- Mỗi công ty DL
=> Mục tiêu chung????
Định nghĩa 2:
Hệ thống là tập hợp các phần tử(hoặc bộ phận) có liên quan mật thiết với nhau, và có mối liên hệ với môi trường(bao gồm các hệ thống khác phía ngoài, không giao nó), cùng hoạt động để biến các yếu tố đầu vào thành các yếu tố đầu ra theo mục tiêu chung nào đó.
Ví dụ:
-Quá trình SX SPDL trọn gói
=> Mục tiêu chung
Đầu vào
Đầu ra Trạng thái-hành
vi cầu trúc HT
Phần tử
Phân tích hệ thống
Là việc nghiên cứu hệ thống trên cơ sở đủ các đặc điểm của hệ thống và đưa ra các quyết định điều khiển hệ thống.
Ví dụ:
- Khi nghiên cứu một thị trường du lịch mới
- Phân tích tác động của các yếu tố môi trường đến DNDL trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế
Quan điểm 1: Tính nhất thể của hệ thống
1
Quan điểm 2: Tính hướng đích của hệ thống
2
Quan điểm 3: Tính trồi của hệ thống
3
Quan điểm 4: Cấu trúc, hành vi, phân cấp của hệ thống
4
4 quan điểm có tính nguyên lý về hệ thống:
Sự thống nhất của các yếu tố tạo nên hệ thống
1 Mối quan hệ
mật thiết của hệ thống với những yếu tố
thuộc về môi trường.
2
Tính nhất thể của hệ thống được thể hiện qua 2 khía cạnh
Tính nhất thể của hệ thống
Hệ thống
Kinh tế
Chính trị - pháp luật
Văn hóa – xã hội Tự nhiên,
môi trường Công nghệ
Tính nhất thể của hệ thống
Ví dụ:
- Tác động đến VHXH: Chợ tình Khâu Vai
- Tác động đến môi trường, tự nhiên:
- Rừng quốc gia Cúc Phương
Tính hướng đích của hệ thống
- Mọi hệ thống đều có xu hướng tìm đến mục tiêu và một trạng thái cân bằng nào đó.
- Ví dụ: Hệ thống dịch vụ khách sạn…
Đối với hệ thống lớn gồm nhiều hệ thống con, thì mỗi hệ thống con đều có mục tiêu riêng và có xu hướng tiến đến trạng thái cân bằng riêng.
=> Giải quyết hài hòa mqh giữa các mục tiêu, giữa mục tiêu chung với mục tiêu riêng, giữa các mục tiêu riêng với nhau -> toàn bộ hệ thống phát triển.
Ví dụ
“…Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên ngành, liên vùng sâu sắc…”
ịCần giải quyết hài hũa giữa lợi ớch kinh tế của:
- KDL
- Các nhà cung cấp - Dân cư địa phương
- Chính quyền các cấp liên quan
=> Lợi ích giữa các nhà cung ứng và KDL được
điều tiết bằng thị trường thông qua cân bằng cung cầu
Tính trồi của hệ thống
Khi sắp xếp các phần tử của hệ thống theo một cách thức nào đó sẽ tạo nên tính trồi. Đó là khả năng mới của hệ thống mà khi các phần tử đứng riêng rẽ thì không thể tạo ra được.
Ví dụ
- Một chiếc đồng hồ có thể chỉ giờ chính xác trong khi từng bộ phận của nó không thể.
- Một sản phẩm DL trọn gói phải là sự kết hợp của nhiều DV: Vận chuyển, lưu trú, ăn uống,…
và các TNDL, Trang thiết bị, những thuận tiện ở nơi đón khách…
Câu hỏi
Theo nguyên lý về tính trồi của hệ thống, giải thích vì sao:
- Các công ty lữ hành có thể tổ chức những tour du lịch trọn gói với giá rẻ hơn nhiều so với thông thường.
- Giá lưu trú tại KS Sofitel Plaza ở HN lại thấp hơn nhiều so với giá lưu trú KS này tại Pháp(tuy cùng chất lượng dịch vụ)
Cấu trúc, hành vi, phân cấp của hệ thống
Cấu trúc hệ hống bao gồm những phần tử(bộ phận) và mối quan hệ giữa chúng để đạt được mục tiêu.
Mối quan hệ trong hệ thống được thể hiện thông qua trạng thái cân bằng, hay ổn định của hệ thống.
Khi cấu trúc của hệ thống thay đổi thì trạng thái cân bằng thay đổi.
Trạng thái-hành vi cầu trúc HT
Phần tử
Thay đổi trạng thái cân bằng
P
P1 PE
QE Q1 Q
D D’
Trạng thái cân bằng ban đầu
Trạng thái cân bằng mới
S
Thu nhập tăng -> Cầu DL tăng ->
Đường cầu dịch chuyển sang phải -> Trạng thái cân bằng thay đổi
Hành vi của hệ thống
Hành vi của hệ thống là tập hợp các đầu ra có thể có của hệ thống trong một khoảng thời gian nhất định.
Ví dụ: Khi nghiên cứu thị trường, thông qua hành vi bên ngoài là quan hệ cung – cầu với giá cả và lượng trao đổi cân bằng có thể hiểu thêm về cấu trúc bên trong của hệ thống (tác động qua lại giữa người mua và người bán)
Cấu trúc phân hệ của hệ thống
Tất cả các hệ thống đều có cấu trúc phân hệ
Cấu trúc phân hệ có thứ bậc hình thành rất tự nhiên trong quá trình hình thành các hệ thống phức tạp từ những thành phần đơn giản hơn.
Ví dụ:
- Hệ thống tổ chức của DNDL
- Hệ thống tổ chức của ngành DLVN - Hệ thống các VBPL
=> Nghiên cứu lợi ích, mục tiêu của các thứ bậc trong hệ thống
3 giai đoạn trong phân tích hệ thống
Mô hình
hóa Phân tích Tối ưu
hóa
Dùng ngôn ngữ nào đó(lời nói, sơ đồ hoặc
toán học) để mô tả thuộc tính quan trọng
nhất của hệ thống
Dùng các phương pháp phân tích để hiểu rõ động
thái, hành vi của hệ thống, sự vận động và khả năng tác động vào hệ
thống
Lựa chọn các quyết định để đảm bảo hoạt động tốt nhất cho
hệ thống Đây là giai đoạn quan trong nhất.
Mô hình có 2 biến số:
- Ngoại sinh: phát sinh từ ngoài mô hình, là đầu vào - và nội sinh: Phát sinh ngay trong mô hình, là đầu ra
Ví dụ
Xét thị trường du lịch (từ nơi xuất phát A tới nơi đến B) theo một chương trình DL trọn gói.
Giai đoạn 1: Mô hình hóa
- Giả sử lượng cầu QD phụ thuộc vào giá tour P và thu nhập bình quân của người tiêu dùng Ȳ.
QD = D(P; Ȳ)
- Giả sử lượng cung Qs phụ thuộc vào giá tour P và tổng giá các dịch vụ chính cho một lượt khách Pc
Qs = S(P; Pc)
Để cân bằng cung – cầu QD = Qs
=> Hệ 3 phương trình:
Các biến ngoại sinh: Ȳ , Pc
Các biến nội sinh: P, QD , Qs
QD = D(P; Ȳ) Qs = S(P; Pc) QD = Qs
Giai đoạn 2: Phân tích
P
PE
QE
D S
Q Q
P
P
1
P
E
QE Q1
D D
’
S
Phân tích tác động của sự thay đổi biến ngoại sinh đến biến nội sinh.
1.Khi thu nhập tăng 2.Khi tổng giá các dv chính giảm
QE Q1
D S
’ S
Giai đoạn 3: Giai đoạn tối ưu
Giả sử bạn là nhà quản lý trong một công ty lữ hành chiếm phần lớn thị trường du lịch nói trên. Bạn sẽ có quyết định như thế nào?
- Lượt khách tăng khi giá các dịch vụ đầu vào giảm -> Thương lượng với các nhà cung cấp dịch vụ(vận chuyển, lưu trú,…) để giảm giá ->
Xác định giá tour hợp lý
Phương pháp tiếp cận thống kê
Là phương pháp đưa ra kết luận tổng quan về tổng thể trên cơ sở quan sát(đo lường) đủ lớn các cá thể riêng biệt về các đặc điểm cơ bản của hiện tượng cần nghiên cứu.
Ví dụ: