1 Hệ thống cây xanh trong công viên Lê Văn Tám nằm tại phường Đa Kao, quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh, không những góp phần điều hòa nhiệt độ, tạo bóng mát, cải thiện môi trường mà còn
Trang 2MỤC LỤC Mục Trang
PHẦN MỞ ĐẦU……….1
PHẦN NỘI DUNG……….2
I TỔNG QUAN VỀ CÂY XANH CÔNG VIÊN VÀ ĐÔ THỊ 2
1 Khái niệm cây xanh công viên 2
2 Khái niệm cây xanh đô thị 2
3 Một số tác dụng của cây xanh đối với đô thị 2
II GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CÔNG VIÊN LÊ VĂN TÁM 5
1 Vị trí và diện tích 5
2 Thực trạng hệ thống cây xanh 6
III CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HỆ THỐNG CÂY XANH 8
1 Mặt Nước 8
2 Kiến Trúc 8
3 Con Người 11
4 Địa hình, Địa lí và Khí hậu 12
5 Lịch Sử 12
6 Những ưu điểm và nhược điểm của những yếu tố ảnh hưởng đến hệ thống cây xanh 13
IV MỐI LIÊN QUAN GIỮA QHXD QUẬN 1 VÀ HỆ THỐNG CÂY XANH TRONG CÔNG VIÊN LÊ VĂN TÁM 14
1 Quy hoạch xây dựng tại quận 1 14
2 Quy hoạch cây xanh ở công viên Lê Văn Tám 18
3 Thực tế hệ thống cây xanh trong công viên có đúng như đã quy hoạch? 20 V NHỮNG HIỂU BIẾT RÚT RA ĐƯỢC VỀ CÂY XANH 21
1 Vai trò 21
2 Cảnh báo 21
3 Phương hướng giải quyết 22
Trang 34 Bài học pháp luật 22
VI PHÂN TÍCH SWOT THỰC TRẠNG CÂY XANH 23
1 Ưu điểm 23
2 Nhược điểm 23
3 Cơ hội 24
4 Thách thức 24
VII PHÂN TÍCH SWOT QUẢN LÍ CÂY XANH 25
1 Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân 25
2 Quản lý cây xanh 25
3 Nhà nước trong việc quản lí cây xanh công viên 25
4 Cộng đồng trong quản lí công viên cây xanh 26
5 Ưu điểm 26
6 Nhược điểm 26
7 Cơ hội 26
8 Thách thức 27
VIII MA TRẬN VÀ CHIẾN LƯỢC SWOT 27
1 Ma trận SWOT 27
2 Chiến lược SWOT 28
PHẦN KẾT LUẬN………36
tài liệu tham khảo………37
Trang 41
Hệ thống cây xanh trong công viên Lê Văn Tám nằm tại phường Đa Kao, quận
1, Thành phố Hồ Chí Minh, không những góp phần điều hòa nhiệt độ, tạo bóng mát, cải thiện môi trường mà còn góp phần quan trọng tạo nên kiến trúc cảnh quan, là một bộ phận không thể thiếu trong kiến trúc đô thị thành phố Ngoài ra,
Công viên Lê Văn Tám còn là địa điểm quen thuộc của người dân Sài Gòn vào mỗi sáng sớm và buổi chiều Mọi người tới đây đều có một mục đích riêng, người già thì tập thể dục, người trẻ thì học bài, ca hát, tạo nên không khí vô cùng sôi động
Trong phạm vi tiểu luận này, nhóm em xin tập trung trình bày về những hiểu biết, hiện trạng của hệ thống cây xanh trong công viên và các nhân tố liên quan ảnh hưởng đến hệ thống cây xanh trong công viên, cuối cùng là đề ra giải pháp quản lí và quy hoạch cho hệ thống cây xanh của công viên này
Trang 52
1 Khái niệm cây xanh công viên
Cây xanh công viên là khu cây xanh được trồng tập trung ở một khu vực diện tích lớn được trồng và quy hoạch với mục tiêu phục vụ sinh hoạt ngoài trời cho người dân, triển khai các hoạt động văn hóa, quần chúng
2 Khái niệm cây xanh đô thị
Cây xanh đô thị là cây trồng ngoài trời gồm cây bóng mát, cây dây leo, cay trang trí,… chúng đem lại vẻ xanh mát nơi công cộng như công viên, trường học, bệnh viện,… ngoài ra, còn chuyên phục vụ cho các mục đích nghiên cứu hoặc vườn ươm
3 Một số tác dụng của cây xanh đối với đô thị
3.1) Cải thiện vi khí hậu
a) Vi khí hậu: là điều kiện thời tiết trong một phạm vi hẹp
Con người bằng những khôn khéo của mình có thể cải tạo vi khí hậu sao cho có lợi nhất cho mình: điều hòa nhiệt độ, ngăn gió nóng hoặc lạnh và điều hòa chế độ gió, tăng độ ẩm, cải thiện môi trường Để làm được điều đó con người từ lâu đã vô tình sử dụng cây xanh như một công cụ phục vụ cho mình dể làm các điều kỳ diệu trên
Trong bối cảnh ô nhiễm môi trường hiện nay và ngày một gia tăng khi mà các thành phố vẫn đua nhau mọc lên vì thế mà vi khí hậu ngày càng xấu đi nên vấn đề vi khí hậu được quan tâm và đặt lên hàng đầu Vì thế mà vai trò của cây xanh ngày càng quan trọng hơn
b) Điều hòa nhiệt độ
Cây xanh dưới ánh sáng mặt trời, qua quá trình quang hợp không ngừng hấp thụ năng lượng mặt trời và không ngừng bốc hơi nước, vì thế nó có tác dụng điều hòa nhiệt độ Về màu hè, nhiệt độ không khí ở những khu vực có caanh xanh thường thấp hơn nhiệt độ ở nơi không có cây xanh từ 3-5 độ C c) Làm tăng độ ẩm
Trang 63
Độ ẩm nơi có cây xanh cao hơn nơi không có cây xanh khoảng 10-16%
Bức xạ mặt trời xuống trái đất đi qua mây và không khí, nên đã giảm thiểu khoảng 60% bức xạ nhiệt trước khi tiếp cận bề mặt trái đất và những nơi nào có cây xanh thì bức xạ nhiệt sẽ còn thấp hơn rất nhiều
Hình ảnh minh họa d) Điều hòa chế độ gió
Tạo gió: do có sự chênh lệch về nhiệt độ giữa khu cây xanh và khu công trình nên đã hình thành sự chuyển động không khí đối lưu: không khí nóng
và nhiều khói bụi ở công trình bốc lên cao, không khí mát ở khu cây xanh
sẽ chuyển đến bổ sung và cứ như vậy hình thành luồng gió cục bộ
Dẫn gió: đưa gió mát từ ngoại ô vào thành phố bằng những đường trồng cây tạo thành ống dẫn gió
Chắn gió: trồng các dãy cây phòng hộ để chắn gió, cây có tán rộng hầy như ngăn hết gió
Trang 74
3.2) Cây xanh tạo ra độ ẩm
Mỗi cây xanh lưu niên trưởng thành có thể bốc hơi khoảng 40L nước/cây/ngày đêm => làm mát không khí
3.3) Cây xanh làm giảm tiếng ồn
Lá cây, vỏ cây có tác dụng như loại vật liệu xốp làm tiêu hao năng lượng sóng âm thanh Tác dụng tiêu âm của cây xanh có thể đạt mức 30-40%
3.4) Cây xanh góp phần hình thành cảnh quan đô thị
a Tạo trục cảnh quan
b Phân luồng giao thông
Trang 85
3.5) Cây xanh làm phong phú đời sống văn hóa
Những khu cây xanh có tác dụng rất lớn trong việc tạo ra nơi vui chơi giải trí cho người dân đô thị sau những giờ lao động
Màu xanh thiên nhiên tạo cảm giác thoải mái cho con người, vì vậy việc
tổ chức bố cục cây xanh xung quanh nhà ở cũng như ở những khu nhà máy, sinh hoạt công cộng là rất cần thiết
II GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ CÔNG VIÊN LÊ VĂN TÁM
Trang 96
2 Thực trạng hệ thống cây xanh
- Theo thống kê, công viên Lê Văn Tám hiện có 1.081 cây xanh, gồm 3 tầng chính: tầng cây gỗ lớn có tán lá rộng, tầng cây gỗ trung bình có tán lá nhỏ và tầng cây bụi, phù hợp với chức năng tập luyện thể dục và điều hòa khí hậu
- Công viên có 700 m 2 bồn hoa và 4 ha thảm cỏ, cùng 400 m 2 cây kiểng các loại, tất cả đều đã phát huy tác dụng cải tạo môi trường Sân chơi cho trẻ em gồm:
đu quay thể lực, đu quay đứng, nhà banh, xe lửa điện tử
Không gian xanh trong công viên Lê Văn Tám – Hồ Chí Minh
- Khoảng cách các cây bố trí không hợp lí: có chỗ quá thưa thớt có chỗ lại quá gần nhau Chưa đáp ứng được nhu cầu cho người dân địa phương
Cây quá thưa thớt ( ảnh vệ tinh) Cây quá gần nhau ( ảnh vệ tinh)
Trang 107
* Nhận xét sơ bộ:
- Cây xanh tương đối nhiều loại, đa dạng
- Cây trồng trong cv không chỉ trồng trong đất mà còn trồng trong chậu cảnh
- Còn lưu giữ một số cây cổ thụ ( cây Si, cây Đa)
- Cây xanh đa phần là thảm cỏ
- Có các công trình, dịch vụ
(Ảnh: Sưu tầm) (Ảnh: Sưu tầm)
(Ảnh: Sưu tầm) (Ảnh: Sưu tầm)
Trang 118
III CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HỆ THỐNG CÂY XANH
1 Mặt Nước
thống phun nước nghệ thuật phía trước tượng đài kết hợp với khung cảnh cây xanh xung quanh không chỉ giúp điều hòa không khí mà còn đem đến cảnh quan hiện đại, rực rỡ cho công viên Lê Văn Tám
Đặc biệt, công viên sẽ càng thêm rực rỡ, lung linh, hoành tráng khi màn đêm buông xuống nhờ hiệu ứng đèn màu từ hệ thống phun nước nghệ thuật này
Hình ảnh đài phun nước ban ngày hình ảnh đài phun khi về đêm
Trang 129
(Ảnh: Sưu tầm)
Hệ thống cây xanh của công viên còn được làm nổi bật bởi những chiếc
ô lớn có màu sắc được đặt ở những nơi đón nắng giúp cho công viên càng mang một nét trẻ trung, năng động cũng như các sống của con người sài gòn, lun tươi mới lun phấn đấu, nổ lực
Công viên còn có đầy đủ hệ thống nhà vệ sinh công cộng
(Ảnh: Sưu tầm) (Ảnh: Sưu tầm)
Trang 13Tượng anh hùng Lê Văn Tám( ảnh sưu tầm)
Trang 1411
3 Con Người
Công viên đã trồng thêm nhiều loại cây và mở rộng không gian và vẫn không ngừng phát triển để đáp ứng đủ nhu cầu của con người, tạo lá phổi xanh cho đô thị
thành không gian công cộng cho dịch vụ trả tiền phí: nơi tập thể dục, lớp học nhảy, cửa hàng đồ uống, trong khi các công viên vừa và nhỏ có hoạt động đơn giản hơn và miễn phí
Mang đậm tính truyền thống thông qua các sự kiện như: hội sách TP.HCM, chợ hoa ngày tết, hội chợ ẩm thực,… được tổ chức dưới những gốc cây thoáng mát tạo cảm giác dễ chịu cho mọi người
Bên cạnh đó, còn một thiểu số những người thiếu ý thức cũng làm nguy hại cho hệ thống cây xanh công viên như: xả rác bừa bãi, chặt phá, bẻ cành cây,…
Tuy nhiên suy cho cùng thì hệ thống cây xanh góp phần quan trọng đối với đời sống và sinh hoạt của con người
(Ảnh: Sưu tầm) (Ảnh: Sưu tầm)
(Ảnh: Sưu tầm) (Ảnh: Sưu tầm)
Trang 15b) Khí hậu
Nằm trong vùng hậu nhiệt đới gió mùa mang tính chất cận xích đạo
Lượng bức xạ tương đối lớn, đạt trung bình khoảng 140 kcal/ cm2/năm
Số giờ nắng trung bình trong ngày là gần 6 giờ
Nền nhiệt khá cao và ổn định với nhiệt độ bình quân hàng năm là 27,50C
Biên độ nhiệt trung bình giữa các tháng trong năm thấp, từ 2 – 30C
Công viên nằm trong khu vực có điều kiện thuận lợi cho chăm sóc trồng cây xanh, nhiều loại cây thích nghi tốt
5 Lịch Sử
Từ hệ thống cây xanh nơi đây nó đã khẳng định tuổi đời của mình, cũng như quá trình lịch sử lâu dài của dân tộc qua các tuổi đời cũng như kích thước của các câu cổ thụ, các công trình kiến trúc bằng đá như: tượng đài của các vị anh hùng lịch sử qua nhiều thời kỳ, các nghệ thuật sự kiện truyền thống…
Từ các kiến trúc ở quảng trường công viên nó tạo cho ta cảm giác thiên liêng nhằm khắc ghi công lao to lớn của các vị anh hùng dân tộc ( ở đây chính là vị anh hùng Lê Văn Tám )
Trang 16+ Khu vực công viên trồng rất nhiều cây xanh, vườn hoa, tạo nên một cảnh quan
vô cùng sạch đẹp, hài hòa và thoáng đãng Không gian yên tĩnh, dễ chịu, trong lành phù hợp cho mọi người đến để rèn luyện sức khỏe Cùng với đó là những trò chơi dành cho trẻ em vô cùng hấp dẫn thích hợp khi đi tản bộ trong khuôn viên rộng rãi, thoáng đãng của công viên
+ Dưới những hàng cây xanh, các hàng ghế đá được đặt ngay ngắn là không gian
ưa thích của các bạn trẻ để học bài, đọc sách, tám chuyện,
+ Góp phần làm giảm thiểu mức độ ô nhiễm bầu không khí của người dân xung quanh
b) Nhược điểm:
+ Hệ thống công viên và cây xanh vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của thành phố và chưa đáp ứng được nhu cầu hưởng thụ của nhân dân chỉ 1,6 m2 cây xanh / người ( tiêu chuẩn 7 m2 cây xanh / người) dẫn đến sự quá tải của hệ thống cây xanh ở công viên Lê Văn Tám
+ Sân chơi chủ yếu giành cho trẻ em có ít thiết bị vui chơi giải trí giành cho người lớn và cây xanh phân bố không đều
+ Vào mùa mưa bão cây xanh dể bị ngã, đổ ( đặc biệt là những cây lâu năm) dẫn đến những thiệt hại nặng nề về người và tài sản
+ Rễ cây gây ảnh hưởng đến những công trình xung quanh gây hiện tượng nức, vỡ, sụp đổ
Trang 1714
+ Số lượng cây lớn thu hút nhiều loài côn trùng, sâu bướm gây hại ảnh hưởng dân cư lân cận
IV MỐI LIÊN QUAN GIỮA QHXD QUẬN 1 VÀ HỆ THỐNG CÂY
XANH TRONG CÔNG VIÊN LÊ VĂN TÁM
1 Quy hoạch xây dựng tại quận 1
Quận 1 là quận trung tâm của TP HCM Đây là nơi đặt trụ sở UBND TP HCM
và nhiều cơ quan quan ngoại giao nước ngoài Đây được coi là nơi sầm uất và có mức sống cao nhất của thành phố về mọi phương diện
a) Vị trí địa lí
+ Phía đông: giáp TP Thủ Đức với ranh giới là sông Sài Gòn
+ Phía tây: giáp quận 3 và quận 5
+ Phía nam: giáp quận 4 với ranh giới là rạch Bến Nghé
+ Phía bắc: giáp các quận Bình Thạnh và Phú Nhuận với ranh giới là kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè
b) Diện tích
Tổng diện tích quận 1 là 771,27 ha
c) Quy hoạch xây dựng
Trang 18Cơ cấu sử dụng đất đến năm 2020 của quận 1 gồm: Tổng diện tích 789,07ha, trong đó đất công viên cây xanh là 20,87ha, cây xanh cách ly là 1,99ha
Trang 1916
Tổng diện tích cây xanh hiện hữu là 29,43ha gồm: công viên 23/9 9ha; công viên
Lê Văn Tám 0,6ha; công viên Chi Lăng 0.35ha; công viên Tao Đàn 10ha; công viên 30/4 3.5ha; các mảng cây xanh công cộng dọc bờ sông
Bảng tiêu chuẩn quy hoạch đất cây xanh
Về định hướng phát triển không gian:
+ Quận 1 được xem là khu Trung tâm chính của thành phố, khu vực tập trung nhiều công trình cao tầng mang tính chất bộ mặt đô thị của thành phố, chủ yếu được bố trí tại khu vực các trục đường: Nguyễn Huệ, Lê Lợi, Đồng Khởi, Hàm Nghi, Tôn Đức Thắng, Lê Duẩn và đường Trần Hưng đạo
+ Khu vực dân cư ở phía Nam và phía Tây - Bắc của quận chủ yếu thấp tầng, được cải tạo, chỉnh trang là chính Riêng với khu nhà ổ chuột và ven kênh rạch, một số diện tích được giải tỏa di dời và xây chen các cụm nhà ở cao 5-7 tầng
+ Quận 1 gồm các khu chức năng chính: Khu vực trung tâm, các khu dân cư, khu công nghiệp - kho tàng
- Khu vực trung tâm chia làm 2 khu chính:
Khu trung tâm thương mại - dịch vụ và trung tâm tài chán - giao dịch quốc tế Khu trung tâm hành chánh - công trình công cộng cấp thành phố và quận
- Dân cư chia làm 3 khu:
Khu 1: Phường Tân Định, phường Đa Kao (diện tích 161,5ha)
Khu 2: Các phường Cầu Ông Lãnh , phường Cô Giang, phường Cầu Kho (diện tích 84,77ha)
Trang 2017
Khu 3: Các phường Phạm Ngũ Lão, phường Nguyễn Cư Trinh (diện tích 125ha)
- Mật độ xây dựng chung cho các khu ở từ 42-50%
Bảng đồ quy hoạch sử dụng đất
Trang 2118
Bảng tổng hợp sử dụng đất
2 Quy hoạch cây xanh ở công viên Lê Văn Tám
Theo tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam TCXDVN 362:2005 về quy hoạch cây xanh sử dụng công cộng trong các đô thị - tiêu chuẩn thiết kế thì công viên Văn Hóa Lê Văn Tám thuộc công viên trong loại đô thị đặc biệt với Tiêu chuẩn 7-
9 m2/người
Trang 2219
Khi tiến hành trồng cây trong công viên vườn hoa… cần lưu ý khoảng cách giữa công trình ở xung quanh tiếp giáp với cây trồng như: Cây bụi, cây thân gỗ cách tường nhà và công trình từ 2m đến 5m, cách vỉa hè và đường từ 1,5m đến 2m, cách giới hạn mạng điện 4m, cách các mạng đường ống ngầm từ 1m đến 2m
+ Chọn cây có hương thơm, quả thơm
+ Chọn cây có tuổi thọ cao
+ Cành không ròn, dễ gãy
+ Cho bóng mát rộng
+ Tránh trồng cây ăn quả hấp dẫn trẻ em
+ Tránh những cây hoa quả hấp dẫn hoặc làm mồi cho sâu bọ, ruồi nhặng + Tránh những cây gỗ giòn, dễ gẫy
+ Tránh những cây mùi khó chịu hoặc quá hắc
Kiến nghị trồng cây:
+ Xà cừ, muồng hoa đào, Vông, hồng, sữa, ngọc lan, lan túa, long não, dạ hương
+ Muồng ngủ, gạo, phượng, mí
+ Bàng lang nước, muống hoa vàng, vàng anh
(Ảnh: Sưu tầm) (Ảnh: Sưu tầm)
Trang 23+ Mặt nước, sân bãi và đường đi tương đối phù hợp
+ Trồng lại các cây gỗ cao nên có 28 cây gỗ (gồm sao đen, nhạc ngựa, me tây, điệp, sò đo cam, dừa, lim xẹt… nhưng khoảng cách các cây bố trí không hợp
lí
+ Cây xanh cao ,to lớn, giòn, nhiều rẽ nhánh dễ gẫy đổ gây nguy hiểm khi gặp gió bão
+ Thiết bị tập luyện cho người lớn khá ít Nhưng bù lại các thiết bị như ghế
và ô dù công cộng vẫn đủ để phù hợp với các nhu cầu nghĩ ngơi của người lớn
+ Công trình dịch vụ : khu vui chơi cho trẻ em, khu bán hàng,… chiếm diện tích lớn (khoảng 1/4 diện tích công viên)
+ Tuy nhiên đường đi một số nơi bị bong gạch, thường hay có chỗ để xà bần xây dựng còn sót lại gây mất thẩm mỹ và bụi, bãi giữ xe hơi chật
*Lí do: Kĩ sư quy hoạch chưa nắm được các quy định về thiết kế, chưa có kinh nghiệm và chặt chẽ trong tiêu chuẩn; đất chật người đông, quy hoạch không theo kịp tốc độ phát triển của khu dân sống Nhà nước và dân chúng cần quan tâm sâu