Việc thứ nhất: lão thì già, con đi vắng, vả lại cũng còn dại lắm, nếu không có người trông nom cho thì khó mà giữ được vườn đất để làm ăn ở làng này; tôi là người nhiều chữ nghĩa, nhiều [r]
Trang 1ÔN TẬP CÂU GHÉP Bài 1 Phân tích các câu sau và cho biết chúng là câu đơn hay câu ghép Xác định CN,
VN và quan hệ từ hoặc dấu nối các vế câu.
a Nhờ bác lao công, sân trường luôn sạch sẽ
b Vì học giỏi, tôi đã được bố thưởng quà
c Nhờ An học giỏi mà bạn được thưởng quà
d Nhờ tôi đi học sớm mà tôi tránh được trận mưa rào
e Do không học bài, tôi đã bị điểm kém
f Tại tôi mà cả lớp đã bị mất điểm thi đua
g Vì nhà nghèo mà cậu ấy phải bỏ học
h Nhờ tập tành đều đặn, Dế Mèn rất khoẻ
i Vì thành tích của lớp, các bạn ấy đã thi đấu hết mình
j Vì Dế Mèn tập tành đều đặn nên nó rất khoẻ
k Vì sự cổ vũ của lớp, các bạn ấy thi đấu rất nhiệt tình
l Tuy Lan học giỏi nhưng bạn ấy không hề kiêu căng
m Tuy Mai học giỏi nhưng bạn ít khi đạt điểm cao
n Tuy rét nhưng các bạn ấy vẫn đi học đều
o Mặc dù nhà nghèo nhưng bạn ấy vẫn học giỏi
p Trang không chỉ học giỏi mà chị ấy còn hay giúp đỡ bạn bè
q Nếu thời tiết khắc nghiệt, bà con quê tôi sẽ không còn gì để ăn
r Nếu mưa, chúng tôi sẽ ở lại nhà
s Tôi về đến nhà thì trời đổ mưa rào
t Chúng tôi phấn đấu học giỏi để thầy cô vui lòng
u Thầy cô rất vui lòng khi chúng tôi phấn đấu học giỏi
Trang 2v Chúng tôi phấn đấu học giỏi, thầy cô vui lòng.
w Anh ấy đi học bằng chiếc xe máy màu đỏ
x Vừa đi làm mà anh ấy đã mua được xe máy
y Trời chưa sáng rõ, bà con đã ra đồng làm việc
z Mặt trời chưa lên, bà con đã ra đồng làm việc
Bài 2 Đặt câu ghép có sử dụng các cặp quan hệ từ sau:
1 Nếu thì :
2 Mặc dù nhưng…:
3 Vì nên :
4 Hễ thì :
5 Không những mà…:
6 Nhờ mà :
7 Tuy nhưng…:
8 Bởi vì cho nên :
9 Sở dĩ là vì :
10 Giá thì…:
11 Không chỉ mà :
12 Chẳng những mà…:
Bài 3 Hãy cho biết những câu văn sau là câu đơn hay câu ghép Tìm CN, VN của chúng.
a) Ánh nắng ban mai trải xuống cánh đồng vàng óng, xua tan dần hơi lạnh đầu đông
b) Làn gió nhẹ chạy qua, những chiếc lá lay động như những đốm lửa vàng, lửa đỏ bập
bùng cháy
c) Nắng lên, nắng chan mỡ gà trên những cánh đồng lúa chín
d) Trong đêm tối mịt mùng, trên dòng sông mênh mông, chiếc xuồng của má Bảy chở
thương binh lặng lẽ trôi
Trang 3e) Mùa xuân, lá bàng mới nảy trông như những ngọn lửa xanh Sang hè, lá lên thật dày, ánh sáng xuyên qua chỉ còn là màu ngọc bích Sang cuối thu, lá bàng ngả thành màu tía và bắt đầu rụng xuống Qua mùa đông, cây bàng trụi hết lá, những chiếc cành khẳng khiu in trên nền trời xám đục
f) Sự sống cứ tiếp tục trong âm thầm, hoa thảo quả nảy dưới gốc cây kín đáo và lăng lẽ Ngày qua, trong sương thu ẩm ướt và mưa rây bụi mùa đông, những chùm hoa khép miệng bắt đầu kết trái Dưới tầng đáy rừng, tựa như đột ngột, những chùm thảo quả đỏ chon chót bỗng rực lên, bóng bẩy như chứa lửa, chứa nắng
Bài 4 Tìm câu ghép trong các đoạn trích dưới đây Cho biết trong mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng những cách nào Xác định CN, VN.
a) Dần buông chị ra, đi con! Dần ngoan lắm nhỉ! U van Dần, u lạy Dần! Dần hãy để chị đi với u, đừng giữ chị nữa Chị con có đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ! Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không? Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lí vào đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cà Dần nữa đấy
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
b) Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giá những cổ tục đã đày đọa mẹ tôi là một vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
c) Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
d) Một hôm, tôi phàn nàn việc ấy với Binh Tư Binh Tư là một người láng giềng khác của tôi Hắn làm nghề ăn trộm nên vốn không ưa lão Hạc bởi vì lão lương thiện quá Hắn bĩu môi
Trang 4và bảo:
- Lão làm bộ đấy!
(Nam Cao, Lão Hạc)
Bài 5 Đặt câu ghép với mỗi cặp từ hô ứng dưới đây:
a) vừa đã :
b) mới đã :
c) chưa đã :
d) đâu đấy…:
e) nào nấy :
f) sao vậy :
g) càng càng:
Bài 6 Đọc các đoạn trích trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi. Vào mùa sương, ngày ở Hạ Long như ngắn lại Buổi sớm, mặt trời lên ngang cột buồm, sương tan, trời mới quang Buổi chiều, nắng vừa nhạt, sương đã buông nhanh xuống mặt biển a Tìm câu ghép trong những đoạn trích trên Xác định CN, VN trong câu đó b Có thể tách mỗi vế câu nói trên thành một câu đơn không? Vì sao?
Bài 7 Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
“Lão kể nhỏ nhẻ và dài dòng thật Nhưng đại khái có thể rút vào hai việc Việc thứ nhất: lão thì già, con đi vắng, vả lại cũng còn dại lắm, nếu không có người trông nom cho thì khó
mà giữ được vườn đất để làm ăn ở làng này; tôi là người nhiều chữ nghĩa, nhiều lí luận, người
ta kiêng nể, vậy lão muốn nhờ tôi cho lão gửi ba sào vườn của thằng con lão; lão viết văn tự nhượng cho tôi để không ai còn tơ tưởng dòm ngó đến; khi nào con lão về thì nó sẽ nhận vườn làm, nhưng văn tự cứ để tên tôi cũng được, để thế để tôi trông coi nó Việc thứ hai: lão già yếu lắm rồi, không biết sống chết lúc nào, con không có nhà, lỡ chết không biết ai đứng ra lo
Trang 5cho được; để phiền cho hàng xóm thì chết không nhắm mắt; lão còn được hăm nhăm đồng bạc với năm đồng bạc vừa bán chó là ba mươi đồng bạc, muốn gửi tôi, để lỡ có chết thì tôi đem ra, nói với hàng xóm giúp, gọi là của lão có tí chút, còn bao nhiêu đành nhờ hàng xóm cả ”
(Nam Cao, Lão Hạc)
a) Tìm các câu ghép và xác định CN, VN của chúng
b) Xét về mật lập luận, có thể tách mỗi vế của những câu ghép ấy thành một câu đơn
không? Vì sao?
b) Xét về giá trị biểu hiện, những câu ghép dài như vậy có tác dụng như thế nào trong việc miêu tả lời lẽ của nhân vật (lão Hạc)?
Bài 8 Đọc đoạn trích dưới đây và trả lời câu hỏi.
“Chị Dậu càng tỏ ra bộ đau đớn:
- Thôi, u van con, u lạy con, con có thương thầy, thương u, thì con đi ngay bây giờ cho u Nếu con chưa đi, cụ Nghị chưa giao tiền cho, u chưa có tiền nộp sưu thì không khéo thầy con
sẽ chết ở đình, chứ không sống được Thôi, u van con, u lạy con, con có thương thầy, thương
u, thì con đi ngay bây giờ cho u.”
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
a) Tìm CN, VN của các câu ghép Có nên tách mỗi vế của câu thành một câu đơn
không? Vì sao?
b) Thử tách mỗi vế trong các câu ghép thứ nhất và thứ ba thành một câu đơn So sánh cách viết ấy với cách viết trong đoạn trích Qua mỗi cách viết, em hình dung nhân vật nói như thế nào?
Trang 6
Bài 9 Tìm câu ghép và cho biết các vế câu được nối với nhau bằng các nào Xác định
CN, VN của chúng.
a) Phượng không phải là một đóa, không phải vài cành; phượng đây là cả một loạt, cả một vùng, cả một góc trời đỏ rực Mỗi hoa chỉ là một phần tử của cái xã hội thắm tươi; người ta quên đóa hoa, chỉ nghĩ đến cây, đến hàng, đến những tán hoa lớn xòe ra như muôn ngàn con bướm thắm đậu khít nhau
Nhưng hoa càng đỏ, lá lại càng xanh Vừa buồn mà lại vừa vui mới thực là nỗi niềm bông phượng Hoa phượng là hoa học trò Mùa xuân, phượng ra lá Lá xanh um, mát rượi, ngon lành như lá me non Lá ban đầu xếp lại, còn e ấp, dần dần xòe ra cho gió đưa đẩy Lòng cậu học trò phơi phới làm sao! Cậu chăm lo học hành, rồi lâu cũng vô tâm quên mất màu lá
phượng Một hôm, bỗng đâu trên những cành cây báo một tin thắm: Mùa hoa phượng bắt đầu Đến giờ chơi, cậu học trò ngạc nhiên trông lên: Hoa nở lúc nào mà bất ngờ vậy?
Bình minh cùa hoa phượng là màu đỏ còn non, nếu có mưa, lại càng tươi dịu Ngày xuân dần hết, số hoa tăng lên, màu cũng đậm dần Rồi hòa nhịp với mặt trời chói lọi, màu phượng mạnh mẽ kêu vang: Hè đến rồi! Khắp thành phố bỗng rực lên như đến tết nhà nhà đều dán câu đối đỏ
b) Sầu riêng là loại trái quý của miền Nam Hương vị nó hết sức đặc biệt, mùi thơm đậm, bay rất xa, lâu tan trong không khí Sầu riêng thơm mùi thơm của mít chín quyện với hương
bưởi, béo cái béo của trứng gà, ngọt cái vị của mật ong già hạn Hương vị quyến rũ đến kì lạ