- Biết đọc bài với giọng thể hiện sự bất bình với chế độ phân biệt chủng tộc và ca ngợi cuộc đấu tranh dũng cảm, bền bỉ của ông Nen-xơn Man-đê-la và nhân dân Nam Phi.. Đọc hiểu - Hiểu cá[r]
Trang 1Tập đọc
Sự sụp đổ của chế độ a-pác-thai
I Mục tiêu
- Đọc đúng các tiếng có âm, vần và thanh điệu dễ lẫn do ảnh hưởng của
phát âm địa phương Đọc trôi chảy toàn bài, đọc đúng các tiếng phiên âm và
tên riêng (a-pác-thai, Nen xơn Man-đê-la) và các số liệu thống kê (1/5, 9/10,
)
- Biết đọc bài với giọng thể hiện sự bất bình với chế độ phân biệt chủng
tộc và ca ngợi cuộc đấu tranh dũng cảm, bền bỉ của ông Nen-xơn Man-đê-la và
nhân dân Nam Phi
1 Đọc hiểu
- Hiểu các từ ngữ trong bài.
- Hiểu được nội dung chính của bài: Vạch trần sự bất công của nạn phân
biệt chủng tộc Ca ngợi cuộc đấu tranh chống chế độ a-pác-thai của những
người dân da đen, da màu ở Nam Phi
II Đồ dùng dạy - học
- GV: Tranh minh họa bài đọc trong SGK (phóng to)
Tranh ảnh, clip về nạn phân biệt chủng tộc
- HS: tranh ảnh sưu tầm, sgk
III Các hoạt động dạy - học
A Ôn bài cũ
- Gọi HS đọc thuộc lòng khổ 2 của bài tập đọc
Ê-mi-li, con và cho biết ý chính của khổ thơ này.
+ Để tố cáo tội ác của chính quyền Giôn- xơn,
chúng ta sẽ đọc khổ thơ này với giọng ntn?
+ Yêu cầu HS nhận xét, GV nhận xét
- Gọi HS đọc khổ 4 của bài và TLCH: Em có suy
nghĩ gì về hành động của chú Mo – ri –xơn?
+ Y/c HS nx
+ GV n/x, chốt: Qua phần ôn bài cũ, cô thấy các
- HS đọc và TLCH: Ý chính của khổ thơ này là Tố cáo tội ác của chính quyền Giôn – xơn
+ Đọc với giọng phẫn nộ và đau thương
- HS n/x
- HS đọc và TL: Hành động của chú Mo – ri – xơn thật cao cả và đáng khâm phục Hơn nữa chú rất dũng cảm vì đã dám tự thiêu thân mình để phản đối cuộc chiến tranh xâm lược Mĩ ở Việt Nam + HS n/x
+ HS lắng nghe
Trang 2con đã nắm rất chắc nội dung bài học và trả lời rất
tốt các câu hỏi của cô Cô khen cả lớp mình nào
B Dạy bàimới
1 Giới thiệubài
- Chia tay đất nước Mĩ với người công dân Mo – ri
- xơn dũng cảm và thật đáng khâm phục, tiếp sau
đây sẽ lại có một vùng đất mới mở ra chờ các con
khám phá đấy Đó là vùng đất nào? Cô mời các
con hướng mắt lên trên màn hình Hãy mô tả
những gì các con thấy trong bức tranh
- GV chỉ vào tranh và nói: Các con ạ, vùng đất mà
cô trò mình sẽ đến thăm hôm nay chính là đất
nước Nam Phi Cuộc sống của người dân nơi đây
như thế nào? Và đây là hình ảnh của ai, có ý nghĩa
như thế nào? Cô trò mình sẽ cùng khám phá những
điều đó qua bài học ngày hôm nay “Sự sụp đổ của
chế độ A-pác-thai”
- GV ghi tên bảng
2 Luyện đọc
- Các con hãy mở SGK trang 54
- GV gọi 1 HS đọc to bài Tập đọc
- Bài tập đọc có tên là: “ Sự sụp đổ của chế độ a –
pác - thai”, vậy con hiểu thế nào là chế độ
A-pác-thai?
- GV giảng: A – pác – thai (apartheid) là một từ
ghép trong tiếng Hà Lan châu Phi, a – pác nghĩa là
tách biệt và thai nghĩa là chủng tộc Đạo luật này
được ban hành ở Nam Phi năm 1913, trong thời kì
thực dân Anh thống trị Nam Phi ( Kết hợp hình
ảnh)
- Bây giờ, cô trò mình cùng nhau luyện đọc đoạn
nhé Để phần luyện đọc được thuận lợi, cô mời 1
bạn chia đoạn
+ Đoạn 1 : Từ đầu đến tên gọi a-pác-thai
+ Đoạn 2 : Từ Ở nước này… đến dân chủ nào
+ Đoạn 3: Từ bất bình với chế độ đến hết.
- GV yêu cầu HS nhận xét
- GV chốt: Cô cũng đồng ý với ý kiến của con
- Cô mời 3 bạn đọc nối tiếp, mỗi bạn đọc 1 đoạn
Cả lớp đọc thầm lắng nghe để nhận xét bạn
* Đọc lần 1: Đọc + sửa lỗi phát âm+ câu dài
- GV nhận xét, sửa lỗi phát âm
- Hỏi: Trong đoạn 3 có câu văn nào dài? Hãy nêu
cách ngắt hơi khi đọc câu này
- Tranh chụp ảnh một người da đen Ngoài ra còn có hinh ảnh một người da đen đang bế một đứa bé da màu nhìn lên bầu trời mỉm cười Phía sau là cảnh những người dân trên thế giới đủ các màu da đang cười đùa vui vẻ
- HS lắng nghe
- HS ghi vở
- 1 HS đọc
- Là chế độ phân biệt chủng tộc, chế độ đối xử bất công với người da đen nói riêng và da màu nói chung
- HS chia đoạn
- 3 HS đọc nối tiếp
- HS nêu
Trang 3- Cuộc đấu tranh dũng cảm và bền bỉ của họ/
được sự ủng hộ của những người yêu chuộng tự
do và công lí trên toàn thế giới, cuối cùng/ đã
giành được thắng lợi.//
- Yêu cầu HS nx
- GV nhận xét
- Chốt: Vậy khi đọc lần 2, các con hãy chú ý đọc
và ngắt hơi phù hợp ở những câu văn dài
- GV yêu cầu nhận xét lần đọc thứ 1
- GV nhận xét
* Đọc lần 2: Đọc + giải nghĩa từ
- Yêu cầu HS tiếp tục đọc nối tiếp 3 đoạn
+ Đoạn 3: Ở đoạn 3 các con vừa đọc cô thấy có từ
công lí Bạn nào hiểu công lí có nghĩa là gì?
? Con hãy đặt một câu với từ công lí?
- Y/c HS n/x
- GV nhận xét lần đọc 2, chuyển ý: Vừa rồi cô
thấy các con luyện đọc đoạn tương đối tốt Để
giúp tất cả các con đều được luyện đọc, cô sẽ tổ
chức cho lớp mình luyện đọc đoạn theo nhóm 3
Mỗi bạn đọc 1 đoạn Thời gian luyện đọc theo
nhóm là 2phút 2 phút bắt đầu
- Đã hết thời gian, cô kiểm tra 1 nhóm đọc
- GV yêu cầu HS nhận xét
- GV n/x
- GV mời 1 HS đọc cả bài
- GV nói: Vừa rồi cô thấy các con đã luyện đọc rất
tốt nhưng cô nghĩ rằng chúng mình sẽ đọc tốt hơn
nữa khi hiểu được nội dung của bài Bây giờ cô trò
mình sẽ cùng nhau tìm hiểu nội dung của bài nhé!
3 Tìm hiểu bài:
- Đọc thầm đoạn 1 kết hợp với hiểu biết của mình,
hãy giới thiệu về đất nước Nam Phi?
- GV nhận xét: Cô cảm ơn câu trả lời của 2 bạn
Cô khen 2 bạn đã nêu tương đối đầy đủ về đất
nước Nam Phi rồi đấy ( GV chỉ bản đồ trên PP vị
trí của Nam Phi)
- Từ câu trả lời của các bạn và lời giảng của cô,
- HS đọc ngắt câu, nêu cách ngắt
- HS nx
- HS lắng nghe
- HS nhận xét
- 3 HS khác đọc + HS giải nghĩa theo SGK
+ Mọi người dân trên TG đều yêu chuộng
tự do và công lí
- HS n/x
- HS luyện đọc trong nhóm
- 1 nhóm đọc
- HS n/x
- 1 HS đọc cả bài
- - HS 1: Nam Phi là quốc gia nằm ở châu
Phi Đất nước này có rất nhiều vàng, kim cương và cũng rất nổi tiếng về nạn phân biệt chủng tộc
+ HS 2: Con thưa cô, con còn biết đất nước Nam Phi có diện tích là 1 290 000
km2, dân số trên 43 triệu người và thủ đô
là Prê – tô – ri –a nữa ạ
- HS quan sát và lắng nghe
- Ý 1: Giới thiệu về đất nước Nam Phi
Trang 4hãy nêu ý chính của đoạn 1? ( GV dán băng giấy)
- Mời 1 HS nhắc lại
- Đất nước Nam Phi nổi tiếng là giàu có nhưng
cũng được biết đến với chế độ phân biệt chủng tộc
rất tàn khốc và bất công Điều đó được biểu hiện
như thế nào, cô trò mình cùng chuyển sang đoạn 2
nhé
- Mời 1 bạn đọc đoạn 2 và cho cô biết: Dưới chế
độ a-pác-thai người dân da đen ở Nam Phi bị đối
xử như thếnào?
- Dựa vào dữ liệu nào mà con đưa ra được câu trả
lời như vậy?
- Y/c HS nx
- GV giảng: Đúng rồi đấy các con ạ, dưới chế dộ
a-pác- thai, người da đen bị khinh miệt, bị đối xử
rất tàn nhẫn và bất công Dựa vào số liệu đơn giản
trong sách giáo khoa, chúng ta có thể thấy rõ sự
bất công này:
+ Số dân nước Nam Phi được chia thành 5 phần,
người da trắng chỉ chiếm 1 phần nhưng lại nắm ¾
tổng thu nhập Trong khi đó người da đen chiếm
đến 4 phần nhưng chỉ chiếm ¼ thu nhập ( GV vừa
nói vừa chỉ pp)
+ Để có thể hình dung rõ hơn, các con hãy xem
đoạn clip sau và quan sát xem người da đen bị đối
xử bất công như thế nào nhé
+ Con có cảm nghĩ gì sau khi xem đoạn clip trên?
- Vậy qua những số liệu ở đoạn 2, con biết thêm
được điều gì?
- Đó cũng chính là ý chính của đoạn 2 (GV dán
băng giấy)
- HS nhắc lại
- Họ bị đối xử bất công, phải làm công việc nặng nhọc, lương thấp; phải sống, chữa bệnh, làm việc ở những khu riêng
và không được hưởng một chút tự do dân chủ nào
- Ở nước này, người da trắng chỉ chiếm 1/5 dân số nhưng lại nắm gần 9/10 đất trồng trọt, ¾ tổng thu nhập và toàn bộ hầm mỏ, xi nghiệp, ngân hàng Ngược lại, người da đen chiếm 4/5 dân số nhưng lương chỉ bằng 1/7 hay 1/10 lương của công nhân da trắng
- HS n/x
- HS lắng nghe
+ HS xem
+ HS 1: Người da đen bị đối xử tàn nhẫn, bất công, họ bị đánh đập rất dã man
+ HS 2: Họ không có một chút quyền tự
do, dân chủ nào Họ phải làm việc rất vất vả Có khi họ còn bị mua đi bán lại
ở ngoài chợ, ngoài đường như một thứ hàng hóa
- Ý 2: Nạn phân biệt chủng tộc của chế độ a-pác-thai.
- HS nhắc lại
Trang 5- Y/c HS nhắc lại
- Bất bình khi bị đối xử bất công như vậy, người
dân Nam Phi đã làm gì để đấu tranh đòi lại công
bằng, cô trò mình cùng tìm hiểu điều đó qua đoạn
3 của bài
- Hãy đọc thầm đoạn 3 và trả lời câu hỏi: Người
dân Nam Phi đã làm gì để xóa bỏ chế độ phân biệt
chủng tộc?
- Cuộc đấu tranh của người dân Nam Phi đã đạt
được kết quả ntn?
- Y/c HS nhận xét
- Gv nhận xét
- Con hiểu ntn là “sắc lệnh”?
- Vì sao cuộc đấu tranh chống chế độ a-pác-thai
được đông đảo mọi người trên thế giới ủnghộ, các
con hãy thảo luận nhóm 2 trong vòng 2 phút để trả
lời câu hỏi này nhé?
- GV mời đại diện các nhóm trình bày
- Tất cả câu trả lời của các nhóm đều đúng và đó
cũng là những lời mà toàn nhân loại muốn nói và
gửi đến những người dân da màu ở Nam Phi Mặc
dù họ bị mất hết quyền sống, quyền tự do, dân chủ
nhưng những người yêu chuộng hòa bình trên toàn
TG luôn ủng hộ cuộc đấu tranh của người dân
Nam Phi Chúng ta luôn hiểu rằng con người
- Bất bình với chế độ a-pác-thai người
da đen ở Nam Phi đã đứng lên đấu tranh đòi quyền bình đẳng
- Cuộc đấu tranh dũng cảm của họ cuối cùng đã giành thắnglợi.Ngày
17-6-1991, chính quyền Nam Phi buộc phải hủy bỏ sắc lệnh phân biệt chủng tộc Chế độ phân biệt chủng tộc ấu xa nhất hành tinh đã chấm dứt trước khi nhân loại bước vào TK XXI
- HS nhận xét
- HS giải thích theo SGK
- Các nhóm thảo luận
- Đại diện các nhóm TLCH: Cuộc đấu tranh của người da đen, da màu Nam Phi chống chế độ -a- pác-thai được mọi người trên thế giới ủng hộ vì:
+ HS1: Chế độ a-pác-thai là chế độ xấu
xa nhất hànhtinh cần phải xóa bỏ
+ HS 2: Vì mọi người trên TG không thể chấp nhận được chế độ phân biệt chủng tộc dã man, tàn bạo này
+ HS 3: Vì người dân nào cũng phải có quyền bình đẳng như nhau kể cả khi họ khác màu da và ngôn ngữ
+ HS 4: Cuộc đấu tranh của người da
đe, da màu Nam Phi là chính nghĩa, vì nhân quyền: tự do, bình đẳng,ấm no, hạnh phúc
Trang 6không thể có màu da cao quý và màu da thấp hèn,
dân tộc nào cũng có quyền tự do và bình đẳng
- Vậy qua phần tìm hiểu vừa rồi, đoạn 3 muốn cho
các con biết điều gì?
- Bạn đã nắm được ý chính của đoạn3 rồi đấy Cô
mời 1 bạn nhắc lại
- Các con ạ, màu hoa nào cũng quý, cũng thơm
Hiểu rõ chân lí ấy, Nen xơn Man- đe – la đã dám
đứng lên, đi đầu trong phong trào chống chế độ
phân biệt chủng tộc Dựa vào sách giáo khoa và
hiểu biết của mình, con hãy giới thiệu về Nen xơn
Man đê la cho cả lớp cùng nghe?
- Gv mời HS
- Cô cảm ơn những thông tin mà các con đã thu
thập đc về ông Cô sẽ giúp cả lớp hiểu rõ hơn về vị
Tổng thống da màu này qua đoạn clip sau, các con
hãy theo dõi để nắm thêm thông tin về ông nhé
( cho HS xem clip)
- Qua đoạn clip, con đã biết thêm đc thông tin gì
về ông?
- Cô vừa thấy con nhắc đến cuộc tổng tuyển cử
Vậy thế nào là “tổng tuyển cử” ?
- Thế còn “đa sắc tộc” có nghĩa là gì?
- Cô khen các con đã nắm được những thông tin
quan trọng về ông Nen xơn Man đê la đã dành
trọn cuộc đời mình để đấu tranh chống chế độ
phân biệt chủng tộc Mặc dù ông đã đi xa nhưng
ông sẽ mãi là nguồn động lực cho người dân nước
Nam Phi nói riêng và cộng đồng quốc tế nói chung
đoàn kết và cùng phát triển
- Ý3: Cuộc đấu tranh chống chế độ a-pác-thai
1 HS nhắc lại
- HS 1: Ông Nen Xơn Man đê la là một luật sư Ông đã từng bị chính quyền phân biệt chủng tộc cầm tù suốt 27 năm trời vì
đã cầm đầu cuộc đấutranhcủangườidađen + HS2: Ông còn là vị Tổng thống đầu tiên của nước Nam Phi mới
- HS1: Ông đã hi sinh tự do của chính mình cho sự tự do của người dân Nam Phi
+ HS2: Lý tưởng của ông là một XH dân chủ và tự do, tất cả mọi người sống hòa thuận và bình đẳng Ông sẵn sàng chết vì
lí tưởng đó
+ HS 3: Vào ngày 27-4-1994, ở tuổi 76, ông trở thành vị tổng thống da màu đầu tiên của Nam Phi do cuộc tổng tuyển cử
đa sắc tộc
- HS giải nghĩa theo SGK
- HS giải nghĩa theo SGK
- HS lắng nghe
Trang 7- Vậy bài tập đọc ngày hôm nay muốn gửi gắm
đến chúng ta điều gì?
- Đó cũng chính là nội dung chính của bài ngày
hôm nay Cô mời các con ghi vở ( GV ghi bảng,
HS ghi vở)
- Y/c HS đọc lại ND
3 Luyện đọc diễn cảm
- Vừa rồi các con đã nắm được nội dung của bài,
bây giờ cô trò mình cùng chuyển sang luyện đọc
diễn cảm nhé
- Yêu cầu 1 HS đọc toàn bài
- GV yêu cầu HS nêu giọng đọc của bài
- GV chốt giọng đọc:
+ Đoạn 1: Giọng đọc thông báo rõ ràng, hơi
nhanh
+ Đoạn 2: Giọng đọc thể hiện sự bất bình, phẫn
nộ
+ Đoạn 3: Giọng đọc mang cảm hứng ngợi ca,
sảng khoái
- Vì thời gian có hạn nên cô sẽ hướng dẫn các con
đọc diễn cảm đoạn 3 của bài Các con hãy lắng
nghe cô đọc và nhận xét xem cô đã nhấn giọng vào
những từ ngữ nào nhé
- Ngoài giọng đọc rõ ràng, và hơi nhanh để đọc
hay đoạn này con cần nhấn giọng vào các từ ngữ
nào?
- GV chốt các từ nhấn giọng: bất bình,bình đẳng,
dũng cảm và bền bỉ, ủng hộ, yêu chuộng tự do,
công lí, thắng lợi, buộc phải hủy bỏ, đa sắc lệnh,
Nen – xơn Man đê la, xấu xa nhất, chấm dứt.
- GV tổ chức luyện đọc diễn cảm đoạn 3 trong
nhóm 3, thời gian 2p
- GV tổ chức cho HS thi đọc: Để giúp các con
bình chọn bạn đọc hay nhất, cô có tiêu chí sau
( treo băng giấy):
+ Đọc to, rõ ràng, ngắt nghỉ hơi đúng
+ Nhấn giọng vào những từ gợi tả, gợi cảm của
bài
+ Thể hiện cảm xúc phù hợp
- Cô mời đại diện 2 nhóm thi đọc
- Con hãy nhận xét phần đọc của bạn
- Bài tập đọc muốn phản đối chế độ phân biệt chủng tộc, ca ngợi cuộc đấu tranh của người da đen ở châu Phi
- HS ghi vở
- HS đọc lại
- 1 HS đọc
- Toàn bài đọc rõ ràng, rành mạch, tốc độ nhanh, đoạn cuối đọc với giọng ca ngợi cuộc đấu tranh bền bỉ của người da đen
- Cô nhấn vào các từ: bất bình, dũng cảm
và bền bỉ, ủng hộ, yêu chuộng tự do, công
lí, buộc phải hủy bỏ, xấu xa nhất, chấm dứt.
- HS gạch vào SGK
- HS đọc trong nhóm
- Đại diện 2 nhóm đọc
- HS n/x
Trang 8- GV đồng ý và thưởng cho HS đọc hay nhất
C Củng cố, dặn dò
- Hôm nay cô dạy các con bài gì? Con có thích bài
tập đọc này không? Vì sao?
- Liên hệ: Mọi người dân trên TG đang sống
chung trong một gia đình đó là trái đất Vậy đã là
anh em trong một gia đình, mỗi chúng ta cần phải
có trách nhiệm gì?
- GV chốt: Nằm trong chủ điểm “Cánh chim hòa
bình”, bài TĐ này muốn gửi gắm đến các con: Hãy
chung tay xây dựng một trái đất hòa bình, không
có chiến tranh, không có phân biệt chủng tộc ( Bật
bài Trái đất này là của chúng mình.)
- Dặn HS chuẩn bị bài sau: Tác phẩm của Si-le và
tên phát xít
- Hôm nay học bài TĐ: Sự sụp đổ của chế
độ a – pác –thai Con thích bài TĐ hôm nay vì:
+ HS1: Bài TĐ phản đối chế độ phân biệt chủng tộc
+ HS2: Bài TĐ ca ngợi sự dũng cảm và bền bỉ của người dân Nam Phi
+ HS3: Bài TĐ giúp con có thêm hiểu biết và thêm kính trọng vị tổng thống Nen xơn Man đê la
- HS1: Chúng ta phải đoàn kết và yêu thương nhau
+ HS2: Chúng ta phải tôn trọng dân tộc, màu da, tiếng nói của nhau
+ HS3: Chúng ta phải chung tay xây dựng trái đất hòa bình, phản đối chiến tranh
- HS lắng nghe.