Bài dự thi Đại sứ văn hóa đọc

Hình tượng nhân vật Bê-li-cốp là phát hiện nghệ thuật vô cùng độc đáo của nhà văn Sê-khốp, bởi "người trong bao" Bê-li-cốp không chỉ là một nhân vật trong thế giới nghệ thuật nữa mà đã t[r]

BÀI DỰ THI “ĐẠI SỨ VĂN HÓA ĐỌC NĂM 2021”

Học sinh Nguyễn Thái Tòng Hưng Câu 1 Chia sẻ về một cuốn sách mà em yêu thích hoặc một cuốn sách đã làm thay đổi nhận thức hoặc cuộc sống của em.

Sách là kho tàng tri thức vô cùng quý giá của nhân loại, là nguồn kiến thức vô tận và không bao giờ cạn kiệt Đọc sách không chỉ để tiếp nhận kiến thức mà còn để hoàn thiện nhân cách, phát triển con người, nâng cao năng lực giao tiếp và sử dụng ngôn ngữ, năng lực nhận thức cuộc sống Đến với cuộc thi Đại sứ Văn hoá đọc năm 2021, tôi xin chia sẻ một quyển sách mà tôi yêu thích, và cũng chính quyển sách ấy đã làm thay đổi nhận thức về cuộc sống trong tôi Đó là quyển “Người trong bao” của tác giả A P Sê-khốp

A P Sê-khốp (Anton

Pavlovich Chekhov) (1860 –

1904) sinh ra trong một gia

đình buôn bán nhỏ bên bờ

biển A-dốp, miền Nam nước

Nga Ông tốt nghiệp Đại học Y

khoa, vừa làm bác sĩ nông

thôn vừa viết văn, viết báo và

tham gia các hoạt động giáo

dục, văn hóa, xã hội Sê-khốp

đã có những đổi mới táo bạo

về nghệ thuật viết truyện

ngắn và kịch, ông đã để lại

cho đời hơn 500 tác phẩm mà

nội dung thường xoay quanh

những vấn đề có ý nghĩa hiện

thực và ý nghĩa nhân đạo sâu

sắc Sê-khốp được trao Giải

thưởng Pu-skin năm 1887 và

được bầu làm Viện sĩ Viện Hàn

lâm khoa học Nga năm 1890

Ông được tôn vinh là nhà văn

Anton Pavlovich Chekhov

(Антон Павлович Чехов)

(1860–1904)

lớn của nền văn học Nga thế

kỉ XIX

Những sáng tác của

Sê-khốp đã đi vào lịch sử văn học

Nga và nhân loại như một kiệt

tác Với khối lượng tác phẩm

đồ sộ (hơn 500 truyện ngắn,

truyện vừa, tiểu thuyết), các sáng tác của Sê-Khốp thường đặt ra nhiều vấn đề có ý nghĩa cho xã hội và nhân bản sâu sắc Trong đó, truyện ngắn “Người trong bao” của Sê-khốp không chỉ phản ánh hiện trạng xã hội Nga đương thời với những góc khuất bên trong tâm hồn con người mà những vấn đề được đặt ra trong tác phẩm còn có

ý nghĩa thời sự đến tận ngày nay

Bìa sách Người trong bao, xuất

bản tại Nga

Belicop (tranh của Kukrunhiexop, Nga) (Nguồn: https://kien-thuc.fandom.com/vi/wiki/Người_trong_bao truy

xuất 13:00, ngày 25/5/2021)

Truyện ngắn “Người trong bao” sáng tác năm 1898, trong thời gian Sê-khốp an dưỡng ở thành phố l-an-ta Xã hội Nga đương thời đang ở tình trạng bế tắc và ngạt thở bởi bầu không khí chuyên chế nặng nề Môi trường ấy đã đẻ ra những kiểu người kì quái mà Bê-li-cốp là một nhân vật điển hình đặc sắc của nhà văn Sê-khốp trong tác phẩm Người trong bao Tác phẩm gồm 3 phần: cuộc trò chuyện ở gần nhà kho giữa hai người bạn: bác sĩ thú y và thầy giáo, về cuộc đời và tính cách của Bê-li-cốp và nhận xét của bác sĩ thú y – người nghe chuyện Qua truyện ngắn này, Sê-khốp phê phán mạnh mẽ kiểu “người trong bao”, “lối sống trong bao” cùng tác hại của nó đối với hiện tại và tương lai nước Nga; đồng thời cảnh báo và kêu gọi mọi người cần phải thay đổi cách sống, không thể sống tầm thường, hèn nhát, ích kỉ, vô vị và hủ lậu mãi như thế

Truyện được bắt đầu bằng việc bác sĩ Ivan Ivanych và giáo viên trung học Burkin đi săn về quá muộn đành phải nghỉ đêm tại nhà kho của ông trưởng xóm ở cuối làng Myrosiskoye Tại đây, Burkin đã

kể cho bác sĩ Ivan câu chuyện của Bê-li-cốp Bê-li-cốp là một giáo viên dạy tiếng Hy Lạp Đây là một con người kỳ lạ Dù thời tiết có như thế nào, Bê-li-cốp đều đi "giày cao su, cầm ô và nhất thiết là mặc áo bành tô cốt ấm bông" Mọi vật dụng của Bê-li-cốp cũng được

để trong bao Hầu như không ai có thể nhìn thấy mặt ông ta vì lúc nào ông ta cũng "đeo kính râm, mặc áo bông chần, lỗ tai nhét bông,

và khi ngồi xe ngựa thì bao giờ cũng cho kéo mui lên" Bê-li-cốp cũng khá kín đáo vì "cả ý nghĩ của mình, Bê-li-cốp cũng cố giấu vào bao" Cả buồng ngủ của ông giáo viên này cũng ngột ngạt vì kín như hộp Lúc nào, ông ta cũng trùm chăn kín đầu Câu nói quen thuộc của ông ta đó là: "Nhỡ xảy ra chuyện gì" Sống với một con người như thế, ai cũng phải sợ, vì mỗi khi làm việc gì, việc đó lại gây phiền cho con người kỳ lạ đó

Và rồi, hai chị em Varenka và Kovalenko xuất hiện Kovalenko là một thầy giáo vừa mới chuyển về ngôi trường mà Bê-li-cốp đang làm việc Bê-li-cốp có tình cảm với người chị gái, Varenka Ý nghĩ lấy vợ choán lấy tâm trí của ông giáo viên kia, nhưng ông ta cứ sợ này sợ

nọ Rồi tình cảm đó cũng nhanh chóng qua đi Một ngày nọ, Bê-li-cốp

đã nhìn thấy hai chị em kia đi xe đạp, điều mà Bê-li-cốp cho là khủng khiếp Ông ta đến nhà của họ, nhưng chỉ gặp Kovalenko vì Varenka đã đi vắng và chỉ trích rất nhiều về việc đó Kovalenko cũng không phải vừa, tạo nên một cuộc tranh cãi gay gắt Cuối cùng,

Kovalenko túm lấy cổ áo của Bê-li-cốp, xô ông ta xuống cầu thang, làm ông ta ngã đau điếng Tất cả, kể cả chuyện yêu đương, chấm hết bằng điệu cười “ha- ha- ha” của Varenka Bê-li-cốp trở về nhà

mà không đi bệnh viện, một tháng sau thì chết Khi Bê- li-cốp chết, mọi người nhẹ nhõm như trút đi được gánh nặng, cuộc sống thoải mái, dễ chịu hẳn ra Nhưng chưa đầy một tuần sau thì cuộc sống của người dân ở trong thành phố lại trở nên nhạt nhẽo, vô vị như cũ Sau khi kể câu chuyện đó, Burkin bước ra khỏi nhà Bác sĩ Ivan, sau khi nghe câu chuyện của Bê-li-cốp, đã trầm ngâm suy nghĩ về xã hội Nga cuối thế kỷ XIX Ông đã đi kết luận: "Không thể sống mãi như thế được!"

Bằng ngòi bút tài năng của mình, Sê-khốp đã xây dựng nên hình tượng nghệ thuật “cái bao” mang ý nghĩa biểu tượng Cái bao là một vật dụng thường dược dùng để gói, đựng đồ vật, hàng hóa, có hình túi hoặc hình hộp Sê-khốp đã biến nó thành một biểu tượng nghệ thuật giàu ý nghĩa ngụ ngôn trong tác phẩm của mình Cái bao được tác giả nhắc đến nhiều lần và gắn chặt với nhân vật Bê-li-cốp Nhà văn đã dùng hình ảnh cái bao để nói về lối sống, tính cách của Bê-li-cốp và hơn thế, ông đề cập đến kiểu “người trong bao”, “lối sống trong bao” - một kiểu người, và lối sống phổ biến trong tầng lớp trí thức Nga cuối thế kỉ XIX Đây là vấn đề có ý nghĩa xã hội sâu sắc của tác phẩm

Cái chết của Bê-li-cốp là một lôgic tất yếu trong sự phát triển của tính cách nhân vật Lối sống “trong bao” bản thân nó đã là một cái chết, chết trong khi đang sống! Hơn thế, ngay trong lúc sống, khát vọng mãnh liệt nhất của Bê-li-cốp là được chui vào bao Kể cả ý nghĩ, vốn là sở hữu của riêng mình anh ta cũng giấu kín, cho vào bao! Niềm hạnh phúc lớn lao của Bê- li-cốp là được nằm trong cái bao vĩnh viễn, không phải chịu bất kì sự ảnh hưởng nào từ bên ngoài Bằng cái chết khá lạ lùng này, nhà văn đã tô đậm và đẩy tính cách của nhân vật lên tới điểm đỉnh Cái chết của nhân vật Bê-li-cốp chỉ ra cho mọi người thấy thực chất lối sống “trong bao” và tính cách

ấy đâu phải chỉ có ở một mình anh ta Bê-li-cốp chết nhưng rồi mọi thứ lại vẫn đâu vào đấy Cuộc sống vẫn nặng nề, mệt nhọc, vô vị, tù túng y như khi Bê-li-cốp còn sống và kiểu người như anh ta vẫn nhan nhản hiện hữu trên cõi đời Qua chi tiết ấy, nhà văn Sê-khốp nhấn mạnh rằng Bê-li-cốp chính là điển hình cho một kiểu người, một hiện tượng xã hội đáng báo động trong tầng lớp trí thức Nga cuối thế kỉ XIX Nó chỉ chấm dứt khi có một cuộc cách mạng xã hội thay đổi tận

gốc rễ quan niệm sống, nếu không thì cũng giống như kết thúc của Bê-li-cốp kia mà thôi Mặc dù Bê-li-cốp chết nhưng lối sống “trong bao” của anh ta vẫn tồn tại

Tài năng của Sê-khốp thể hiện rất rõ qua nghệ thuật kể chuyện hấp dẫn, qua cách chọn ngôi kể, cách xây dựng nhân vật điển hình

Vì thế nên truyện ngắn “Người trong bao” đã để lại ấn tượng khó quên trong lòng người đọc Nhân vật điển hình Bê-li-cốp tuy có nét riêng kì quái, không giống bất cứ ai nhưng lại tiêu biểu cho một kiểu người, một lối sống khá phổ biến trong xã hội Nga đương thời Bê-li-cốp đã vĩnh viễn nằm “trong bao” cách đây hơn thế kỉ, nhưng kiểu

“người trong bao” và lối sống “trong bao” cùng những biến thể của

nó vẫn tồn tại đây đó trong xã hội hiện đại

Chẳng hạn vẫn có không ít người chẳng bao giờ dám sống thật, nói thật những điều mình nghĩ, hoặc chỉ lo vun vén cho cuộc sống cá nhân, trang bị đầy đủ cho cái bao của mình mà không cần biết đến những người xung quanh Vì thế mà ý nghĩa thời sự của truyện

“Người trong bao” đến nay vẫn còn nguyên vẹn Đó là căn bệnh sợ hãi cuộc sống

Căn bệnh sợ hãi cuộc sống không chỉ là "căn bệnh" tồn tại ở một

bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX mà còn là căn bệnh chung của rất nhiều con người trong xã hội ngày nay Có lẽ bởi vậy mà Người trong bao của Sê-khốp dù đã ra đời hơn một thế kỉ thì truyện ngắn vẫn có sức hút mạnh mẽ với độc giả Để thấy được tính thời sự của hình tượng người trong bao trong xã hội hiện nay

Thực trạng sợ hãi cuộc sống và kiểu người trong bao tồn tại trong xã hội Nga đương thời như một căn "bệnh dịch" có khả năng lây lan một cách mạnh mẽ Đây là lí do vì sao sau khi Bê-li-cốp chết

đi, người dân trong thành phố cảm thấy nhẹ nhõm, dễ chịu như vừa được giải thoát khỏi một thứ gì đó kinh khủng lắm, thế nhưng trạng thái ấy chẳng kéo dài lâu, chỉ ít ngày sau khi Bê-li-cốp chết đi cuộc sống lại u ám, tù túng như trước, bởi lẽ trong chính mỗi người dân trong thành phố đều ít nhiều mang trong mình "căn bệnh" Bê-li-cốp

Sợ hãi là tâm lí thông thường của con người, đứng trước cuộc sống muôn hình vạn trạng lại vận động, biến đổi không theo mong muốn chủ quan của con người làm nảy sinh những nỗi sợ hãi, e ngại Nỗi sợ khiến con người trở nên yếu đuối, nhỏ bé, thậm chí làm con người gục ngã và không bao giờ có thể vượt qua nó Bê-li-cốp cũng vậy, hắn mang trong mình quá nhiều nỗi sợ hãi nhưng không dám

đối mặt mà luôn hèn nhát giấu mình trong những chiếc bao tù túng:

Đó là căn nhà chật chội hình vuông, là chiếc áo choàng dài, là chiếc kính đen, là chiếc ủng cao su Thậm chí, ngay cả khi chết đi, nằm trong quan tài Bê-li-cốp vẫn gợi cho người đọc một suy nghĩ: Phải chăng đây là một sự giải thoát và liệu hắn có cảm thấy hạnh phúc vì cuối cùng mình cũng tìm thấy “chiếc bao an toàn”, nơi có thể bảo vệ hắn trước những biến cố của cuộc sống?

Như vậy, nhà văn Sê-khốp đã mạnh mẽ phê phán lối sống thu mình trong bao cùng thái độ sống hèn nhát, bạc nhược, chính lối sống ấy đã tạo ra những chiếc bao vô hình ngăn cách con người với thế giới bên ngoài Thông qua câu chuyện về Bê-li-cốp nhà văn Sê-khốp đã khéo léo mà đầy sâu sắc tái hiện lại bầu không khí ngột ngạt, tù túng của xã hội Nga thế kỉ XIX, đồng khẳng định lối sống nhu nhược, giáo điều là một thứ u nhọt có thể bào mòn đời sống tinh thần, gây nên tình trạng trì trệ, tăm tối trong xã hội

Hình tượng nhân vật Bê-li-cốp là phát hiện nghệ thuật vô cùng độc đáo của nhà văn Sê-khốp, bởi "người trong bao" Bê-li-cốp không chỉ là một nhân vật trong thế giới nghệ thuật nữa mà đã trở thành biểu tượng có sức gợi mạnh mẽ về một kiểu người, một kiếp người, một lối sống tiêu cực trong xã hội tăm tối, tù túng Nga đương thời Người trong bao mang ý nghĩa thời sự sâu sắc bởi nó không chỉ là phương tiện phản ánh thực trạng xã hội đầy nhức nhối của xã hội Nga trong một giai đoạn nhất định mà còn mang ý nghĩa đến tận ngày nay, đúng như nhà văn Nguyễn Tuân đã từng nhận định:

"Truyện Bê-li-cốp là một áng văn đả kích lên đến tuyệt đỉnh: Hình thù, tên họ nhân vật đã thành một cái sự, đã thành một hình dung từ ngày nay vẫn có tác dụng lớn"

Cuộc sống hiện đại với những bước phát triển mạnh mẽ mang đến những đổi thay cho cuộc sống con người, tuy nhiên nó cũng làm cho con người cảm thấy bất an, lo sợ hơn Xung quanh chúng ta và ở bất kì đâu trên thế giới vẫn và đang tồn tại căn bệnh Bê-li-cốp bởi ai cũng mang trong mình những nỗi sợ và trong hành trình phát triển con người vẫn phải đối diện với rất nhiều chiếc bao của mình Để vượt qua con người cần mạnh mẽ đối diện để thức tỉnh bản thân khỏi những trạng thái tâm lí tiêu cực Để sống một cách ý nghĩa, mỗi người chúng ta cần có ý thức loại bỏ căn bệnh Bê-li-cốp, sống mạnh

mẽ để khám phá ý nghĩa đích thực của cuộc sống

Chekhov đã sử dụng hình ảnh Bê-li-cốp để phê phán một bộ phận trí thức Nga hèn nhát, bảo thủ, nhu nhược và ích kỷ Qua câu chuyện của Bê-li-cốp, Chekhov đã nhắc nhở rằng, Bê-li-cốp là sản phẩm của một chế độ phong kiến Nga hoàng ngột ngạt, bức bách, cần có thay đổi, qua đó, ông thức tỉnh mọi người rằng: "Không thể sống mãi như thế được!"

Trong truyện ngắn Người trong bao, Sê-khốp không trực tiếp bộc lộ thái độ và quan điểm của mình Nhưng bằng việc xây dựng hình tượng nhân vật điển hình - Người trong bao, chúng ta có thể thấy được những thông điệp, những điều mà nhà văn muốn trần thuật cùng với giọng điệu châm biếm, mỉa mai, nhà văn đã khắc họa rõ nét hình tượng nhân vật Bê-li-cốp Điều nổi bật ở nhân vật này chỉ duy nhất là chữ “sợ” cộng với cái hình hài lúc nào cũng nằm trong cái bọc như một con ốc thu mình trong vỏ một cách đáng thương, khiến người đọc phải cười chua chát cho cuộc sống thật của những con người Họ luôn phải bóp méo đi cho hợp với thời cuộc, thậm chí ngã đau đến bỏ mạng như họ vẫn sợ làm trò cười cho thiên hạ Bê-li-cốp cũng vậy, anh luôn mang bên người những thứ như ô, giày, đồng hồ, ảo những cái đó đã làm cho nhân vật nổi lên với chân dung biếm họa, hay hình ảnh cái bao được nhắc đi nhắc từ một tập hợp những chi tiết đồ vật lỉnh kỉnh

mà anh ta trang bị cho bản thân để rồi người ta phát hiện ra ở hắn khát vọng mãnh liệt thu mình trong vỏ, tạo ra những cái bao để bảo vệ mình khỏi những ảnh hưởng bên ngoài Hình ảnh cái bao giúp chúng ta có thể thấy rằng đó không chỉ là cái thực mà người

ta có thể nhìn thấy, sờ mó được Nó còn là những cái bao không thể nhìn được bằng mắt thường, Bê-li-cốp luôn lãng tránh sự thực, không dám đối mặt với hiện thực, không dám nhìn nhận hiện thực đúng với bản chất vốn có của nó Nhân vật luôn lẫn tránh nó bằng cách ca ngợi quá khứ, ca ngợi những cái không có thực, che giấu những ý nghĩa của mình Dường như chúng ta còn nhìn thấy đây Raghin - Bác sĩ giám đốc bệnh viện tâm thần, ông bác sĩ này cũng

đã làm ngơ trước hiện thực bệnh viện mà cái bệnh viện ô hợp hạng người đó cũng chẳng khác nào cái xã hội Nga thu nhỏ (trong Căn phòng số) Người trong bao là hình tượng những con người bất lực trước xã hội, ở xã hội đó con người luôn phải sống một cách sợ sệt, không dám ngẩng đầu, họ phải sống chui lủi Chính hoàn cảnh xã hội ngột ngạt đó đã đẻ ra những con người hèn nhát, không dám sống là chính mình, luôn mang bên mình những cái bao không chỉ

hữu hình mà còn vô hình Có lẽ không phải bất cứ nhà văn nào cũng dũng cảm nói lên được điều đó Sê-khốp với lương tâm của mình, nhà văn đã lên tiếng tố cáo, phê phán xã hội Thức tỉnh con người hãy sống là mình, hãy sống là chính mình, để làm được điều

đó mỗi người phải biết đấu tranh để vứt bỏ những cái bao không chỉ bên ngoài mà cả bên trong đang bọc lấy mình Nếu trước đây khi đại dịch COVID-19 chưa diễn ra thì có lẽ cách sống lạnh lùng, kì

dị theo kiểu “Người trong bao” như thế thì không hiếm Nhưng bây giờ, khi đại dịch COVID-19 diễn ra một cách rất phức tạp thì cách sống như thế sẽ gây “họa chồng thêm họa” Thử nghĩ xem sẽ ra sao khi một người bệnh mà không khai báo, có lối sống như “Người trong bao” thì rất nguy hiểm Hơn nữa cũng biết ơn đối với các

“người hùng” như các bác sĩ tuyến đầu chống dịch, các bộ đội biên phòng canh gác ngày đêm để bảo vệ Tổ quốc không bị người nhập cảnh trái phép gây dịch cho đất nước, các đồng chí công an, quân đội hợp lực cùng Chính phủ, cùng Nhà nước ngày đêm chống dịch Với tư tưởng “Chống dịch như chống giặc” các “người hùng” ngày đêm ra sức chiến đấu hết mình, bảo vệ Tổ quốc Cũng giống như tác phẩm “Người trong bao” của tác giả Sê-khốp, chúng ta thấy rằng cần thoát khỏi những cách sống lập dị, thoát khỏi những tư tưởng độc đoán, vượt ra khỏi chế độ chuyên chế của nước Nga lúc bấy giờ, mở ra một kỉ nguyên mới, một trang sử mới bằng một tư tưởng mới và một cách sống mới

Bê-li-cốp thực sự là một hình tượng nhân vật độc đáo không chỉ với nền văn học dân tộc Nga mà còn với văn học thế giới Đây là một nhân vật điển hình, khác biệt, không giống với khuôn mẫu của bất

kỳ nhân vật nào khác Qua hình tượng ấy, Sê-khốp đã kể một câu chuyện với một giọng mỉa mai, châm biếm, nhưng cũng u buồn, mặc

dù ai đọc truyện ngắn cũng sẽ tưởng rằng câu chuyện này được kể bởi Burkin Đó là hình thức truyện lồng trong chuyện độc đáo

Nhà văn hiện đại Việt Nam Nguyễn Tuân từng ca ngợi: “Truyện Bê-li-cốp là một áng văn đả kích lên đến tuyệt đỉnh: hình thù, tên họ nhân vật đã thành một cái sự, đã thành một hình dung từ ngày nay vẫn còn tác dụng lớn” Với nghệ thuật viết truyện ngắn độc đáo, bằng những dòng đối thoại là chủ yếu, cốt truyện đơn giản dễ hiểu, Sê-khốp đã thành công với hình tượng Người trong bao Tác phẩm giúp người ta nhìn nhận lại xã hội của một thời đã qua và luôn phải nhìn lại bản thân mình Chính điều đó đã góp phần tăng thêm ý

nghĩa của Người trong bao, góp phần khẳng định vị trí của nhà văn trong lòng người đọc

Câu 2 Nếu được chọn là Đại sứ Văn hóa đọc, em có kế hoạch và biện pháp gì để khuyến khích các bạn và mọi người đọc sách nhiều hơn?

Việt Nam đang trong tiến trình hội nhập cùng thế giới Quá trình hội nhập đem lại cho đất nước và dân tộc chúng ta nhiều cơ hội Nhưng đi kèm với những cơ hội đó là việc các thách thức và cạnh tranh ngày một gia tăng và khốc liệt hơn Vấn đề này đã đặt ra một yêu cầu cấp thiết cho các công dân toàn cầu, đó là phải luôn tích cực cập nhật thông tin mới, đồng thời tiếp thu những tinh hoa của văn hóa của các dân tộc trên thế giới Để đáp ứng nhu cầu học hỏi nâng cao nhận thức của toàn xã hội, có rất nhiều kênh để chúng ta lựa chọn Và một trong những kênh hiệu quả nhất chính là sách Trong thời đại ngày nay, việc khuyến khích mọi người đọc sách nhiều hơn đang là một trong những nhiệm vụ quan trọng của không chỉ của Chính phủ, các cơ quan hữu quan mà còn là nhiệm vụ của toàn xã hội

Để có thể đưa ra được những biện pháp thích hợp nhằm khuyến khích mọi người đọc nhiều sách hơn, chúng ta cần đi tìm câu trả lời

cho câu hỏi: Vì sao người Việt Nam đang có xu hướng đọc sách ít đi?

Khi tìm hiểu nguyên nhân của một vấn đề, chúng ta cần phải xem xét cả hai loại nguyên nhân: Nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan

Nguyên nhân khách quan muốn nói tới những tác động tới từ ngoại cảnh, những ảnh hưởng từ môi trường bên ngoài đã tác động tới việc

gây ra hiện tượng đọc ít sách của người Việt Nam có thể là: Môi trường không thuận lợi cho việc đọc sách Ở các nước phát triển,

nhiều người đọc sách khi đi trên xe điện hoặc họ đọc sách vào những

kỳ nghỉ Ở Việt Nam, đa phần người dân đi xe máy và cả năm hầu như không có kỳ nghỉ nào đủ dài hoặc kì nghỉ dài như Tết thì phải

bận rộn việc bếp núc, thăm viếng… Ô nhiễm tiếng ồn là một bất lợi

thứ hai Một không gian ồn ào, chật chội, chen chúc chắc chắn không

phải là điều kiện lý tưởng để đọc sách Sự phát triển mạnh của công nghệ thông tin và các thiết bị thông minh là bất lợi thứ ba Mặt trái

của sự phát triển này chính là khiến cho con người tiêu tốn khá nhiều thời gian vào những hoạt động liên quan tới việc sử dụng thiết bị

thông minh như sử dụng mạng xã hội, chơi game, lướt web, xem phim,

Bên cạnh các tác động của khách quan, những nguyên nhân chủ quan xuất phát từ chính nội tại của nền văn hóa đọc hiện nay cũng gây ảnh hưởng không nhỏ tới việc đọc ít sách của người Việt

Nam Giá thành sách còn cao, gây trở ngại trong việc tiếp cận sách

của nhiều người, đặc biệt là với học sinh, sinh viên Sự xâm chiếm của sách in lậu, sách photo, kém chất lượng và dẫn đến vi phạm quyền tác giả Kỹ năng quản lí thời gian của nhiều người còn chưa tốt, đặc biệt là ở một bộ phận giới trẻ Điều này thường sẽ gây tiêu tốn nhiều thời gian cho những hoạt động vô bổ, dẫn tới việc bộ phận này không còn đủ thời gian dành cho việc đọc sách nữa Nhiều bạn trẻ coi rằng đọc sách là một việc nhàm chán, thậm chí áp lực Điều này dẫn đến việc họ không đủ kiên nhẫn để có thể đọc trọn vẹn một cuốn sách

Sự kết hợp của nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan đã gây ra hiện tượng nhiều người Việt Nam không đọc sách và không thích đọc sách Hệ quả là, người Việt đang ngày càng đọc ít sách đi Đây là một tiếng còi báo động đối với nền văn hóa đọc nói riêng và nền giáo dục nước ta nói chung

Từ những nguyên nhân khách quan và chủ quan trên, tôi xin đề

xuất một số biện pháp nhằm hướng tới ba đối tượng quan trọng trong nền văn hóa đọc Đó là các nhà in, các nhà xuất bản; các

“Mạnh Thường Quân” (nhà hảo tâm); người đọc.

Các nhà in, các nhà xuất bản phải thực sự coi người đọc là khách hàng của mình, kiên quyết không đưa ra thị trường những “sản phẩm” sách kém chất lượng, sao chép Những ấn phẩm kém chất lượng, những cuốn sách “không có tâm” sẽ chỉ càng khiến độc giả xa rời hơn với sách mà thôi Đồng thời, nhà xuất bản cũng có thể góp phần trong việc hạ giá sách xuống (bằng việc giảm lợi nhuận của họ)

Cần phải có một biện pháp tác động tới giá nhằm giúp cho độc giả có thể tiếp cận được với nhiều đầu sách hơn, đặc biệt là các danh mục sách có giá trị cao như ngoại văn, tiểu thuyết, sách khoa học

Đó là khi vai trò của các “Mạnh Thường Quân” được thể hiện Các nhà hảo tâm có thể tài trợ sách cho những “thư viện công cộng”, những tủ sách “siêu rẻ”, và phân phối chúng rộng rãi trong cộng đồng, trong các trường học