NHẬP MÔN CƠ SỞ DỮ LIỆU chap3

Nội dung chi tiết Giới thiệu  Các khái niệm của mô hình quan hệ  Ràng buộc toàn vẹn  Các đặc trưng của quan hệ  Chuyển lược đồ E/R sang thiết kế quan hệ... Lược đồ quan hệ Relationa

Trang 1

Chương 3

Mô hình dữ liệu quan hệ

Trang 2

Nội dung chi tiết

 Giới thiệu

 Các khái niệm của mô hình quan hệ

 Ràng buộc toàn vẹn

 Các đặc trưng của quan hệ

 Chuyển lược đồ E/R sang thiết kế quan hệ

Trang 3

Giới thiệu

 Do tiến sĩ E F Codd đưa ra

- “A Relation Model for Large Shared Data Banks”,

Trang 4

Trang 5

1 cột là 1 thuộc tính của nhân

8

332 NTH Q1 Nu 25000 4 Nhu Le 06/20/195

1

291 HVH QPN

Trang 7

Thuộc tính

 Tên các cột của quan hệ

 Mô tả ý nghĩa cho các giá trị tại cột đó

 Tất cả các dữ liệu trong cùng 1 một cột đều có cùng kiểu dữ liệu

TENNV HONV NGSINH DCHI PHAI LUONG PHG

Tung Nguyen 12/08/195

5

638 NVC Q5 Nam 40000 5 Hang Bui 07/19/196

8

332 NTH Q1 Nu 25000 4 Nhu Le 06/20/195

1

291 HVH QPN

Trang 8

Lược đồ quan hệ (Relational Schema

 Tập tất cả các thuộc tính cần quản lý của một đối tượng cùng mối liên hệ giữa chúng được gọi

là lược đồ quan hệ.

 Lược đồ quan hệ được đặc trưng bởi :

- Tên của quan hệ

- Tên của tập thuộc tính

Lược đồ quan hệ

NHANVIEN(MANV, TENNV, HONV, NGSINH, DCHI, PHAI, LUONG,

PHG)

Là tập hợp

Trang 9

THANNHAN(MA_NVIEN, TENTN, PHAI, NGSINH, QUANHE)

DEAN(TENDA, MADA, DDIEM_DA, PHONG)

Trang 10

Dữ liệu cụ thể của thuộc tính

Bộ (Mẫu tin hoặc bản ghi)

 Là các dòng của quan hệ (trừ dòng tiêu đề - tên của các thuộc tính)

 Thể hiện dữ liệu cụ thể của các thuộc tính trong quan hệ

<Tung, Nguyen, 12/08/1955, 638 NVC, Q5, Nam, 40000, 5>

Trang 11

Kiểu dữ liệu và Miền giá trị

 Các thuộc tính được đặc trưng bởi: tên thuộc tính, kiểu dữ liệu và miền giá trị của chúng.

Trang 12

Định nghĩa hình thức

 Lược đồ quan hệ

- Cho A 1 , A 2 , …, A n là các thuộc tính

- Có các miền giá trị D 1 , D 2 , …, D n tương ứng

- Ký hiệu R(A 1 :D 1 , A 2 :D 2 , …, A n :D n ) là một lược đồ quan hệ

- Bậc của lược đồ quan hệ là số lượng thuộc tính trong

lược đồ

- NHANVIEN(MANV:integer, TENNV:string, HONV:string,

NGSINH:date, DCHI:string, PHAI:string, LUONG:integer, PHONG:integer)

 NHANVIEN là một lược đồ bậc 8 mô tả đối tượng nhân viên

 MANV là một thuộc tính có miền giá trị là số nguyên

 TENNV là một thuộc tính có miền giá trị là chuỗi ký tự

Trang 13

 Mỗi vj là một phần tử của miền giá trị DOM(Aj) hoặc giá trị rỗng

Tung Nguyen 12/08/195

5

638 NVC Q5 Nam 40000 5 Hang Bui 07/19/196

8

332 NTH Q1 Nu 25000 4 Nhu Le 06/20/195

1

291 HVH QPN

Trang 14

 Miền giá trị của thuộc tính A

 Giá trị tại thuộc tính A của bộ thứ t

- t.A hay t[A]

Trang 15

- Khóa ngoại (Foreign key)

Trang 16

Ràng buộc toàn vẹn

 RBTV (Integrity Constraint)

- Là những qui tắc, điều kiện, ràng buộc cần được thỏa

mãn cho mọi thể thiện của CSDL quan hệ

 RBTV được mô tả khi định nghĩa lược đồ quan hệ

 RBTV được kiểm tra khi các quan hệ có thay đổi

Trang 17

Khóa

Trang 18

Nhận xét

- Giá trị của khóa dùng để nhận biết một bộ trong quan hệ

- Khóa là một đặc trưng của lược đồ quan hệ, không phụ

thuộc vào thể thiện quan hệ

- Khóa được xây dựng dựa vào ý nghĩa của một số thuộc

tính trong quan hệ

- Lược đồ quan hệ có thể có nhiều khóa.

- Khóa không được có giá trị rỗng

Trang 19

Siêu khóa

Trang 20

Khóa chính

 Xét lược đồ quan hệ

- Có 2 khóa

 MANV

 HONV, TENNV, NGSINH

- Khi cài đặt quan hệ thành bảng (table)

 Chọn 1 khóa làm cơ sở để nhận biết các bộ

∗ Khóa có ít thuộc tính hơn

 Khóa được chọn gọi là khóa chính (PK - primary key)

∗ Các thuộc tính khóa chính phải có giá trị khác null

∗ Các thuộc tính khóa chính thường được gạch dưới

NHANVIEN(MANV, TENNV, HONV, NGSINH, DCHI, PHAI, LUONG,

PHONG)

Trang 21

Tham chiếu

 Một bộ trong quan hệ R, tại thuộc tính A nếu nhận một giá trị từ một thuộc tính B của quan hệ

S, ta gọi R tham chiếu S

- Bộ được tham chiếu phải tồn tại trước

1

291 HVH QPN

Hung Nguyen 09/15/196 Ba Ria VT Nam 38000 5

TENPHG MAPHG Nghien cuu 5

Dieu hanh 4 Quan ly 1

R

S

Trang 22

Khóa ngoại

 Xét 2 lược đồ R và S

- Gọi FK là tập thuộc tính khác rỗng của R

- FK là khóa ngoại (Foreign Key) của R khi

 Các thuộc tính trong FK phải có cùng miền giá trị với các thuộc tính khóa chính của S

 Giá trị tại FK của một bộ t 1 ∈ R

∗ Hoặc bằng giá trị tại khóa chính của một bộ t2∈ S

Trang 23

Khóa ngoại (tt)

 Nhận xét

- Trong một lược đồ quan hệ, một thuộc tính vừa có thể

tham gia vào khóa chính, vừa tham gia vào khóa ngoại

- Khóa ngoại có thể tham chiếu đến khóa chính trên cùng

Trang 24

Khóa ngoại (tt)

Trang 25

Trang 26

Các đặc trưng của quan hệ

 Thứ tự các bộ trong quan hệ là không quan trọng

 Thứ tự giữa các giá trị trong một bộ là quan trọng

1

291 HVH QPN

Trang 27

Các đặc trưng của quan hệ (tt)

 Mỗi giá trị trong một bộ

- Hoặc là một giá trị nguyên tố

- Hoặc là một giá trị rỗng (null)

 Không có bộ nào trùng nhau

Trang 28

- Các qui tắc chuyển đổi

Trang 29

CHUYỂN ĐỔI MÔ HÌNH E-R SANG MÔ HÌNH QUAN HỆ

Trang 30

Chuyển đổi mô hình E-R sang mô hình quan hệ

 Input: Mô hình E-R (Sơ đồ E-R)

 Output: Mô hình quan hệ (Tập các lược đồ quan hệ)

Trang 31

Các bước chuyển đổi mô hình

E-R sang mô hình quan hệ

 B1: Chuyển đổi các tập thực thể thành các lược

đồ quan hệ

 B2: Chuyển đổi mối quan hệ Is-a

 B3: Chuyển đối mối quan hệ nhị nguyên 1-1

 B4: Chuyển đối mối quan hệ nhị nguyên 1-n

 B5: Chuyển đối mối quan hệ nhị nguyên n-n

 B6: Chuyển đổi các mối quan hệ phản xạ

 B7: Chuyển đổi mối quan hệ đa nguyên

Trang 32

III.Chuyển đổi mô hình E-R sang mô hình quan hệ

Bước 1: Chuyển đổi các tập thực thể thành các lược đồ quan hệ

 Mỗi tập thực thể E được chuyển thành lược đồ quan hệ R có cùng tên và cùng tập thuộc tính.

Sinhvien

MaSV HoTen Ngaysinh

SinhVien

#MaSV HoTen Ngaysinh

Trang 33

III Chuyển đổi …

 Lưu ý: Nếu E có thuộc tính đa trị A thì trong lược

đồ quan hệ, phải tạo thêm lược đồ quan hệ mới

S để biểu diễn thuộc tính đa trị này Trong đó:

- PK S = {PK R , A}

- S có khoá ngoài là PK S tham chiếu đến PK R của R.

Sinhvien

MaSV HoTen Sothich

Tập thực thể E

SinhVie n

#MaSV HoTen

SoThich

#MaSV

#SoThich

Trang 34

Bước 2: Chuyển đổi mối quan hệ Is – a

C1: Không sử dụng lược đồ quan hệ biễu diễn lớp cha

Nguoi

DTB HB

Luong BienChe

IdNguoi HoTen

NgaySinh

SinhVien

#MaSV HoTen NgaySinh DTB

GiaoVien

#MaGV HoTen NgaySinh Luong

Có 2 cách chuyển đổi:

Trang 35

Bước 2: Chuyển đổi mối quan hệ Is – a

C2: Bổ sung khoá ngoại cho các lược đồ quan hệ biễu diễn lớp con

Nguoi

DTB HB

Luong BienChe

IdNguoi HoTen

NgaySinh

Có 2 cách chuyển đổi:

SinhVien

#MaSV DTB HB

Nguoi

#IdNguoi HoTen NgaySinh

GiaoVien

#MaGV Luong BienChe

Trang 36

Bước 3: Chuyển đổi mối quan hệ nhị nguyên 1-1

 Bổ sung khoá ngoại cho một trong hai lược đồ quan hệ

GiaoVien ChuNhiem Lop

MaGV

HT

NS

MaLop TenLop

GiaoVien

#MaGV HT

NS

Lop

#MaLop TenLop MaGVCN

Trang 37

Bước 4: Chuyển đổi mối quan hệ nhị nguyên 1-n

 Bổ sung khoá ngoại cho lược đồ quan hệ tương ứng với “phía nhiều”.

MaSV

HT

NS

MaLop TenLop

SinhVien

#MaSV HT

NS MaLop

Lop

#MaLop TenLop

Trang 38

Bước 5: Chuyển đổi mối quan hệ nhị nguyên n-n

 Tạo một quan hệ mới có:

- Tên quan hệ là tên của mối quan hệ

- Thuộc tính là những thuộc tính khóa của các tập thực

thể liên quan và thuộc tính của mối quan hệ

Trang 39

Bước 6: Chuyển đổi mối quan hệ phản xạ

 Được thực hiện tương tự như việc chuyển đổi mối quan hệ nhị nguyên 1-1, 1-n, n-n

Nguoi

#Id_Nguoi HT

NS Id_VoChong

1-1

Trang 40

Nguoi

#Id_Nguoi HT

NS Id_Bo

1-n

Trang 41

TG

Nguoi

#Id_Nguoi HT

NS

Yeu

#Id_YeuAi

#Id_AiYeu TG

Trang 42

Bước 7: Chuyển đổi mối quan hệ đa nguyên

 Tương tự như phương pháp chuyển đổi mối quan hệ nhị nguyên n-n.

GiaoVien

#MaGV HT

Trang 44

Bài tập thực hành

CSDL quản lý việc ghi danh và nộp học phí của học viên ở Trung tâm Tin học được biểu diễn bằng sơ đồ thực thể quan hệ E-R như sau:

Định dạng
Số trang	45
Dung lượng	1,09 MB