SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI THẾ KỶ XIV
I. TÌNH HÌNH KINH TẾ XÃ HỘI
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1. Kiến thức :
- Tình hình KH- XH cuối thời Trần vua quan ăn chơi sa đọa không quan tâm đến sản xuất làm cho đời sống nhân dân khổ cực .
- Các cuộc đấu tranh của nhân dân , nô tì diễn ra rầm rộ .
* Trọng tâm
- Tình hình KH- XH cuối thời Trần vua quan ăn chơi sa đọa không quan tâm đến sản xuất làm cho đời sống nhân dân khổ cực .
- Các cuộc đấu tranh của nhân dân , nô tì diễn ra rầm rộ . 2. Tư tưởng :
- Bồi dưỡng tình cảm yêu thương người dân lao động. Thấy được vai trò của quần chúng nhân dân trong lịch sử.
3. Kĩ năng :
- Phân tích , đánh giá , nhận xét các sự kiện lịch sử .
- Đánh giá về thái độ vô trách nhiệm của vua quan nhà Trần cuối thế kỷ XIV.
II. CHUẨN BỊ.
1.Giáo viên.
Lược đồ khởi nghĩa nông dân cuối thế kỷ XIV.
2.Học sinh .
Soạn bài theo hệ thống câu hỏi gợi ý SGK.
III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC.
1. Kiểm tra sĩ số HS: Lớp 7A : Lớp 7B : Lớp 7C : 2. Kiểm tra 15 phút.
3 Dẫn dắt vào bài mới.
Vương triều Trần được thành lập từ năm 1226, sau một thời gian dài thịnh vượng, đất nước đạt được nhiều thành tựu to lớn, nhưng đến cuối thế kỷ XIV đã bước vào thời kỳ suy sụp. Vậy những biểu hiện của sự suy sụp đó là gì? Nguyên nhân nào dẫn đến sự suy sụp đó…
Nguyễn Văn Long – THCS Mường Cang - 0979224677
Hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản HS cần nắm GV: Đầu TK XIV, nền kinh tế đã phát triển trở
lại,xã hội ổn định, để bù lại tài sản sau chiến tranh các vương hâù quý tộc tìm cách gia tăng tài sản của mình.
H: Tình hình kinh tế nước ta cuối thế kỷ XIV ntn? Tại sao lại có tình trạng đó xảy ra?
HS: Do nhà nước không chăm lo đến sản xuất nông nghiệp, không tu sửa bảo vệ đê điều thuỷ lợi. Ruộng đất phần lớn trong tay địa chủ phong kiến, nhà chùa,ruộng đất công bị thu hẹp lại.
H: Đời sống của nhân dân lúc này ra sao?
HS: Bán ruộng đất, bán vợ đợ con cho địa chủ quý tộc, làm nô lệ, bị bóc lột nặng nề, phải đóng thuế đinh, đời sống cực khổ.
HS: Đọc đoạn tư liệu.
GV: Nêu một số dẫn chứng : Vua Trần Dụ Tông bắt dân đào hồ lớn trong hoàng thành, chất đá giữa hồ làm núi, Bắt dân trở nước mặn từ biển vào đổ hồ để nuôi hải sản.
G: Trần Khánh Dư nói: Tướng là chim ưng, dân là vịt, lấy vịt nuôi chim ưng có gì là lạ. Em hiểu câu nói đó như thế nào?
H: Trước tình hình đời sống của người dân như vậy, vua tôi nhà Trần có thái độ ntn?
GV: Lợi dụng tình hình đó, nhiều kẻ nịnh thần làm rối loạn kỷ cương phép nước, Chu Văn An dâng sớ chém những kẻ nịnh thần, vua không nghe, ông đã bỏ quan.
H: Việc làm của Chu Văn An chứng tỏ điều gì HS: Là ông quan thanh liêm không vụ lợi biết đặt lợi ích của nhân dân lên trên.
HS: Đọc đoạn Dương Nhật Lễ nắm quyền.
H: Nhà Trần lúc đó còn gặp khó khăn gì?
Trước tình hình đó nhân dân phản ứng như thế
1. Tình hình kinh tế (12p)
- Cuối thế kỷ XIV nền kinh tế không phát triển, mất mùa đói kém xảy ra liên miên,
- Nhà nước không chăm lo đến sản xuất nông nghiệp, ruộng đất công bị thu hẹp lại.
- Đời sống của nhân dân vô cùng cực khổ.
2. Tình hình xã hội (13p)
- Vua quan , quý tộc Trần chỉ ăn chơi sa đoạ.
- Bên ngoài Chăm Pa xâm lược, nhà Minh yêu sách ngang ngược, đời sống
102
Năm học 2011 - 2012
nào?
GV: Dùng lược đồ trong SGK trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa.
- Khởi nghĩa Ngô Bệ với khẩu hiệu chẩn cứu dân nghèo, nhân dân ý thức được cuộc sống của mình họ tự đấu tranh dành đọc lập, khởi nghĩa nổ ra 16 năm nhưng do thiếu tổ chức, thiếu sự ủng hộ của nhân dân nên bị đàn áp.
- Năm 1379, Nguyễn Thanh tập hợp nhân dân ở sông Chu xưng là Linh Đức Vương, Nguyễn Ky ở Nông Cống xưng Vương, tiến hành khởi nghĩa nhưng thất bại
- Phạm Sư Ôn hô hào nhân dân nổi dậy ở Quốc Oai- Hà Tây, hoạt động mạnh ở Sơn Tây, chiếm kinh thành Thăng Long, lực lượng nghĩa quân mạnh, quân Trần bỏ chạy sang Bắc Giang, khởi nghĩa thất bại
- Khởi nghĩa Nguyễn Nhữ Cái.
H: Các cuộc khởi nghĩa nổ ra liên tục báo hiệu điều gì?
HS: Là phản ứng mãnh liệt của nhân dân đối với nhà Trần.
G: Em có nhận xét gì về các cuộc đấu tranh này?
- Đấu tranh bột phát lẻ tẻ không có sự liên kết à thất bại.
nhân dân vô cùng cực khổ, nhân dân đứng dậy đấu tranh.
* Khởi nghĩa Ngô Bệ: Từ 1340-1460 với khẩu hiệu chẩn cứu dân nghèo nhưng sau đó bị đàn áp
* Khởi nghĩa Nguyễn Thanh- Nguyễn Ky ở Thanh Hoá đến 1379 thất bại
* Khởi nghĩa Phạm Sư Ôn năm 1390 nổ ra ở Hà Tây, chiếm kinh thành Thăng Long, sau đó bị triều đình đàn áp.
* Khởi nghĩa Nguyễn Nhữ Cái năm 1399 tại Sơn Tây, Vĩnh Phúc, Tuyên Quang, năm 1400 bị thất bại.
5. Sơ kết bài học. (5p) 5.1 Củng cố.
* BT: Theo em vì sao trong thời gian này lại nổ ra nhiều cuộc k/n của ND ? a. Do nông dân bị bóc lột nặng nề.
b. Do thiên tai mất mùa.
c. Do mâu thuẫn sâu sắc giữa nông dân, nô tì và giai cấp thống trị.
Nguyễn Văn Long – THCS Mường Cang - 0979224677 d. Do tranh giành quyền lợi giữa các phe phái trong triều đình.
Đáp án: c 5.2 : Dặn dò:
- Học bài theo câu hỏi SGK
- BT lập niên biểu các cuộc khởi nghĩa nông dân cuối TK XIV.
Năm Người lãnh đạo Địa điểm
……….. ……….. ………..
……….. ……….. ………..
……….. ……….. ………..
- Đọc trước phần II, tìm hiểu những biện pháp cải cách của Hồ Quý Ly.
* Kiểm tra 15 phút:
Câu 1: Trình bày những nét đặc trưng trong đời sống văn hóa , văn học, giáo dục và khoa học kỹ thuật của nhân dân ta thời Trần?
* Đáp án:
+ Đời sống văn hóa:
- Tín ngưỡng cổ truyền vẫn được phổ biến trong nhân dân. (1đ) - Đạo phật và Nho giáo cùng phát triển. (1đ)
- Các hình thức sinh hoạt văn hoá phong phú đa dạng: ca hát, nhảy múa, chèo tuồng, đấu vật... (1đ)
- Tập quán sinh sống giản dị. (0,5đ) + Văn học:
- Văn học chữ Hán và văn học chữ Nôm đều phát triển. (1đ) - Nội dung thể hiện lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc. (1đ)
+ Giáo dục:
- Mở nhiều trường dạy học. (0,5đ)
- Tổ chức các kì thi đều đặn có qui củ nề nếp(1đ) + Khoa học kĩ thuật:
- Lập Quốc sử viện: năm 1272 bộ “Đại Việt sử kí” của Lê Văn Hưu ra đời .(1đ) - Quân sự: cuốn Binh thư yếu lược của Trần Hưng Đạo(1đ)
- Y học – thiên văn học, KHKT phát triển và đạt được những thành tựu rực rỡ. (1đ) Bổ sung kiến thức
...
...
...
...
...
104
Năm học 2011 - 2012
….………..
Ngày soạn: 23 /11/2010
Ngày giảng :24 /11 (7B) 24/11 (7C) ; 27/11 (7A)