Định nghĩa •Là bệnh u lympho ung thư truyền nhiễm nguy hiểm ở gà của gà với sự thâm nhiễm tăng sinh cao độ tế bào lympho và sự hủy myelin của thần kinh ngoại biên, do đó gây rối loạ
Trang 1BỆNH TRUYỀN NHIỄM
MAREK’S
Giảng viên: Nguyễn Đức Huy
Sinh viên tham gia:
Trang 31 Tổng quan bệnh
Marek’s
a Định nghĩa
•Là bệnh u lympho (ung thư truyền
nhiễm nguy hiểm ở gà) của gà với sự thâm
nhiễm tăng sinh cao độ tế bào lympho và sự
hủy myelin của thần kinh ngoại biên, do đó
gây rối loạn cơ năng vận động, làm bại liệt.
Marek’s Disease Virus
3
Trang 52 Đặc điểm căn bệnh
Là virus thuộc họ Herpesviridae
Họ phụ gamma Herpesvirinae
Giống Herpesvirus
Virus này giống họ phụ ở gamma tính hướng lympho
Giống họ phụ alpha về cấu trúc phân tử và gen
5
Trang 7a Môi trường tế bào
•(Marek’s Disease Virus) MDV sinh sản tốt trong môi trường tế bào thận gà hoặc tế bào thai gà 1 lớp Sau khi nuôi cấy 4-5 ngày hình thành bệnh tích tế bào đặc hiệu (CPE-Cytopathogen Effect) Tế
bào bị tác động vón lại thành từng đám nhỏ gọi là những syncytium, có từ 2 đến nhiều nhân Tạo
những plaque có đường kính < 1mm và những thể bao hàm trong nhân type A (Cowdry A)
2.2 Đặc điểm nuôi cấy
7
Trang 8Các serotypes
Serotype 1 chủng có khả năng tạo u, độc lực thay đổi từ ít độc đến độc và rất độc
Serotype 2 gồm những chủng ngoài tự nhiên không gây bệnh tích, không tạo khối u
Serotype3 những chủng không tạo u và HVT (Herpesvirus of turkey).
b Hình thái
Có 3 serotypes
Trang 10b Trên phôi gà
• (Marek’s Disease Virus) MDV còn được nuôi cấy trên phôi gà 4 – 6 ngày tuổi, đường tiêm túi lòng đỏ, bệnh tích trên phôi là thủy thủng và tạo pock trên màng nhung niệu sau 11 – 14 ngày
Trang 11 (Marek’s Disease Virus) MDV chưa trưởng thành, chúng có sức đề kháng yếu, dể dàng bị tiêu diệt khi ra môi trường bên ngoài Ở 56 oC, virus chết trong vài giây, bị tiêu diệt ở pH <
5,5 và > 8,5
(Marek’s Disease Virus) MDV trưởng thành được thải ra từ các tế bào nang lông có sức
đề kháng cao dưới tác động của các yếu tố vật lý, hóa học…
2.3 Đặc điểm sức đề kháng
11
Trang 12 Trong chuồng trại MDV tồn tại 19 - 44 ngày.
Trong chất độn chuồng chúng tồn tại 28 - 112 ngày
Trong điều kiện pH = 3 hay pH = 11, virus Marek bị bất hoạt trong thời gian 10 phút, ở 4
oC trong 2 tuần, 4 ngày ở 25 oC , 18giờ ở 37 oC và 30 phút tại 56 oC
Những muối của amoniac, phenol không có khả năng tiêu diệt MDV, nhưng chúng dễ bị formalin 0,5%, iod 1% tiêu diệt
2.3 Đặc điểm sức đề kháng
Trang 13Loài mắc bệnh
Gà là sinh vật cảm thụ nhất với Marek
Gà con 1 ngày tuổi cảm thụ mạnh hơn gà
lớn, gà mái cảm thụ mạnh hơn gà trống
Gà mắc bệnh vào 2 – 7 tháng tuổi nhưng
cũng ảnh hưởng trên gà 3 – 6 tuần tuổi
Bệnh xảy ra quanh năm
13
Trang 143.1 Dịch tễ
Chất chứa căn bệnh:
MDV (Marek's disease virus) tồn tại trong tế bào nang lông (nó chỉ gây bệnh bên trong tế bào nguyên vẹn)
Virus được thải qua phân, chất tiết của gà bệnh.
Không thấy virus truyền qua phôi trứng.
Trang 153.1 Dịch tễ
Đường xâm nhập:
Lây trực tiếp qua đường hô hấp là đường gây bệnh chủ
yếu và nguy hiểm nhất
Lây gián tiếp qua đường tiêu hóa như thức ăn, nước
uống và dụng cụ chăn nuôi, cơ sở ấp trứng chứa mầm
bệnh
15
Trang 163.2 Cơ chế sinh bệnh
Trang 184 Triệu chứng
Các triệu chứng thần kinh:
- Bán liệt hoặc bại liệt chân hoặc cánh
- Các ngón chân gà chụm lại hay đi lặc hoặc hay
Trang 194 Triệu chứng
Biểu hiện trên da và mắt:
• Trên da: các nốt thịt thừa có độ lớn khác nhau có kích thước từ hạt kê đến hạt đậu trên các vùng da thịt lông Hiện tượng chân đỏ xảy ra
•Trên mắt: Con ngươi mắt biến dạng, có hình lá hoặc hình sao, nhiều góc cạnh Phản xạ mắt chậm hoặc mất Đục thủy tinh thể, viêm giác mạc.
Gimeno and Pandiric (2013)
19
Trang 205 Bệnh tích
Trang 21Thể cấp tính
- Chủ yếu là hiện tượng viêm tăng sinh các dây thần kinh ngoại vi như: dây thần kinh cánh, hông – chậu, dây thần kinh xuất phát từ phần dưới của tuỷ sống, như dây thần kinh liên sườn, dây thần kinh sinh dục.
- Mống mắt viêm, đổi màu, con ngươi biến dạng.
Trang 22* Khối u ở gan
Thể cấp tính
Trang 23* Bệnh tích ở tim
* Bệnh tích ở phổi
Thể mãn tính
Trang 24* Dạ dày
Thể mãn tính
Trang 25Bệnh tích vi thể
Trang 26Chẩn đoán lâm sàng
Dựa vào các triệu chứng điển hình của bệnh Marek như: các triệu chứng thần kinh liệt và bán liệt, các triệu chứng thuộc trạng thái ức chế:
xù lông, sệ cánh, gầy tọp, teo cơ và chết trong khi
gà vẫn ăn uống bình thường
Ngoài ra còn những biểu hiện ở thể da và mắt
6 Chẩn đoán
Trang 27Thu thập mẫu xét nghiệm PCR ở bệnh Marek
(Isabel M.Gimeno, 2017)
Chẩn đoán phi lâm sàng
Lấy mẫu bệnh phẩm như: não, gan, lách,
dạ dày tuyến và dây thần kinh Sau đó, tiến hành
phân lập virus trên môi trường tế bào và trên môi
trường trứng gà ở 4 – 6 ngày tuổi.
Xác định kháng nguyên bằng các kỹ thuật
bao gồm: Realtime PCR, kính hiển vi điện tử.
Xác định kháng thể bằng: kết tủa khếch tán trên thạch, miễn dịch huỳnh quang, ELISA, phản ứng trung hòa.
Trang 28Chẩn đoán phân biệt
Căn nguyên Virus Avian Paramyxovirus type 1
(APMV-1)
Nấm Aspergillus Fumigatus,
Mucoraceae
Virus thuộc giống Alpharetrovirus, họ Retroviridae.
- Cư trú nhiều ở phổi và não
- Xâm nhập qua hô hấp.
- Cư trú ở phổi
- Xâm nhập qua các tế bào sinh dục
- Có trong nước bọt, phân
Triệu chứng Triệu chứng thần kinh và hô hấp Triệu chứng thần kinh (co giật) Không có triệu chứng thần kinh
Bệnh tích Xung huyết, xuất huyết, lở loét đường
tiêu hóa.
Hạt nấm trắng xám hoặc vàng trên phổi.
Có khối u (túi Fabricius) Các nguyên bào lympho đồng đều về
Trang 297 PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ
Bệnh Marek’s do virus gây ra nên không có thuốc điều trị đặc hiệu
* Phòng bệnh khi chưa có dịch xảy ra:
Cần sử dụng vaccine mareck trong vòng 24h đầu sau khi gà ấp nở.
+ Loại vacxin thường dùng là: LYO MAREK, TAD MAREK, NOBOLIS MAREK + MAR-MAREK.VAC
Trang 30* Phòng bệnh khi chưa có dịch xảy ra:
Sử dụng các biện pháp tiêu độc khử trùng đúng quy trình, xử lý phân chuồng, có bước để trống chuồng sau mỗi lứa nuôi.
Thức ăn nước uống cần phải đảm bảo vệ sinh sạch sẽ.
Người chăn nuôi không tùy tiện qua lại giữa các chuồng…
7 PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ
Trang 31Xử trí có dịch xảy ra:
• Cách ly đàn mắc bệnh, loại thải những con quá gầy yếu.
• Thường xuyên phun khử trùng chuồng trại.
• Bổ sung vào thức ăn các loại vitamin, khoáng vi lượng, đa lượng để tăng sức đề kháng cho đàn.
Trang 328 THỰC TRẠNG CĂN BỆNH MAREK’S
Từ năm 1988 đến nay, bệnh
Marek luôn ở thể cấp tính và xảy ra rất
phổ biến ở gà từ 3 – 6 tháng tuổi tại tất
cả các xí nghiệp, cơ sở chăn nuôi gà
giống Bệnh đã gây thiệt hại rất nhiều
về kinh tế.
Hướng giải quyết bệnh Marek’s
ở nước ta hiện nay thì việc chủng ngừa
vắc xin Marek cho đàn gia cầm được
xem là biện pháp tối ưu nhất.
(Trích Marphavet.com)
Trang 338 THỰC TRẠNG CĂN BỆNH MAREK’S
Theo ceva.vn năm 2012, có 65% gà hướng thịt một ngày tuổi được tiêm một mũi vắc-xin ở nhà máy ấp Trong khi
đó, số liệu này ở gà con hướng trứng và gà con giống là 100%.
Trong mảng chăn nuôi gà thịt, tỉ lệ sử dụng vắc xin thế hệ mới có một cách biệt lớn giữa các lục địa.
Trang 34THE END