CHƯƠNG 2: SỰ VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH ĐỐI VỚI VIỆC XÂY DỰNG VĂN HÓA ỨNG XỬ SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC HIỆN NAY
2.2 Giải pháp xây dựng văn hóa ứng xử sinh viên tại trường Cao đẳng Công nghệ Thủ Đức hiện nay
2.2.3 Đối với nhà trường
Từ kết quả thực trạng cho thấy nhận thức sinh viên về vai trò của văn hóa ứng xử vẫn còn ở mức hạn chế. Điều này đồng nghĩa với việc sinh viên chỉ coi trọng kiến thức chuyên môn và tin rằng đó mới là điều kiện duy nhất giúp đi đến thành công. Vì thế, các bạn sinh viên vẫn còn tỏ ra hờ hững, thiếu sự quan tâm việc rèn luyện văn hóa ứng xử cá nhân. Từ đó, cho thấy để nâng cao nhận thức về văn hóa ứng xử của các sinh viên trong giai đoạn hiện này, nhà trường đóng một vai trò, trách nhiệm đáng kể, hướng đến hoàn thiện sinh viên trường CĐCN Thủ Đức có
“Đạo đức – Tri thức – Kỹ năng”.
Văn hóa ứng xử của sinh viên hiện nay về đạo đức, lối sống đã có nhiều sự thay đổi so với trước kia. Cuộc sống thì phải có sự thay đổi theo quy luật tự nhiên của nó. Do vậy, việc văn hóa ứng xử của con người Việt Nam nói chung đang thay đổi từng ngày từng giờ là điều không thể tránh khỏi. Sự thay đổi trong văn hóa ứng xử của con người Việt Nam có thể được xem như là một quy luật, là điều tất yếu của cuộc sống. Thay đổi để thích nghi, để phù hợp với xã hội hiện tại và thay đổi cũng để tiến bộ hơn, văn minh hơn, tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, khi nhìn về quá khứ và đặt mình vào hiện tại để suy ngẫm thì phải thẳng thắn nhìn nhận một điều rằng sự thay đổi ứng xử trong môi trường học đường, cụ thể là của người học ngày nay xuất hiện nhiều tính tiêu cực. Bức tranh trong tâm thức của người Việt Nam trước đây,
người thầy luôn giữ vị trí số một trong nhà trường. Trong cung cách ứng xử người học trò xưa không chỉ khiêm nhường, cung kính người thầy mà còn có trách nhiệm bổn phận, nghĩa vụ với người đã dạy dỗ mình, đặc biệt là khi người thầy già yếu, đôi khi người học trò còn phải chăm sóc… Tất cả những hành vi, cung cách ứng xử đó hoàn toàn xuất phát từ lẽ tự nhiên, từ cái tâm của người học trò một cách không vụ lợi hay bị ép buộc. Vì thế, mối quan hệ thầy – trò trong các nhà trường xưa tuy có thiên về khuôn khổ lễ giáo phong kiến, song không thể phủ nhận là nó thể hiện được nét đẹp văn hóa “tôn sư trọng đạo” mang tính nhân văn, cao quý và thiêng liêng nhất vốn đúng với bản chất của mối quan hệ này. Để thực hiện tốt nhiệm vụ nâng cao văn hóa ứng xử sinh viên trường CĐCN Thủ Đức, nhà trường cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:
Đối với phòng Công tác Chính trị Học sinh, sinh viên: Trường CĐCN Thủ Đức nhanh chóng ban hành và triển khai xây dựng bộ quy tắc ứng xử là việc làm hết sức cần thiết và cấp bách. Bởi vì ứng xử chuẩn mực là một trong những tiêu chuẩn hàng đầu để đánh giá sinh viên…. Việc ban hành và đưa vào áp dụng Bộ quy tắc ứng xử ở giai đoạn này vừa đảm bảo phù hợp với tinh thần của đề án Thủ tướng Chính phủ vừa phù hợp với tình hình thực tế của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Nhà trường cần phân công đơn vị chuyên môn Phòng CTCT-HSSV chủ trì lấy ý kiến góp ý và tham mưu Hiệu trưởng ban hành Quy tắc về văn hóa ứng xử cho HSSV trong trường CĐCN Thủ Đức. Sau đó, tuyên truyền và triển khai thực hiện niêm yết nội quy đó ở những nơi mà sinh viên dễ nhìn thấy để nâng cao văn hóa ứng xử học đường. Đồng thời, cần truyền thông về nội quy giao tiếp ứng xử cho sinh viên trong trường CĐCN Thủ Đức. Cần đưa nội dung văn hóa ứng xử của sinh viên vào buổi chính trị đầu khóa, các buổi sinh hoạt lớp, sinh hoạt ngoại khóa.
Thường xuyên tổ chức các cuộc thi sinh viên thanh lịch, nét đẹp sinh viên, nhằm nâng cao ý thức cho sinh viên về văn hóa ứng xử. Tham mưu giải pháp thực hiện
công tác tuyên dương, khen thưởng, nêu gương sinh viên có hành vi văn hóa ứng xử tốt thông qua danh hiệu “Gương sáng sinh viên TDC”.
Đối với khoa khoa Khoa học cơ bản: Hiện nay, với đặc thù giảng dạy các học phần chung bắt buộc cho sinh viên như: Chính trị, Pháp luật, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng – An ninh. Những môn chung, kiến thức cơ sở góp phần trang bị cho sinh viên những kiến thức nền tảng về lý luận chính trị, bồi dưỡng nhân sinh quan, bản lĩnh cá nhân, lòng tự hào và yêu đất nước, thái độ tôn trọng pháp luật, đam mê rèn luyện sức khỏe, kỹ năng ứng xử…Có thể thấy, tầm quan trọng của các môn học mà khoa phụ trách đào tạo trong việc góp phần hình thành thái độ, tình cảm, kỹ năng của sinh viên. Bắt đầu năm 2017, nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo của nhà trường, khoa đã từng bước tiếp cận và đổi mới nội dung, phương pháp, thời lượng giảng dạy các môn chung theo yêu cầu đào tạo của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội. Với đặc thù lực lượng sinh viên trường CĐCN Thủ Đức càng đòi hỏi tính sáng tạo, tính hấp dẫn, tính thực tiễn… của giảng viên trong cách tổ chức và truyền tải nội dung môn học.
Đối với Đoàn thanh niên – Hội Sinh viên nhà trường: Tổ chức chính trị -xã hội Đoàn thanh niên – Hội Sinh viên tích cực, sáng tạo, thiết kế các phong trào, góp phần tham gia thực hiện nhiệm vụ chính trị của nhà trường. Đoàn thanh niên – Hội Sinh viên tiếp tục phát huy vai trò và thành công đã đạt được trong thời gian qua, là sân chơi có tính giáo dục, phát động được thi đua cho sinh viên nhà trường thực hiện. Chính thông qua các hoạt động phong trào cụ thể, sinh viên được trải nghiệm, thu hoạch những kiến thức, trau dồi những cảm xúc, kỹ năng cần thiết. Tổ chức Đoàn – Hội cần lưu ý tổ chức các hoạt động giáo dục sinh viên nói chung cũng như giáo dục đạo đức, lối sống, nâng cao kỹ năng ứng xử phải xuất phát từ thực tế nhu cầu, nguyện vọng của học sinh, sinh viên; đặc biệt phải quan tâm đến đối tượng sinh viên cá biệt, sinh viên nam khối ngành kỹ thuật, sinh viên có vấn đề biến cố gia đình, sinh viên yếu thế…
Coi trọng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, kỷ luật cho sinh viên là nhiệm vụ mà mỗi nhà trường đang thực hiện. Tuy nhiên, cần đổi mới phương pháp, hình thức để nội dung cũng như ý nghĩa của nó dễ dàng tác động đến nhận thức của sinh viên. Việc đổi mới phương pháp, hình thức được thể hiện bằng nhiều cách khác nhau. Nó vừa đảm bảo tính răn đe vừa đảm bảo tính giáo dục về ý thức tuân thủ pháp luật cho sinh viên. Quan tâm chỉ đạo nhiệm vụ công tác Đoàn – Hội, sân chơi giáo dục và rèn luyện trực quan, có tính trải nghiệm góp phần tác động đến văn hóa ứng xử của sinh viên.
Ngoài ra, việc giáo dục văn hóa ứng xử cho sinh viên qua hình thức phát triển văn hóa đọc bằng cách phối hợp giảng viên thiết kế giờ đọc tại thư viện nhà trường.
Bằng cách đó, giúp sinh viên hình thành thói quen đọc, tự học, đánh thức cảm xúc nhân văn vốn có của một con người. Đó là một điều tốt cho sinh viên có năng lực sàng lọc cái giả, cái thật, cái xấu và cái tốt hiện đan xen nhau trong xã hội. Đồng thời, hiệu quả của việc đọc sách góp phần cho quá trình hình thành nhân cách, ứng xử của mỗi cá nhân.
Duy trì trang truyền thông facebook cho sinh viên và thường xuyên chia sẻ những bài viết về văn hóa ứng xử đẹp của sinh viên, chia sẻ kiến thức hữu ích, kỹ năng mềm cho cộng đồng sinh viên. Đây cũng là kênh truyền thông để sinh viên tiếp xúc với những văn hóa ứng xử đẹp, có tính nhân văn, sinh viên được trải nghiệm thực tế, được tiếp xúc với môi trường mở nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa ứng xử truyền thống tốt đẹp.
Đối với đội ngũ giảng viên và cố vấn học tập: Hồ Chí Minh từng cho rằng
“Các dân tộc phương Đông đều giàu tình cảm, đối với họ một tâm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền” [19;263]. Thêm vào đó, bằng cách tiếp tục giữ gìn, bảo vệ và phát huy tính gương mẫu sẵn có cũng như những phẩm chất chính trị, truyền thống đạo đức nhà giáo ở mỗi giảng viên sẽ là sự tự
đóng góp to lớn đáng ghi nhận trong công tác nâng cao văn hóa ứng xử của sinh viên trong giai đoạn hiện nay.
Giảng viên là người mẫu mực, gương mẫu về đạo đức, lối sống, nhân cách và làm một tấm gương sáng về văn hóa ứng xử đề sinh viên noi theo. Giảng viên bên cạnh học tập nâng cao trình độ, có năng lực chuyên môn, luôn đổi mới phương pháp giảng dạy và giảng dạy tích cực cần luôn có chuẩn mực giao tiếp ứng xử.
Giảng viên cũng cần lưu ý khi phê phán những hành vi chưa đẹp, những cư xử thiếu văn hóa của sinh viên cần khách quan, khéo léo, tế nhị giúp sinh viên nhận ra cái sai, cái chưa đẹp trong lời nói, thái độ hành động để sinh viên tự nhận thức, điều chỉnh hành vi cho phù hợp với giá trị chuẩn mực văn hóa của xã hội và quy định của nhà trường.
Đội ngũ Cố vấn học tập, bằng việc thể hiện tốt vai trò tư vấn, hỗ trợ của mình trong quá trình quản lý lớp, người Cố vấn học tập sẽ góp phần không nhỏ trong việc tác động đến văn hóa ứng xử của các em. Điều này được thể hiện thông qua các hoạt động sâu sát với lớp và chủ động phối hợp chặt chẽ với giảng viên môn học, các đơn vị khác trong và ngoài trường để nắm bắt kịp thời những biểu hiện thái độ, hành vi ứng xử của sinh viên lớp mình từ đó có biện pháp nhắc nhở, uốn nắn phù hợp và kịp thời. Cố vấn học tập các lớp cần lồng ghép định hướng các nội dung văn hóa ứng xử cho sinh viên trường vào những buổi sinh hoạt lớp. Thường xuyên nhắc nhở sinh viên về văn hóa giao tiếp ứng xử với giảng viên, viên chức, người lao động và giữa sinh viên với nhau cũng như ứng xử với môi trường, với xã hội.
Trong thời gian vừa qua, một số cán bộ, giảng viên, nhân viên trường có liên quan đến những vấn đề dư luận được truyền thông đưa tin là điều đáng tiếc. Các vụ việc được đăng tải trên các trang tin điện tử, mạng xã hội, vì thế, có sức mạnh lan tỏa lớn. Những vấn đề dư luận này đã không ít ảnh hưởng đến thương hiệu nhà trường, vai trò của người giảng viên nói chung trước dư luận xã hội, đặc biệt là sinh
viên. Vì thế, việc nâng cao văn hóa ứng xử của sinh viên trường CĐCN Thủ Đức sẽ thuận lợi hơn nếu mỗi cá nhân giảng viên, viên chức, người lao động cùng góp sức bằng cách tiếp tục giữ gìn và phát huy hơn nữa truyền thống đạo đức nhà giáo vốn có của mình nhằm giúp nhà trường từng bước củng cố lòng tin trong mắt dư luận xã hội và sinh viên. Điều đó góp phần đáng kể vào việc giáo dục nâng cao văn hóa ứng xử cho sinh viên trường CĐCN Thủ Đức, nơi mà quan niệm của sinh viên về vai trò của giảng viên, viên chức, người lao động nói chung đang có phần bị dao động ít nhiều bởi sự tác động của các sự kiện trên.