Đất phèn chiếm phần lớn trong các loại đất ở ĐBSCL. Tuy nhiên đất phèn là 1 loại đất xấu, ít có khả năng canh tác nông nghiệp. Vì thế, việc sử dụng đất phèn sao cho hợp lí có ảnh hưởng lớn đến kinh tế xã hội của vùng.
7.1 Khai thác thế mạnh của cây tràm
Trồng rừng Tràm là một trong những cách giúp kinh tế người dân phát triển, không những thế nó còn là một trong những cách bảo tồn và để giữ môi trường tốt hơn, phủ xanh những vùng đất bị phèn nặng.
Một dự án sử dụng tràm cừ hay tràm Úc như một nguyên liệu mới trong chế biến bột giấy, gỗ ghép gia dụng đang được khảo sát để thực thi.Tràm cũng có thể chế ra gỗ băm làm ván ép, hoặc sản xuất cồn ethanol. Đây là dự án được triển khai trồng tràm trên những vùng đất nhiễm phèn nặng, và giải quyết việc làm cho hơn 150.000 hộ nghèo ĐBSCL.
Thực trạng đáng buồn. Do người dân không hiểu hết những nguồn lợi mà cây Tràm mang lại nên vì lợi ích trước mắt họ đã có những hành động không tốt. Cụ thể như:
- Phá tràm trồng lúa.
- Bán lớp đất mặt của rừng tràm. Đây là lớp đất mùn hữu cơ lưu cữu sau nhiều năm canh tác tràm trộn lẫn với lớp than bùn, có màu đen xám, chiều dày từ 1 – 2m. Tại xã Kiến Bình, huyện Tân Thạnh, nơi “phong trào” bán đất mặt rừng tràm diễn ra sôi động, ông Trương Văn Lạc ở ấp Bắc Đông, cho biết từ năm 2008 nhiều doanh nghiệp ở TP.HCM đã đến địa phương mua đất mặt với giá hơn 100 triệu đồng/ha. “Họ đưa máy đào Kobe và xe ben đến, đào xuống sâu từ 2 – 2,5m, bóc hết lớp đất đen trên mặt rừng tràm chở đi, chỉ còn trơ lại lớp đất sét, đất phèn. Sau khi bóc hết lớp đất mặt, nhà nông bỏ hoang đất vì không còn trồng trọt được cây gì, cũng không thể thả nuôi cá do lớp phèn trỗi dậy”. Các doanh nghiệp mua lớp đất mặt để sản xuất phân bón vi sinh hữu cơ.
- Chặt tràm non bán củi.
7.2 Nuôi trồng trủy hải sản
Trong những năm gần đây, với nhiều nỗ lực đáng khích lệ, hàng ngàn ha đất phèn, đất hoang hóa, ngập nước vùng tứ giác Long Xuyên đã trở thành vùng trọng điểm sản xuất nông - ngư nghiệp.
Trong ngư nghiệp, chủ yếu là nuôi tôm trên vùng đất bị nhiễm phèn nặng do các công ty đầu tư vào.
Ban đầu, đây được xem là một quyết định khá mạo hiểm. Tuy nhiên thì bây giờ đã đạt được những thành công đáng kể. Do được đầu tư công nghệ cao và quan tâm đến vấn đề môi trường sinh thái. Mô
hình trang trại cũng phát triển khá mạnh, hiện số trang trại nuôi trồng thủy sản chiếm tới 40% tổng số trang trại của toàn vùng, nhiều trang trại đã đạt giá trị sản xuất trên 100 triệu đồng/ha.
Giải pháp sử dụng công nghệ sinh học để nuôi tôm tại vùng Tứ giác Long Xuyên bước đầu đã khẳng định được hiệu quả bền vững, biến vùng đất hoang hóa và phèn nặng “cá bơi nổ mắt”, “vịt lội teo chân”
thành vùng nuôi trù phú. Trong chuyến khảo sát mới đây, Bộ NN&PTNT rất đồng tình với việc phát triển vùng nuôi tôm tại khu vực Tứ giác Long Xuyên thuộc thị xã Hà Tiên và 2 huyện Kiên Lương, Hòn Đất.
Nuôi tôm ở TGLX.
7.3 Trồng lúa nước
Đồng bằng sông Cửu Long với 44% diện tích là đất phèn, chiếm 1,68 triệu ha, là vùng canh tác khó khăn cho việc sản xuất cây lương thực, đặc biệt là cây lúa. Nhờ sự phát triển của khoa học và kĩ thuật, nhiều giống lúa mới kháng phèn, ngắn ngày và phù hợp điều kiện sản xuất đã được tạo ra góp phần đưa sản lượng lúa ĐBSCL tăng lên nhanh và ổn định (như AS996, OM2395, OM2717,...).
Thu hoạch lúa ở TGLX 7. Tác động đến môi trường và con người