1. Chǎm sóc sức khoẻ cho mọi người là nghề cao quý. Khi đã tự nguyện đứng trong hàng ngũ y tế phải nghiêm túc thực hiện lời dạy của Bác Hồ. Phải có lương tâm và trách nhiệm cao, hết lòng yêu nghề, luôn rèn luyện nâng cao phẩm chất đạo đức của thầy thuốc. Không ngừng học tập và tích cực nghiên cứu khoa học để nâng cao trình độ chuyên môn. Sẵn sàng vượt qua mọi khó khǎn gian khổ vì sự nghiệp chǎm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Trang 1CÂU HỎI ÔN TẬP TÂM LÝ Y ĐỨC
Câu 1: 12 ĐIỀU Y ĐỨC- TIÊU CHUẨN ĐẠO ĐỨC CỦA NGƯỜI LÀM CÔNG TÁC Y TẾ
(Ban hành kèm theo Quyết định số: 2088/BYT-QĐ ngày 06/11/1996 của Bộ trưởng Bộ Y tế)
1 Chǎm sóc sức khoẻ cho mọi người là nghề cao quý Khi đã tự nguyện đứng trong hàng ngũ y tế phải nghiêm túc thực hiện lời dạy của Bác Hồ
Phải có lương tâm và trách nhiệm cao, hết lòng yêu nghề, luôn rèn luyện nâng cao
phẩm chất đạo đức của thầy thuốc Không ngừng học tập và tích cực nghiên cứu khoa học để nâng cao trình độ chuyên môn Sẵn sàng vượt qua mọi khó khǎn gian khổ vì sự nghiệp chǎm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân
2 Tôn trọng pháp luật và thực hiện nghiêm túc các quy chế chuyên môn Không được sử dụng người bệnh làm thực nghiệm cho những phương pháp chẩn đoán, điều trị, nghiên cứu khoa học khi chưa được phép của Bộ Y tế và sự chấp nhận của người bệnh
3 Tôn trọng quyền được khám bệnh, chữa bệnh của nhân dân Tôn trọng những bí mật riêng tư của người bệnh; khi thǎm khám, chǎm sóc cần bảo đảm kín đáo và lịch sự Quan tâm đến những người bệnh trong diện chính sách ưu đãi xã hội Không được phân biệt đối xử với người bệnh Không được có thái độ ban ơn, lạm dụng nghề nghiệp và gây phiền hà cho người bệnh Phải trung thực khi thanh toán các chi phí khám bệnh, chữa bệnh
Trang 24 Khi tiếp xúc với người bệnh và gia đình họ, luôn có thái độ niềm nở, tận tình; trang phục phải chỉnh tề, sạch sẽ để tạo niềm tin cho người bệnh Phải giải thích tình hình bệnh tật cho người bệnh và gia đình họ hiểu để cùng hợp tác điều trị; phổ biến cho họ về chế độ, chính sách, quyền lợi và nghĩa vụ của người bệnh; động viên an ủi, khuyến khích người bệnh điều trị, tập luyện để chóng hồi phục Trong trường hợp bệnh nặng hoặc tiên lượng xấu cũng phải hết lòng cứu chữa và chǎm sóc đến cùng, đồng thời thông báo cho gia đình người bệnh biết
5 Khi cấp cứu phải khẩn trương chẩn đoán, xử trí kịp thời không được đùn đẩy người bệnh
6 Kê đơn phải phù hợp với chẩn đoán và bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý
an toàn; không vì lợi ích cá nhân mà giao cho người bệnh thuốc kém phẩm chất, thuốc không đúng với yêu cầu và mức độ bệnh
7 Không được rời bỏ vị trí trong khi làm nhiệm vụ, theo dõi và xử trí kịp thời các diễn biến của người bệnh
8 Khi người bệnh ra viện phải dặn dò chu đáo, hướng dẫn họ tiếp tục điều trị, tự chǎm sóc và giữ gìn sức khỏe
9 Khi người bệnh tử vong, phải thông cảm sâu sắc, chia buồn và hướng dẫn, giúp đỡ gia đình họ làm các thủ tục cần thiết
10 Thật thà, đoàn kết tôn trọng đồng nghiệp, kính trọng các bậc thầy, sẵn sàng truyền thụ kiến thức, học hỏi kinh nghiệm, giúp đỡ lẫn nhau
11 Khi bản thân có thiếu sót, phải tự giác nhận trách nhiệm về mình không
đổ lỗi cho đồng nghiệp, cho tuyến trước
Trang 312 Hăng hái tham gia công tác tuyên truyền giáo dục sức khỏe, phòng chống dịch bệnh, cứu chữa người bị nạn, ốm đau tại cộng đồng; gương mẫu thực hiện nếp sống vệ sinh, giữ gìn môi trường trong sạch
Câu 2: Những phẩm chất đạo đức của người điều dưỡng
- Ý thức trách nhiệm cao: Đối tượng phục vụ của điều dưỡng là con người Công việc của người điều dưỡng liên quan chặt chẽ tới cuộc sống, tính mạng và hạnh phúc của bệnh nhân Mọi sự cẩu thả, sơ xuất đều có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng Người điều dưỡng phải thấu hiểu sâu sắc và phải rèn luyện thường xuyên để nâng cao ý thức trách nhiệm của mình
- Đức tính trung thực: Trung thực tuyệt đối là một trong những nét cơ bản trong tính cách của người điều dưỡng Thực hiện các chức năng điều dưỡng: chủ động và phối hợp Người điều dưỡng có mối quan hệ chặt chẽ với bệnh nhân, với đồng nghiệp dựa trên cơ sở lòng tin
- Sự ân cần và cảm thông sâu sắc: Người điều dưỡng phải thấu hiểu, cảm thụ được nỗi đau đớn của bệnh nhân như nỗi đau của chính mình Trong công việc phải tận tuỵ, ân cần chăm sóc bệnh nhân Tuy nhiên không được để tình cảm gây trở ngại đến công việc
- Tính mềm mỏng và nguyên tắc: Điều dưỡng phải biết xem xét, đánh giá đặc điểm, tính cách cá nhân của từng bệnh nhân trong mọi giai đoạn của bệnh Phải là nhà tâm lý học, có tính dễ gần, chan hoà, đồng thời phải biết đòi hỏi yêu cầu cao, có nguyên tắc Tính tình cau có, khô khan, thiếu cởi mở hoặc đùa cợt không đúng chỗ, tiếp xúc xuồng xã sẽ làm cho người điều dưỡng mất uy tín trước bệnh nhân, đồng nghiệp
Trang 4- Tác phong khẩn trương và tự tin: Tính khẩn trương là một yêu cầu và phẩm chất của cán bộ y tế Nhiệm vụ của cán bộ y tế là đấu tranh cho sự sống của con người Chậm trễ, thiếu tự tin sẽ làm mất cơ hội cứu sống bệnh nhân Vì vậy, người điều dưỡng phải khẩn trương, bình tĩnh, tự tin trong công việc Không được vội vàng, hấp tấp dễ gây hậu quả xấu cho bệnh nhân
- Lòng yêu nghề: Người điều dưỡng say mê nghề nghiệp sẽ không ngừng học tập nâng cao trình độ, cập nhật kiến thức hiện đại, khắc phục được khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình
Câu 3: Đặc điểm của xúc cảm và tình cảm
- Với góc độ nghiên cứu và định nghĩa như vậy, không thể phủ nhận rằng xúc cảm và tình cảm có những đặc điểm tương đồng với nhau, cụ thể:
- Xúc cảm- tình cảm đều do hiện thực khách quan tác động vào mà có, biểu thị thái độ cả cá nhân đối với môi trường xung quanh
- Nội dung và hình thức của xúc cảm- tình cảm đều mang màu sắc chủ quan
- Xúc cảm- tình cảm đều là nét nổi bật trên bộ mặt tâm lý của cá nhân, biểu thị thái độ tích cực của con người trước tác động của hoàn cảnh xung quanh
- Xúc cảm- tình cảm đều có cơ sở vật chất trên vỏ não và có khuynh hướng truyền cảm Tuy nhiên, vì đây là hai hiện tượng riêng biệt nên chúng vẫn có những điểm khác biệt, nổi bật nhất là sự khác biệt trên ba khía cạnh : tính ổn định, tính xã hội và cơ chế sinh lý- thần kinh
- Nói một cách khái quát, khoa học tâm lý đã chỉ ra rằng: xúc cảm là một quá trình tâm lý, còn tình cảm là một thuộc tính tâm lý; xúc cảm có tính chất nhất thời, phụ thuộc vào tình huống đa dạng, trong khi tình cảm có tính chất ổn định xác định;
Trang 5xúc cảm luôn tồn tại ở trạng thái hiện thực, ngược lại, tình cảm lại tồn tại ở dạng tiềm tàng
- Có một điểm vô cùng đặc biệt, đó là xúc cảm giúp thực hiện chức năng sinh vật, nó gắn liền với phản xạ không điều kiện (bản năng), không chỉ tồn tại ở con người mà có cả ở các loài vật; trái lại, tình cảm giúp thực hiện chức năng xã hội, nó gắn liền với phản xạ có điều kiện với hệ thống tín hiệu thứ hai, và tình cảm chỉ có ở con người
- Xúc cảm giống như những gì nguyên thủy nhất, nó xuất hiện trước, còn tình cảm xuất hiện sau, là kết quả của thời gian dài tồn tại những xúc cảm kia Có thể thấy, xúc cảm giống như những bản năng khác của con người, nó tồn tại để giúp cơ thể định hướng và thích ứng với tư cách một cá thể đơn lẻ, nhưng tình cảm lại cho
ta phương hướng và giúp thích nghi với xã hội, với tư cách là một nhân cách
Câu 4: Một số quy định về y đức
1- Phải có lương tâm và trách nhiệm cao, hết lòng yêu nghề, luôn rèn luyện nângcao phẩm chất đạo đức của người thầy thuốc Không ngừng học tập và tích cực nghiên cứu khoa học để nâng cao trình độchuyên môn Sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn gian khổ vì sự nghiệp chăm sóc vàbảo vệ sức khoẻ nhân dân
2- Tôn trọng pháp luật và thực hiện nghiêm túc các quy chế chuyên môn Không được sử dụng người bệnh làm thực nghiệm cho những phương pháp chẩnđoán, điều trị, nghiên cứu khoa học khi chưa được phép của Bộ Y tế và sự chấpnhận của người bệnh
3- Tôn trọng quyền được khám bệnh chữa bệnh của nhân dân Tôn trọng những bímật riêng tư của người bệnh; khi thăm khám, chăm sóc cần bảo đảm kín
Trang 6đáo và lịch sự Quan tâm đến những người bệnh trong diện chính sách ưu đãi xã hội.Không được phân biệt đối xử người bệnh Không được có thái độ ban ơn, lạmdụng nghề nghiệp và gây phiền hà cho người bệnh Phải trung thực khi thanh toáncác chi phí khám bệnh, chữa bệnh
4- Khi tiếp xúc với người bệnh và gia đình họ, luôn có thái độ niềm nở, tận tình;trang phục phải chỉnh tề, sạch sẽ để tạo niềm tin cho người bệnh Phải giải thíchtình hình bệnh tật cho người bệnh và gia đình họ hiểu để cùng hợp tác điều trị; phổbiến cho họ về chế độ, chính sách, quyền lợi và nghĩa vụ của người bệnh; độngviên an ủi, khuyến khích người bệnh điều trị, tập luyện để chóng hồi phục Trongtrường hợp bệnh nặng hoặc tiên lượng xấu cũng phải hết lòng cứu chữa và chămsóc đến cùng, đồng thời thông báo cho gia đình người bệnh biết
5- Khi cấp cứu phải khẩn trương chẩn đoán, xử trí kịp thời không được đun đẩyngười bệnh
6- Kê đơn phải phù hợp với chẩn đoán và bảo đảm sử dụng thuốc hợp lý, an toàn;không vì lợi ích cá nhân mà giao cho người bệnh thuốc kém phẩm chất, thuốckhông đúng với yêu cầu và mức độ bệnh
7- Không được rời bỏ vị trí trong khi làm nhiệm vụ, theo dõi và xử trí kịp thời các diễn biến của người bệnh
8- Khi người bệnh ra viện phải dặn dò chu đáo, hướng dẫn họ tiếp tục điều trị, tựchăm sóc và giữ gìn sức khoẻ
9- Khi người bệnh tử vong, phải thông cảm sâu sắc, chia buồn và hướng dẫn, giúpđỡ gia đình họ làm các thủ tục cần thiết
Trang 710- Thật thà, đoàn kết, tôn trọng đồng nghiệp, kính trọng các bậc thầy, sẵn sàngtruyền thụ kiến thức, học hỏi kinh nghiệm, giúp đỡ lẫn nhau
11- Khi bản thân có thiếu sót, phải tự giác nhận trách nhiệm về mình, không đổ lỗicho đồng nghiệp, cho tuyến trước
12- Hăng hái tham gia công tác tuyên truyền giáo dục sức khoẻ, phòng chống dịchbệnh cứu chữa người bị tai hạn, ốm đau tại cộng đồng; gương mẫu thực hiện nếpsống vệ sinh, giữ gìn môi trường trong sạch
Câu 5: Nhận thức đúng đắn và bình thường của người bệnh
- Loại này có quá trình hưng phấn cân bằng với ức chế Số bệnh nhân này chịu ảnh hưởng rất tốt đối với thầy thuốc của mình, phân biệt được cái đúng cái sai
- Bệnh nhân này rất dễ tín nhiệm thầy thuốc, do nhận thức đúng đắn nên bệnh nhân biết được bệnh của mình, bệnh sẽ tiến triển ra sao? Kết quả như thế nào? Bản thân mình phải phấn đấu ra sao để góp phần cùng thầy thuốc khỏi bệnh? Trong loại này còn có một số khá lớn có kiểu thần kinh cân bằng nhưng chậm Họ suy nghĩ cân nhắc, có chiều sâu, phải qua thực tế mới nhận thức đúng đắn đối với bệnh tật
- Đối với bệnh nhân này thầy thuốc không nên hứa xuống mà phải kiên trì, thận trọng, nói sao làm vậy; phải chứng minh bằng thực tế, tinh thần thái độ, phong cách, tài năng của mình, nói ít làm nhiều, phải tác động đến tam lý bệnh nhân Khi đã gieo cho họ niềm tin thì rất vững chắc nhưng nếu đánh mất niềm tin thì khó bù đắp được thậm chí họ còn định kiến và xa lánh thầy thuốc
Câu 6: Tấm gương tiêu biểu của ngành y tế
4 tấm gương tiêu biểu:
Trang 8- Bác sĩ Phạm Ngọc Thạch đã có công rất lớn trong việc vạch ra phương hướng của nền y tế nhân dân, xây dựng đội ngũ y tế cách mạng, góp phần đặc biệt vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, nổi bật là công tác chữa và phòng bệnh lao
Từ 1954 ông nhận nhiệm vụ Trưởng ban Y tế của Đảng, rồi sau đó giữ chức Bộ trưởng Bộ Y tế Ông mất tại chiến trường miền Nam ngày 7 - 11 - 1968
- Giáo sư Đặng Văn Ngữ đã có nhiều cống hiến lớn chẳng những riêng cho nền
y học Việt Nam mà cả cho nền y học chung của thế giới Ông phát hiện được những loại muỗi mới như Anopheles tonkinensis, xác định được chu kỳ ngược chiều của giun lươn, phân lập được loại Penicillium có tác dụng kháng sinh cao
- Giáo sư Tôn Thất Tùng với các nghiên cứu khoa học đã đưa đến phương pháp phẫu thuật cắt gan mà nhiều nhà phẫu thuật trên thế giới thừa nhận và áp dụng Ngoài ra giáo sư cũng đã nghiên cứu ảnh hưởng của chất độc hóa học Dioxin đến sức khỏe con người và tác hại đến thế hệ sau
- Bác sĩ Đặng Thuỳ Trâm đại diện cho những con người có tinh thần cách mạng, tinh thần kháng chiến chống Mỹ, vượt qua mọi khó khăn để làm tròn nhiệm vụ Chị làm công việc của người phụ nữ trong chiến tranh là phụ trách một bệnh viện huyện
2 đại danh y:
- Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là một nhà y học có học vấn uyên bác, nhà dược học nổi tiếng Về học thuật ông viết cuốn Y tông tâm tĩnh gồm 28 tập, 66 quyển Tập sách nói về đạo đức y học, vệ sinh phòng bệnh, về chẩn đoán và dược học; các loại bệnh án nội, ngoại, sản, nhi Ông luôn chú ý đến mối quan hệ giữa cơ thể với môi trường bên ngoài Về đạo đức ông luôn thể hiện là một người thầy thuốc mẫu mực, tận tuỵ và nhiệt tình với mọi người
Trang 9- Đại danh y-Thiền sư Tuệ Tĩnh đã xây dựng nền móng cho y học nước nhà với truyền thống chữa bệnh bằng thuốc Nam, theo phương châm “thuốc Nam Việt chữa người Nam Việt.” Ông đã gây dựng phong trào trồng thuốc ở gia đình, vườn đền, chùa và thu trữ theo thời vụ để có sẵn thuốc chữa bệnh kịp thời cùng một mạng lưới khám chữa bệnh miễn phí tại 24 chùa Đại danh y cũng đã thu thập những bài thuốc dân gian, các vị thuốc Nam, viết sách (Nam dược thần liệu, Hồng nghĩa giác tư
y thư) và truyền bá y học
Câu 7: Quy tắc ứng xử của nhân viên y tế
Khi tiếp xúc với người bệnh và gia đình họ, luôn có thái độ niềm nở, tận tình; trang phục phải chỉnh tề, sạch sẽ để tạo niềm tin cho người bệnh Phải giải thích tình hình bệnh tật cho người bệnh và gia đình họ hiểu để cùng hợp tác điều trị; phổ biến cho họ về chế độ, chính sách, quyền lợi và nghĩa vụ của người bệnh; động viên an ủi, khuyến khích người bệnh điều trị, tập luyện để chóng hồi phục Trong trường hợp bệnh nặng hoặc tiên lượng xấu cũng phải hết lòng cứu chữa và chăm sóc đến cùng, đồng thời thông báo cho gia đình người bệnh biết
1 Thực hiện nghiêm túc 12 Điều y đức ban hành kèm theo Quyết định số 2088/QĐ-BYT ngày 06 tháng 11 năm 1996 của Bộ trưởng Bộ Y tế.
2 Những việc phải làm đối với người đến khám bệnh:
a) Niềm nở đón tiếp, tận tình hướng dẫn các thủ tục cần thiết;
b) Sơ bộ phân loại người bệnh, sắp xếp khám bệnh theo thứ tự và đối tượng
ưu tiên theo quy định;
Trang 10c) Bảo đảm kín đáo, tôn trọng người bệnh khi khám bệnh; thông báo và giải thích tình hình sức khỏe hay tình trạng bệnh cho người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của người bệnh biết;
d) Khám bệnh, chỉ định xét nghiệm, kê đơn phù hợp với tình trạng bệnh và khả năng chi trả của người bệnh;
đ) Hướng dẫn, dặn dò người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của người bệnh về sử dụng thuốc theo đơn, chế độ chăm sóc, theo dõi diễn biến bệnh và hẹn khám lại khi cần thiết đối với người bệnh điều trị ngoại trú;
e) Hỗ trợ người bệnh nhanh chóng hoàn thiện các thủ tục nhập viện khi có chỉ định
3 Những việc phải làm đối với người bệnh điều trị nội trú:
a) Khẩn trương tiếp đón, bố trí giường cho người bệnh, hướng dẫn và giải thích nội quy, quy định của bệnh viện và của khoa;
b) Thăm khám, tìm hiểu, phát hiện những diễn biến bất thường và giải quyết những nhu cầu cần thiết của người bệnh; giải thích kịp thời những đề nghị, thắc mắc của người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của người bệnh;
c) Tư vấn giáo dục sức khoẻ và hướng dẫn người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của người bệnh thực hiện chế độ điều trị và chăm sóc;
d) Giải quyết khẩn trương các yêu cầu chuyên môn; có mặt kịp thời khi người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp của người bệnh yêu cầu;
đ) Đối với người bệnh có chỉ định phẫu thuật phải thông báo, giải thích trước cho người bệnh hoặc người đại diện của người bệnh về tình trạng bệnh, phương